Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.10

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.10.1

तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम्।
अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम् ॥ ५.१०.१ ॥

ਉੱਥੇ ਦਿਵ ਵਰਗਾ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਫ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸ਼ਯਨਾਸਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ।

5.10.2

दान्तकाञ्चनचित्रांगैर्वैदूर्यैश्च वरासनैः।
महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः ॥ ५.१०.२ ॥

ਹਾਥੀ-ਦੰਦ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੈਦੂਰਯ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਵਿਛੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮਹਾਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ।

5.10.3

तस्य चैकतमे देशे दिव्यमालोपशोभितम्।
ददर्श पाण्डुरं छत्रं ताराधिपतिसंनिभम् ॥ ५.१०.३ ॥

ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਛੱਤਰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

5.10.4

जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानोः समप्रभम्।
अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम् ॥ ५.१०.४ ॥

ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਗਨੀ ਵਰਗਾ ਤੇਜ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਾ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛਿਆ ਪਰਮ ਆਸਨ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

5.10.5

वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः।
गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम् ॥ ५.१०.५ ॥

ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੌਰੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਲੋਕ ਹਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੂਪ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ।

5.10.6

परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम्।
दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम् ॥ ५.१०.६ ॥

ਪਰਮ ਵਿਛੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਛਿਆ, ਭੇੜ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।

5.10.7

तस्मिञ्जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोज्ज्वलकुण्डलम्।
लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम् ॥ ५.१०.७ ॥

ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ — ਮੇਘ ਵਰਗਾ, ਚਮਕਦੇ ਉਜਲੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵੱਡੇ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗੇ ਵਸਤਰਾਂ ਵਾਲਾ।

5.10.8

लोहितेनानुलिप्तांगं चन्दनेन सुगन्धिना।
संध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतडिद्गुणम् ॥ ५.१०.८ ॥

ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਲਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਿੱਪੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਉਹ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

5.10.9

वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम्।
सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् ॥ ५.१०.९ ॥

ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਰੁੱਖਾਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੌਂਦੇ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ।

5.10.10

क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम्।
प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् ॥ ५.१०.१० ॥

ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੇਡ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਉੱਤਮ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਰਾਖਸ਼ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।

5.10.11

पीत्वाप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः।
भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम् ॥ ५.१०.११ ॥

ਪੀ ਕੇ ਰੁਕਿਆ ਉਹ ਮਹਾਕਪੀ ਚਮਕਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਵੀਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

5.10.12

निःश्वसन्तं यथा नागं रावणं वानरोत्तमः।
आसाद्य परमोद्विग्नः सोपासर्पत् सुभीतवत् ॥ ५.१०.१२ ॥

ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋਇਆ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਨੇੜੇ ਖਿਸਕਿਆ।

5.10.13

अथारोहणमासाद्य वेदिकान्तरमाश्रितः।
क्षीबं राक्षसशार्दूलं प्रेक्षते स्म महाकपिः ॥ ५.१०.१३ ॥

ਫਿਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਵੇਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਕਪੀ ਨੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

5.10.14

शुशुभे राक्षसेन्द्रस्य स्वपतः शयनं शुभम्।
गन्धहस्तिनि संविष्टे यथा प्रस्रवणं महत् ॥ ५.१०.१४ ॥

ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਬਿਸਤਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਭਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮਦ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਲੇਟਣ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਝਰਨਾ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।

5.10.15

काञ्चनांगदसंनद्धौ ददर्श स महात्मनः।
विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ॥ ५.१०.१५ ॥

ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਹਾਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇੰਦਰਧ੍ਵਜ ਵਰਗੀਆਂ।

5.10.16

ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ।
वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ ॥ ५.१०.१६ ॥

ਐਰਾਵਤ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਉਣ ਕਰਕੇ ਬਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮ, ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਖੁਰਚੇ ਮੋਟੇ ਮੋਢੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ।

5.10.17

पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ।
सुलक्षणनखांगुष्ठौ स्वंगुलीयकलक्षितौ ॥ ५.१०.१७ ॥

ਮੋਟੇ, ਬਰਾਬਰ ਘੜੇ ਹੋਏ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ, ਬਲ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਨਹੁੰ ਤੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ।

5.10.18

संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ।
विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ ॥ ५.१०.१८ ॥

ਸੰਘਣੇ, ਪਰਿਘ ਵਰਗੇ ਆਕਾਰ ਦੇ, ਗੋਲ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੇ, ਚਿੱਟੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ, ਮਾਨੋ ਦੋ ਪੰਜ-ਫਣੇ ਸੱਪ।

5.10.19

शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना।
चन्दनेन परार्घ्येन स्वनुलिप्तौ स्वलंकृतौ ॥ ५.१०.१९ ॥

ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਲਹੂ ਵਰਗੇ, ਬਹੁਤ ਠੰਡੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਪਰਮ ਕੀਮਤੀ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਪੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਏ ਗਏ (ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ)।

5.10.20

उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ।
यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ ॥ ५.१०.२० ॥

ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਰਦਨ ਕੀਤੇ, ਉੱਤਮ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਰੁਆਉਣ ਵਾਲੇ (ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ)।

5.10.21

ददर्श स कपिस्तस्य बाहू शयनसंस्थितौ।
मन्दरस्यान्तरे सुप्तौ महाही रुषिताविव ॥ ५.१०.२१ ॥

ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਪਏ ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਵੇਖੇ; ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੱਤੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੋ ਮਹਾਸਰਪਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਨ।

5.10.22

ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यामुभाभ्यां राक्षसेश्वरः।
शुशुभेऽचलसंकाशः शृंगाभ्यामिव मन्दरः ॥ ५.१०.२२ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪੂਰਨ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੋਵੇ।

5.10.23

चूतपुंनागसुरभिर्बकुलोत्तमसंयुतः।
मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरःसरः ॥ ५.१०.२३ ॥

ਅੰਬ ਤੇ ਪੁੰਨਾਗ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉੱਤਮ ਬਕੁਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਸੁਆਦਲੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਪੀਣ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਾ (ਉਹ ਘਰ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ)।

5.10.24

तस्य राक्षसराजस्य निश्चक्राम महामुखात्।
शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद् गृहम् ॥ ५.१०.२४ ॥

ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਹ ਨਿਕਲਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਘਰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

5.10.25

मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजिता।
मुकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्ज्वलिताननम् ॥ ५.१०.२५ ॥

ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੁਕਟ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਤਿਰਛੇ ਮੁਕਟ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ।

5.10.26

रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना।
पीनायतविशालेन वक्षसाभिविराजिता ॥ ५.१०.२६ ॥

ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਲਾਏ, ਸੋਹਣਾ ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ, ਭਰੀ, ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।

5.10.27

पाण्डुरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्।
महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तरवाससा ॥ ५.१०.२७ ॥

ਚਿੱਟੇ, ਢਿੱਲੇ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਕੀਮਤੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਉੱਤਰੀਯ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕਿਆ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ।

5.10.28

माषराशिप्रतीकाशं निःश्वसन्तं भुजंगवत्।
गांगे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् ॥ ५.१०.२८ ॥

ਮਾਂਹ ਦੀ ਢੇਰੀ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ।

5.10.29

चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैर्दीप्यमानं चतुर्दिशम्।
प्रकाशीकृतसर्वांगं मेघं विद्युद्गणैरिव ॥ ५.१०.२९ ॥

ਚਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ।

5.10.30

पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः।
पत्नीः स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे ॥ ५.१०.३० ॥

ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਬੈਠੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

5.10.31

शशिप्रकाशवदना वरकुण्डलभूषणाः।
अम्लानमाल्याभरणा ददर्श हरियूथपः ॥ ५.१०.३१ ॥

ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੀਆਂ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀਆਂ, ਨਾ ਮੁਰਝਾਈਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਨਰ-ਯੂਥਪਤੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

5.10.32

नृत्यवादित्रकुशला राक्षसेन्द्रभुजाङ्कगाः।
वराभरणधारिण्यो निषण्णा ददृशे कपिः ॥ ५.१०.३२ ॥

ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਾਜੇ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਟੀਆਂ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੀਆਂ ਬੈਠੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

5.10.33

वज्रवैदूर्यगर्भाणि श्रवणान्तेषु योषिताम्।
ददर्श तापनीयानि कुण्डलान्यंगदानि च ॥ ५.१०.३३ ॥

ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀਰੇ ਤੇ ਵੈਡੂਰਿਆ ਜੜੇ ਤਪਾਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖੇ।

5.10.34

तासां चन्द्रोपमैर्वक्त्रैः शुभैर्ललितकुण्डलैः।
विरराज विमानं तन्नभस्तारागणैरिव ॥ ५.१०.३४ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ।

5.10.35

मदव्यायामखिन्नास्ता राक्षसेन्द्रस्य योषितः।
तेषु तेष्ववकाशेषु प्रसुप्तास्तनुमध्यमाः ॥ ५.१०.३५ ॥

ਮਦ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਥੱਕੀਆਂ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਸੌਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

5.10.36

अंगहारैस्तथैवान्या कोमलैर्नृत्यशालिनी।
विन्यस्तशुभसर्वांगी प्रसुप्ता वरवर्णिनी ॥ ५.१०.३६ ॥

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ, ਕੋਮਲ ਅੰਗਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗ ਫੈਲਾਈ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਸੌਂ ਰਹੀ ਸੀ।

5.10.37

काचिद् वीणां परिष्वज्य प्रसुप्ता सम्प्रकाशते।
महानदीप्रकीर्णेव नलिनी पोतमाश्रिता ॥ ५.१०.३७ ॥

ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਵੀਣਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹੀ ਕਮਲਨੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਹੋਵੇ।

5.10.38

अन्या कक्षगतेनैव मड्डुकेनासितेक्षणा।
प्रसुप्ता भामिनी भाति बालपुत्रेव वत्सला ॥ ५.१०.३८ ॥

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰੀ ਮੱਡੁਕ ਨਾਮਕ ਛੋਟਾ ਢੋਲ ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਦਬਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸ਼ੋਭ ਰਹੀ ਸੀ।

5.10.39

पटहं चारुसर्वांगी न्यस्य शेते शुभस्तनी।
चिरस्य रमणं लब्ध्वा परिष्वज्येव कामिनी ॥ ५.१०.३९ ॥

ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਪਟਹ ਢੋਲ ਰੱਖ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਾਂਗ।

5.10.40

काचिद् वीणां परिष्वज्य सुप्ता कमललोचना।
वरं प्रियतमं गृह्य सकामेव हि कामिनी ॥ ५.१०.४० ॥

ਕਮਲ-ਨੈਣੀ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਵੀਣਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਸੀ; ਆਪਣੇ ਅਤਿ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਈ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਾਂਗ।

5.10.41

विपञ्चीं परिगृह्यान्या नियता नृत्यशालिनी।
निद्रावशमनुप्राप्ता सहकान्तेव भामिनी ॥ ५.१०.४१ ॥

ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਸੰਜਮੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਵਿਪੰਚੀ ਵੀਣਾ ਫੜੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਈ; ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀ ਸੁੰਦਰੀ ਵਾਂਗ।

5.10.42

अन्या कनकसंकाशैर्मृदुपीनैर्मनोरमैः।
मृदंगं परिविद्ध्यांगैः प्रसुप्ता मत्तलोचना ॥ ५.१०.४२ ॥

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਤਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਕੋਮਲ, ਪੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਸੀ।

5.10.43

भुजपाशान्तरस्थेन कक्षगेन कृशोदरी।
पणवेन सहानिन्द्या सुप्ता मदकृतश्रमा ॥ ५.१०.४३ ॥

ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਪਣਵ ਸਮੇਤ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਉਹ ਮਦ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ।

5.10.44

डिण्डिमं परिगृह्यान्या तथैवासक्तडिण्डिमा।
प्रसुप्ता तरुणं वत्समुपगुह्येव भामिनी ॥ ५.१०.४४ ॥

ਇੱਕ ਹੋਰ ਡਿੰਡਿਮ ਫੜ ਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਚਿੰਬੜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਹ ਭਾਮਿਨੀ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।

5.10.45

काचिदाडम्बरं नारी भुजसम्भोगपीडितम्।
कृत्वा कमलपत्राक्षी प्रसुप्ता मदमोहिता ॥ ५.१०.४५ ॥

ਕੋਈ ਨਾਰੀ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਜੱਫੀ ਵਿੱਚ ਦਬ ਕੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੀ, ਮਦ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ।

5.10.46

कलशीमपविद्ध्यान्या प्रसुप्ता भाति भामिनी।
वसन्ते पुष्पशबला मालेव परिमार्जिता ॥ ५.१०.४६ ॥

ਇੱਕ ਹੋਰ ਘੜਾ ਸੁੱਟ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਹ ਭਾਮਿਨੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਵਾਰੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।

5.10.47

पाणिभ्यां च कुचौ काचित् सुवर्णकलशोपमौ।
उपगुह्याबला सुप्ता निद्राबलपराजिता ॥ ५.१०.४७ ॥

ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਰਗੇ ਛਾਤੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਅਬਲਾ ਨੀਂਦ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।

5.10.48

अन्या कमलपत्राक्षी पूर्णेन्दुसदृशानना।
अन्यामालिंग्य सुश्रोणीं प्रसुप्ता मदविह्वला ॥ ५.१०.४८ ॥

ਇੱਕ ਹੋਰ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ-ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਮਦ ਨਾਲ ਵਿਹਵਲ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ।

5.10.49

आतोद्यानि विचित्राणि परिष्वज्य वरस्त्रियः।
निपीड्य च कुचैः सुप्ताः कामिन्यः कामुकानिव ॥ ५.१०.४९ ॥

ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਉਰਜਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀਆਂ ਕਾਮਨੀਆਂ ਮਾਨੋ ਕਾਮੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ।

5.10.50

तासामेकान्तविन्यस्ते शयानां शयने शुभे।
ददर्श रूपसम्पन्नामथ तां स कपिः स्त्रियम् ॥ ५.१०.५० ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਵਿਛੀ ਸੁੰਦਰ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ, ਰੂਪਵਤੀ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਉਸ ਕਪੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

5.10.51

मुक्तामणिसमायुक्तैर्भूषणैः सुविभूषिताम्।
विभूषयन्तीमिव च स्वश्रिया भवनोत्तमम् ॥ ५.१०.५१ ॥

ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਜੜੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ ਉਹ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਮਾਨੋ ਉਸ ਉੱਤਮ ਭਵਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

5.10.52

गौरीं कनकवर्णाभामिष्टामन्तःपुरेश्वरीम्।
कपिर्मन्दोदरीं तत्र शयानां चारुरूपिणीम् ॥ ५.१०.५२ ॥

ਉੱਥੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ, ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੀ, ਪਿਆਰੀ, ਅੰਤਃਪੁਰ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮੰਦੋਦਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਕਪੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵੇਖਿਆ।

5.10.53

स तां दृष्ट्वा महाबाहुर्भूषितां मारुतात्मजः।
तर्कयामास सीतेति रूपयौवनसम्पदा।
हर्षेण महता युक्तो ननन्द हरियूथपः ॥ ५.१०.५३ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਮਾਰੁਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਸੰਪਦਾ ਕਰਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸੀਤਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਵੱਡੇ ਹਰਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾਪਤੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

5.10.54

आस्फोटयामास चुचुम्ब पुच्छं
ननन्द चिक्रीड जगौ जगाम।
स्तम्भानरोहन्निपपात भूमौ
निदर्शयन् स्वां प्रकृतिं कपीनाम् ॥ ५.१०.५४ ॥

ਉਸ ਨੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ, ਪੂਛ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਖੇਡਿਆ, ਗਾਇਆ, ਤੁਰ ਪਿਆ; ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ — ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਅ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।