ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.1.1
ततो रावणनीतायाः सीतायाः शत्रुकर्षणः।
इयेष पदमन्वेष्टुं चारणाचरिते पथि ॥ ५.१.१ ॥
ତା'ପରେ ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ସୀତାଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଖୋଜିବାକୁ ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ (ହନୁମାନ) ଚାରଣମାନଙ୍କ ଗତିବିଧିର ପଥରେ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
5.1.2
दुष्करं निष्प्रतिद्वन्द्वं चिकीर्षन् कर्म वानरः।
समुदग्रशिरोग्रीवो गवां पतिरिवाबभौ ॥ ५.१.२ ॥
ଅତୁଳନୀୟ ଓ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ବାନର, ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ ଉଚ୍ଚ କରି, ଗାଈମାନଙ୍କ ପତି (ଷଣ୍ଢ) ପରି ଶୋଭା ପାଇଲା।
5.1.3
अथ वैदूर्यवर्णेषु शाद्वलेषु महाबलः।
धीरः सलिलकल्पेषु विचचार यथासुखम् ॥ ५.१.३ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାବଳୀ, ଧୀର (ହନୁମାନ) ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣର, ଜଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ତୃଣଭୂମିରେ ଯଥାସୁଖେ ବିଚରଣ କଲେ।
5.1.4
द्विजान् वित्रासयन् धीमानुरसा पादपान् हरन्।
मृगांश्च सुबहून् निघ्नन् प्रवृद्ध इव केसरी ॥ ५.१.४ ॥
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଛାତିରେ ବୃକ୍ଷ ଉପାଡ଼ି, ଅନେକ ମୃଗଙ୍କୁ ମାରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଢ଼ିଥିବା ସିଂହ ପରି ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ (ହନୁମାନ) ବିଚରଣ କଲେ।
5.1.5
नीललोहितमाञ्जिष्ठपद्मवर्णैः सितासितैः।
स्वभावसिद्धैर्विमलैर्धातुभिः समलंकृतम् ॥ ५.१.५ ॥
ନୀଳ, ଲାଲ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଓ ପଦ୍ମ ବର୍ଣ୍ଣର, ଧଳା-କଳା, ସ୍ୱାଭାବିକ ନିର୍ମଳ ଧାତୁରେ ଭଲଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ (ପର୍ବତ)।
5.1.6
कामरूपिभिराविष्टमभीक्ष्णं सपरिच्छदैः।
यक्षकिंनरगन्धर्वैर्देवकल्पैः सपन्नगैः ॥ ५.१.६ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା, ପରିବାର ସହିତ, ଦେବତା ତୁଲ୍ୟ ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ନାଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ (ପର୍ବତ)।
5.1.7
स तस्य गिरिवर्यस्य तले नागवरायुते।
तिष्ठन् कपिवरस्तत्र ह्रदे नाग इवाबभौ ॥ ५.१.७ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତର ତଳେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାକାର ହ୍ରଦରେ ଥିବା ନାଗ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଗଲେ।
5.1.8
स सूर्याय महेन्द्राय पवनाय स्वयम्भुवे।
भूतेभ्यश्चाञ्जलिं कृत्वा चकार गमने मतिम् ॥ ५.१.८ ॥
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ପବନ, ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଅଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରି ଯାତ୍ରାର ସଂକଳ୍ପ କଲେ।
5.1.9
अञ्जलिं प्राङ्मुखं कुर्वन् पवनायात्मयोनये।
ततो हि ववृधे गन्तुं दक्षिणो दक्षिणां दिशम् ॥ ५.१.९ ॥
ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇ ପବନ ଓ ଆତ୍ମଯୋନିଙ୍କୁ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ।
5.1.10
प्लवगप्रवरैर्दृष्टः प्लवने कृतनिश्चयः।
ववृधे रामवृद्ध्यर्थं समुद्र इव पर्वसु ॥ ५.१.१० ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଦେଖିଥିବା, ଲମ୍ଫ ଦେବାକୁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ସେ, ରାମଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସମୁଦ୍ର ଉଛୁଳିବା ପରି ବଢ଼ିଲେ।
5.1.11
निष्प्रमाणशरीरः सँल्लिलङ्घयिषुरर्णवम्।
बाहुभ्यां पीडयामास चरणाभ्यां च पर्वतम् ॥ ५.१.११ ॥
ଅପରିମିତ ଶରୀରଧାରୀ ସେ, ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବାହୁ ଓ ପାଦରେ ପର୍ବତକୁ ଚାପିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
5.1.12
स चचालाचलश्चाशु मुहूर्तं कपिपीडितः।
तरूणां पुष्पिताग्राणां सर्वं पुष्पमशातयत् ॥ ५.१.१२ ॥
ବାନରଙ୍କ ଚାପରେ ସେ ଅଚଳ ପର୍ବତ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ଦୋହଲିଲା ଏବଂ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଅଗ୍ରଭାଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଗଛମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଫୁଲ ଝଡ଼ାଇଲା।
5.1.13
तेन पादपमुक्तेन पुष्पौघेण सुगन्धिना।
सर्वतः संवृतः शैलो बभौ पुष्पमयो यथा ॥ ५.१.१३ ॥
ଗଛରୁ ଝରିପଡ଼ିଥିବା ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପରାଶିରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଆବୃତ ସେହି ପର୍ବତ ଯେପରି ପୁଷ୍ପମୟ ହୋଇ ଝଲସି ଉଠିଲା।
5.1.14
तेन चोत्तमवीर्येण पीड्यमानः स पर्वतः।
सलिलं सम्प्रसुस्राव मदमत्त इव द्विपः ॥ ५.१.१४ ॥
ସେହି ଉତ୍ତମ ବୀରର ଚାପରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ପର୍ବତ ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଜଳଧାରା ଝରାଇଲା।
5.1.15
पीड्यमानस्तु बलिना महेन्द्रस्तेन पर्वतः।
रीतीर्निर्वर्तयामास काञ्चनाञ्जनराजतीः ॥ ५.१.१५ ॥
ସେହି ବଳବାନଙ୍କ ଚାପରେ ପୀଡ଼ିତ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ସୁନା, ଅଞ୍ଜନ ଓ ରୂପା ପରି ରଙ୍ଗର ରେଖା ପ୍ରକାଶ କଲା।
5.1.16
मुमोच च शिलाः शैलो विशालाः समनःशिलाः।
मध्यमेनार्चिषा जुष्टो धूमराजीरिवानलः ॥ ५.१.१६ ॥
ପର୍ବତ ମନଃଶିଳା ସହିତ ବିଶାଳ ପଥରସବୁ ଛାଡ଼ିଲା; ଯେପରି ମଧ୍ୟମ ଶିଖାର ଅଗ୍ନି ଧୂଆଁର ରେଖା ଛାଡ଼ୁଛି।
5.1.17
हरिणा पीड्यमानेन पीड्यमानानि सर्वतः।
गुहाविष्टानि सत्त्वानि विनेदुर्विकृतैः स्वरैः ॥ ५.१.१७ ॥
ହରି (ହନୁମାନ)ଙ୍କ ଚାପରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଗୁମ୍ଫାରେ ରହୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିକୃତ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
5.1.18
स महान् सत्त्वसन्नादः शैलपीडानिमित्तजः।
पृथिवीं पूरयामास दिशश्चोपवनानि च ॥ ५.१.१८ ॥
ପର୍ବତର ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ଉଠିଥିବା ସେହି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମହାନାଦ ପୃଥିବୀ, ଦିଗ ଓ ଉପବନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲା।
5.1.19
शिरोभिः पृथुभिर्नागा व्यक्तस्वस्तिकलक्षणैः।
वमन्तः पावकं घोरं ददंशुर्दशनैः शिलाः ॥ ५.१.१९ ॥
ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ନିଜ ବିଶାଳ ଫଣା ସହିତ, ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଗୀରଣ କରି ସର୍ପମାନେ ଦାନ୍ତରେ ଶିଳାକୁ ଦଂଶନ କଲେ।
5.1.20
तास्तदा सविषैर्दष्टाः कुपितैस्तैर्महाशिलाः।
जज्वलुः पावकोद्दीप्ता बिभिदुश्च सहस्रधा ॥ ५.१.२० ॥
ତା'ପରେ ସେହି କ୍ରୁଦ୍ଧ ସର୍ପମାନଙ୍କ ବିଷାକ୍ତ ଦଂଶନରେ ସେହି ମହାଶିଳା ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି ଉଠି ସହସ୍ର ଖଣ୍ଡରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
5.1.21
यानि त्वौषधजालानि तस्मिञ्जातानि पर्वते।
विषघ्नान्यपि नागानां न शेकुः शमितुं विषम् ॥ ५.१.२१ ॥
ସେହି ପର୍ବତରେ ଜନ୍ମିଥିବା, ସର୍ପବିଷ ନାଶକ ଔଷଧି ଲତାଗୁଚ୍ଛ ମଧ୍ୟ ସେ ବିଷକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।
5.1.22
भिद्यतेऽयं गिरिर्भूतैरिति मत्वा तपस्विनः।
त्रस्ता विद्याधरास्तस्मादुत्पेतुः स्त्रीगणैः सह ॥ ५.१.२२ ॥
'ଏହି ପର୍ବତ ଭୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି' ଏହା ଭାବି ଭୀତ ତପସ୍ୱୀ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ନିଜ ନାରୀ-ଗଣ ସହିତ ସେଠାରୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
5.1.23
पानभूमिगतं हित्वा हैममासवभाजनम्।
पात्राणि च महार्हाणि करकांश्च हिरण्मयान् ॥ ५.१.२३ ॥
ପାନଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସୁନାର ମଦ୍ୟପାତ୍ର, ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ପାତ୍ର ଓ ସୁନାର କଳସ ଛାଡ଼ି।
5.1.24
लेह्यानुच्चावचान् भक्ष्यान् मांसानि विविधानि च।
आर्षभाणि च चर्माणि खड्गांश्च कनकत्सरून् ॥ ५.१.२४ ॥
ଚାଟି ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ଭୋଜ୍ୟ, ବିବିଧ ମାଂସ, ଷଣ୍ଢ ଚର୍ମର ପାତ୍ର ଏବଂ ସୁନାର ଖୋଳବିଶିଷ୍ଟ ଖଡ୍ଗ।
5.1.25
कृतकण्ठगुणाः क्षीबा रक्तमाल्यानुलेपनाः।
रक्ताक्षाः पुष्कराक्षाश्च गगनं प्रतिपेदिरे ॥ ५.१.२५ ॥
ଗଳାରେ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ମଦମତ୍ତ ହୋଇ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଲେପନ ଧାରଣ କରି, ରକ୍ତନୟନା ଓ ପଦ୍ମନୟନା (ନାରୀମାନେ) ଆକାଶ ଆଡ଼କୁ ଉଠିଲେ।
5.1.26
हारनूपुरकेयूरपारिहार्यधराः स्त्रियः।
विस्मिताः सस्मितास्तस्थुराकाशे रमणौः सह ॥ ५.१.२६ ॥
ହାର, ନୂପୁର, କେୟୂର ପ୍ରଭୃତି ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରିଥିବା ନାରୀମାନେ, ବିସ୍ମିତ ଓ ସ୍ମିତହାସ୍ୟ ହୋଇ ନିଜ ପ୍ରିୟତମମାନଙ୍କ ସହିତ ଆକାଶରେ ଠିଆ ହେଲେ।
5.1.27
दर्शयन्तो महाविद्यां विद्याधरमहर्षयः।
सहितास्तस्थुराकाशे वीक्षांचक्रुश्च पर्वतम् ॥ ५.१.२७ ॥
ମହାବିଦ୍ୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ବିଦ୍ୟାଧର ମହର୍ଷିମାନେ ଏକତ୍ର ଆକାଶରେ ଠିଆ ହୋଇ ପର୍ବତକୁ ଚାହିଁଲେ।
5.1.28
शुश्रुवुश्च तदा शब्दमृषीणां भावितात्मनाम्।
चारणानां च सिद्धानां स्थितानां विमलेऽम्बरे ॥ ५.१.२८ ॥
ସେତେବେଳେ ନିର୍ମଳ ଆକାଶରେ ଥିବା ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଋଷି, ଚାରଣ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ସେମାନେ ଶୁଣିଲେ।
5.1.29
एष पर्वतसंकाशो हनुमान् मारुतात्मजः।
तितीर्षति महावेगः समुद्रं वरुणालयम् ॥ ५.१.२९ ॥
ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଏହି ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ମହାବେଗରେ ବରୁଣାଳୟ ସମୁଦ୍ର ପାର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି।
5.1.30
रामार्थं वानरार्थं च चिकीर्षन् कर्म दुष्करम्।
समुद्रस्य परं पारं दुष्प्रापं प्राप्तुमिच्छति ॥ ५.१.३० ॥
ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଓ ବାନରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ସେ ସମୁଦ୍ରର ପରପାରକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି — ଯାହା ପହଞ୍ଚିବା କଷ୍ଟକର।
5.1.31
तमप्रमेयं ददृशुः पर्वते वानरर्षभम् ॥ ५.१.३१ ॥
ପର୍ବତ ଉପରେ ସେମାନେ ସେହି ଅପ୍ରମେୟ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
5.1.32
दुधुवे च स रोमाणि चकम्पे चानलोपमः।
ननाद च महानादं सुमहानिव तोयदः ॥ ५.१.३२ ॥
ସେ ନିଜର ରୋମ ଝାଡ଼ିଲା, ଅଗ୍ନି ପରି କମ୍ପିଲା ଏବଂ ମେଘ ପରି ମହାନାଦ କଲା।
5.1.33
आनुपूर्व्या च वृत्तं तल्लाङ्गूलं रोमभिश्चितम्।
उत्पतिष्यन् विचिक्षेप पक्षिराज इवोरगम् ॥ ५.१.३३ ॥
କ୍ରମେ ଗୋଲ, ରୋମରେ ଆବୃତ ସେହି ଲାଞ୍ଜ, ଉଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ସେ ଫିଙ୍ଗିଲା, ଯେପରି ପକ୍ଷିରାଜ ସାପକୁ ଫିଙ୍ଗେ।
5.1.34
तस्य लाङ्गूलमाविद्धमतिवेगस्य पृष्ठतः।
ददृशे गरुडेनेव ह्रियमाणो महोरगः ॥ ५.१.३४ ॥
ସେହି ଅତିବେଗବାନଙ୍କ ପଛରେ ପ୍ରସାରିତ ତାଙ୍କ ଲାଞ୍ଜ, ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଉଥିବା ମହାସର୍ପ ପରି ଦେଖାଗଲା।
5.1.35
बाहू संस्तम्भयामास महापरिघसंनिभौ।
आससाद कपिः कट्यां चरणौ संचुकोच च ॥ ५.१.३५ ॥
ସେହି ବାନର ମହାପରିଘ ସଦୃଶ ନିଜ ଦୁଇ ବାହୁକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କଲା; କଟିରେ ଚାପ ଦେଇ ଚରଣ ସଙ୍କୋଚ କଲା।
5.1.36
संहृत्य च भुजौ श्रीमांस्तथैव च शिरोधराम्।
तेजः सत्त्वं तथा वीर्यमाविवेश स वीर्यवान् ॥ ५.१.३६ ॥
ବାହୁ ଓ ଗଳା ସଙ୍କୋଚ କରି, ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ପରାକ୍ରମୀ ତେଜ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
5.1.37
मार्गमालोकयन् दूरादूर्ध्वप्रणिहितेक्षणः।
रुरोध हृदये प्राणानाकाशमवलोकयन् ॥ ५.१.३७ ॥
ଦୂରରୁ ପଥ ଦେଖି, ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଦୃଷ୍ଟି ସ୍ଥିର କରି, ଆକାଶକୁ ଚାହିଁ ସେ ହୃଦୟରେ ପ୍ରାଣ ରୋକିଲେ।
5.1.38
पद्भ्यां दृढमवस्थानं कृत्वा स कपिकुञ्जरः।
निकुच्य कर्णौ हनुमानुत्पतिष्यन् महाबलः ॥ ५.१.३८ ॥
ଗୋଡ଼ରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଛିଡ଼ା ହୋଇ, ସେ କପିକୁଞ୍ଜର ମହାବଳ ହନୁମାନ କାନ ସଙ୍କୋଚି ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଡେଇଁବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
5.1.39
वानरान् वानरश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत्।
यथा राघवनिर्मुक्तः शरः श्वसनविक्रमः ॥ ५.१.३९ ॥
ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ—ରାଘବଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣ ପବନ ବେଗରେ ଯାଆଁ ପରି।
5.1.40
गच्छेत् तद्वद् गमिष्यामि लंकां रावणपालिताम्।
नहि द्रक्ष्यामि यदि तां लंकायां जनकात्मजाम् ॥ ५.१.४० ॥
ସେହିପରି ମୁଁ ରାବଣ ଶାସିତ ଲଙ୍କାକୁ ଯିବି; ଲଙ୍କାରେ ଜନକକନ୍ୟାଙ୍କୁ ଯଦି ମୁଁ ନ ଦେଖେ—
5.1.41
अनेनैव हि वेगेन गमिष्यामि सुरालयम्।
यदि वा त्रिदिवे सीतां न द्रक्ष्यामि कृतश्रमः ॥ ५.१.४१ ॥
ଏହି ବେଗରେ ମୁଁ ଦେବଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବି; ପରିଶ୍ରମ କରି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଯଦି ନ ଦେଖେ—
5.1.42
बद्ध्वा राक्षसराजानमानयिष्यामि रावणम्।
सर्वथा कृतकार्योऽहमेष्यामि सह सीतया ॥ ५.१.४२ ॥
ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆଣିବି; ସର୍ବପ୍ରକାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି ମୁଁ ସୀତାଙ୍କ ସହ ଫେରିବି।
5.1.43
आनयिष्यामि वा लंकां समुत्पाट्य सरावणाम्।
एवमुक्त्वा तु हनुमान् वानरो वानरोत्तमः ॥ ५.१.४३ ॥
ଲଙ୍କାକୁ ରାବଣ ସହିତ ଉପାଡ଼ି ଆଣିବି, କିମ୍ବା... ଏହିପରି କହି ବାନରୋତ୍ତମ ହନୁମାନ...
5.1.44
उत्पपाताथ वेगेन वेगवानविचारयन्।
सुपर्णमिव चात्मानं मेने स कपिकुञ्जरः ॥ ५.१.४४ ॥
ବେଗବାନ ହନୁମାନ ବିଚାର ନ କରି ବେଗରେ ଉପରକୁ ଡେଇଁଲେ; ସେହି କପିକୁଞ୍ଜର ନିଜକୁ ଗରୁଡ଼ ପରି ଭାବିଲେ।
5.1.45
समुत्पतति वेगात् तु वेगात् ते नगरोहिणः।
संहृत्य विटपान् सर्वान् समुत्पेतुः समन्ततः ॥ ५.१.४५ ॥
ତାଙ୍କ ବେଗରେ ଉପରକୁ ଉଠିବା ବେଳେ, ପର୍ବତରେ ଜାତ ସେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ସମସ୍ତ ଡାଳ ସଂଗ୍ରହ କରି ଚାରିପାଶରୁ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ।
5.1.46
स मत्तकोयष्टिभकान् पादपान् पुष्पशालिनः।
उद्वहन्नुरुवेगेन जगाम विमलेऽम्बरे ॥ ५.१.४६ ॥
ଫୁଲରେ ଭରା, ମତ୍ତ କୋକିଳ ଥିବା ସେ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଧରି ସେ ଅତି ବେଗରେ ନିର୍ମଳ ଆକାଶକୁ ଗଲେ।
5.1.47
ऊरुवेगोत्थिता वृक्षा मुहूर्तं कपिमन्वयुः।
प्रस्थितं दीर्घमध्वानं स्वबन्धुमिव बान्धवाः ॥ ५.१.४७ ॥
ତାଙ୍କ ଊରୁବେଗରେ ଉଠିଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷଣେ ସେ ବାନରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଦୀର୍ଘ ପଥ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ନିଜ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ବାନ୍ଧବମାନେ ଅନୁସରଣ କଲା ପରି।
5.1.48
तमूरुवेगोन्मथिताः सालाश्चान्ये नगोत्तमाः।
अनुजग्मुर्हनूमन्तं सैन्या इव महीपतिम् ॥ ५.१.४८ ॥
ତାଙ୍କ ଊରୁବେଗରେ ଉପାଡ଼ି ହୋଇଥିବା ସାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ସୈନ୍ୟମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ପରି।
5.1.49
सुपुष्पिताग्रैर्बहुभिः पादपैरन्वितः कपिः।
हनूमान् पर्वताकारो बभूवाद्भुतदर्शनः ॥ ५.१.४९ ॥
ସୁଫୁଲିତ ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା ଅନେକ ଗଛରେ ଘେରା ହନୁମାନ ପର୍ବତାକାର ହୋଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନ ହେଲେ।
5.1.50
सारवन्तोऽथ ये वृक्षा न्यमज्जँल्लवणाम्भसि।
भयादिव महेन्द्रस्य पर्वता वरुणालये ॥ ५.१.५० ॥
ଯେଉଁ ସାରବାନ ଗଛମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଲୁଣିଜଳରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ; ମହେନ୍ଦ୍ରର ଭୟରେ ବରୁଣାଳୟରେ ପର୍ବତମାନେ ବୁଡ଼ିଗଲା ଭଳି।
5.1.51
स नानाकुसुमैः कीर्णः कपिः साङ्कुरकोरकैः।
शुशुभे मेघसंकाशः खद्योतैरिव पर्वतः ॥ ५.१.५१ ॥
ନାନାପ୍ରକାର ଫୁଲ, ଅଙ୍କୁର ଓ କୋରକରେ ଆବୃତ ସେ ବାନର ମେଘ ପରି ଶୋଭିଲେ; ଖଦ୍ୟୋତ (ଜୁଗୁଣି)ରେ ସଜ୍ଜିତ ପର୍ବତ ଭଳି।
5.1.52
विमुक्तास्तस्य वेगेन मुक्त्वा पुष्पाणि ते द्रुमाः।
व्यवशीर्यन्त सलिले निवृत्ताः सुहृदो यथा ॥ ५.१.५२ ॥
ତାଙ୍କ ବେଗରେ ମୁକ୍ତ ସେହି ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଛାଡ଼ି ଜଳରେ ଝଡ଼ି ପଡ଼ିଲେ, ଫେରିଯାଇଥିବା ବନ୍ଧୁମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଲା ପରି।
5.1.53
लघुत्वेनोपपन्नं तद् विचित्रं सागरेऽपतत्।
द्रुमाणां विविधं पुष्पं कपिवायुसमीरितम्।
ताराचितमिवाकाशं प्रबभौ स महार्णवः ॥ ५.१.५३ ॥
ଲଘୁତା ହେତୁ ସେହି ବିଚିତ୍ର, ବାନର ଓ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଉଡ଼ାଯାଇଥିବା ଗଛମାନଙ୍କର ନାନା ଫୁଲ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଲା; ତାରାମାନଙ୍କରେ ଖଚିତ ଆକାଶ ପରି ସେ ମହାସମୁଦ୍ର ଶୋଭିଲା।
5.1.54
पुष्पौघेण सुगन्धेन नानावर्णेन वानरः।
बभौ मेघ इवोद्यन् वै विद्युद्गणविभूषितः ॥ ५.१.५४ ॥
ସୁଗନ୍ଧିତ, ନାନା ରଙ୍ଗର ଫୁଲରାଶିରେ ସେ ବାନର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମୂହରେ ସଜ୍ଜିତ ଉଦିତ ମେଘ ପରି ଶୋଭିଲେ।
5.1.55
तस्य वेगसमुद्भूतैः पुष्पैस्तोयमदृश्यत।
ताराभिरिव रामाभिरुदिताभिरिवाम्बरम् ॥ ५.१.५५ ॥
ତାଙ୍କ ବେଗରେ ଉଡ଼ିଥିବା ଫୁଲରେ ଜଳ ଦିଶିଲା, ଯେପରି ଉଦିତ ତାରା ଓ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଦିଶେ।
5.1.56
तस्याम्बरगतौ बाहू ददृशाते प्रसारितौ।
पर्वताग्राद् विनिष्क्रान्तौ पञ्चास्याविव पन्नगौ ॥ ५.१.५६ ॥
ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ବାହାରିଥିବା ପଞ୍ଚମୁଖ ଦୁଇ ସର୍ପ ପରି ଦିଶିଲା।
5.1.57
पिबन्निव बभौ चापि सोर्मिजालं महार्णवम्।
पिपासुरिव चाकाशं ददृशे स महाकपिः ॥ ५.१.५७ ॥
ଢେଉ ଜାଲ ସହିତ ମହାସାଗର ଯେପରି ପାନ କରୁଛି ଭଳି ଦିଶିଲା; ସେ ମହାକପି ଆକାଶ ପିଇବାକୁ ତୃଷିତ ଭଳି ଦିଶିଲା।
5.1.58
तस्य विद्युत्प्रभाकारे वायुमार्गानुसारिणः।
नयने विप्रकाशेते पर्वतस्थाविवानलौ ॥ ५.१.५८ ॥
ବାୟୁମାର୍ଗରେ ଗତିକରୁଥିବା ତାଙ୍କ ଆଖି ବିଜୁଳି ପ୍ରଭା ପରି ଥିଲା; ପର୍ବତରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦୁଇ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶିଲା।
5.1.59
पिङ्गे पिङ्गाक्षमुख्यस्य बृहती परिमण्डले।
चक्षुषी सम्प्रकाशेते चन्द्रसूर्याविव स्थितौ ॥ ५.१.५९ ॥
ପିଙ୍ଗଳ ନୟନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ବଡ଼, ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ତ୍ତୁଳ ଆଖି ସ୍ଥିର ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।
5.1.60
मुखं नासिकया तस्य ताम्रया ताम्रमाबभौ।
संध्यया समभिस्पृष्टं यथा स्यात् सूर्यमण्डलम् ॥ ५.१.६० ॥
ତାଙ୍କ ମୁଖ ଲାଲ ନାସିକାରେ ଲାଲ ହୋଇ, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ପର୍ଶିତ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶିଲା।
5.1.61
लाङ्गूलं च समाविद्धं प्लवमानस्य शोभते।
अम्बरे वायुपुत्रस्य शक्रध्वज इवोच्छ्रितम् ॥ ५.१.६१ ॥
ଡେଇଁ ଯାଉଥିବା ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଲାଞ୍ଜ ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ପରି ଉଚ୍ଚରେ ଉଠି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
5.1.62
लाङ्गूलचक्रो हनुमान् शुक्लदंष्ट्रोऽनिलात्मजः।
व्यरोचत महाप्राज्ञः परिवेषीव भास्करः ॥ ५.१.६२ ॥
ଲାଞ୍ଜକୁ ଚକ୍ରାକାରରେ ଘୂରାଉଥିବା, ଧଳା ଦାନ୍ତ ଥିବା, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରିବେଷ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
5.1.63
स्फिग्देशेनातिताम्रेण रराज स महाकपिः।
महता दारितेनेव गिरिर्गैरिकधातुना ॥ ५.१.६३ ॥
ଅତି ଲାଲ ପଛ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ସେହି ମହାକପି, ଗୈରିକ ଧାତୁରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ମହାପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିଲେ।
5.1.64
तस्य वानरसिंहस्य प्लवमानस्य सागरम्।
कक्षान्तरगतो वायुर्जीमूत इव गर्जति ॥ ५.१.६४ ॥
ସମୁଦ୍ର ଡେଇଁ ପାର ହେଉଥିବା ସେହି ବାନରସିଂହଙ୍କ କାଖ ତଳେ ଆଟକିଥିବା ପବନ ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କଲା।
5.1.65
खे यथा निपतत्युल्का उत्तरान्ताद् विनिःसृता।
दृश्यते सानुबन्धा च तथा स कपिकुञ्जरः ॥ ५.१.६५ ॥
ଆକାଶରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଖସି ପଡୁଥିବା ଉଲ୍କା ନିଜ ଲାଞ୍ଜ ସହିତ ଦେଖାଯାଏ, ସେହିପରି ସେ କପିକୁଞ୍ଜର ଦେଖାଗଲେ।
5.1.66
पतत्पतङ्गसंकाशो व्यायतः शुशुभे कपिः।
प्रवृद्ध इव मातङ्गः कक्ष्यया बध्यमानया ॥ ५.१.६६ ॥
ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି ପ୍ରସାରିତ ସେହି କପି, କଟିବନ୍ଧରେ ବନ୍ଧା ବଢ଼ିଥିବା ମାତଙ୍ଗ ହାତୀ ପରି ଶୋଭିଲେ।
5.1.67
उपरिष्टाच्छरीरेण च्छायया चावगाढया।
सागरे मारुताविष्टा नौरिवासीत् तदा कपिः ॥ ५.१.६७ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ କପି, ଶରୀର ଓ ଛାୟା ଦ୍ୱାରା ଉପରେ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରରେ ନିମଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ପବନ ଘେରିଥିବା ନାଆ ପରି ହୋଇଥିଲା।
5.1.68
यं यं देशं समुद्रस्य जगाम स महाकपिः।
स तु तस्याङ्गवेगेन सोन्माद इव लक्ष्यते ॥ ५.१.६८ ॥
ସମୁଦ୍ରର ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଅଂଶକୁ ସେ ମହାକପି ଗଲା, ସେଠାରେ ନିଜ ଅଙ୍ଗର ବେଗରେ ସେ ଉନ୍ମାଦ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
5.1.69
सागरस्योर्मिजालानामुरसा शैलवर्ष्मणाम्।
अभिध्नंस्तु महावेगः पुप्लुवे स महाकपिः ॥ ५.१.६९ ॥
ପର୍ବତ ପରି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ଜାଲକୁ ଛାତିରେ ଆଘାତ କରି, ମହାବେଗବାନ ସେ ମହାକପି ଡେଇଁଲା।
5.1.70
कपिवातश्च बलवान् मेघवातश्च निर्गतः।
सागरं भीमनिर्ह्रादं कम्पयामासतुर्भृशम् ॥ ५.१.७० ॥
କପିର ପ୍ରବଳ ପବନ ଓ ମେଘରୁ ଉଠିଥିବା ପବନ, ଦୁହେଁ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନକାରୀ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତ୍ୟଧିକ କମ୍ପାଇଲେ।
5.1.71
विकर्षन्नूर्मिजालानि बृहन्ति लवणाम्भसि।
पुप्लुवे कपिशार्दूलो विकिरन्निव रोदसी ॥ ५.१.७१ ॥
ଲୁଣିପାଣିରେ ବିଶାଳ ତରଙ୍ଗ ଜାଲ ସରାଇ, ଯେମିତି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ବିଖେରୁଥିଲା ପରି, କପିଶାର୍ଦୁଳ ଡେଇଁଲା।
5.1.72
मेरुमन्दरसंकाशानुद्गतान् सुमहार्णवे।
अत्यक्रामन्महावेगस्तरङ्गान् गणयन्निव ॥ ५.१.७२ ॥
ମହାସମୁଦ୍ରରେ ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପରି ଉଚ୍ଚ ଉଠିଥିବା ତରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଯେମିତି ଗଣୁଥିଲା ପରି, ମହାବେଗବାନ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା।
5.1.73
तस्य वेगसमुद्घुष्टं जलं सजलदं तदा।
अम्बरस्थं विबभ्राजे शरदभ्रमिवाततम् ॥ ५.१.७३ ॥
ତାଙ୍କ ବେଗରେ ଗର୍ଜିତ ସେହି ଜଳ, ସେତେବେଳେ ମେଘ ସହିତ ଆକାଶରେ ବିସ୍ତୃତ ଶରତ ଋତୁର ମେଘ ପରି ଝଳସି ଉଠିଲା।
5.1.74
तिमिनक्रझषाः कूर्मा दृश्यन्ते विवृतास्तदा।
वस्त्रापकर्षणेनेव शरीराणि शरीरिणाम् ॥ ५.१.७४ ॥
ସେତେବେଳେ ମାଛ, କୁମ୍ଭୀର, ମକର ଓ କଇଁଛ ଦେଖାଗଲେ; ଯେପରି ବସ୍ତ୍ର ଟାଣିବା ଦ୍ୱାରା ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ଶରୀର ଖୋଲା ପଡ଼ିଗଲା ପରି।
5.1.75
क्रममाणं समीक्ष्याथ भुजगाः सागरंगमाः।
व्योम्नि तं कपिशार्दूलं सुपर्णमिव मेनिरे ॥ ५.१.७५ ॥
ସମୁଦ୍ରରେ ବାସ କରୁଥିବା ସର୍ପମାନେ ଆକାଶରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସେହି କପିଶାର୍ଦୂଳକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
5.1.76
दशयोजनविस्तीर्णा त्रिंशद्योजनमायता।
छाया वानरसिंहस्य जवे चारुतराभवत् ॥ ५.१.७६ ॥
ଦଶ ଯୋଜନ ପ୍ରଶସ୍ତ ଓ ତିରିଶ ଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ ବାନରସିଂହଙ୍କ ଛାୟା, ତାଙ୍କ ବେଗରେ ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର ହୋଇଗଲା।
5.1.77
श्वेताभ्रघनराजीव वायुपुत्रानुगामिनी।
तस्य सा शुशुभे छाया पतिता लवणाम्भसि ॥ ५.१.७७ ॥
ଧଳା ମେଘ ଓ ଘନ ମେଘପଙ୍କ୍ତି ପରି, ପବନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ସେହି ଛାୟା ଲୁଣିଆ ସମୁଦ୍ରର ଜଳରେ ପଡ଼ି ଶୋଭା ପାଇଲା।
5.1.78
शुशुभे स महातेजा महाकायो महाकपिः।
वायुमार्गे निरालम्बे पक्षवानिव पर्वतः ॥ ५.१.७८ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବିଶାଳକାୟ ସେହି ମହାକପି ପବନ ପଥରେ ଆଧାରହୀନ ଭାବେ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିଲେ।
5.1.79
येनासौ याति बलवान् वेगेन कपिकुञ्जरः।
तेन मार्गेण सहसा द्रोणीकृत इवार्णवः ॥ ५.१.७९ ॥
ବଳବାନ୍ ସେଇ କପିକୁଞ୍ଜର ବେଗରେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେହି ପଥରେ ଯେମିତି ସମୁଦ୍ର ହଠାତ୍ ଦ୍ରୋଣୀ ଆକାରରେ ପରିଣତ ହୋଇଗଲା ପରି ଲାଗିଲା।
5.1.80
आपाते पक्षिसङ्घानां पक्षिराज इव व्रजन्।
हनुमान् मेघजालानि प्रकर्षन् मारुतो यथा ॥ ५.१.८० ॥
ପକ୍ଷୀ ଝାଁକ ଉପରେ ଝପଟ ମାରୁଥିବା ପକ୍ଷୀରାଜ ପରି ଯାଉଥିବା ହନୁମାନ, ପବନ ଯେମିତି ମେଘଜାଲ ଟାଣି ନିଏ ସେମିତି ମେଘଜାଲ ଟାଣି ଚାଲିଥିଲେ।
5.1.81
पाण्डुरारुणवर्णानि नीलमञ्जिष्ठकानि च।
कपिनाऽऽकृष्यमाणानि महाभ्राणि चकाशिरे ॥ ५.१.८१ ॥
ଧଳା-ଲାଲ ଓ ନୀଳ-ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ରଙ୍ଗର ମହାମେଘମାନେ ସେଇ କପି ଦ୍ୱାରା ଟାଣି ହେଉଥିବାବେଳେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଉଠିଲେ।
5.1.82
प्रविशन्नभ्रजालानि निष्पतंश्च पुनः पुनः।
प्रच्छन्नश्च प्रकाशश्च चन्द्रमा इव दृश्यते ॥ ५.१.८२ ॥
ମେଘଜାଲ ଭିତରକୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରବେଶ କରି ଓ ବାହାରି ଆସି ସେ ଏପରି ଦିଶୁଥିଲେ ଯେମିତି ଚନ୍ଦ୍ରମା କେବେ ଲୁଚି ଯାଏ ଓ କେବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
5.1.83
प्लवमानं तु तं दृष्ट्वा प्लवगं त्वरितं तदा।
ववृषुस्तत्र पुष्पाणि देवगन्धर्वचारणाः ॥ ५.१.८३ ॥
ସେତେବେଳେ ବେଗରେ ଡେଇଁ ଯାଉଥିବା ସେହି ବାନରକୁ ଦେଖି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ ସେଠାରେ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ।
5.1.84
तताप नहि तं सूर्यः प्लवन्तं वानरेश्वरम्।
सिषेवे च तदा वायू रामकार्यार्थसिद्धये ॥ ५.१.८४ ॥
ଡେଇଁ ଯାଉଥିବା ସେହି ବାନରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତପାଇଲେ ନାହିଁ; ସେତେବେଳେ ରାମକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପବନ ତାଙ୍କର ସେବା କଲେ।
5.1.85
ऋषयस्तुष्टुवुश्चैनं प्लवमानं विहायसा।
जगुश्च देवगन्धर्वाः प्रशंसन्तो वनौकसम् ॥ ५.१.८५ ॥
ଆକାଶରେ ଡେଇଁ ଚାଲିଥିବା ସେହି ବନବାସୀଙ୍କୁ ଋଷିମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଗାୟନ କଲେ।
5.1.86
नागाश्च तुष्टुवुर्यक्षा रक्षांसि विविधानि च।
प्रेक्ष्य सर्वे कपिवरं सहसा विगतक्लमम् ॥ ५.१.८६ ॥
ନାଗ, ଯକ୍ଷ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ ଦେଖି ସ୍ତୁତି କଲେ।
5.1.87
तस्मिन् प्लवगशार्दूले प्लवमाने हनूमति।
इक्ष्वाकुकुलमानार्थी चिन्तयामास सागरः ॥ ५.१.८७ ॥
ସେହି ବାନର-ଶାର୍ଦ୍ଦୂଳ ହନୁମାନ ଉଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁଳର ମାନ ରକ୍ଷା କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସାଗର ଚିନ୍ତା କଲେ।
5.1.88
साहाय्यं वानरेन्द्रस्य यदि नाहं हनूमतः।
करिष्यामि भविष्यामि सर्ववाच्यो विवक्षताम् ॥ ५.१.८८ ॥
ବାନରେନ୍ଦ୍ର ହନୁମାନଙ୍କୁ ଯଦି ମୁଁ ସାହାଯ୍ୟ ନ କରେ, ତେବେ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ନିନ୍ଦିତ ହେବି।
5.1.89
अहमिक्ष्वाकुनाथेन सगरेण विवर्धितः।
इक्ष्वाकुसचिवश्चायं तन्नार्हत्यवसादितुम् ॥ ५.१.८९ ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ-ନାଥ ସଗର ମୋତେ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି; ଏବଂ ଏ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ସଚିବ। ତେଣୁ ଏହାକୁ କଷ୍ଟ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.1.90
तथा मया विधातव्यं विश्रमेत यथा कपिः।
शेषं च मयि विश्रान्तः सुखी सोऽतितरिष्यति ॥ ५.१.९० ॥
ତେଣୁ ମୋତେ ଏପରି କରିବାକୁ ହେବ ଯେ ଏହି ବାନର ବିଶ୍ରାମ ନେଇପାରିବ; ମୋ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ସେ ସୁଖରେ ବାକି ପଥ ପାର ହେବ।
5.1.91
हिरण्यनाभं मैनाकमुवाच गिरिसत्तमम् ॥ ५.१.९१ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣଶିଖର ମୈନାକଙ୍କୁ, ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ, ସେ କହିଲେ।
5.1.92
त्वमिहासुरसङ्घानां देवराज्ञा महात्मना।
पातालनिलयानां हि परिघः संनिवेशितः ॥ ५.१.९२ ॥
ପାତାଳବାସୀ ଅସୁରଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଦେବରାଜ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ଅର୍ଗଳ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
5.1.93
त्वमेषां ज्ञातवीर्याणां पुनरेवोत्पतिष्यताम्।
पातालस्याप्रमेयस्य द्वारमावृत्य तिष्ठसि ॥ ५.१.९३ ॥
ପାତାଳର ଅପ୍ରମେୟ ଦ୍ୱାର ଅବରୋଧ କରି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ବୀରତ୍ୱ ଜଣା ଅଛି ସେମାନେ ପୁଣି ଉଠିବେ, ତୁମେ ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଛ।
5.1.94
तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव शक्तिस्ते शैल वर्धितुम्।
तस्मात् संचोदयामि त्वामुत्तिष्ठ गिरिसत्तम ॥ ५.१.९४ ॥
ହେ ପର୍ବତ, ତୁମର ଶକ୍ତି ଆଡ଼କୁ, ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଓ ନିମ୍ନକୁ ବଢ଼ିବାର। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ—ଉଠ, ହେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.1.95
स एष कपिशार्दूलस्त्वामुपर्येति वीर्यवान्।
हनूमान् रामकार्यार्थी भीमकर्मा खमाप्लुतः ॥ ५.१.९५ ॥
ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଖୋଜୁଥିବା, ଭୀଷଣ କର୍ମ କରୁଥିବା, ଏହି ବୀର କପିଶାର୍ଦୂଳ ହନୁମାନ ଆକାଶରେ ଡେଇଁ ତୁମ ଉପର ଦେଇ ଯାଉଛନ୍ତି।
5.1.96
अस्य साह्यं मया कार्यमिक्ष्वाकुकुलवर्तिनः।
मम इक्ष्वाकवः पूज्याः परं पूज्यतमास्तव ॥ ५.१.९६ ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମୁଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି। ମୋ ପାଇଁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେ ପୂଜ୍ୟ; ତୁମ ପାଇଁ ସେମାନେ ଅତି ପୂଜ୍ୟ।
5.1.97
कुरु साचिव्यमस्माकं न नः कार्यमतिक्रमेत्।
कर्तव्यमकृतं कार्यं सतां मन्युमुदीरयेत् ॥ ५.१.९७ ॥
ଆମକୁ ସହାୟତା କର; ଆମ କାର୍ଯ୍ୟ ଲଙ୍ଘିତ ନ ହେଉ। କରିବା ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକୃତ ରହିଲେ ତାହା ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମାଏ।
5.1.98
सलिलादूर्ध्वमुत्तिष्ठ तिष्ठत्वेष कपिस्त्वयि।
अस्माकमतिथिश्चैव पूज्यश्च प्लवतां वरः ॥ ५.१.९८ ॥
ଜଳ ଉପରକୁ ଉଠ; ଏହି ବାନର ତୁମ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁ। ସେ ଆମର ଅତିଥି, ପୂଜନୀୟ ଏବଂ ଡେଇଁବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.1.99
चामीकरमहानाभ देवगन्धर्वसेवित।
हनूमाँस्त्वयि विश्रान्तस्ततः शेषं गमिष्यति ॥ ५.१.९९ ॥
ସୁନା ନାଭିଧାରୀ, ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହେ! ହନୁମାନ ତୁମ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ପରେ ବାକି ପଥ ଯିବେ।
5.1.100
काकुत्स्थस्यानृशंस्यं च मैथिल्याश्च विवासनम्।
श्रमं च प्लवगेन्द्रस्य समीक्ष्योत्थातुमर्हसि ॥ ५.१.१०० ॥
ରାମଙ୍କ ଦୟା, ମୈଥିଳୀ (ସୀତା)ଙ୍କ ବନବାସ ଏବଂ ବାନରରାଜଙ୍କ ଶ୍ରାନ୍ତି ବିଚାର କରି ତୁମେ ଉଠିବା ଉଚିତ।
5.1.101
हिरण्यगर्भो मैनाको निशम्य लवणाम्भसः।
उत्पपात जलात् तूर्णं महाद्रुमलतावृतः ॥ ५.१.१०१ ॥
ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ମୈନାକ ଲବଣ ସମୁଦ୍ରର କଥା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଜଳରୁ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ।
5.1.102
स सागरजलं भित्त्वा बभूवात्युच्छ्रितस्तदा।
यथा जलधरं भित्त्वा दीप्तरश्मिर्दिवाकरः ॥ ५.१.१०२ ॥
ସେ ସମୁଦ୍ର ଜଳକୁ ଚିରି ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଗଲେ; ମେଘକୁ ଚିରି ଉଦିତ ହେଉଥିବା ଦୀପ୍ତ କିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।
5.1.103
स महात्मा मुहूर्तेन पर्वतः सलिलावृतः।
दर्शयामास शृङ्गाणि सागरेण नियोजितः ॥ ५.१.१०३ ॥
ସେଇ ମହାତ୍ମା ପର୍ବତ କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ଜଳରେ ଘେରି ହୋଇ, ସାଗରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନିଜର ଶିଖର ଦେଖାଇଲା।
5.1.104
शातकुम्भमयैः शृङ्गैः सकिंनरमहोरगैः।
आदित्योदयसंकाशैरुल्लिखद्भिरिवाम्बरम् ॥ ५.१.१०४ ॥
ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ, କିନ୍ନର ଓ ମହାସର୍ପ ସହିତ, ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଶିଖରରେ, ଯେପରି ଆକାଶ ଛୁଉଛି।
5.1.105
तस्य जाम्बूनदैः शृङ्गैः पर्वतस्य समुत्थितैः।
आकाशं शस्त्रसंकाशमभवत् काञ्चनप्रभम् ॥ ५.१.१०५ ॥
ସେଇ ପର୍ବତର ଉଠିଥିବା ଜମ୍ବୂନଦ ସୁନା ଶିଖରରେ ଆକାଶ ଅସ୍ତ୍ର ପରି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭାଯୁକ୍ତ ହେଲା।
5.1.106
जातरूपमयैः शृङ्गैर्भ्राजमानैर्महाप्रभैः।
आदित्यशतसंकाशः सोऽभवद् गिरिसत्तमः ॥ ५.१.१०६ ॥
ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ, ଝଲମଲ, ମହାପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ଶିଖରରେ ସେଇ ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ହେଲା।
5.1.107
समुत्थितमसङ्गेन हनूमानग्रतः स्थितम्।
मध्ये लवणतोयस्य विघ्नोऽयमिति निश्चितः ॥ ५.१.१०७ ॥
ଉଠି ଅବରୋଧ ବିନା ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେଇ ପର୍ବତକୁ, ଲୁଣିଜଳ ମଝିରେ ଏହା ଏକ ବିଘ୍ନ ବୋଲି ହନୁମାନ ସ୍ଥିର କଲେ।
5.1.108
स तमुच्छ्रितमत्यर्थं महावेगो महाकपिः।
उरसा पातयामास जीमूतमिव मारुतः ॥ ५.१.१०८ ॥
ମହାବେଗଶାଳୀ ସେଇ ମହାକପି ଅତି ଉଚ୍ଚ ସେହି ପର୍ବତକୁ ନିଜ ଛାତିରେ ଏପରି ପକାଇଲେ ଯେପରି ପବନ ମେଘକୁ ପକାଏ।
5.1.109
स तदासादितस्तेन कपिना पर्वतोत्तमः।
बुद्ध्वा तस्य हरेर्वेगं जहर्ष च ननाद च ॥ ५.१.१०९ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ସେହି କପିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ ହୋଇ, ତାର ବେଗ ବୁଝି ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କଲା।
5.1.110
तमाकाशगतं वीरमाकाशे समुपस्थितः।
प्रीतो हृष्टमना वाक्यमब्रवीत् पर्वतः कपिम् ॥ ५.१.११० ॥
ଆକାଶରେ ଗମନ କରୁଥିବା ସେହି ବୀରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ହର୍ଷିତ ମନରେ ପର୍ବତ ସେହି କପିଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
5.1.111
मानुषं धारयन् रूपमात्मनः शिखरे स्थितः।
दुष्करं कृतवान् कर्म त्वमिदं वानरोत्तम ॥ ५.१.१११ ॥
ନିଜର ମାନବ ରୂପ ଧରି ଶିଖର ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର, ତୁମେ ଏହି ଦୁଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ।
5.1.112
निपत्य मम शृङ्गेषु सुखं विश्रम्य गम्यताम्।
राघवस्य कुले जातैरुदधिः परिवर्धितः ॥ ५.१.११२ ॥
ମୋ ଶିଖର ଉପରେ ଓହ୍ଲାଇ ସୁଖରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ଯାଅ; ରାଘବ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ର ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲା।
5.1.113
स त्वां रामहिते युक्तं प्रत्यर्चयति सागरः।
कृते च प्रतिकर्तव्यमेष धर्मः सनातनः ॥ ५.१.११३ ॥
ରାମଙ୍କ ହିତରେ ନିଯୁକ୍ତ ତୁମକୁ ସାଗର ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରେ ସମ୍ମାନ ଦିଏ; କୃତ ଉପକାରର ପ୍ରତିଦାନ ଦେବା ଉଚିତ — ଏହା ସନାତନ ଧର୍ମ।
5.1.114
सोऽयं तत्प्रतिकारार्थी त्वत्तः सम्मानमर्हति।
त्वन्निमित्तमनेनाहं बहुमानात् प्रचोदितः ॥ ५.१.११४ ॥
ସେହି ସାଗର ତା'ର ପ୍ରତିଦାନ ଇଚ୍ଛୁକ; ତୁମଠାରୁ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ; ତୁମ ନିମିତ୍ତେ, ଅତ୍ୟଧିକ ଆଦରରେ ମୁଁ ଏଥିଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛି।
5.1.115
योजनानां शतं चापि कपिरेष खमाप्लुतः।
तव सानुषु विश्रान्तः शेषं प्रक्रमतामिति ॥ ५.१.११५ ॥
ଏହି କପି ଆକାଶରେ ଡେଇଁ ଶହେ ଯୋଜନ ଆସିଛନ୍ତି। ତୁମ ଶିଖରରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ବାକି ପଥ ଯାଆନ୍ତୁ।
5.1.116
तिष्ठ त्वं हरिशार्दूल मयि विश्रम्य गम्यताम्।
तदिदं गन्धवत् स्वादु कन्दमूलफलं बहु ॥ ५.१.११६ ॥
ହେ ହରିଶାର୍ଦୂଳ, ତୁମେ ଏଠାରେ ରୁହ ଏବଂ ମୋ ପାଖରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ଯାଅ। ଏହି ସୁଗନ୍ଧିତ, ସୁସ୍ୱାଦୁ କନ୍ଦ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ପ୍ରଚୁର ଅଛି।
5.1.117
तदास्वाद्य हरिश्रेष्ठ विश्रान्तोऽथ गमिष्यसि।
अस्माकमपि सम्बन्धः कपिमुख्य त्वयास्ति वै।
प्रख्यातस्त्रिषु लोकेषु महागुणपरिग्रहः ॥ ५.१.११७ ॥
ହେ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଆସ୍ୱାଦନ କରି ବିଶ୍ରାମ ପରେ ତୁମେ ଯିବ। ହେ କପିମୁଖ୍ୟ, ତୁମ ସହ ଆମର ମଧ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧ ଅଛି; ତୁମେ ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ମହାଗୁଣର ଆଧାର।
5.1.118
वेगवन्तः प्लवन्तो ये प्लवगा मारुतात्मज।
तेषां मुख्यतमं मन्ये त्वामहं कपिकुञ्जर ॥ ५.१.११८ ॥
ହେ ମାରୁତପୁତ୍ର, ଯେଉଁ ବେଗବାନ ଓ ଡେଇଁପଡ଼ୁଥିବା ବାନରମାନେ ଅଛନ୍ତି, ହେ କପିକୁଞ୍ଜର, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରେ।
5.1.119
अतिथिः किल पूजार्हः प्राकृतोऽपि विजानता।
धर्मं जिज्ञासमानेन किं पुनर्यादृशो भवान् ॥ ५.१.११९ ॥
ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଅତିଥିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ସେ ସାଧାରଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ। ତୁମ ପରି ଲୋକ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହିବି!
5.1.120
त्वं हि देववरिष्ठस्य मारुतस्य महात्मनः।
पुत्रस्तस्यैव वेगेन सदृशः कपिकुञ्जर ॥ ५.१.१२० ॥
ତୁମେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ମାରୁତଙ୍କ ପୁତ୍ର। ହେ କପିକୁଞ୍ଜର, ବେଗରେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସମାନ।
5.1.121
पूजिते त्वयि धर्मज्ञे पूजां प्राप्नोति मारुतः।
तस्मात् त्वं पूजनीयो मे शृणु चाप्यत्र कारणम् ॥ ५.१.१२१ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତୁମେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ମାରୁତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। ତେଣୁ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ପୂଜନୀୟ। ଏହାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
5.1.122
पूर्वं कृतयुगे तात पर्वताः पक्षिणोऽभवन्।
तेऽपि जग्मुर्दिशः सर्वा गरुडा इव वेगिनः ॥ ५.१.१२२ ॥
ପୂର୍ବରେ କୃତଯୁଗରେ, ହେ ତାତ, ପର୍ବତମାନେ ପକ୍ଷୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ପରି ବେଗରେ ସବୁ ଦିଗକୁ ଗଲେ।
5.1.123
ततस्तेषु प्रयातेषु देवसङ्घाः सहर्षिभिः।
भूतानि च भयं जग्मुस्तेषां पतनशङ्कया ॥ ५.१.१२३ ॥
ସେମାନେ ଉଡ଼ି ଯିବାରୁ, ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ଦେବସଙ୍ଘ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସେମାନେ ପଡ଼ିଯିବେ ବୋଲି ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
5.1.124
ततः क्रुद्धः सहस्राक्षः पर्वतानां शतक्रतुः।
पक्षांश्चिच्छेद वज्रेण ततः शतसहस्रशः ॥ ५.१.१२४ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରରେ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ପାଖ କାଟିଦେଲେ, ପୁଣି ଶହ ହଜାର ଥର କାଟିଦେଲେ।
5.1.125
स मामुपगतः क्रुद्धो वज्रमुद्यम्य देवराट्।
ततोऽहं सहसा क्षिप्तः श्वसनेन महात्मना ॥ ५.१.१२५ ॥
ସେହି କ୍ରୋଧିତ ଦେବରାଜ ବଜ୍ର ଉଠାଇ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ତେବେ ମହାତ୍ମା ବାୟୁ ମୋତେ ହଠାତ୍ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
5.1.126
अस्मिँल्लवणतोये च प्रक्षिप्तः प्लवगोत्तम।
गुप्तपक्षः समग्रश्च तव पित्राभिरक्षितः ॥ ५.१.१२६ ॥
ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏହି ଲୁଣିପାଣି ସାଗରରେ ପକାଯାଇଥିଲି। କିନ୍ତୁ ତୁମ ପିତା ମୋ ପାଖ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଲି।
5.1.127
ततोऽहं मानयामि त्वां मान्योऽसि मम मारुते।
त्वया ममैष सम्बन्धः कपिमुख्य महागुणः ॥ ५.१.१२७ ॥
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଛି; ହେ ମାରୁତି, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ମାନ୍ୟ। ହେ କପିମୁଖ୍ୟ, ତୁମ ସହ ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧ ମହାଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ।
5.1.128
अस्मिन् नेवंगते कार्ये सागरस्य ममैव च।
प्रीतिं प्रीतमनाः कर्तुं त्वमर्हसि महामते ॥ ५.१.१२८ ॥
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସାଗର ଓ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ହେ ମହାମତି, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସ୍ନେହ ଦେଖାଇବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ।
5.1.129
श्रमं मोक्षय पूजां च गृहाण हरिसत्तम।
प्रीतिं च मम मान्यस्य प्रीतोऽस्मि तव दर्शनात् ॥ ५.१.१२९ ॥
ହେ ହରିସତ୍ତମ, ଶ୍ରମ ଦୂର କରି ମୋ ସତ୍କାର ଗ୍ରହଣ କର; ମାନ୍ୟ ମୋ ସ୍ନେହ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି।
5.1.130
एवमुक्तः कपिश्रेष्ठस्तं नगोत्तममब्रवीत्।
प्रीतोऽस्मि कृतमातिथ्यं मन्युरेषोऽपनीयताम् ॥ ५.१.१३० ॥
ଏହିପରି କୁହାଗଲେ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ପର୍ବତୋତ୍ତମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ଆତିଥ୍ୟ ହୋଇଛି। ଏହି କ୍ରୋଧ ଦୂର ହେଉ।"
5.1.131
त्वरते कार्यकालो मे अहश्चाप्यतिवर्तते।
प्रतिज्ञा च मया दत्ता न स्थातव्यमिहान्तरा ॥ ५.१.१३१ ॥
ମୋ କାର୍ଯ୍ୟର ସମୟ ତ୍ୱରା କରୁଛି; ଦିନ ମଧ୍ୟ ବିତି ଯାଉଛି। ମୁଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଛି; ତେଣୁ ମଝିରେ ଏଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.1.132
इत्युक्त्वा पाणिना शैलमालभ्य हरिपुङ्गवः।
जगामाकाशमाविश्य वीर्यवान् प्रहसन्निव ॥ ५.१.१३२ ॥
ଏହିପରି କହି, ହାତରେ ସେହି ପର୍ବତକୁ ଛୁଇଁ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସୁଥିବା ପରି ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
5.1.133
स पर्वतसमुद्राभ्यां बहुमानादवेक्षितः।
पूजितश्चोपपन्नाभिराशीर्भिरभिनन्दितः ॥ ५.१.१३३ ॥
ପର୍ବତ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉଭୟେ ତାଙ୍କୁ ମହା ସମ୍ମାନରେ ଦେଖିଲେ; ଉଚିତ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ପୂଜିତ ଓ ଅଭିନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
5.1.134
अथोर्ध्वं दूरमागत्य हित्वा शैलमहार्णवौ।
पितुः पन्थानमासाद्य जगाम विमलेऽम्बरे ॥ ५.१.१३४ ॥
ତା'ପରେ ଉପରକୁ ବହୁ ଦୂର ଯାଇ, ପର୍ବତ ଓ ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି, ପିତାଙ୍କ ପଥ ପାଇ ସେ ନିର୍ମଳ ଆକାଶରେ ଗଲେ।
5.1.135
भूयश्चोर्ध्वं गतिं प्राप्य गिरिं तमवलोकयन्।
वायुसूनुर्निरालम्बो जगाम कपिकुञ्जरः ॥ ५.१.१३५ ॥
ପୁଣି ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗତି ପାଇ, ସେହି ପର୍ବତକୁ ଚାହିଁ ଚାହିଁ, ବାୟୁପୁତ୍ର, ଆଧାରବିହୀନ, କପିକୁଞ୍ଜର ଆଗକୁ ଗଲେ।
5.1.136
तद् द्वितीयं हनुमतो दृष्ट्वा कर्म सुदुष्करम्।
प्रशशंसुः सुराः सर्वे सिद्धाश्च परमर्षयः ॥ ५.१.१३६ ॥
ହନୁମାନଙ୍କର ସେହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
5.1.137
देवताश्चाभवन् हृष्टास्तत्रस्थास्तस्य कर्मणा।
काञ्चनस्य सुनाभस्य सहस्राक्षश्च वासवः ॥ ५.१.१३७ ॥
ସେଠାରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ କର୍ମରେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ; କାଞ୍ଚନ, ସୁନାଭ ଏବଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ବାସବ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
5.1.138
उवाच वचनं धीमान् परितोषात् सगद्गदम्।
सुनाभं पर्वतश्रेष्ठं स्वयमेव शचीपतिः ॥ ५.१.१३८ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶଚୀପତି (ଇନ୍ଦ୍ର) ସନ୍ତୋଷରେ ଗଦ୍ଗଦ ସ୍ୱରରେ, ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁନାଭଙ୍କୁ ନିଜେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
5.1.139
हिरण्यनाभ शैलेन्द्र परितुष्टोऽस्मि ते भृशम्।
अभयं ते प्रयच्छामि गच्छ सौम्य यथासुखम् ॥ ५.१.१३९ ॥
ହେ ହିରଣ୍ୟନାଭ, ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭୟ ଦେଉଛି। ହେ ସୌମ୍ୟ, ସୁଖରେ ଯାଅ।
5.1.140
साह्यं कृतं ते सुमहद् विश्रान्तस्य हनूमतः।
क्रमतो योजनशतं निर्भयस्य भये सति ॥ ५.१.१४० ॥
ବିଶ୍ରାମ କରିଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ତୁମେ କରିଥିବା ଏହା ମହା ସାହାଯ୍ୟ। ଭୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିର୍ଭୟରେ ଶହେ ଯୋଜନ ଆଗକୁ ଯାଉଛି।
5.1.141
रामस्यैष हितायैव याति दाशरथेः कपिः।
सत्क्रियां कुर्वता शक्त्या तोषितोऽस्मि दृढं त्वया ॥ ५.१.१४१ ॥
ଏହି ବାନର ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ହିଁ ଯାଉଛି। ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ସତ୍କାର କରିଥିବା ତୁମ ଉପରେ ମୁଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
5.1.142
स तत् प्रहर्षमलभद् विपुलं पर्वतोत्तमः।
देवतानां पतिं दृष्ट्वा परितुष्टं शतक्रतुम् ॥ ५.१.१४२ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିପତି ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଦେଖି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ବିପୁଳ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲା।
5.1.143
स वै दत्तवरः शैलो बभूवावस्थितस्तदा।
हनूमांश्च मुहूर्तेन व्यतिचक्राम सागरम् ॥ ५.१.१४३ ॥
ବର ପାଇଥିବା ସେହି ପର୍ବତ ସେତେବେଳେ ସ୍ଥିର ରହିଲା। ଏବଂ ହନୁମାନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମୁଦ୍ର ପାର ହେଲେ।
5.1.144
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
अब्रुवन् सूर्यसंकाशां सुरसां नागमातरम् ॥ ५.१.१४४ ॥
ତା'ପରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମ ଋଷିମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ଦୀପ୍ତି ଥିବା ନାଗମାତା ସୁରସାଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.1.145
अयं वातात्मजः श्रीमान् प्लवते सागरोपरि।
हनूमान् नाम तस्य त्वं मुहूर्तं विघ्नमाचर ॥ ५.१.१४५ ॥
ଏହି ଶ୍ରୀମାନ ବାୟୁପୁତ୍ର ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଉଡ଼ୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ନାମ ହନୁମାନ। ତୁମେ କ୍ଷଣେ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପଥରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କର।
5.1.146
राक्षसं रूपमास्थाय सुघोरं पर्वतोपमम्।
दंष्ट्राकरालं पिङ्गाक्षं वक्त्रं कृत्वा नभःस्पृशम् ॥ ५.१.१४६ ॥
ଅତି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପର୍ବତ ପରି, ଦାଢ଼ରେ ଭୟଙ୍କରା, ପିଙ୍ଗଳ ଆଖିରେ, ଆକାଶ ଛୁଉଁଥିବା ମୁଖ କରି।
5.1.147
बलमिच्छामहे ज्ञातुं भूयश्चास्य पराक्रमम्।
त्वां विजेष्यत्युपायेन विषादं वा गमिष्यति ॥ ५.१.१४७ ॥
ତାଙ୍କ ବଳ ଓ ପରାକ୍ରମ ପୁଣି ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ। ସେ ଉପାୟରେ ତୁମକୁ ଜିତିବେ, କିମ୍ବା ବିଷାଦ ପାଇବେ।
5.1.148
एवमुक्ता तु सा देवी दैवतैरभिसत्कृता।
समुद्रमध्ये सुरसा बिभ्रती राक्षसं वपुः ॥ ५.१.१४८ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି କୁହାଯାଇ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତା ସେହି ଦେବୀ ସୁରସା, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସୀ ଶରୀର ଧାରଣ କରି।
5.1.149
विकृतं च विरूपं च सर्वस्य च भयावहम्।
प्लवमानं हनूमन्तमावृत्येदमुवाच ह ॥ ५.१.१४९ ॥
ବିକୃତ ଓ ବିରୂପ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ସେ, ଡେଇଁଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ଏହା କହିଲା।
5.1.150
मम भक्ष्यः प्रदिष्टस्त्वमीश्वरैर्वानरर्षभ।
अहं त्वां भक्षयिष्यामि प्रविशेदं ममाननम् ॥ ५.१.१५० ॥
ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ମୋ ଭକ୍ଷ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଗିଳିବି; ଏହି ମୋ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କର।
5.1.151
वर एष पुरा दत्तो मम धात्रेति सत्वरा।
व्यादाय वक्त्रं विपुलं स्थिता सा मारुतेः पुरः ॥ ५.१.१५१ ॥
"ଏହି ବର ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଇଥିଲେ" ଏହା କହି ସେ ଶୀଘ୍ର ନିଜର ବିଶାଳ ମୁଖ ମେଲାଇ ମାରୁତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲା।
5.1.152
एवमुक्तः सुरसया प्रहृष्टवदनोऽब्रवीत्।
रामो दाशरथिर्नाम प्रविष्टो दण्डकावनम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या चापि भार्यया ॥ ५.१.१५२ ॥
ସୁରସା ଏହା କହିବାରୁ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖ ହନୁମାନ କହିଲେ: "ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ନାମକ ପୁରୁଷ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ପତ୍ନୀ ବୈଦେହୀଙ୍କ ସହିତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।"
5.1.153
अन्यकार्यविषक्तस्य बद्धवैरस्य राक्षसैः।
तस्य सीता हृता भार्या रावणेन यशस्विनी ॥ ५.१.१५३ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଶତ୍ରୁତା ବାନ୍ଧି, ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଯଶସ୍ବିନୀ ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ରାବଣ ହରଣ କଲା।
5.1.154
तस्याः सकाशं दूतोऽहं गमिष्ये रामशासनात्।
कर्तुमर्हसि रामस्य साह्यं विषयवासिनि ॥ ५.१.१५४ ॥
ରାମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୂତ ହୋଇ ଯିବି। ହେ ଏହି ଦେଶବାସିନୀ, ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
5.1.155
अथवा मैथिलीं दृष्ट्वा रामं चाक्लिष्टकारिणम्।
आगमिष्यामि ते वक्त्रं सत्यं प्रतिशृणोमि ते ॥ ५.१.१५५ ॥
କିମ୍ବା ମୈଥିଳୀ ଓ ଅନାୟାସରେ କର୍ମ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ମୁଁ ତୁମ ମୁଖକୁ ଫେରିବି — ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉଛି।
5.1.156
एवमुक्ता हनुमता सुरसा कामरूपिणी।
अब्रवीन्नातिवर्तेन्मां कश्चिदेष वरो मम ॥ ५.१.१५६ ॥
ହନୁମାନଙ୍କ ଏହା କହିବାରୁ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧରିପାରୁଥିବା ସୁରସା କହିଲା: "ମୋର ଏହି ବର କେହି ମୋତେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।"
5.1.157
तं प्रयान्तं समुद्वीक्ष्य सुरसा वाक्यमब्रवीत्।
बलं जिज्ञासमाना सा नागमाता हनूमतः ॥ ५.१.१५७ ॥
ସେ ଆଗକୁ ଯିବାର ଦେଖି, ହନୁମାନଙ୍କ ବଳ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ନାଗମାତା ସୁରସା ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.1.158
निविश्य वदनं मेऽद्य गन्तव्यं वानरोत्तम।
वर एष पुरा दत्तो मम धात्रेति सत्वरा ॥ ५.१.१५८ ॥
ହେ ବାନରୋତ୍ତମ, ଆଜି ମୋ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କରି ତୁମକୁ ଯିବାକୁ ହେବ; ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ଏହି ବର ଦେଇଥିଲେ, ଏହିପରି ସେ ଶୀଘ୍ର କହିଲେ।
5.1.159
व्यादाय विपुलं वक्त्रं स्थिता सा मारुतेःपुरः।
एवमुक्तः सुरसया क्रुद्धो वानरपुंगवः ॥ ५.१.१५९ ॥
ସେ ନିଜ ବିଶାଳ ମୁଖ ମେଲାଇ ମାରୁତିଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲା। ସୁରସାଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
5.1.160
अब्रवीत् कुरु वै वक्त्रं येन मां विषहिष्यसि।
इत्युक्त्वा सुरसां क्रुद्धो दशयोजनमायताम् ॥ ५.१.१६० ॥
"ତୁମେ ତୁମ ମୁଖ ବଡ଼ କର, ଯେମିତି ତୁମେ ମୋତେ ସହିପାରିବ କି ନାହିଁ ଦେଖିବା" ଏପରି କ୍ରୋଧରେ ସୁରସାଙ୍କୁ କହି ସେ ଦଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ହେଲେ।
5.1.161
दशयोजनविस्तारो हनूमानभवत् तदा।
तं दृष्ट्वा मेघसंकाशं दशयोजनमायतम्।
चकार सुरसाप्यास्यं विंशद् योजनमायतम् ॥ ५.१.१६१ ॥
ସେତେବେଳେ ହନୁମାନ ଦଶ ଯୋଜନ ବିସ୍ତାରବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ। ମେଘ ପରି ଦଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସୁରସା ମଧ୍ୟ ନିଜ ମୁଖ କୋଡ଼ିଏ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା କଲା।
5.1.162
हनूमांस्तु ततः क्रुद्धस्त्रिंशद् योजनमायतः।
चकार सुरसा वक्त्रं चत्वारिंशत् तथोच्छ्रितम् ॥ ५.१.१६२ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ହନୁମାନ ତିରିଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ହେଲେ। ସେତେବେଳେ ସୁରସା ନିଜ ମୁଖ ଚାଳିଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ କଲା।
5.1.163
बभूव हनुमान् वीरः पञ्चाशद् योजनोच्छ्रितः।
चकार सुरसा वक्त्रं षष्टिं योजनमुच्छ्रितम् ॥ ५.१.१६३ ॥
ବୀର ହନୁମାନ ପଚାଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ହେଲେ; ସୁରସା ନିଜ ମୁଖ ଷାଠିଏ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ କଲା।
5.1.164
तदैव हनुमान् वीरः सप्ततिं योजनोच्छ्रितः।
चकार सुरसा वक्त्रमशीतिं योजनोच्छ्रितम् ॥ ५.१.१६४ ॥
ସେତେବେଳେ ବୀର ହନୁମାନ ସତୁରି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ହେଲେ; ସୁରସା ନିଜ ମୁଖ ଅଶୀ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ କଲା।
5.1.165
हनूमाननलप्रख्यो नवतिं योजनोच्छ्रितः।
चकार सुरसा वक्त्रं शतयोजनमायतम् ॥ ५.१.१६५ ॥
ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହନୁମାନ ନବେ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ହେଲେ; ସୁରସା ନିଜ ମୁଖ ଶହେ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା କଲା।
5.1.166
तद् दृष्ट्वा व्यादितं त्वास्यं वायुपुत्रः स बुद्धिमान्।
दीर्घजिह्वं सुरसया सुभीमं नरकोपमम् ॥ ५.१.१६६ ॥
ସୁରସାର ବିସ୍ତାରିତ, ଦୀର୍ଘଜିହ୍ୱ, ନରକ ପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ଦେଖି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାୟୁପୁତ୍ର...
5.1.167
स संक्षिप्यात्मनः कायं जीमूत इव मारुतिः।
तस्मिन् मुहूर्ते हनुमान् बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः ॥ ५.१.१६७ ॥
ସେତେବେଳେ ମାରୁତି ମେଘ ପରି ନିଜ ଶରୀର ସଂକୋଚ କଲେ; ସେହି କ୍ଷଣରେ ହନୁମାନ ଅଙ୍ଗୁଳି ପରିମାଣ ଛୋଟ ହେଲେ।
5.1.168
सोऽभिपद्याथ तद्वक्त्रं निष्पत्य च महाबलः।
अन्तरिक्षे स्थितः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१.१६८ ॥
ସେହି ମହାବଳୀ ସେ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଆଉ ବାହାରି ଆକାଶରେ ଠିଆ ହୋଇ ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.1.169
प्रविष्टोऽस्मि हि ते वक्त्रं दाक्षायणि नमोऽस्तुते।
गमिष्ये यत्र वैदेही सत्यश्चासीद् वरस्तव ॥ ५.१.१६९ ॥
ମୁଁ ତୁମ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କରିସାରିଛି। ଦକ୍ଷକନ୍ୟା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁଠାରେ ବୈଦେହୀ ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ମୁଁ ଯିବି; ତୁମ ବର ସତ୍ୟ ହୋଇଛି।
5.1.170
तं दृष्ट्वा वदनान्मुक्तं चन्द्रं राहुमुखादिव।
अब्रवीत् सुरसा देवी स्वेन रूपेण वानरम् ॥ ५.१.१७० ॥
ତାକୁ ତା ମୁଖରୁ ବାହାରିଥିବା ଦେଖି, ରାହୁ ମୁଖରୁ ମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ଦେବୀ ସୁରସା ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ସେଇ ବାନରକୁ କହିଲେ।
5.1.171
अर्थसिद्ध्यै हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम्।
समानय च वैदेहीं राघवेण महात्मना ॥ ५.१.१७१ ॥
ହେ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଉ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ସୁଖରେ ଯାଅ। ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ସହିତ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣ।
5.1.172
तत् तृतीयं हनुमतो दृष्ट्वा कर्म सुदुष्करम्।
साधुसाध्विति भूतानि प्रशशंसुस्तदा हरिम् ॥ ५.१.१७२ ॥
ହନୁମାନଙ୍କର ସେହି ତୃତୀୟ ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ ଦେଖି, 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' କହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସେତେବେଳେ ସେଇ ବାନରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
5.1.173
स सागरमनाधृष्यमभ्येत्य वरुणालयम्।
जगामाकाशमाविश्य वेगेन गरुडोपमः ॥ ५.१.१७३ ॥
ସେହି ଅଜେୟ ସମୁଦ୍ର, ବରୁଣଙ୍କ ଆଳୟ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଗରୁଡ଼ ପରି ବେଗରେ ସେ ଚାଲିଗଲା।
5.1.174
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।
चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते ॥ ५.१.१७४ ॥
ତାହା ଜଳଧାରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କୈଶିକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଚରିତ ଏବଂ ଐରାବତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା।
5.1.175
सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।
विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलंकृते ॥ ५.१.१७५ ॥
ସିଂହ, ହାତୀ, ବାଘ, ପକ୍ଷୀ ଓ ସର୍ପ ବାହନଯୁକ୍ତ, ଉଡୁଥିବା ନିର୍ମଳ ବିମାନରେ ସୁଶୋଭିତ (ଆକାଶ)।
5.1.176
वज्राशनिसमस्पर्शैः पावकैरिव शोभिते।
कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरधिष्ठिते ॥ ५.१.१७६ ॥
ବଜ୍ର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ସଦୃଶ ସ୍ପର୍ଶଯୁକ୍ତ, ଅଗ୍ନିସମ ଦୀପ୍ତ, ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଓ ସ୍ବର୍ଗଜୟୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ (ଆକାଶ)।
5.1.177
वहता हव्यमत्यन्तं सेविते चित्रभानुना।
ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागणविभूषिते ॥ ५.१.१७७ ॥
ହବ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ବହନ କରୁଥିବା ଚିତ୍ରଭାନୁ (ଅଗ୍ନି) ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରାଗଣରେ ବିଭୂଷିତ (ଆକାଶ)।
5.1.178
महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।
विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते ॥ ५.१.१७८ ॥
ମହର୍ଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ଯକ୍ଷଗଣଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିର୍ଜନ, ନିର୍ମଳ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ (ଆକାଶ)।
5.1.179
देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।
विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते ॥ ५.१.१७९ ॥
ଦେବରାଜଙ୍କ ହାତୀ (ଐରାବତ) ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଥରେ ଥିବା, ମଙ୍ଗଳମୟ, ଜୀବଲୋକର ବିସ୍ତୃତ ବିତାନରୂପେ ପ୍ରସାରିତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ (ଆକାଶ)।
5.1.180
बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वृते।
जगाम वायुमार्गे च गरुत्मानिव मारुतिः ॥ ५.१.१८० ॥
ବୀର ଓ ବିଦ୍ୟାଧରଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହୁବାର ସେବିତ ଓ ବେଷ୍ଟିତ (ଆକାଶରେ), ବାୟୁପଥରେ ଗରୁଡ଼ ପରି ମାରୁତି (ହନୁମାନ) ଗଲେ।
5.1.181
हनुमान् मेघजालानि प्राकर्षन् मारुतो यथा।
कालागुरुसवर्णानि रक्तपीतसितानि च ॥ ५.१.१८१ ॥
ପବନ ଯେପରି ମେଘପୁଞ୍ଜକୁ ଟାଣେ, ସେପରି ହନୁମାନ କଳା ଅଗୁରୁ ପରି, ରକ୍ତ, ପୀତ ଓ ଧଳା ମେଘପୁଞ୍ଜକୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଟାଣିଲେ।
5.1.182
कपिना कृष्यमाणानि महाभ्राणि चकाशिरे।
प्रविशन्नभ्रजालानि निष्पतंश्च पुनः पुनः ॥ ५.१.१८२ ॥
ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟଣାଯାଉଥିବା ମହାମେଘ ଚମକି ଉଠିଲେ। ମେଘପୁଞ୍ଜ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ବାରମ୍ବାର ବାହାରି ଆସି (ସେ ଶୋଭାୟମାନ ହେଲେ)।
5.1.183
प्रावृषीन्दुरिवाभाति निष्पतन् प्रविशंस्तदा।
प्रदृश्यमानः सर्वत्र हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१.१८३ ॥
ବର୍ଷାଋତୁର ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ସେତେବେଳେ ମେଘରୁ ବାହାରି ଓ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ଶୋଭିଲେ। ସର୍ବତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ (ଏପରି ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଲେ)।
5.1.184
भेजेऽम्बरं निरालम्बं पक्षयुक्त इवाद्रिराट्।
प्लवमानं तु तं दृष्ट्वा सिंहिका नाम राक्षसी ॥ ५.१.१८४ ॥
ସେ ନିରାଧାର ଆକାଶରେ ଗଲେ, ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବତରାଜ ପରି। ତାଙ୍କୁ ଉଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି ସିଂହିକା ନାମ୍ନୀ ରାକ୍ଷସୀ (...)।
5.1.185
मनसा चिन्तयामास प्रवृद्धा कामरूपिणी।
अद्य दीर्घस्य कालस्य भविष्याम्यहमाशिता ॥ ५.१.१८५ ॥
ବଡ଼ ହୋଇଥିବା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧରିପାରୁଥିବା ସିଂହିକା ମନରେ ଭାବିଲା: ଆଜି ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ ମୁଁ ଆହାର ହେବି।
5.1.187
इदं मम महासत्त्वं चिरस्य वशमागतम्।
छायायां गृह्यमाणायां चिन्तयामास वानरः।
समाक्षिप्तोऽस्मि सहसा पङ्गूकृतपराक्रमः ॥ ५.१.१८७ ॥
ମୋର ଏ ମହାବଳ ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ ବଶରେ ଆସିଛି। ଛାଇ ଧରାଯିବା ସମୟରେ ବାନର ଭାବିଲେ: ହଠାତ୍ ମୋତେ ଟାଣି ନିଆଗଲା, ମୋର ପରାକ୍ରମ ପଙ୍ଗୁ କରାଗଲା।
5.1.188
प्रतिलोमेन वातेन महानौरिव सागरे।
तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव वीक्षमाणस्तदा कपिः ॥ ५.१.१८८ ॥
ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରତିକୂଳ ବାୟୁରେ ଫସିଥିବା ବଡ଼ ଜାହାଜ ପରି, ସେତେବେଳେ ସେହି କପି ଚାରିପାଖ, ଉପରକୁ ଓ ତଳକୁ ଚାହୁଁଥିଲା।
5.1.189
ददर्श स महासत्त्वमुत्थितं लवणाम्भसि।
तद् दृष्ट्वा चिन्तयामास मारुतिर्विकृताननाम् ॥ ५.१.१८९ ॥
ଲୁଣିଜଳରୁ ଉଠିଥିବା ସେହି ମହାପ୍ରାଣୀକୁ ସେ ଦେଖିଲା; ତାହା ଦେଖି, ବିକୃତ ମୁଖ ଥିବା ସେହି ପ୍ରାଣୀ ବିଷୟରେ ମାରୁତି ଚିନ୍ତା କଲା।
5.1.190
कपिराज्ञा यथाख्यातं सत्त्वमद्भुतदर्शनम्।
छायाग्राहि महावीर्यं तदिदं नात्र संशयः ॥ ५.१.१९० ॥
କପିରାଜ କହିଥିବା ପରି ଏହା ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପର ପ୍ରାଣୀ; ଛାଇ ଧରିବାରେ ମହାବଳୀ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.1.191
स तां बुद्ध्वार्थतत्त्वेन सिंहिकां मतिमान् कपिः।
व्यवर्धत महाकायः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ५.१.१९१ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସେହି କପି ସିଂହିକାକୁ ତାହାର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପରେ ଜାଣି, ବର୍ଷାଋତୁର ମେଘ ପରି ନିଜ ବିଶାଳ ଶରୀର ବଢ଼ାଇଲା।
5.1.192
तस्य सा कायमुद्वीक्ष्य वर्धमानं महाकपेः।
वक्त्रं प्रसारयामास पातालाम्बरसंनिभम् ॥ ५.१.१९२ ॥
ମହାକପିର ବଢ଼ୁଥିବା ଶରୀର ଦେଖି ସେ ପାତାଳ ଓ ଆକାଶ ପରି ବିଶାଳ ମୁଖ ଖୋଲିଲା।
5.1.193
घनराजीव गर्जन्ती वानरं समभिद्रवत्।
स ददर्श ततस्तस्या विकृतं सुमहन्मुखम् ॥ ५.१.१९३ ॥
ଗର୍ଜୁଥିବା ମେଘମାଳା ପରି ସେ ବାନରର ଉପରେ ଝାସିଲା। ତାପରେ ସେ ତାହାର ବିକୃତ ଓ ଅତି ବିଶାଳ ମୁଖ ଦେଖିଲା।
5.1.194
कायमात्रं च मेधावी मर्माणि च महाकपिः।
स तस्या विकृते वक्त्रे वज्रसंहननः कपिः ॥ ५.१.१९४ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ମହାକପି ତାଙ୍କର କେବଳ ଶରୀର ଓ ମର୍ମସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ। ବଜ୍ରସମ ଦୃଢ଼ଦେହୀ ସେ କପି ତାଙ୍କ ବିକୃତ ମୁଖରେ (ପ୍ରବେଶ କଲେ)।
5.1.195
संक्षिप्य मुहुरात्मानं निपपात महाकपिः।
आस्ये तस्या निमज्जन्तं ददृशुः सिद्धचारणाः ॥ ५.१.१९५ ॥
ମହାକପି ନିଜକୁ ବାରମ୍ବାର ସଂକୋଚ କରି ତାଙ୍କ ମୁଖରେ ପଡ଼ିଲେ। ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମୁଖରେ ବୁଡ଼ିବାର ଦେଖିଲେ।
5.1.196
ग्रस्यमानं यथा चन्द्रं पूर्णं पर्वणि राहुणा।
ततस्तस्या नखैस्तीक्ष्णैर्मर्माण्युत्कृत्य वानरः ॥ ५.१.१९६ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଗ୍ରାସ କରିବା ପରି (ସେ ଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଥିଲେ)। ତା'ପରେ ସେ ବାନର ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖରେ ତାଙ୍କ ମର୍ମସ୍ଥାନ କାଟି (ବାହାରିଲେ)।
5.1.197
उत्पपाताथ वेगेन मनःसम्पातविक्रमः।
तां तु दिष्ट्या च धृत्या च दाक्षिण्येन निपात्य सः ॥ ५.१.१९७ ॥
ତା'ପରେ ମନର ବେଗ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ସେ ବେଗରେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଡେଇଁଲେ। ଭାଗ୍ୟ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ କୌଶଳରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।
5.1.198
कपिप्रवीरो वेगेन ववृधे पुनरात्मवान्।
हृतहृत्सा हनुमता पपात विधुराम्भसि।
स्वयंभुवैव हनुमान् सृष्टस्तस्या निपातने ॥ ५.१.१९८ ॥
କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ସେ ବେଗରେ ପୁଣି ବଢ଼ିଲେ। ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ହରଣ ହୋଇ ସେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଜଳରେ ପଡ଼ିଲେ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ହିଁ ହନୁମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ପାଡ଼ିବା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।
5.1.199
तां हतां वानरेणाशु पतितां वीक्ष्य सिंहिकाम्।
भूतान्याकाशचारीणि तमूचुः प्लवगोत्तमम् ॥ ५.१.१९९ ॥
ବାନର ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ନିହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ସିଂହିକାକୁ ଦେଖି ଆକାଶଚାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡେଇଁବା ବାନରଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.1.200
भीममद्य कृतं कर्म महत्सत्त्वं त्वया हतम्।
साधयार्थमभिप्रेतमरिष्टं प्लवतां वर ॥ ५.१.२०० ॥
ଆଜି ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ମହାନ କର୍ମ କଲ, ନିଜ ବଳରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲ। ଡେଇଁବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇଚ୍ଛିତ କାର୍ଯ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷତି ବିନା ସିଦ୍ଧ କର।
5.1.201
यस्य त्वेतानि चत्वारि वानरेन्द्र यथा तव।
धृतिर्दृष्टिर्मतिर्दाक्ष्यं स कर्मसु न सीदति ॥ ५.१.२०१ ॥
ହେ ବାନରେନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପରି ଏହି ଚାରି ଗୁଣ—ଧୈର୍ୟ, ଦୃଷ୍ଟି, ବୁଦ୍ଧି, ଦକ୍ଷତା—ଯାହାଙ୍କଠାରେ ଥାଏ, ସେ କର୍ମରେ କେବେ ଅବସନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।
5.1.202
स तैः सम्पूजितः पूज्यः प्रतिपन्नप्रयोजनैः।
जगामाकाशमाविश्य पन्नगाशनवत् कपिः ॥ ५.१.२०२ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ପୂଜ୍ୟ ସେହି ବାନର, କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବାରୁ, ସର୍ପଭକ୍ଷକ ଗରୁଡ଼ ପରି ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଚାଲିଗଲେ।
5.1.203
प्राप्तभूयिष्ठपारस्तु सर्वतः परिलोकयन्।
योजनानां शतस्यान्ते वनराजीं ददर्श सः ॥ ५.१.२०३ ॥
ପ୍ରାୟ ପାରିକୁ ପହଞ୍ଚି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗେ ଦେଖି, ଶହେ ଯୋଜନର ଶେଷରେ ସେ ବନର ଶ୍ରେଣୀ ଦେଖିଲେ।
5.1.204
ददर्श च पतन्नेव विविधद्रुमभूषितम्।
द्वीपं शाखामृगश्रेष्ठो मलयोपवनानि च ॥ ५.१.२०४ ॥
ଓହ୍ଲାଇବା ସମୟରେ ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିବିଧ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ମଳୟ ପର୍ବତର ଉପବନ ଦେଖିଲେ।
5.1.205
सागरं सागरानूपान् सागरानूपजान् द्रुमान्।
सागरस्य च पत्नीनां मुखान्यपि विलोकयत् ॥ ५.१.२०५ ॥
ସେ ସମୁଦ୍ର, ସମୁଦ୍ର କୂଳ, କୂଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା ବୃକ୍ଷ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ରର ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମୁଖ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
5.1.206
स महामेघसंकाशं समीक्ष्यात्मानमात्मवान्।
निरुन्धन्तमिवाकाशं चकार मतिमान् मतिम् ॥ ५.१.२०६ ॥
ମହାମେଘ ପରି ନିଜକୁ ଦେଖି, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହନୁମାନ ଆକାଶକୁ ଅଟକାଉଥିବା ପରି ଏକ ସଂକଳ୍ପ କଲେ।
5.1.207
कायवृद्धिं प्रवेगं च मम दृष्ट्वैव राक्षसाः।
मयि कौतूहलं कुर्युरिति मेने महामतिः ॥ ५.१.२०७ ॥
ମୋ ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ଓ ବେଗ ଦେଖି ରାକ୍ଷସମାନେ ମୋ ପ୍ରତି କୌତୂହଳୀ ହେବେ ବୋଲି ସେହି ମହାମତି ଭାବିଲେ।
5.1.208
ततः शरीरं संक्षिप्य तन्महीधरसंनिभम्।
पुनः प्रकृतिमापेदे वीतमोह इवात्मवान् ॥ ५.१.२०८ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ପର୍ବତସଦୃଶ ଶରୀରକୁ ସଙ୍କୁଚିତ କରି, ମୋହମୁକ୍ତ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ପରି ହନୁମାନ ପୁନଃ ନିଜ ସ୍ୱାଭାବିକ ରୂପ ପାଇଲେ।
5.1.209
तद्रूपमतिसंक्षिप्य हनूमान् प्रकृतौ स्थितः।
त्रीन् क्रमानिव विक्रम्य बलिवीर्यहरो हरिः ॥ ५.१.२०९ ॥
ସେହି ରୂପକୁ ଅତି ସଙ୍କୁଚିତ କରି ହନୁମାନ ନିଜ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଛିଡ଼ା ହେଲେ; ଯେପରି ତିନି ପାଦ ବଢ଼ାଇ ବଳିର ବୀର୍ଯ୍ୟ ହରଣକାରୀ ହରି।
5.1.210
स चारुनानाविधरूपधारी
परं समासाद्य समुद्रतीरम्।
परैरशक्यं प्रतिपन्नरूपः
समीक्षितात्मा समवेक्षितार्थः ॥ ५.१.२१० ॥
ନାନା ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ହନୁମାନ ସମୁଦ୍ରତୀରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଅସାଧ୍ୟ ରୂପ ଗ୍ରହଣ କରି, ନିଜକୁ ପରଖି, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଭଲ ଭାବେ ବିଚାରି।
5.1.211
ततः स लम्बस्य गिरेः समृद्धे
विचित्रकूटे निपपात कूटे।
सकेतकोद्दालकनारिकेले
महाभ्रकूटप्रतिमो महात्मा ॥ ५.१.२११ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାତ୍ମା, ମହାମେଘଶିଖର ପରି, ଲମ୍ବ ପର୍ବତର ସମୃଦ୍ଧ ବିଚିତ୍ର ଶିଖରରେ, କେତକ, ଉଦ୍ଦାଳକ ଓ ନଡ଼ିଆ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
5.1.212
ततस्तु सम्प्राप्य समुद्रतीरं
समीक्ष्य लंकां गिरिवर्यमूर्ध्नि।
कपिस्तु तस्मिन् निपपात पर्वते
विधूय रूपं व्यथयन्मृगद्विजान् ॥ ५.१.२१२ ॥
ତା'ପରେ ସମୁଦ୍ରତୀରରେ ପହଞ୍ଚି, ପର୍ବତଶିଖରରୁ ଲଙ୍କାକୁ ଦେଖି, ସେ ବାନର ନିଜ ରୂପ ସଂକୁଚିତ କରି, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ସେହି ପର୍ବତ ଉପରେ ଓହ୍ଲାଇଲା।
5.1.213
स सागरं दानवपन्नगायुतं
बलेन विक्रम्य महोर्मिमालिनम्।
निपत्य तीरे च महोदधेस्तदा
ददर्श लंकाममरावतीमिव ॥ ५.१.२१३ ॥
ଦାନବ ଓ ନାଗମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ସାଗରକୁ ବଳରେ ଡେଇଁ ପାର ହୋଇ, ମହାସାଗରର ତୀରରେ ଓହ୍ଲାଇ, ସେତେବେଳେ ସେ ଲଙ୍କାକୁ ଅମରାବତୀ ପରି ଦେଖିଲା।