ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.13.1
विमानात् तु स संक्रम्य प्राकारं हरियूथपः।
हनूमान् वेगवानासीद् यथा विद्युद् घनान्तरे ॥ ५.१३.१ ॥
ବାନରଯୂଥପତି ହନୁମାନ ବିମାନରୁ ଡେଇଁ ପ୍ରାକାର ଉପରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ଘନ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୁଳି ପରି ସେ ବେଗରେ ଚମକି ଉଠିଲେ।
5.13.2
सम्परिक्रम्य हनुमान् रावणस्य निवेशनान्।
अदृष्ट्वा जानकीं सीतामब्रवीद् वचनं कपिः ॥ ५.१३.२ ॥
ରାବଣଙ୍କ ପ୍ରାସାଦସବୁ ଚାରିଆଡ଼େ ବୁଲି ମଧ୍ୟ ଜାନକୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ବାନର ହନୁମାନ ଏହି କଥା କହିଲେ।
5.13.3
भूयिष्ठं लोलिता लंका रामस्य चरता प्रियम्।
न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वांगशोभनाम् ॥ ५.१३.३ ॥
ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବୁଲି ମୁଁ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଲଙ୍କା ଖୋଜିସାରିଛି। ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରୀ ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।
5.13.4
पल्वलानि तटाकानि सरांसि सरितस्तथा।
नद्योऽनूपवनान्ताश्च दुर्गाश्च धरणीधराः ॥ ५.१३.४ ॥
ପୋଖରୀ, ତଳାଓ, ସରୋବର, ନଦୀ, ଜଳଭୂମି ବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିବା ନଦୀ, ଦୁର୍ଗ ଓ ପର୍ବତ—ସବୁ ମୁଁ ଦେଖିଛି।
5.13.5
लोलिता वसुधा सर्वा न च पश्यामि जानकीम्।
इह सम्पातिना सीता रावणस्य निवेशने।
आख्याता गृध्रराजेन न च सा दृश्यते न किम् ॥ ५.१३.५ ॥
ସାରା ପୃଥିବୀ ଖୋଜିଲି, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀ ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି। ଗୃଧ୍ରରାଜ ସମ୍ପାତି କହିଥିଲେ ଯେ ସୀତା ରାବଣଙ୍କ ପ୍ରାସାଦରେ ଅଛନ୍ତି; ତେବେ ସେ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି?
5.13.6
किं नु सीताथ वैदेही मैथिली जनकात्मजा।
उपतिष्ठेत विवशा रावणेन हृता बलात् ॥ ५.१३.६ ॥
ରାବଣ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରିଥିବା ବୈଦେହୀ, ମୈଥିଲୀ, ଜନକ-କନ୍ୟା ସୀତା କ'ଣ ଅସହାୟା ହୋଇ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ନତ ହୋଇଥିବେ?
5.13.7
क्षिप्रमुत्पततो मन्ये सीतामादाय रक्षसः।
बिभ्यतो रामबाणानामन्तरा पतिता भवेत् ॥ ५.१३.७ ॥
ଶୀଘ୍ର ଉଡ଼ୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ସୀତାଙ୍କୁ ଧରି ନେଇଥିବ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି; ରାମଙ୍କ ବାଣକୁ ଭୟ କରି ସେ ମଝିରେ ହିଁ ପଡ଼ିଯାଇଥିବେ।
5.13.8
अथवा ह्रियमाणायाः पथि सिद्धनिषेविते।
मन्ये पतितमार्याया हृदयं प्रेक्ष्य सागरम् ॥ ५.१३.८ ॥
କିମ୍ବା ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସେବିତ ସେହି ପଥରେ ନିଆଯାଉଥିବା ସେହି ଆର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ହୃଦୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖି ପଡ଼ିଯାଇଥିବ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
5.13.9
रावणस्योरुवेगेन भुजाभ्यां पीडितेन च।
तया मन्ये विशालाक्ष्या त्यक्तं जीवितमार्यया ॥ ५.१३.९ ॥
ରାବଣଙ୍କ ପ୍ରବଳ ବେଗ ଓ ତାଙ୍କ ବାହୁର ପୀଡ଼ନରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେହି ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ଆର୍ଯ୍ୟା ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
5.13.10
उपर्युपरि सा नूनं सागरं क्रमतस्तदा।
विचेष्टमाना पतिता समुद्रे जनकात्मजा ॥ ५.१३.१० ॥
ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ସେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଉପରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଛଟପଟ ହୋଇ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିବେ।
5.13.11
आहो क्षुद्रेण चानेन रक्षन्ती शीलमात्मनः।
अबन्धुर्भक्षिता सीता रावणेन तपस्विनी ॥ ५.१३.११ ॥
ଆହା! ଏହି ନୀଚ ରାବଣ ନିଜର ଶୀଳ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ବନ୍ଧୁହୀନା ତପସ୍ଵିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖାଇ ଦେଇଥିବ।
5.13.12
अथवा राक्षसेन्द्रस्य पत्नीभिरसितेक्षणा।
अदुष्टा दुष्टभावाभिर्भक्षिता सा भविष्यति ॥ ५.१३.१२ ॥
କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବନାବିଶିଷ୍ଟା ପତ୍ନୀମାନେ ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା, କଳାଆଖିର ସୀତାଙ୍କୁ ଖାଇ ଦେଇଥିବେ।
5.13.13
सम्पूर्णचन्द्रप्रतिमं पद्मपत्रनिभेक्षणम्।
रामस्य ध्यायती वक्त्रं पञ्चत्वं कृपणा गता ॥ ५.१३.१३ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ନୟନଯୁକ୍ତ ରାମଙ୍କ ମୁଖ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ସେହି ଦୀନା ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବ।
5.13.14
हा राम लक्ष्मणेत्येवं हायोध्ये चेति मैथिली।
विलप्य बहु वैदेही न्यस्तदेहा भविष्यति ॥ ५.१३.१४ ॥
"ହା ରାମ! ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ଓ "ହା ଅଯୋଧ୍ୟା!" ଏହିପରି ବହୁ ବିଳାପ କରି ମୈଥିଲୀ ବୈଦେହୀ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବ।
5.13.15
अथवा निहिता मन्ये रावणस्य निवेशने।
भृशं लालप्यते बाला पञ्जरस्थेव सारिका ॥ ५.१३.१५ ॥
ଅଥବା ମୁଁ ଭାବେ, ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିବା ସେହି ବାଳା ପିଞ୍ଜରାରେ ଥିବା ମୈନାପରି ଅତ୍ୟଧିକ ବିଳାପ କରୁଥିବ।
5.13.16
जनकस्य कुले जाता रामपत्नी सुमध्यमा।
कथमुत्पलपत्राक्षी रावणस्य वशं व्रजेत् ॥ ५.१३.१६ ॥
ଜନକଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତା, ରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ସୁନ୍ଦର କଟିଯୁକ୍ତା, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ନୟନା ସେ କିପରି ରାବଣଙ୍କ ବଶରେ ଯିବ?
5.13.17
विनष्टा वा प्रणष्टा वा मृता वा जनकात्मजा।
रामस्य प्रियभार्यस्य न निवेदयितुं क्षमम् ॥ ५.१३.१७ ॥
ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବ, ହଜିଯାଇଥିବ ବା ମରିଯାଇଥିବ—ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟାବିଶିଷ୍ଟ ରାମଙ୍କୁ ଏହା ଜଣାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.13.18
निवेद्यमाने दोषः स्याद् दोषः स्यादनिवेदने।
कथं नु खलु कर्तव्यं विषमं प्रतिभाति मे ॥ ५.१३.१८ ॥
କହିଲେ ଦୋଷ ହେବ, ନ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ହେବ। ତେବେ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ? ଏହା ମୋ ପାଇଁ କଠିନ ମନେ ହେଉଛି।
5.13.19
अस्मिन् नेवंगते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम्।
भवेदिति मतिं भूयो हनुमान् प्रविचारयन् ॥ ५.१३.१९ ॥
ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ପହଞ୍ଚିଲେ କଣ ସମୟୋଚିତ ଓ ଉଚିତ ହେବ, ଏହା ଭାବି ହନୁମାନ ପୁନର୍ବାର ବିଚାର କଲେ।
5.13.20
यदि सीतामदृष्ट्वाहं वानरेन्द्रपुरीमितः।
गमिष्यामि ततः को मे पुरुषार्थो भविष्यति ॥ ५.१३.२० ॥
ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଯଦି ମୁଁ ଏଠାରୁ ବାନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନଗରୀକୁ ଯିବି, ତେବେ ମୋ ପୁରୁଷାର୍ଥ କଣ ହେବ?
5.13.21
ममेदं लङ्घनं व्यर्थं सागरस्य भविष्यति।
प्रवेशश्चैव लंकायां राक्षसानां च दर्शनम् ॥ ५.१३.२१ ॥
ମୋର ଏହି ସାଗର ଲଙ୍ଘନ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ; ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ।
5.13.22
किं वा वक्ष्यति सुग्रीवो हरयो वापि संगताः।
किष्किन्धामनुसम्प्राप्तं तौ वा दशरथात्मजौ ॥ ५.१३.२२ ॥
କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରିଲେ ସୁଗ୍ରୀବ କଣ କହିବେ, ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ବାନରମାନେ କଣ କହିବେ, କିମ୍ବା ଦଶରଥଙ୍କ ସେହି ଦୁଇ ପୁତ୍ର କଣ କହିବେ?
5.13.23
गत्वा तु यदि काकुत्स्थं वक्ष्यामि परुषं वचः।
न दृष्टेति मया सीता ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२३ ॥
ମୁଁ ଯାଇ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ 'ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ନାହିଁ' ବୋଲି କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିବି, ତେବେ ସେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।
5.13.24
परुषं दारुणं तीक्ष्णं क्रूरमिन्द्रियतापनम्।
सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति ॥ ५.१३.२४ ॥
ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହି କଠୋର, ଭୟଙ୍କର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, କ୍ରୂର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ପୀଡାକାରୀ ଦୁର୍ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ବଞ୍ଚିବେ ନାହିଁ।
5.13.25
तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा पञ्चत्वगतमानसम्।
भृशानुरक्तमेधावी न भविष्यति लक्ष्मणः ॥ ५.१३.२५ ॥
ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା, ପ୍ରାଣ ଚାଲିଯାଇଥିବା ପରି ମନ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁରକ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀବିତ ରହିବେ ନାହିଁ।
5.13.26
विनष्टौ भ्रातरौ श्रुत्वा भरतोऽपि मरिष्यति।
भरतं च मृतं दृष्ट्वा शत्रुघ्नो न भविष्यति ॥ ५.१३.२६ ॥
ଦୁଇ ଭାଇ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ଭରତ ମଧ୍ୟ ମରିବେ; ଭରତ ମୃତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଜୀବିତ ରହିବେ ନାହିଁ।
5.13.27
पुत्रान् मृतान् समीक्ष्याथ न भविष्यन्ति मातरः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च न संशयः ॥ ५.१३.२७ ॥
ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି ମାତାମାନେ ଜୀବିତ ରହିବେ ନାହିଁ — କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ କୈକେୟୀ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.13.28
कृतज्ञः सत्यसंधश्च सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
रामं तथागतं दृष्ट्वा ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२८ ॥
କୃତଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ, ରାମଙ୍କୁ ଏପରି ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ସେତେବେଳେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।
5.13.29
दुर्मना व्यथिता दीना निरानन्दा तपस्विनी।
पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२९ ॥
ଦୁଃଖିତ ମନ ଥିବା, ବ୍ୟଥିତ, ଦୀନ, ଆନନ୍ଦରହିତ ତପସ୍ବିନୀ ରୁମା, ସ୍ୱାମୀର ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।
5.13.30
वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता।
पञ्चत्वमागता राज्ञी तारापि न भविष्यति ॥ ५.१३.३० ॥
ବାଳିଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତା, ଶୋକରେ କୃଶ ରାଣୀ ତାରା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବେ; ସେ ଜୀବିତ ରହିବେ ନାହିଁ।
5.13.31
मातापित्रोर्विनाशेन सुग्रीवव्यसनेन च।
कुमारोऽप्यंगदस्तस्माद् विजहिष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.३१ ॥
ମାତାପିତାଙ୍କ ବିନାଶ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବିପଦରୁ କୁମାର ଅଙ୍ଗଦ ମଧ୍ୟ ସେଥିପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।
5.13.32
भर्तृजेन तु दुःखेन अभिभूता वनौकसः।
शिरांस्यभिहनिष्यन्ति तलैर्मुष्टिभिरेव च ॥ ५.१३.३२ ॥
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ହାତର ତଳ ଓ ମୁଷ୍ଟିରେ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କରିବେ।
5.13.33
सान्त्वेनानुप्रदानेन मानेन च यशस्विना।
लालिताः कपिनाथेन प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३३ ॥
ଯଶସ୍ୱୀ କପିନାଥଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ୱନା, ଦାନ ଓ ସମ୍ମାନରେ ଲାଳିତ ବାନରମାନେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।
5.13.34
न वनेषु न शैलेषु न निरोधेषु वा पुनः।
क्रीडामनुभविष्यन्ति समेत्य कपिकुञ्जराः ॥ ५.१३.३४ ॥
ବନରେ, ପର୍ବତରେ କିମ୍ବା ଗୁମ୍ଫାରେ ପୁନର୍ବାର କପିକୁଞ୍ଜରମାନେ ମିଳିତ ହୋଇ କ୍ରୀଡ଼ାର ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରିବେ ନାହିଁ।
5.13.35
सपुत्रदाराः सामात्या भर्तृव्यसनपीडिताः।
शैलाग्रेभ्यः पतिष्यन्ति समेषु विषमेषु च ॥ ५.१३.३५ ॥
ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ ଓ ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିପଦରେ ପୀଡ଼ିତ ବାନରମାନେ ପର୍ବତଶିଖରରୁ ସମତଳ ଓ ବିଷମ ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିବେ।
5.13.36
विषमुद्बन्धनं वापि प्रवेशं ज्वलनस्य वा।
उपवासमथो शस्त्रं प्रचरिष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३६ ॥
ବିଷ, ଫାଶ, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ, ଉପବାସ ବା ଶସ୍ତ୍ର — ବାନରମାନେ ଏସବୁର ଆଶ୍ରୟ ନେବେ।
5.13.37
घोरमारोदनं मन्ये गते मयि भविष्यति।
इक्ष्वाकुकुलनाशश्च नाशश्चैव वनौकसाम् ॥ ५.१३.३७ ॥
ମୁଁ ଫେରିନଥିଲେ ଭୟଙ୍କର ବିଳାପ ହେବ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ; ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ବିନାଶ ଓ ବନବାସୀମାନଙ୍କର ବିନାଶ ମଧ୍ୟ ହେବ।
5.13.38
सोऽहं नैव गमिष्यामि किष्किन्धां नगरीमितः।
नहि शक्ष्याम्यहं द्रष्टुं सुग्रीवं मैथिलीं विना ॥ ५.१३.३८ ॥
ମୁଁ ଏଠାରୁ କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ଯିବି ନାହିଁ; ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ (ସୀତାଙ୍କୁ) ନ ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ସକ୍ଷମ ହେବି ନାହିଁ।
5.13.39
मय्यगच्छति चेहस्थे धर्मात्मानौ महारथौ।
आशया तौ धरिष्येते वानराश्च तरस्विनः ॥ ५.१३.३९ ॥
ମୁଁ ଏଠାରେ ରହି ଫେରି ନ ଗଲେ ଧର୍ମାତ୍ମା ସେହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ ଏବଂ ବଳବାନ ବାନରମାନେ ଆଶାରେ ହିଁ ଜୀବିତ ରହିବେ।
5.13.40
हस्तादानो मुखादानो नियतो वृक्षमूलिकः।
वानप्रस्थो भविष्यामि ह्यदृष्ट्वा जनकात्मजाम् ॥ ५.१३.४० ॥
ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା (ସୀତା)ଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ମୁଁ ହାତରେ ଯାହା ମିଳେ କିମ୍ବା ମୁଖରେ ଯାହା ପଡ଼େ ତାହା ଖାଇ, ସଂଯମୀ ହୋଇ, ବୃକ୍ଷମୂଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ବାନପ୍ରସ୍ଥ ହେବି।
5.13.41
सागरानूपजे देशे बहुमूलफलोदके।
चितिं कृत्वा प्रवेक्ष्यामि समिद्धमरणीसुतम् ॥ ५.१३.४१ ॥
ସମୁଦ୍ର କୂଳର ଏକ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଯେଉଁଠି ମୂଳ, ଫଳ ଓ ଜଳ ପ୍ରଚୁର, ସେଠାରେ ଚିତା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଅରଣିଜାତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
5.13.42
उपविष्टस्य वा सम्यग् लिंगिनं साधयिष्यतः।
शरीरं भक्षयिष्यन्ति वायसाः श्वापदानि च ॥ ५.१३.४२ ॥
ଅଥବା ବସି ଯଥାବିଧି ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ତପସ୍ୱୀର ଶରୀରକୁ କାଉ ଓ ହିଂସ୍ର ପଶୁମାନେ ଖାଇଦେବେ।
5.13.43
इदमप्यृषिभिर्दृष्टं निर्याणमिति मे मतिः।
सम्यगापः प्रवेक्ष्यामि न चेत् पश्यामि जानकीम् ॥ ५.१३.४३ ॥
ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିବା ଏହା ମଧ୍ୟ ନିର୍ଯାଣ (ମୃତ୍ୟୁ) ବୋଲି ମୋର ମତ। ଯଦି ମୁଁ ଜାନକୀଙ୍କୁ ନ ଦେଖେ, ତେବେ ମୁଁ ଭଲଭାବେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
5.13.44
सुजातमूला सुभगा कीर्तिमाला यशस्विनी।
प्रभग्ना चिररात्राय मम सीतामपश्यतः ॥ ५.१३.४४ ॥
ଭଲ ମୂଳଯୁକ୍ତା, ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ, କୀର୍ତ୍ତିମାଳାଯୁକ୍ତା, ଯଶସ୍ୱିନୀ (ମୋ ଆଶା) ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖିବାରୁ ଦୀର୍ଘ ରାତ୍ରି ପାଇଁ ଭଗ୍ନ ହୋଇଛି।
5.13.45
तापसो वा भविष्यामि नियतो वृक्षमूलिकः।
नेतः प्रतिगमिष्यामि तामदृष्ट्वासितेक्षणाम् ॥ ५.१३.४५ ॥
ମୁଁ ତପସ୍ୱୀ ବା ନିୟମିତ ବୃକ୍ଷମୂଳ-ନିବାସୀ ହେବି; କିନ୍ତୁ ସେଇ କଳା ଆଖିର ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଏଠାରୁ ଫେରିବି ନାହିଁ।
5.13.46
यदि तु प्रतिगच्छामि सीतामनधिगम्य ताम्।
अंगदः सहितः सर्वैर्वानरैर्न भविष्यति ॥ ५.१३.४६ ॥
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ନ ପାଇ ଯଦି ମୁଁ ଫେରେ, ତେବେ ଅଙ୍ଗଦ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କ ସହିତ (ଜୀବିତ) ରହିବେ ନାହିଁ।
5.13.47
विनाशे बहवो दोषा जीवन् प्राप्नोति भद्रकम्।
तस्मात् प्राणान् धरिष्यामि ध्रुवो जीवति संगमः ॥ ५.१३.४७ ॥
ବିନାଶରେ ଅନେକ ଦୋଷ ଅଛି; ଜୀବିତ ରହିଲେ ଶୁଭ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ତେଣୁ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ଧରିବି; ଜୀବିତ ଥିଲେ ମିଳନ ନିଶ୍ଚିତ।
5.13.48
एवं बहुविधं दुःखं मनसा धारयन् बहु।
नाध्यगच्छत् तदा पारं शोकस्य कपिकुञ्जरः ॥ ५.१३.४८ ॥
ଏହିପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖକୁ ମନରେ ବହୁ ଧରି, ସେତେବେଳେ କପିକୁଞ୍ଜର (ହନୁମାନ) ଶୋକର ପାର ପାଇଲେ ନାହିଁ।
5.13.49
ततो विक्रममासाद्य धैर्यवान् कपिकुञ्जरः।
रावणं वा वधिष्यामि दशग्रीवं महाबलम्।
काममस्तु हृता सीता प्रत्याचीर्णं भविष्यति ॥ ५.१३.४९ ॥
ଏବେ ପରାକ୍ରମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ କପିକୁଞ୍ଜର (ହନୁମାନ) ଭାବିଲେ: ମହାବଳୀ ଦଶଗ୍ରୀବ ରାବଣକୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି। ସୀତା ହରଣ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପ୍ରତିକାର ହେବ।
5.13.50
अथवैनं समुत्क्षिप्य उपर्युपरि सागरम्।
रामायोपहरिष्यामि पशुं पशुपतेरिव ॥ ५.१३.५० ॥
କିମ୍ବା ଏହାକୁ (ରାବଣକୁ) ଉଠାଇ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଉପରେ ନେଇ, ପଶୁପତିଙ୍କୁ ପଶୁ ଅର୍ପଣ ପରି ରାମଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବି।
5.13.51
ध्यानशोकपरीतात्मा चिन्तयामास वानरः ॥ ५.१३.५१ ॥
ଧ୍ୟାନ ଓ ଶୋକରେ ଆବୃତ ମନ ବାନର ଚିନ୍ତା କଲେ।
5.13.52
यावत् सीतां न पश्यामि रामपत्नीं यशस्विनीम्।
तावदेतां पुरीं लंकां विचिनोमि पुनः पुनः ॥ ५.१३.५२ ॥
ଯଶସ୍ୱିନୀ ରାମପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନ ଦେଖିବା ଯାଏ, ଏହି ଲଙ୍କାପୁରୀକୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ଖୋଜିବି।
5.13.53
सम्पातिवचनाच्चापि रामं यद्यानयाम्यहम्।
अपश्यन् राघवो भार्यां निर्दहेत् सर्ववानरान् ॥ ५.१३.५३ ॥
ସମ୍ପାତିଙ୍କ ବଚନରେ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଆଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଘବ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ନ ଦେଖିଲେ ସେ ସବୁ ବାନରଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବେ।
5.13.54
इहैव नियताहारो वत्स्यामि नियतेन्द्रियः।
न मत्कृते विनश्येयुः सर्वे ते नरवानराः ॥ ५.१३.५४ ॥
ଏଠାରେ ହିଁ ନିୟମିତ ଆହାର ଓ ସଂଯତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହ ମୁଁ ରହିବି; ମୋ କାରଣରୁ ସେହି ନର-ବାନର ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉନ୍ତୁ।
5.13.55
अशोकवनिका चापि महतीयं महाद्रुमा।
इमामधिगमिष्यामि नहीयं विचिता मया ॥ ५.१३.५५ ॥
ଏହି ଅଶୋକବନିକା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ବଡ଼ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଶାଳ। ମୁଁ ଏଥିରେ ଅବଶ୍ୟ ଯିବି, କାରଣ ମୁଁ ଏଯାଏଁ ଏହାକୁ ଖୋଜି ନାହିଁ।
5.13.56
वसून् रुद्रांस्तथाऽऽदित्यानश्विनौ मरुतोऽपि च।
नमस्कृत्वा गमिष्यामि रक्षसां शोकवर्धनः ॥ ५.१३.५६ ॥
ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଓ ମରୁତ୍ମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଶୋକ ବଢ଼ାଉଥିବା ମୁଁ ଯିବି।
5.13.57
जित्वा तु राक्षसान् देवीमिक्ष्वाकुकुलनन्दिनीम्।
सम्प्रदास्यामि रामाय सिद्धीमिव तपस्विने ॥ ५.१३.५७ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଜିତି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ସମର୍ପଣ ପରି ରାମଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିବି।
5.13.58
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा चिन्ताविग्रथितेन्द्रियः।
उदतिष्ठन् महाबाहुर्हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१३.५८ ॥
ସେ ଯେମିତି ଏକ କ୍ଷଣ ଧ୍ୟାନରେ ଥିଲା, ଚିନ୍ତାରେ ତାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଥିଲା; ତା'ପରେ ମହାବାହୁ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।
5.13.59
नमोऽस्तु रामाय सलक्ष्मणाय
देव्यै च तस्यै जनकात्मजायै।
नमोऽस्तु रुद्रेन्द्रयमानिलेभ्यो
नमोऽस्तु चन्द्राग्निमरुद्गणेभ्यः ॥ ५.१३.५९ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବାୟୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ମରୁଦ୍ଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
5.13.60
स तेभ्यस्तु नमस्कृत्वा सुग्रीवाय च मारुतिः।
दिशः सर्वाः समालोक्य सोऽशोकवनिकां प्रति ॥ ५.१३.६० ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମାରୁତି ସବୁ ଦିଗକୁ ଦେଖି ଅଶୋକବନିକା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
5.13.61
स गत्वा मनसा पूर्वमशोकवनिकां शुभाम्।
उत्तरं चिन्तयामास वानरो मारुतात्मजः ॥ ५.१३.६१ ॥
ପବନପୁତ୍ର ସେ ବାନର ପ୍ରଥମେ ମନରେ ସେହି ଶୁଭ ଅଶୋକବନକୁ ଯାଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
5.13.62
ध्रुवं तु रक्षोबहुला भविष्यति वनाकुला।
अशोकवनिका पुण्या सर्वसंस्कारसंस्कृता ॥ ५.१३.६२ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଅଶୋକବନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବ; ଏହା ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ସଜ୍ଜାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ।
5.13.63
रक्षिणश्चात्र विहिता नूनं रक्षन्ति पादपान्।
भगवानपि विश्वात्मा नातिक्षोभं प्रवायति ॥ ५.१३.६३ ॥
ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ରକ୍ଷକମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ଭଗବାନ (ବାୟୁ) ମଧ୍ୟ ଅତି କ୍ଷୋଭ ନ ଜନ୍ମାଇ ବହୁଛନ୍ତି।
5.13.64
संक्षिप्तोऽयं मयाऽऽत्मा च रामार्थे रावणस्य च।
सिद्धिं दिशन्तु मे सर्वे देवाः सर्षिगणास्त्विह ॥ ५.१३.६४ ॥
ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଓ ରାବଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ନିଜକୁ ଏଠାରେ ସଙ୍କୁଚିତ କରିଛି; ଏଠାକାର ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣ ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।
5.13.65
ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान् देवाश्चैव तपस्विनः।
सिद्धिमग्निश्च वायुश्च पुरुहूतश्च वज्रभृत् ॥ ५.१३.६५ ॥
ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାମାନେ, ତପସ୍ୱୀମାନେ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ପୁରୁହୂତ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଏବଂ ବଜ୍ରଧାରୀ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ।
5.13.66
वरुणः पाशहस्तश्च सोमादित्यौ तथैव च।
अश्विनौ च महात्मानौ मरुतः सर्व एव च ॥ ५.१३.६६ ॥
ପାଶ ହାତରେ ଧରିଥିବା ବରୁଣ, ସୋମ ଓ ଆଦିତ୍ୟ, ସେହିପରି ମହାତ୍ମା ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଏବଂ ସମସ୍ତ ମରୁତ (ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ)।
5.13.67
सिद्धिं सर्वाणि भूतानि भूतानां चैव यः प्रभुः।
दास्यन्ति मम ये चान्येऽप्यदृष्टाः पथि गोचराः ॥ ५.१३.६७ ॥
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଏବଂ ପଥରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ, ସେମାନେ ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦେବେ।
5.13.68
तदुन्नसं पाण्डुरदन्तमव्रणं
शुचिस्मितं पद्मपलाशलोचनम्।
द्रक्ष्ये तदार्यावदनं कदा न्वहं
प्रसन्नताराधिपतुल्यवर्चसम् ॥ ५.१३.६८ ॥
ଉଚ୍ଚ ନାସିକା, ଧଳା ଦାନ୍ତ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପବିତ୍ର ହାସ୍ୟ, ପଦ୍ମ ପାପୁଡ଼ି ପରି ଆଖି, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ତେଜ ଥିବା ସେହି ଆର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ମୁଖ ମୁଁ କେବେ ଦେଖିବି?
5.13.69
क्षुद्रेण हीनेन नृशंसमूर्तिना
सुदारुणालंकृतवेषधारिणा।
बलाभिभूता ह्यबला तपस्विनी
कथं नु मे दृष्टिपथेऽद्य सा भवेत् ॥ ५.१३.६९ ॥
ସେହି କ୍ଷୁଦ୍ର, ହୀନ, କ୍ରୂର ରୂପ ଓ ଭୟଙ୍କର ଅଳଙ୍କୃତ ବେଶଧାରୀ ବଳରେ ଅଭିଭୂତ ସେହି ଅସହାୟା ତପସ୍ୱିନୀ ଆଜି ମୋ ଦୃଷ୍ଟିପଥକୁ କିପରି ଆସିବେ?