Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.10

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.10.1

तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम्।
अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम् ॥ ५.१०.१ ॥

ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ସଦୃଶ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ଫଟିକ ଓ ରତ୍ନଭୂଷିତ ଶୟନାସନକୁ ହନୁମାନ ଚାରିପାଶେ ଦେଖି ଦେଖିଲେ।

5.10.2

दान्तकाञ्चनचित्रांगैर्वैदूर्यैश्च वरासनैः।
महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः ॥ ५.१०.२ ॥

ଦନ୍ତ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରିତ, ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଖଚିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଆସ୍ତରଣରେ ସଜ୍ଜିତ, ମହାଧନସମ୍ପନ୍ନ ସେ।

5.10.3

तस्य चैकतमे देशे दिव्यमालोपशोभितम्।
ददर्श पाण्डुरं छत्रं ताराधिपतिसंनिभम् ॥ ५.१०.३ ॥

ତାହାର ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଦିବ୍ୟ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଧଳା ଛତ୍ର ସେ ଦେଖିଲେ।

5.10.4

जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानोः समप्रभम्।
अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम् ॥ ५.१०.४ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ଅଗ୍ନି ସମ ଦୀପ୍ତ, ଅଶୋକ ମାଳାରେ ବିସ୍ତୃତ ପରମାସନ ସେ ଦେଖିଲେ।

5.10.5

वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः।
गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम् ॥ ५.१०.५ ॥

ଚାରିପାଶେ ଚାମର ହାତରେ ଧରି ଲୋକମାନେ ପବନ ଦେଉଥିଲେ; ନାନା ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୂପରେ ସୁବାସିତ।

5.10.6

परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम्।
दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम् ॥ ५.१०.६ ॥

ପରମ ଆସ୍ତରଣରେ ବିସ୍ତୃତ, ମେଣ୍ଢା ଚର୍ମରେ ଆବୃତ, ଚାରିପାଶେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳାର ଦଉଡିରେ ଶୋଭିତ।

5.10.7

तस्मिञ्जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोज्ज्वलकुण्डलम्।
लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम् ॥ ५.१०.७ ॥

ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲା — ମେଘ ସଦୃଶ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିଯୁକ୍ତ, ମହାବାହୁ, ମହା ରୌପ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ।

5.10.8

लोहितेनानुलिप्तांगं चन्दनेन सुगन्धिना।
संध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतडिद्गुणम् ॥ ५.१०.८ ॥

ତା'ର ଅଙ୍ଗ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନରେ ଲେପିତ ଥିଲା; ଆକାଶରେ ସନ୍ଧ୍ୟାରାଗରେ ରଞ୍ଜିତ, ବିଜୁଳିସହିତ ମେଘ ପରି ସେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

5.10.9

वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम्।
सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् ॥ ५.१०.९ ॥

ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ, ସୁନ୍ଦର ରୂପଧାରୀ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ; ବୃକ୍ଷ, ବନ ଓ ଝୋପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୟନ କରୁଥିବା ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି।

5.10.10

क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम्।
प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् ॥ ५.१०.१० ॥

ରାତ୍ରିରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରି ବିଶ୍ରାମରତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ, ରାକ୍ଷସ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ସୁଖଦାୟୀ।

5.10.11

पीत्वाप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः।
भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम् ॥ ५.१०.११ ॥

ପିଇ ବିରାମ ନେଉଥିବା ସେ ମହାକପି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ବୀର ରାକ୍ଷସାଧିପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।

5.10.12

निःश्वसन्तं यथा नागं रावणं वानरोत्तमः।
आसाद्य परमोद्विग्नः सोपासर्पत् सुभीतवत् ॥ ५.१०.१२ ॥

ନିଶ୍ୱାସ ପକାଉଥିବା ହାତୀ ପରି ରାବଣ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାକୁଳ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତି ଭୀତ ପରି ଧୀରେ ନିକଟକୁ ଖସି ଗଲା।

5.10.13

अथारोहणमासाद्य वेदिकान्तरमाश्रितः।
क्षीबं राक्षसशार्दूलं प्रेक्षते स्म महाकपिः ॥ ५.१०.१३ ॥

ତା'ପରେ ଉପରକୁ ଉଠି, ବେଦିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ମହାକପି ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ରାକ୍ଷସଶାର୍ଦ୍ଦୂଳକୁ ଦେଖିଲେ।

5.10.14

शुशुभे राक्षसेन्द्रस्य स्वपतः शयनं शुभम्।
गन्धहस्तिनि संविष्टे यथा प्रस्रवणं महत् ॥ ५.१०.१४ ॥

ଶୟାନ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟା, ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ଶୋଇଲେ ଯେପରି ବଡ଼ ଝରଣା ଶୋଭେ, ସେପରି ଶୋଭିଲା।

5.10.15

काञ्चनांगदसंनद्धौ ददर्श स महात्मनः।
विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ॥ ५.१०.१५ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ ଦେଖିଲେ; ସୁନାର ବାଜୁବନ୍ଧରେ ସଜ୍ଜିତ, ପ୍ରସାରିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ସଦୃଶ।

5.10.16

ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ।
वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ ॥ ५.१०.१६ ॥

ଐରାବତର ଦାନ୍ତର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଚାପିବାରୁ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତ, ବଜ୍ରରେ ଘଷାଯାଇଥିବା ପୁଷ୍ଟ ସ୍କନ୍ଧ, ବିଷ୍ଣୁଚକ୍ରରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ।

5.10.17

पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ।
सुलक्षणनखांगुष्ठौ स्वंगुलीयकलक्षितौ ॥ ५.१०.१७ ॥

ପୁଷ୍ଟ, ସମାନ ରୂପରେ ଗଢ଼ା ସ୍କନ୍ଧଯୁକ୍ତ, ସୁସଂଲଗ୍ନ, ବଳସମ୍ପନ୍ନ, ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ନଖ ଓ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠଯୁକ୍ତ, ନିଜର ଅଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ।

5.10.18

संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ।
विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ ॥ ५.१०.१८ ॥

ଦୃଢ଼, ପରିଘ ଆକୃତିର, ଗୋଲାକାର, ହାତୀ ଶୁଣ୍ଢ ସଦୃଶ, ଧଳା ଶଯ୍ୟାରେ ପ୍ରସାରିତ, ଯେପରି ଦୁଇ ପଞ୍ଚଫଣ ସର୍ପ।

5.10.19

शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना।
चन्दनेन परार्घ्येन स्वनुलिप्तौ स्वलंकृतौ ॥ ५.१०.१९ ॥

ଶଶକ ରକ୍ତ ପରି, ଅତି ଶୀତଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ପରମ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚନ୍ଦନରେ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଲିପ୍ତ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ (ସେହି ଦୁଇ ବାହୁ)।

5.10.20

उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ।
यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ ॥ ५.१०.२० ॥

ଉତ୍ତମ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମର୍ଦ୍ଦିତ, ଉତ୍ତମ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବ, ଦାନବମାନଙ୍କୁ କନ୍ଦାଇଥିବା (ସେହି ଦୁଇ ବାହୁ)।

5.10.21

ददर्श स कपिस्तस्य बाहू शयनसंस्थितौ।
मन्दरस्यान्तरे सुप्तौ महाही रुषिताविव ॥ ५.१०.२१ ॥

ସେହି ବାନର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ତାହାର ଦୁଇ ବାହୁ ଦେଖିଲା; ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଇଥିବା, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁଇ ମହାସର୍ପ ପରି ସେମାନେ ଥିଲେ।

5.10.22

ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यामुभाभ्यां राक्षसेश्वरः।
शुशुभेऽचलसंकाशः शृंगाभ्यामिव मन्दरः ॥ ५.१०.२२ ॥

ସେହି ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇ ବାହୁରେ ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ନିଜର ଦୁଇ ଶିଖରରେ ଶୋଭେ।

5.10.23

चूतपुंनागसुरभिर्बकुलोत्तमसंयुतः।
मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरःसरः ॥ ५.१०.२३ ॥

ଆମ୍ବ ଓ ପୁନ୍ନାଗ ଗଛର ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍ତମ ବକୁଳ ପୁଷ୍ପଯୁକ୍ତ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ରସରେ ମିଶ୍ରିତ, ପାନୀୟ ଗନ୍ଧ ଆଗରେ ଥିବା (ସେହି ଗୃହ ପରିବେଶ)।

5.10.24

तस्य राक्षसराजस्य निश्चक्राम महामुखात्।
शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद् गृहम् ॥ ५.१०.२४ ॥

ଶୋଇଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜର ବଡ଼ ମୁଖରୁ ନିଶ୍ୱାସ ବାହାରିଲା; ଯେପରି ତାହା ସେହି ଗୃହକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲା।

5.10.25

मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजिता।
मुकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्ज्वलिताननम् ॥ ५.१०.२५ ॥

ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିରେ ବିଚିତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ, ବଙ୍କା ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ବିଶିଷ୍ଟ।

5.10.26

रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना।
पीनायतविशालेन वक्षसाभिविराजिता ॥ ५.१०.२६ ॥

ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ, ଶୋଭନୀୟ ହାର ପିନ୍ଧି, ପୁଷ୍ଟ ଓ ବିଶାଳ ବକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ।

5.10.27

पाण्डुरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्।
महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तरवाससा ॥ ५.१०.२७ ॥

ଧଳା, ଢିଲା ଭାବେ ଗୁଡ଼ାଯାଇଥିବା ମୂଲ୍ୟବାନ ରେଶମୀ ବସ୍ତ୍ର ଓ ହଳଦିଆ ଉତ୍ତରୀୟରେ ଭଲଭାବେ ଆବୃତ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନବିଶିଷ୍ଟ।

5.10.28

माषराशिप्रतीकाशं निःश्वसन्तं भुजंगवत्।
गांगे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् ॥ ५.१०.२८ ॥

ମାଷ ରାଶି ପରି କୃଷ୍ଣ, ସର୍ପ ପରି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ଗଙ୍ଗାର ବିଶାଳ କୂଳରେ ଶୋଇଥିବା ହାତୀ ପରି।

5.10.29

चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैर्दीप्यमानं चतुर्दिशम्।
प्रकाशीकृतसर्वांगं मेघं विद्युद्गणैरिव ॥ ५.१०.२९ ॥

ଚାରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପରେ ଚାରିଦିଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସର୍ବାଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶିତ, ବିଜୁଳି ଗଣରେ ଆଲୋକିତ ମେଘ ପରି।

5.10.30

पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः।
पत्नीः स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे ॥ ५.१०.३० ॥

ସେହି ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଗୃହରେ ପାଦ ପାଖରେ ବସିଥିବା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଖିଲା।

5.10.31

शशिप्रकाशवदना वरकुण्डलभूषणाः।
अम्लानमाल्याभरणा ददर्श हरियूथपः ॥ ५.१०.३१ ॥

ଚନ୍ଦ୍ରସମ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଣ୍ଡଳରେ ଭୂଷିତା, ଅମ୍ଳାନ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରଧାରିଣୀ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ବାନରଯୂଥପତି ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ।

5.10.32

नृत्यवादित्रकुशला राक्षसेन्द्रभुजाङ्कगाः।
वराभरणधारिण्यो निषण्णा ददृशे कपिः ॥ ५.१०.३२ ॥

ନୃତ୍ୟ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ନିପୁଣା, ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ବାହୁରେ ଶୟନ କରିଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଳଙ୍କାରଧାରିଣୀ ବସିଥିବା ନାରୀମାନଙ୍କୁ ବାନର ଦେଖିଲେ।

5.10.33

वज्रवैदूर्यगर्भाणि श्रवणान्तेषु योषिताम्।
ददर्श तापनीयानि कुण्डलान्यंगदानि च ॥ ५.१०.३३ ॥

ନାରୀମାନଙ୍କ କାନର ପ୍ରାନ୍ତରେ ହୀରା ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଖଚିତ ତପ୍ତ ସୁନାର କୁଣ୍ଡଳ ଓ ବାଜୁବନ୍ଧ ସେ ଦେଖିଲେ।

5.10.34

तासां चन्द्रोपमैर्वक्त्रैः शुभैर्ललितकुण्डलैः।
विरराज विमानं तन्नभस्तारागणैरिव ॥ ५.१०.३४ ॥

ସେମାନଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରସମ ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଓ ମନୋହର କୁଣ୍ଡଳରେ ସେ ବିମାନ ଆକାଶ ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ଝଲସିଲା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।

5.10.35

मदव्यायामखिन्नास्ता राक्षसेन्द्रस्य योषितः।
तेषु तेष्ववकाशेषु प्रसुप्तास्तनुमध्यमाः ॥ ५.१०.३५ ॥

ମଦ ଓ ପରିଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ପତଳା କଟିଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ନାରୀମାନେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଶୋଇଯାଇଥିଲେ।

5.10.36

अंगहारैस्तथैवान्या कोमलैर्नृत्यशालिनी।
विन्यस्तशुभसर्वांगी प्रसुप्ता वरवर्णिनी ॥ ५.१०.३६ ॥

ସେହିପରି ଆଉ ଜଣେ, କୋମଳ ଅଙ୍ଗହାରରେ ନୃତ୍ୟରେ ନିପୁଣା, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ବିନ୍ୟସ୍ତ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣା ନାରୀ ଶୋଇଥିଲେ।

5.10.37

काचिद् वीणां परिष्वज्य प्रसुप्ता सम्प्रकाशते।
महानदीप्रकीर्णेव नलिनी पोतमाश्रिता ॥ ५.१०.३७ ॥

କେହି ଜଣେ ବୀଣାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୋଇ ଝଲସୁଥିଲେ, ଯେପରି ମହାନଦୀର ସ୍ରୋତରେ ଭାସିଯାଇ ପଦ୍ମଲତା ଏକ ନୌକାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି।

5.10.38

अन्या कक्षगतेनैव मड्डुकेनासितेक्षणा।
प्रसुप्ता भामिनी भाति बालपुत्रेव वत्सला ॥ ५.१०.३८ ॥

ଆଉ ଜଣେ କଳା ଆଖିର ସୁନ୍ଦରୀ ମଡ୍ଡୁକ ନାମକ ଛୋଟ ଢୋଲକୁ କାଖରେ ଧରି ଶୋଇଥିଲେ; ଛୋଟ ପୁଅ ସହିତ ଶୋଇଥିବା ସ୍ନେହମୟୀ ମାତା ପରି ସେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।

5.10.39

पटहं चारुसर्वांगी न्यस्य शेते शुभस्तनी।
चिरस्य रमणं लब्ध्वा परिष्वज्येव कामिनी ॥ ५.१०.३९ ॥

ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଓ ଶୁଭ ସ୍ତନଯୁକ୍ତ ଜଣେ ନାରୀ ପଟହ ଢୋଲକୁ ରଖି ଶୋଇଥିଲେ; ବହୁ ଦିନ ପରେ ପ୍ରିୟତମ ପାଇ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିବା ପ୍ରେମିକା ପରି।

5.10.40

काचिद् वीणां परिष्वज्य सुप्ता कमललोचना।
वरं प्रियतमं गृह्य सकामेव हि कामिनी ॥ ५.१०.४० ॥

କମଳନୟନା ଜଣେ ନାରୀ ବୀଣାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୋଇଥିଲେ; ନିଜ ପ୍ରିୟତମକୁ ପାଇ ତୃପ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରେମିକା ପରି।

5.10.41

विपञ्चीं परिगृह्यान्या नियता नृत्यशालिनी।
निद्रावशमनुप्राप्ता सहकान्तेव भामिनी ॥ ५.१०.४१ ॥

ନୃତ୍ୟରେ ନିପୁଣା, ସଂଯମୀ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନାରୀ ବିପଞ୍ଚୀ ବୀଣାକୁ ଧରି ନିଦ୍ରାର ବଶ ହେଲେ; ନିଜ ପ୍ରିୟତମ ସହିତ ଶୋଇଥିବା ସୁନ୍ଦରୀ ପରି।

5.10.42

अन्या कनकसंकाशैर्मृदुपीनैर्मनोरमैः।
मृदंगं परिविद्ध्यांगैः प्रसुप्ता मत्तलोचना ॥ ५.१०.४२ ॥

ଆଉ ଜଣେ ମତ୍ତ ନୟନା ନାରୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି, କୋମଳ, ପୁଷ୍ଟ ଓ ମନୋରମ ଅଙ୍ଗରେ ମୃଦଙ୍ଗକୁ ଚାପି ଶୋଇଥିଲେ।

5.10.43

भुजपाशान्तरस्थेन कक्षगेन कृशोदरी।
पणवेन सहानिन्द्या सुप्ता मदकृतश्रमा ॥ ५.१०.४३ ॥

ବାହୁପାଶ ମଧ୍ୟରେ, କାଖରେ ରଖାଯାଇଥିବା ପଣବ ସହିତ ସରୁ କଟିର, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ସେ ମଦରୁ ଜାତ କ୍ଳାନ୍ତିରେ ଶୋଇଥିଲା।

5.10.44

डिण्डिमं परिगृह्यान्या तथैवासक्तडिण्डिमा।
प्रसुप्ता तरुणं वत्समुपगुह्येव भामिनी ॥ ५.१०.४४ ॥

ଆଉ ଜଣେ ଡିଣ୍ଡିମକୁ ଧରି ସେହିପରି ତାହା ସହିତ ଲାଗି ରହିଥିଲା; ସେହି ଭାମିନୀ ଯେପରି ଏକ ଛୋଟ ବାଛୁରିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୋଇଥିଲା।

5.10.45

काचिदाडम्बरं नारी भुजसम्भोगपीडितम्।
कृत्वा कमलपत्राक्षी प्रसुप्ता मदमोहिता ॥ ५.१०.४५ ॥

କୌଣସି ଏକ ନାରୀ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖିବିଶିଷ୍ଟା, ଭୁଜର ଆଲିଙ୍ଗନରେ ପେଷିତ ହୋଇ କୋଳାହଳ କରି, ମଦରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଶୋଇଥିଲା।

5.10.46

कलशीमपविद्ध्यान्या प्रसुप्ता भाति भामिनी।
वसन्ते पुष्पशबला मालेव परिमार्जिता ॥ ५.१०.४६ ॥

ଆଉ ଜଣେ କଳସୀ ଫୋପାଡ଼ି ଶୋଇଥିଲା; ସେହି ଭାମିନୀ ବସନ୍ତରେ ଫୁଲରେ ରଙ୍ଗୀନ ମାଳା ପରି, ଯେପରି ସଜାଯାଇଛି ସେପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।

5.10.47

पाणिभ्यां च कुचौ काचित् सुवर्णकलशोपमौ।
उपगुह्याबला सुप्ता निद्राबलपराजिता ॥ ५.१०.४७ ॥

କେହି ଜଣେ ଦୁଇ ହାତରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳସ ପରି ସ୍ତନ ଧରିଥିଲା; ସେହି ଅବଳା ନିଦ୍ରାର ବଳରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଶୋଇଥିଲା।

5.10.48

अन्या कमलपत्राक्षी पूर्णेन्दुसदृशानना।
अन्यामालिंग्य सुश्रोणीं प्रसुप्ता मदविह्वला ॥ ५.१०.४८ ॥

ଆଉ ଜଣେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା, ଆଉ ଜଣେ ସୁନ୍ଦର-କଟିର ନାରୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମଦରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଶୋଇଥିଲା।

5.10.49

आतोद्यानि विचित्राणि परिष्वज्य वरस्त्रियः।
निपीड्य च कुचैः सुप्ताः कामिन्यः कामुकानिव ॥ ५.१०.४९ ॥

ବିଚିତ୍ର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ନିଜ ସ୍ତନରେ ଚାପି ଶୋଇଥିବା କାମିନୀମାନେ ଯେମିତି କାମୁକମାନଙ୍କୁ ଧରି ରହିଥିଲେ।

5.10.50

तासामेकान्तविन्यस्ते शयानां शयने शुभे।
ददर्श रूपसम्पन्नामथ तां स कपिः स्त्रियम् ॥ ५.१०.५० ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ନିର୍ଜନରେ ପାତିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ରୂପସମ୍ପନ୍ନା ସେହି ନାରୀକୁ ସେତେବେଳେ ସେ କପି ଦେଖିଲା।

5.10.51

मुक्तामणिसमायुक्तैर्भूषणैः सुविभूषिताम्।
विभूषयन्तीमिव च स्वश्रिया भवनोत्तमम् ॥ ५.१०.५१ ॥

ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିଯୁକ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭଲ ଭାବେ ସଜ୍ଜିତା ସେ, ନିଜ ଶୋଭାରେ ଯେମିତି ସେହି ଉତ୍ତମ ଭବନକୁ ହିଁ ସଜାଉଥିଲା।

5.10.52

गौरीं कनकवर्णाभामिष्टामन्तःपुरेश्वरीम्।
कपिर्मन्दोदरीं तत्र शयानां चारुरूपिणीम् ॥ ५.१०.५२ ॥

ସେଠାରେ ଶୋଇଥିବା, ଗୌରବର୍ଣ୍ଣା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କାନ୍ତିର, ପ୍ରିୟା, ଅନ୍ତଃପୁରର ଈଶ୍ୱରୀ, ସୁନ୍ଦର ରୂପବତୀ ମନ୍ଦୋଦରୀକୁ ସେହି କପି ସେଠାରେ ଦେଖିଲା।

5.10.53

स तां दृष्ट्वा महाबाहुर्भूषितां मारुतात्मजः।
तर्कयामास सीतेति रूपयौवनसम्पदा।
हर्षेण महता युक्तो ननन्द हरियूथपः ॥ ५.१०.५३ ॥

ମହାବାହୁ ମାରୁତିପୁତ୍ର ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା ସେହି ନାରୀକୁ ଦେଖି, ରୂପ ଓ ଯୌବନ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଏ ସୀତା ହେବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କଲା; ମହାହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେହି ବାନରସେନାପତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।

5.10.54

आस्फोटयामास चुचुम्ब पुच्छं
ननन्द चिक्रीड जगौ जगाम।
स्तम्भानरोहन्निपपात भूमौ
निदर्शयन् स्वां प्रकृतिं कपीनाम् ॥ ५.१०.५४ ॥

ସେ ତାଳି ବଜାଇଲା, ଲାଞ୍ଜକୁ ଚୁମ୍ବନ କଲା, ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା, ଖେଳିଲା, ଗାଇଲା, ଚାଲିଗଲା; ସ୍ତମ୍ଭରେ ଚଢ଼ିଲା, ପୁଣି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା — କପିମାନଙ୍କ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଦେଖାଇ।