Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.13.1
विमानात् तु स संक्रम्य प्राकारं हरियूथपः।
हनूमान् वेगवानासीद् यथा विद्युद् घनान्तरे ॥ ५.१३.१ ॥
Saltando desde el carro aéreo, Hanumān, jefe de las tropas de monos, descendió sobre la muralla, veloz como el relámpago en medio de una nube oscura.
5.13.2
सम्परिक्रम्य हनुमान् रावणस्य निवेशनान्।
अदृष्ट्वा जानकीं सीतामब्रवीद् वचनं कपिः ॥ ५.१३.२ ॥
Habiendo recorrido por completo las residencias de Rāvaṇa sin ver a Sītā Jānakī, el mono Hanumān pronunció estas palabras.
5.13.3
भूयिष्ठं लोलिता लंका रामस्य चरता प्रियम्।
न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वांगशोभनाम् ॥ ५.१३.३ ॥
Recorriendo todo para cumplir lo amado por Rāma, he registrado casi toda Laṅkā, pero no veo a Vaidehī Sītā, hermosa en todos sus miembros.
5.13.4
पल्वलानि तटाकानि सरांसि सरितस्तथा।
नद्योऽनूपवनान्ताश्च दुर्गाश्च धरणीधराः ॥ ५.१३.४ ॥
Estanques, depósitos, lagos, ríos, arroyos que llegan hasta los bosques pantanosos, fortalezas y montañas: todo lo he registrado.
5.13.5
लोलिता वसुधा सर्वा न च पश्यामि जानकीम्।
इह सम्पातिना सीता रावणस्य निवेशने।
आख्याता गृध्रराजेन न च सा दृश्यते न किम् ॥ ५.१३.५ ॥
He buscado en toda la tierra y no veo a Jānakī. El rey de los buitres Sampāti declaró que Sītā está aquí, en la residencia de Rāvaṇa; ¿por qué, entonces, no se la ve?
5.13.6
किं नु सीताथ वैदेही मैथिली जनकात्मजा।
उपतिष्ठेत विवशा रावणेन हृता बलात् ॥ ५.१३.६ ॥
¿Podría Sītā, Vaidehī, Maithilī, hija de Janaka, raptada por la fuerza por Rāvaṇa, impotente, haberse sometido a él?
5.13.7
क्षिप्रमुत्पततो मन्ये सीतामादाय रक्षसः।
बिभ्यतो रामबाणानामन्तरा पतिता भवेत् ॥ ५.१३.७ ॥
Creo que el rākṣasa, volando velozmente, tomó a Sītā, y temiendo las flechas de Rāma, ella pudo haber caído en medio del camino.
5.13.8
अथवा ह्रियमाणायाः पथि सिद्धनिषेविते।
मन्ये पतितमार्याया हृदयं प्रेक्ष्य सागरम् ॥ ५.१३.८ ॥
O bien, mientras era llevada por el camino frecuentado por los siddhas, el corazón de la noble dama, al ver el océano, pudo haber caído.
5.13.9
रावणस्योरुवेगेन भुजाभ्यां पीडितेन च।
तया मन्ये विशालाक्ष्या त्यक्तं जीवितमार्यया ॥ ५.१३.९ ॥
Oprimida por la gran fuerza de Rāvaṇa y por sus brazos, creo que la noble de ojos grandes abandonó su vida.
5.13.10
उपर्युपरि सा नूनं सागरं क्रमतस्तदा।
विचेष्टमाना पतिता समुद्रे जनकात्मजा ॥ ५.१३.१० ॥
Sin duda la hija de Janaka, mientras era llevada cruzando por encima del océano, forcejeando, cayó al mar.
5.13.11
आहो क्षुद्रेण चानेन रक्षन्ती शीलमात्मनः।
अबन्धुर्भक्षिता सीता रावणेन तपस्विनी ॥ ५.१३.११ ॥
¡Ay! Este vil ha devorado a Sītā, la asceta que guardaba su virtud y no tenía parientes; Rāvaṇa la ha devorado sin duda.
5.13.12
अथवा राक्षसेन्द्रस्य पत्नीभिरसितेक्षणा।
अदुष्टा दुष्टभावाभिर्भक्षिता सा भविष्यति ॥ ५.१३.१२ ॥
O bien, las esposas de mentalidad perversa del señor de los rākṣasas han devorado a Sītā, de ojos oscuros e intachable.
5.13.13
सम्पूर्णचन्द्रप्रतिमं पद्मपत्रनिभेक्षणम्।
रामस्य ध्यायती वक्त्रं पञ्चत्वं कृपणा गता ॥ ५.१३.१३ ॥
Meditando en el rostro de Rāma, semejante a la luna llena, de ojos como pétalos de loto, la desdichada habrá partido hacia la muerte.
5.13.14
हा राम लक्ष्मणेत्येवं हायोध्ये चेति मैथिली।
विलप्य बहु वैदेही न्यस्तदेहा भविष्यति ॥ ५.१३.१४ ॥
Lamentándose mucho, diciendo «¡Ay Rāma! ¡Ay Lakṣmaṇa! ¡Ay Ayodhyā!», la maithilī Vaidehī habrá abandonado su cuerpo.
5.13.15
अथवा निहिता मन्ये रावणस्य निवेशने।
भृशं लालप्यते बाला पञ्जरस्थेव सारिका ॥ ५.१३.१५ ॥
O bien, creo, encerrada en la morada de Rāvaṇa, la joven se lamenta mucho, como una mainá sentada en una jaula.
5.13.16
जनकस्य कुले जाता रामपत्नी सुमध्यमा।
कथमुत्पलपत्राक्षी रावणस्य वशं व्रजेत् ॥ ५.१३.१६ ॥
Nacida en el linaje de Janaka, esposa de Rāma, de cintura esbelta y ojos como pétalos de loto, ¿cómo podría caer bajo el poder de Rāvaṇa?
5.13.17
विनष्टा वा प्रणष्टा वा मृता वा जनकात्मजा।
रामस्य प्रियभार्यस्य न निवेदयितुं क्षमम् ॥ ५.१३.१७ ॥
Ya sea que la hija de Janaka haya sido destruida, perdida o esté muerta, no es conveniente informarlo a Rāma, cuya amada esposa es ella.
5.13.18
निवेद्यमाने दोषः स्याद् दोषः स्यादनिवेदने।
कथं नु खलु कर्तव्यं विषमं प्रतिभाति मे ॥ ५.१३.१८ ॥
Si se informa hay falta, y si no se informa también hay falta. ¿Qué debe hacerse entonces? Esto me parece difícil.
5.13.19
अस्मिन् नेवंगते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम्।
भवेदिति मतिं भूयो हनुमान् प्रविचारयन् ॥ ५.१३.१९ ॥
Habiendo llegado la tarea a este punto, Hanumān volvió a reflexionar sobre qué sería oportuno y conveniente.
5.13.20
यदि सीतामदृष्ट्वाहं वानरेन्द्रपुरीमितः।
गमिष्यामि ततः को मे पुरुषार्थो भविष्यति ॥ ५.१३.२० ॥
Si desde aquí parto hacia la ciudad del señor de los monos sin haber visto a Sītā, ¿cuál será entonces mi propósito de hombre?
5.13.21
ममेदं लङ्घनं व्यर्थं सागरस्य भविष्यति।
प्रवेशश्चैव लंकायां राक्षसानां च दर्शनम् ॥ ५.१३.२१ ॥
Este mi salto sobre el océano será en vano, y también lo serán mi entrada en Laṅkā y mi visión de los rākṣasas.
5.13.22
किं वा वक्ष्यति सुग्रीवो हरयो वापि संगताः।
किष्किन्धामनुसम्प्राप्तं तौ वा दशरथात्मजौ ॥ ५.१३.२२ ॥
¿Qué dirá Sugrīva al regresar a Kiṣkindhā, o los monos reunidos, o aquellos dos hijos de Daśaratha?
5.13.23
गत्वा तु यदि काकुत्स्थं वक्ष्यामि परुषं वचः।
न दृष्टेति मया सीता ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२३ ॥
Si voy y digo a Kākutstha (Rāma) palabras duras: 'No he visto a Sītā', entonces él abandonará la vida.
5.13.24
परुषं दारुणं तीक्ष्णं क्रूरमिन्द्रियतापनम्।
सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति ॥ ५.१३.२४ ॥
Al oír esta palabra funesta, dura, terrible, penetrante, cruel y tormentosa para los sentidos sobre Sītā, él no sobrevivirá.
5.13.25
तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा पञ्चत्वगतमानसम्।
भृशानुरक्तमेधावी न भविष्यति लक्ष्मणः ॥ ५.१३.२५ ॥
Al ver a aquel que había caído en la aflicción, con la mente como si hubiera partido a la muerte, el sabio Lakṣmaṇa, profundamente apegado a él, no sobrevivirá.
5.13.26
विनष्टौ भ्रातरौ श्रुत्वा भरतोऽपि मरिष्यति।
भरतं च मृतं दृष्ट्वा शत्रुघ्नो न भविष्यति ॥ ५.१३.२६ ॥
Al oír que los dos hermanos han perecido, también Bharata morirá; y al ver muerto a Bharata, Śatrughna no sobrevivirá.
5.13.27
पुत्रान् मृतान् समीक्ष्याथ न भविष्यन्ति मातरः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च न संशयः ॥ ५.१३.२७ ॥
Al ver muertos a sus hijos, las madres no sobrevivirán: Kausalyā, Sumitrā y Kaikeyī; de esto no hay duda.
5.13.28
कृतज्ञः सत्यसंधश्च सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
रामं तथागतं दृष्ट्वा ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२८ ॥
Sugrīva, agradecido y fiel a su palabra, señor de los monos, al ver a Rāma caído de esta manera, entonces abandonará la vida.
5.13.29
दुर्मना व्यथिता दीना निरानन्दा तपस्विनी।
पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२९ ॥
Rumā, de corazón afligido, angustiada, desdichada, sin alegría y austera, atormentada por el dolor de su esposo, abandonará la vida.
5.13.30
वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता।
पञ्चत्वमागता राज्ञी तारापि न भविष्यति ॥ ५.१३.३० ॥
También Tārā, la reina, afligida por el dolor causado por Vāli y consumida por la pena, alcanzará la muerte; no sobrevivirá.
5.13.31
मातापित्रोर्विनाशेन सुग्रीवव्यसनेन च।
कुमारोऽप्यंगदस्तस्माद् विजहिष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.३१ ॥
Por la ruina de su madre y su padre y por la desgracia de Sugrīva, también el joven príncipe Aṅgada, por eso, abandonará su vida.
5.13.32
भर्तृजेन तु दुःखेन अभिभूता वनौकसः।
शिरांस्यभिहनिष्यन्ति तलैर्मुष्टिभिरेव च ॥ ५.१३.३२ ॥
Abrumados por el dolor nacido de la pérdida de su señor, los vanaras que habitan en los bosques se golpearán la cabeza con las palmas y con los puños.
5.13.33
सान्त्वेनानुप्रदानेन मानेन च यशस्विना।
लालिताः कपिनाथेन प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३३ ॥
Los vanaras, mimados por el glorioso señor de los monos con consuelo, dones y honores, entregarán sus vidas.
5.13.34
न वनेषु न शैलेषु न निरोधेषु वा पुनः।
क्रीडामनुभविष्यन्ति समेत्य कपिकुञ्जराः ॥ ५.१३.३४ ॥
Ni en los bosques, ni en las montañas, ni en las cuevas volverán a reunirse los elefantes entre los monos a disfrutar del juego.
5.13.35
सपुत्रदाराः सामात्या भर्तृव्यसनपीडिताः।
शैलाग्रेभ्यः पतिष्यन्ति समेषु विषमेषु च ॥ ५.१३.३५ ॥
Junto con sus hijos, esposas y ministros, afligidos por la desgracia de su señor, los vanaras caerán desde las cumbres de las montañas, sobre terreno llano y sobre terreno escabroso.
5.13.36
विषमुद्बन्धनं वापि प्रवेशं ज्वलनस्य वा।
उपवासमथो शस्त्रं प्रचरिष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३६ ॥
Veneno, horca, o entrar en el fuego, ayuno o armas: los vanaras recurrirán a estos.
5.13.37
घोरमारोदनं मन्ये गते मयि भविष्यति।
इक्ष्वाकुकुलनाशश्च नाशश्चैव वनौकसाम् ॥ ५.१३.३७ ॥
Creo que, si no regreso, habrá un lamento terrible, y habrá la destrucción de la estirpe de Ikṣvāku y también de los habitantes del bosque.
5.13.38
सोऽहं नैव गमिष्यामि किष्किन्धां नगरीमितः।
नहि शक्ष्याम्यहं द्रष्टुं सुग्रीवं मैथिलीं विना ॥ ५.१३.३८ ॥
No iré desde aquí a la ciudad de Kiṣkindhā; sin ver a Maithilī (Sītā), en verdad no podré ver a Sugrīva.
5.13.39
मय्यगच्छति चेहस्थे धर्मात्मानौ महारथौ।
आशया तौ धरिष्येते वानराश्च तरस्विनः ॥ ५.१३.३९ ॥
Si yo me quedo aquí sin regresar, aquellos dos grandes guerreros de alma justa y los fuertes vānaras sobrevivirán solo por la esperanza.
5.13.40
हस्तादानो मुखादानो नियतो वृक्षमूलिकः।
वानप्रस्थो भविष्यामि ह्यदृष्ट्वा जनकात्मजाम् ॥ ५.१३.४० ॥
Sin ver a la hija de Janaka, en verdad me convertiré en un asceta del bosque, dueño de mí mismo, que vive de lo que su mano o su boca alcanzan y habita al pie de los árboles.
5.13.41
सागरानूपजे देशे बहुमूलफलोदके।
चितिं कृत्वा प्रवेक्ष्यामि समिद्धमरणीसुतम् ॥ ५.१३.४१ ॥
En una zona de la orilla del mar, donde abundan raíces, frutos y agua, levantaré una pira y entraré en el fuego encendido, nacido de las varas de fuego.
5.13.42
उपविष्टस्य वा सम्यग् लिंगिनं साधयिष्यतः।
शरीरं भक्षयिष्यन्ति वायसाः श्वापदानि च ॥ ५.१३.४२ ॥
O bien, sentado y practicando debidamente la austeridad como asceta, mi cuerpo será devorado por cuervos y bestias de presa.
5.13.43
इदमप्यृषिभिर्दृष्टं निर्याणमिति मे मतिः।
सम्यगापः प्रवेक्ष्यामि न चेत् पश्यामि जानकीम् ॥ ५.१३.४३ ॥
Esto también, visto por los sabios, es una partida (la muerte), así lo creo. Si no veo a Jānakī, entraré bien en el agua.
5.13.44
सुजातमूला सुभगा कीर्तिमाला यशस्विनी।
प्रभग्ना चिररात्राय मम सीतामपश्यतः ॥ ५.१३.४४ ॥
Bien enraizada, afortunada, coronada de fama y gloriosa (mi esperanza) se ha quebrado por una larga noche, por no haber visto a Sītā.
5.13.45
तापसो वा भविष्यामि नियतो वृक्षमूलिकः।
नेतः प्रतिगमिष्यामि तामदृष्ट्वासितेक्षणाम् ॥ ५.१३.४५ ॥
Me haré asceta, o un morador de raíces de árboles bajo votos; pero no regresaré de aquí sin ver a aquella de ojos oscuros.
5.13.46
यदि तु प्रतिगच्छामि सीतामनधिगम्य ताम्।
अंगदः सहितः सर्वैर्वानरैर्न भविष्यति ॥ ५.१३.४६ ॥
Pero si regreso sin haberla hallado, Aṅgada, junto con todos los monos, no sobrevivirá.
5.13.47
विनाशे बहवो दोषा जीवन् प्राप्नोति भद्रकम्।
तस्मात् प्राणान् धरिष्यामि ध्रुवो जीवति संगमः ॥ ५.१३.४७ ॥
En la destrucción hay muchas faltas; quien vive alcanza lo bueno. Por tanto, conservaré mi vida, pues mientras viva, el reencuentro es seguro.
5.13.48
एवं बहुविधं दुःखं मनसा धारयन् बहु।
नाध्यगच्छत् तदा पारं शोकस्य कपिकुञ्जरः ॥ ५.१३.४८ ॥
Así, sosteniendo en su mente mucho dolor de muchas clases, el elefante entre los monos (Hanumān) no halló la orilla lejana del pesar.
5.13.49
ततो विक्रममासाद्य धैर्यवान् कपिकुञ्जरः।
रावणं वा वधिष्यामि दशग्रीवं महाबलम्।
काममस्तु हृता सीता प्रत्याचीर्णं भविष्यति ॥ ५.१३.४९ ॥
Entonces, recurriendo al valor, el firme elefante entre los monos pensó: mataré a Rāvaṇa, el de diez cuellos y gran fuerza. Aunque Sītā haya sido raptada, la falta será reparada.
5.13.50
अथवैनं समुत्क्षिप्य उपर्युपरि सागरम्।
रामायोपहरिष्यामि पशुं पशुपतेरिव ॥ ५.१३.५० ॥
O bien, levantándolo y llevándolo muy alto sobre el océano, lo ofreceré a Rāma, como se ofrece una bestia a Paśupati.
5.13.51
ध्यानशोकपरीतात्मा चिन्तयामास वानरः ॥ ५.१३.५१ ॥
El mono, con el ánimo cercado por la reflexión y el dolor, se puso a meditar.
5.13.52
यावत् सीतां न पश्यामि रामपत्नीं यशस्विनीम्।
तावदेतां पुरीं लंकां विचिनोमि पुनः पुनः ॥ ५.१३.५२ ॥
Hasta que vea a Sītā, la gloriosa esposa de Rāma, buscaré una y otra vez en esta ciudad de Laṅkā.
5.13.53
सम्पातिवचनाच्चापि रामं यद्यानयाम्यहम्।
अपश्यन् राघवो भार्यां निर्दहेत् सर्ववानरान् ॥ ५.१३.५३ ॥
Aunque, según las palabras de Sampāti, trajera a Rāma, si Rāghava no viera a su esposa, quemaría a todos los monos.
5.13.54
इहैव नियताहारो वत्स्यामि नियतेन्द्रियः।
न मत्कृते विनश्येयुः सर्वे ते नरवानराः ॥ ५.१३.५४ ॥
Aquí mismo, con dieta moderada y sentidos dominados, permaneceré, para que por mi causa no perezcan todos aquellos hombres y monos.
5.13.55
अशोकवनिका चापि महतीयं महाद्रुमा।
इमामधिगमिष्यामि नहीयं विचिता मया ॥ ५.१३.५५ ॥
Este bosque de Aśoka también es vasto, con grandes árboles. Entraré en él, pues aún no lo he registrado.
5.13.56
वसून् रुद्रांस्तथाऽऽदित्यानश्विनौ मरुतोऽपि च।
नमस्कृत्वा गमिष्यामि रक्षसां शोकवर्धनः ॥ ५.१३.५६ ॥
Habiendo reverenciado a los Vasus, los Rudras, los Ādityas, los dos Aśvins y los Maruts, iré, aumentador del dolor de los rākṣasas.
5.13.57
जित्वा तु राक्षसान् देवीमिक्ष्वाकुकुलनन्दिनीम्।
सम्प्रदास्यामि रामाय सिद्धीमिव तपस्विने ॥ ५.१३.५७ ॥
Tras vencer a los rākṣasas, entregaré a la diosa, deleite de la estirpe de Ikṣvāku, a Rāma, como se entrega el éxito a un asceta.
5.13.58
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा चिन्ताविग्रथितेन्द्रियः।
उदतिष्ठन् महाबाहुर्हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१३.५८ ॥
Permaneció un momento como absorto en la reflexión, con los sentidos atados por la preocupación; luego se levantó Hanumān, el de grandes brazos, hijo del Viento.
5.13.59
नमोऽस्तु रामाय सलक्ष्मणाय
देव्यै च तस्यै जनकात्मजायै।
नमोऽस्तु रुद्रेन्द्रयमानिलेभ्यो
नमोऽस्तु चन्द्राग्निमरुद्गणेभ्यः ॥ ५.१३.५९ ॥
Reverencia a Rāma junto con Lakṣmaṇa, y reverencia a aquella diosa, hija de Janaka. Reverencia a Rudra, Indra, Yama y Vāyu; reverencia a la Luna, al Fuego y a la hueste de los Maruts.
5.13.60
स तेभ्यस्तु नमस्कृत्वा सुग्रीवाय च मारुतिः।
दिशः सर्वाः समालोक्य सोऽशोकवनिकां प्रति ॥ ५.१३.६० ॥
Tras reverenciarlos a ellos y a Sugrīva, Hanumān, hijo del Viento, observó todas las direcciones y luego se dirigió hacia el bosque de Aśoka.
5.13.61
स गत्वा मनसा पूर्वमशोकवनिकां शुभाम्।
उत्तरं चिन्तयामास वानरो मारुतात्मजः ॥ ५.१३.६१ ॥
Habiéndose trasladado primero en su mente a aquel auspicioso bosquecillo de Aśoka, el mono, hijo del Viento, reflexionó sobre lo que seguía.
5.13.62
ध्रुवं तु रक्षोबहुला भविष्यति वनाकुला।
अशोकवनिका पुण्या सर्वसंस्कारसंस्कृता ॥ ५.१३.६२ ॥
Sin duda este bosquecillo de Aśoka estará lleno de rākṣasas; es sagrado y está adornado con toda clase de refinamientos.
5.13.63
रक्षिणश्चात्र विहिता नूनं रक्षन्ति पादपान्।
भगवानपि विश्वात्मा नातिक्षोभं प्रवायति ॥ ५.१३.६३ ॥
Aquí, sin duda, se han apostado guardias que protegen estos árboles; e incluso el venerable alma del universo, el Viento, no sopla con gran agitación.
5.13.64
संक्षिप्तोऽयं मयाऽऽत्मा च रामार्थे रावणस्य च।
सिद्धिं दिशन्तु मे सर्वे देवाः सर्षिगणास्त्विह ॥ ५.१३.६४ ॥
Por el bien de Rāma y contra Rāvaṇa, me he reducido aquí; que todos los dioses de aquí, junto con las multitudes de sabios, me concedan el éxito.
5.13.65
ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान् देवाश्चैव तपस्विनः।
सिद्धिमग्निश्च वायुश्च पुरुहूतश्च वज्रभृत् ॥ ५.१३.६५ ॥
Que el venerable Brahmā, el autoexistente, los dioses y los ascetas, Agni, Vāyu, Puruhūta (Indra) y el portador del rayo me concedan el éxito.
5.13.66
वरुणः पाशहस्तश्च सोमादित्यौ तथैव च।
अश्विनौ च महात्मानौ मरुतः सर्व एव च ॥ ५.१३.६६ ॥
Varuṇa con el lazo en la mano, Soma y el Āditya, asimismo los magnánimos Aśvins y todos los Maruts, que me concedan el éxito.
5.13.67
सिद्धिं सर्वाणि भूतानि भूतानां चैव यः प्रभुः।
दास्यन्ति मम ये चान्येऽप्यदृष्टाः पथि गोचराः ॥ ५.१३.६७ ॥
Aquel que es señor de todos los seres, y los demás que, aunque invisibles, se me aparecen en el camino, me concederán el éxito.
5.13.68
तदुन्नसं पाण्डुरदन्तमव्रणं
शुचिस्मितं पद्मपलाशलोचनम्।
द्रक्ष्ये तदार्यावदनं कदा न्वहं
प्रसन्नताराधिपतुल्यवर्चसम् ॥ ५.१३.६८ ॥
¿Cuándo veré aquel rostro de la noble dama, de nariz bien formada, dientes blancos, sonrisa pura e impecable, ojos como pétalos de loto, y un resplandor igual al de la luna clara?
5.13.69
क्षुद्रेण हीनेन नृशंसमूर्तिना
सुदारुणालंकृतवेषधारिणा।
बलाभिभूता ह्यबला तपस्विनी
कथं नु मे दृष्टिपथेऽद्य सा भवेत् ॥ ५.१३.६९ ॥
¿Cómo podría aquella desamparada asceta, sometida por la fuerza de aquel vil, miserable, de forma cruel, que porta un disfraz terriblemente adornado, llegar hoy a mi vista?