ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.13.1
विमानात् तु स संक्रम्य प्राकारं हरियूथपः।
हनूमान् वेगवानासीद् यथा विद्युद् घनान्तरे ॥ ५.१३.१ ॥
ਵਾਨਰ-ਯੂਥਪਤੀ ਹਨੂਮਾਨ ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰੇ। ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
5.13.2
सम्परिक्रम्य हनुमान् रावणस्य निवेशनान्।
अदृष्ट्वा जानकीं सीतामब्रवीद् वचनं कपिः ॥ ५.१३.२ ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਫੇਰੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਵੀ ਜਾਨਕੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.13.3
भूयिष्ठं लोलिता लंका रामस्य चरता प्रियम्।
न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वांगशोभनाम् ॥ ५.१३.३ ॥
ਰਾਮ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਲੰਕਾ ਛਾਣ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਸਰਬਾਂਗ ਸੁੰਦਰੀ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।
5.13.4
पल्वलानि तटाकानि सरांसि सरितस्तथा।
नद्योऽनूपवनान्ताश्च दुर्गाश्च धरणीधराः ॥ ५.१३.४ ॥
ਛੱਪੜ, ਤਲਾਬ, ਸਰੋਵਰ, ਨਦੀਆਂ, ਦਲਦਲੀ ਜੰਗਲਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜ—ਸਭ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ।
5.13.5
लोलिता वसुधा सर्वा न च पश्यामि जानकीम्।
इह सम्पातिना सीता रावणस्य निवेशने।
आख्याता गृध्रराजेन न च सा दृश्यते न किम् ॥ ५.१३.५ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਛਾਣ ਲਈ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਗਿਰਝਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ?
5.13.6
किं नु सीताथ वैदेही मैथिली जनकात्मजा।
उपतिष्ठेत विवशा रावणेन हृता बलात् ॥ ५.१३.६ ॥
ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ੋਰੀ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਵੈਦੇਹੀ, ਮੈਥਿਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਕੀ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ?
5.13.7
क्षिप्रमुत्पततो मन्ये सीतामादाय रक्षसः।
बिभ्यतो रामबाणानामन्तरा पतिता भवेत् ॥ ५.१३.७ ॥
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਐਸਾ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ; ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੋਵੇਗੀ।
5.13.8
अथवा ह्रियमाणायाः पथि सिद्धनिषेविते।
मन्ये पतितमार्याया हृदयं प्रेक्ष्य सागरम् ॥ ५.१३.८ ॥
ਜਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਲਿਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਆਰਿਆ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਐਸਾ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ।
5.13.9
रावणस्योरुवेगेन भुजाभ्यां पीडितेन च।
तया मन्ये विशालाक्ष्या त्यक्तं जीवितमार्यया ॥ ५.१३.९ ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਾਰੀ ਵੇਗ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਆਰਿਆ ਨੇ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਐਸਾ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ।
5.13.10
उपर्युपरि सा नूनं सागरं क्रमतस्तदा।
विचेष्टमाना पतिता समुद्रे जनकात्मजा ॥ ५.१३.१० ॥
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ, ਤੜਫਦੀ ਹੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੋਵੇਗੀ।
5.13.11
आहो क्षुद्रेण चानेन रक्षन्ती शीलमात्मनः।
अबन्धुर्भक्षिता सीता रावणेन तपस्विनी ॥ ५.१३.११ ॥
ਹਾਏ! ਇਸ ਨੀਚ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੀਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ, ਬੰਧੂਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤਪਸਵਣੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।
5.13.12
अथवा राक्षसेन्द्रस्य पत्नीभिरसितेक्षणा।
अदुष्टा दुष्टभावाभिर्भक्षिता सा भविष्यति ॥ ५.१३.१२ ॥
ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੀਆਂ ਦੁਸ਼ਟ ਭਾਵਨਾ ਵਾਲੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।
5.13.13
सम्पूर्णचन्द्रप्रतिमं पद्मपत्रनिभेक्षणम्।
रामस्य ध्यायती वक्त्रं पञ्चत्वं कृपणा गता ॥ ५.१३.१३ ॥
ਪੂਰਨ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ, ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਮੁਖ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਉਹ ਦੀਨ ਸੀਤਾ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ।
5.13.14
हा राम लक्ष्मणेत्येवं हायोध्ये चेति मैथिली।
विलप्य बहु वैदेही न्यस्तदेहा भविष्यति ॥ ५.१३.१४ ॥
"ਹਾਏ ਰਾਮ! ਹਾਏ ਲਕਸ਼ਮਣ!" ਅਤੇ "ਹਾਏ ਅਯੋਧਿਆ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਮੈਥਿਲੀ ਵੈਦੇਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗੀ।
5.13.15
अथवा निहिता मन्ये रावणस्य निवेशने।
भृशं लालप्यते बाला पञ्जरस्थेव सारिका ॥ ५.१३.१५ ॥
ਜਾਂ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਹ ਬਾਲਾ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਮੈਨਾ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
5.13.16
जनकस्य कुले जाता रामपत्नी सुमध्यमा।
कथमुत्पलपत्राक्षी रावणस्य वशं व्रजेत् ॥ ५.१३.१६ ॥
ਜਨਕ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਭਲਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੱਸ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?
5.13.17
विनष्टा वा प्रणष्टा वा मृता वा जनकात्मजा।
रामस्य प्रियभार्यस्य न निवेदयितुं क्षमम् ॥ ५.१३.१७ ॥
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਗੁਆਚ ਗਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇ—ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
5.13.18
निवेद्यमाने दोषः स्याद् दोषः स्यादनिवेदने।
कथं नु खलु कर्तव्यं विषमं प्रतिभाति मे ॥ ५.१३.१८ ॥
ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਔਖਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
5.13.19
अस्मिन् नेवंगते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम्।
भवेदिति मतिं भूयो हनुमान् प्रविचारयन् ॥ ५.१३.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜ ਇਸ ਹਾਲਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਕੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਫਿਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
5.13.20
यदि सीतामदृष्ट्वाहं वानरेन्द्रपुरीमितः।
गमिष्यामि ततः को मे पुरुषार्थो भविष्यति ॥ ५.१३.२० ॥
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਵਾਨਰਰਾਜ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
5.13.21
ममेदं लङ्घनं व्यर्थं सागरस्य भविष्यति।
प्रवेशश्चैव लंकायां राक्षसानां च दर्शनम् ॥ ५.१३.२१ ॥
ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘਣਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ।
5.13.22
किं वा वक्ष्यति सुग्रीवो हरयो वापि संगताः।
किष्किन्धामनुसम्प्राप्तं तौ वा दशरथात्मजौ ॥ ५.१३.२२ ॥
ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਰਤਣ ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੀ ਕਹੇਗਾ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ, ਜਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ?
5.13.23
गत्वा तु यदि काकुत्स्थं वक्ष्यामि परुषं वचः।
न दृष्टेति मया सीता ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२३ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਜਾ ਕੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੂੰ 'ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ' ਐਸੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਣਗੇ।
5.13.24
परुषं दारुणं तीक्ष्णं क्रूरमिन्द्रियतापनम्।
सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति ॥ ५.१३.२४ ॥
ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਠੋਰ, ਭਿਆਨਕ, ਤਿੱਖਾ, ਕਰੂਰ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੁਰਾ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਜੀਵਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ।
5.13.25
तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा पञ्चत्वगतमानसम्।
भृशानुरक्तमेधावी न भविष्यति लक्ष्मणः ॥ ५.१३.२५ ॥
ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਏ, ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲੇ ਵਰਗੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਸ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਅਨੁਰਕਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
5.13.26
विनष्टौ भ्रातरौ श्रुत्वा भरतोऽपि मरिष्यति।
भरतं च मृतं दृष्ट्वा शत्रुघ्नो न भविष्यति ॥ ५.१३.२६ ॥
ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਭਰਤ ਵੀ ਮਰੇਗਾ; ਭਰਤ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
5.13.27
पुत्रान् मृतान् समीक्ष्याथ न भविष्यन्ति मातरः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च न संशयः ॥ ५.१३.२७ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮਾਵਾਂ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ — ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.13.28
कृतज्ञः सत्यसंधश्च सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
रामं तथागतं दृष्ट्वा ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२८ ॥
ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰਰਾਜ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਤਦ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗਾ।
5.13.29
दुर्मना व्यथिता दीना निरानन्दा तपस्विनी।
पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२९ ॥
ਦੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੀ, ਵਿਆਕੁਲ, ਦੀਨ, ਅਨੰਦਹੀਣ ਤਪਸਵਿਨੀ ਰੁਮਾ, ਪਤੀ ਦੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗੀ।
5.13.30
वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता।
पञ्चत्वमागता राज्ञी तारापि न भविष्यति ॥ ५.१३.३० ॥
ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਹੋਏ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਸੋਗ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਰਾਣੀ ਤਾਰਾ ਵੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ; ਉਹ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।
5.13.31
मातापित्रोर्विनाशेन सुग्रीवव्यसनेन च।
कुमारोऽप्यंगदस्तस्माद् विजहिष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.३१ ॥
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਾਰਨ, ਕੁਮਾਰ ਅੰਗਦ ਵੀ ਇਸੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗਾ।
5.13.32
भर्तृजेन तु दुःखेन अभिभूता वनौकसः।
शिरांस्यभिहनिष्यन्ति तलैर्मुष्टिभिरेव च ॥ ५.१३.३२ ॥
ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਬਨਵਾਸੀ ਵਾਨਰ ਹਥੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣਗੇ।
5.13.33
सान्त्वेनानुप्रदानेन मानेन च यशस्विना।
लालिताः कपिनाथेन प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३३ ॥
ਯਸ਼ਸਵੀ ਕਪਿਨਾਥ ਦੇ ਦਿਲਾਸੇ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਲਾਡ-ਪਿਆਰ ਪਾਏ ਵਾਨਰ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਣਗੇ।
5.13.34
न वनेषु न शैलेषु न निरोधेषु वा पुनः।
क्रीडामनुभविष्यन्ति समेत्य कपिकुञ्जराः ॥ ५.१३.३४ ॥
ਨਾ ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਕਦੇ ਕਪਿ-ਕੁੰਜਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡ ਦਾ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਮਾਣਨਗੇ।
5.13.35
सपुत्रदाराः सामात्या भर्तृव्यसनपीडिताः।
शैलाग्रेभ्यः पतिष्यन्ति समेषु विषमेषु च ॥ ५.१३.३५ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਾਨਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਔਖੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣਗੇ।
5.13.36
विषमुद्बन्धनं वापि प्रवेशं ज्वलनस्य वा।
उपवासमथो शस्त्रं प्रचरिष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३६ ॥
ਜ਼ਹਿਰ, ਫਾਹਾ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼, ਵਰਤ, ਜਾਂ ਸ਼ਸਤਰ — ਵਾਨਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਗੇ।
5.13.37
घोरमारोदनं मन्ये गते मयि भविष्यति।
इक्ष्वाकुकुलनाशश्च नाशश्चैव वनौकसाम् ॥ ५.१३.३७ ॥
ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਭਿਆਨਕ ਵਿਰਲਾਪ ਹੋਵੇਗਾ ਐਸਾ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ।
5.13.38
सोऽहं नैव गमिष्यामि किष्किन्धां नगरीमितः।
नहि शक्ष्याम्यहं द्रष्टुं सुग्रीवं मैथिलीं विना ॥ ५.१३.३८ ॥
ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨਗਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
5.13.39
मय्यगच्छति चेहस्थे धर्मात्मानौ महारथौ।
आशया तौ धरिष्येते वानराश्च तरस्विनः ॥ ५.१३.३९ ॥
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ ਆਸ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
5.13.40
हस्तादानो मुखादानो नियतो वृक्षमूलिकः।
वानप्रस्थो भविष्यामि ह्यदृष्ट्वा जनकात्मजाम् ॥ ५.१३.४० ॥
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਹੱਥ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਵੇ ਉਸੇ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਜਮੀ, ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ।
5.13.41
सागरानूपजे देशे बहुमूलफलोदके।
चितिं कृत्वा प्रवेक्ष्यामि समिद्धमरणीसुतम् ॥ ५.१३.४१ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਉੱਥੇ ਚਿਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਰਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
5.13.42
उपविष्टस्य वा सम्यग् लिंगिनं साधयिष्यतः।
शरीरं भक्षयिष्यन्ति वायसाः श्वापदानि च ॥ ५.१३.४२ ॥
ਜਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦੇ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਜਾਨਵਰ ਖਾ ਜਾਣਗੇ।
5.13.43
इदमप्यृषिभिर्दृष्टं निर्याणमिति मे मतिः।
सम्यगापः प्रवेक्ष्यामि न चेत् पश्यामि जानकीम् ॥ ५.१३.४३ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਯਾਣ (ਮੌਤ) ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
5.13.44
सुजातमूला सुभगा कीर्तिमाला यशस्विनी।
प्रभग्ना चिररात्राय मम सीतामपश्यतः ॥ ५.१३.४४ ॥
ਚੰਗੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਕੀਰਤੀ-ਮਾਲਾ ਵਾਲੀ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ (ਮੇਰੀ ਆਸ) ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ ਕਾਰਨ ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਲਈ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੈ।
5.13.45
तापसो वा भविष्यामि नियतो वृक्षमूलिकः।
नेतः प्रतिगमिष्यामि तामदृष्ट्वासितेक्षणाम् ॥ ५.१३.४५ ॥
ਮੈਂ ਤਪਸਵੀ ਜਾਂ ਨਿਯਮਬੱਧ ਰੁੱਖ-ਮੂਲ ਵਾਸੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਉਸ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।
5.13.46
यदि तु प्रतिगच्छामि सीतामनधिगम्य ताम्।
अंगदः सहितः सर्वैर्वानरैर्न भविष्यति ॥ ५.१३.४६ ॥
ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭੇ ਬਿਨਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਅੰਗਦ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ (ਜਿਉਂਦਾ) ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
5.13.47
विनाशे बहवो दोषा जीवन् प्राप्नोति भद्रकम्।
तस्मात् प्राणान् धरिष्यामि ध्रुवो जीवति संगमः ॥ ५.१३.४७ ॥
ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੋਸ਼ ਹਨ; ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁਭ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਧਾਰਾਂਗਾ; ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।
5.13.48
एवं बहुविधं दुःखं मनसा धारयन् बहु।
नाध्यगच्छत् तदा पारं शोकस्य कपिकुञ्जरः ॥ ५.१३.४८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਹਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਪਿਕੁੰਜਰ (ਹਨੂਮਾਨ) ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਦਾ ਪਾਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ।
5.13.49
ततो विक्रममासाद्य धैर्यवान् कपिकुञ्जरः।
रावणं वा वधिष्यामि दशग्रीवं महाबलम्।
काममस्तु हृता सीता प्रत्याचीर्णं भविष्यति ॥ ५.१३.४९ ॥
ਫਿਰ ਪਰਾਕਰਮ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਧੀਰਜਵਾਨ ਕਪਿਕੁੰਜਰ (ਹਨੂਮਾਨ) ਨੇ ਸੋਚਿਆ: ਮਹਾਬਲੀ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ ਦਾ ਮੈਂ ਵਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੀਤਾ ਹਰੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
5.13.50
अथवैनं समुत्क्षिप्य उपर्युपरि सागरम्।
रामायोपहरिष्यामि पशुं पशुपतेरिव ॥ ५.१३.५० ॥
ਜਾਂ ਇਸ (ਰਾਵਣ) ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਪਸ਼ੂਪਤੀ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਭੇਟ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਾਂਗਾ।
5.13.51
ध्यानशोकपरीतात्मा चिन्तयामास वानरः ॥ ५.१३.५१ ॥
ਧਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
5.13.52
यावत् सीतां न पश्यामि रामपत्नीं यशस्विनीम्।
तावदेतां पुरीं लंकां विचिनोमि पुनः पुनः ॥ ५.१३.५२ ॥
ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਰਾਮ-ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਸ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਲੱਭਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
5.13.53
सम्पातिवचनाच्चापि रामं यद्यानयाम्यहम्।
अपश्यन् राघवो भार्यां निर्दहेत् सर्ववानरान् ॥ ५.१३.५३ ॥
ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਿਆਵਾਂ ਵੀ, ਪਰ ਰਾਘਵ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ।
5.13.54
इहैव नियताहारो वत्स्यामि नियतेन्द्रियः।
न मत्कृते विनश्येयुः सर्वे ते नरवानराः ॥ ५.१३.५४ ॥
ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਿਯਮਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸੰਜਮੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਹਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਰ ਤੇ ਬਾਂਦਰ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ।
5.13.55
अशोकवनिका चापि महतीयं महाद्रुमा।
इमामधिगमिष्यामि नहीयं विचिता मया ॥ ५.१३.५५ ॥
ਇਹ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵੀ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਖੋਜਿਆ।
5.13.56
वसून् रुद्रांस्तथाऽऽदित्यानश्विनौ मरुतोऽपि च।
नमस्कृत्वा गमिष्यामि रक्षसां शोकवर्धनः ॥ ५.१३.५६ ॥
ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ, ਆਦਿੱਤਿਆਂ, ਦੋਹਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੋਗ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।
5.13.57
जित्वा तु राक्षसान् देवीमिक्ष्वाकुकुलनन्दिनीम्।
सम्प्रदास्यामि रामाय सिद्धीमिव तपस्विने ॥ ५.१३.५७ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ, ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਸੌਂਪਣ ਵਾਂਗ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੌਂਪਾਂਗਾ।
5.13.58
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा चिन्ताविग्रथितेन्द्रियः।
उदतिष्ठन् महाबाहुर्हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१३.५८ ॥
ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
5.13.59
नमोऽस्तु रामाय सलक्ष्मणाय
देव्यै च तस्यै जनकात्मजायै।
नमोऽस्तु रुद्रेन्द्रयमानिलेभ्यो
नमोऽस्तु चन्द्राग्निमरुद्गणेभ्यः ॥ ५.१३.५९ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁਦਰ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਚੰਦਰਮਾ, ਅਗਨੀ, ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
5.13.60
स तेभ्यस्तु नमस्कृत्वा सुग्रीवाय च मारुतिः।
दिशः सर्वाः समालोक्य सोऽशोकवनिकां प्रति ॥ ५.१३.६० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਾਰੁਤੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ।
5.13.61
स गत्वा मनसा पूर्वमशोकवनिकां शुभाम्।
उत्तरं चिन्तयामास वानरो मारुतात्मजः ॥ ५.१३.६१ ॥
ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਵਾਨਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
5.13.62
ध्रुवं तु रक्षोबहुला भविष्यति वनाकुला।
अशोकवनिका पुण्या सर्वसंस्कारसंस्कृता ॥ ५.१३.६२ ॥
ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
5.13.63
रक्षिणश्चात्र विहिता नूनं रक्षन्ति पादपान्।
भगवानपि विश्वात्मा नातिक्षोभं प्रवायति ॥ ५.१३.६३ ॥
ਇੱਥੇ ਯਕੀਨਨ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਭਗਵਾਨ (ਵਾਯੂ) ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਹਲਚਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਗਦਾ ਹੈ।
5.13.64
संक्षिप्तोऽयं मयाऽऽत्मा च रामार्थे रावणस्य च।
सिद्धिं दिशन्तु मे सर्वे देवाः सर्षिगणास्त्विह ॥ ५.१३.६४ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੰਖੇਪ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਗਣ ਮੈਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਣ।
5.13.65
ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान् देवाश्चैव तपस्विनः।
सिद्धिमग्निश्च वायुश्च पुरुहूतश्च वज्रभृत् ॥ ५.१३.६५ ॥
ਸਵੈਭੂ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ, ਤਪਸਵੀ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਪੁਰੁਹੂਤ (ਇੰਦਰ) ਅਤੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ।
5.13.66
वरुणः पाशहस्तश्च सोमादित्यौ तथैव च।
अश्विनौ च महात्मानौ मरुतः सर्व एव च ॥ ५.१३.६६ ॥
ਪਾਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਵਰੁਣ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ (ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ)।
5.13.67
सिद्धिं सर्वाणि भूतानि भूतानां चैव यः प्रभुः।
दास्यन्ति मम ये चान्येऽप्यदृष्टाः पथि गोचराः ॥ ५.१३.६७ ॥
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣਗੇ।
5.13.68
तदुन्नसं पाण्डुरदन्तमव्रणं
शुचिस्मितं पद्मपलाशलोचनम्।
द्रक्ष्ये तदार्यावदनं कदा न्वहं
प्रसन्नताराधिपतुल्यवर्चसम् ॥ ५.१३.६८ ॥
ਉੱਚਾ ਨੱਕ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ, ਬੇਦਾਗ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਉਸ ਆਰਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਵੇਖਾਂਗਾ?
5.13.69
क्षुद्रेण हीनेन नृशंसमूर्तिना
सुदारुणालंकृतवेषधारिणा।
बलाभिभूता ह्यबला तपस्विनी
कथं नु मे दृष्टिपथेऽद्य सा भवेत् ॥ ५.१३.६९ ॥
ਉਸ ਨੀਚ, ਹੀਣ, ਬੇਰਹਿਮ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸਜਾਵਟੀ ਵੇਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦਬਾਈ ਗਈ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਤਪਸਵਿਨੀ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਵੇਗੀ?