वाल्मीकि रामायण · सर्ग 5.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.13.1
विमानात् तु स संक्रम्य प्राकारं हरियूथपः।
हनूमान् वेगवानासीद् यथा विद्युद् घनान्तरे ॥ ५.१३.१ ॥
विमानातून उडी मारून वानरयूथपती हनुमान प्राकारावर उतरला. दाट ढगांमधील विजेप्रमाणे तो वेगाने चमकला.
5.13.2
सम्परिक्रम्य हनुमान् रावणस्य निवेशनान्।
अदृष्ट्वा जानकीं सीतामब्रवीद् वचनं कपिः ॥ ५.१३.२ ॥
रावणाच्या सर्व महालांमध्ये फिरूनही जानकी सीतेला न पाहिल्याने वानर हनुमान असे म्हणाला.
5.13.3
भूयिष्ठं लोलिता लंका रामस्य चरता प्रियम्।
न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वांगशोभनाम् ॥ ५.१३.३ ॥
रामाचे प्रिय कार्य करताना मी जवळजवळ सर्व लंका शोधून काढली आहे; पण सर्वांगसुंदर वैदेही सीता मला दिसत नाही.
5.13.4
पल्वलानि तटाकानि सरांसि सरितस्तथा।
नद्योऽनूपवनान्ताश्च दुर्गाश्च धरणीधराः ॥ ५.१३.४ ॥
तळी, तलाव, सरोवरे, नद्या, दलदलीच्या वनांपर्यंत पसरलेल्या नद्या, दुर्ग आणि पर्वत—हे सर्व मी पाहिले आहे.
5.13.5
लोलिता वसुधा सर्वा न च पश्यामि जानकीम्।
इह सम्पातिना सीता रावणस्य निवेशने।
आख्याता गृध्रराजेन न च सा दृश्यते न किम् ॥ ५.१३.५ ॥
सर्व भूमी शोधूनही जानकी दिसत नाही. गृध्रराज संपातीने सांगितले होते की सीता येथे रावणाच्या महालात आहे; मग ती का दिसत नाही?
5.13.6
किं नु सीताथ वैदेही मैथिली जनकात्मजा।
उपतिष्ठेत विवशा रावणेन हृता बलात् ॥ ५.१३.६ ॥
रावणाने बळजबरीने हरण केलेली वैदेही, मैथिली, जनकाची कन्या सीता विवश होऊन त्याच्या स्वाधीन झाली असेल काय?
5.13.7
क्षिप्रमुत्पततो मन्ये सीतामादाय रक्षसः।
बिभ्यतो रामबाणानामन्तरा पतिता भवेत् ॥ ५.१३.७ ॥
वेगाने उडणाऱ्या राक्षसाने सीतेला पकडले असावे असे मला वाटते; रामाच्या बाणांना घाबरून ती मधेच खाली पडली असेल.
5.13.8
अथवा ह्रियमाणायाः पथि सिद्धनिषेविते।
मन्ये पतितमार्याया हृदयं प्रेक्ष्य सागरम् ॥ ५.१३.८ ॥
किंवा सिद्धांनी सेवलेल्या त्या मार्गावरून नेले जात असताना, त्या आर्येचे हृदय समुद्र पाहून कोसळले असावे असे मला वाटते.
5.13.9
रावणस्योरुवेगेन भुजाभ्यां पीडितेन च।
तया मन्ये विशालाक्ष्या त्यक्तं जीवितमार्यया ॥ ५.१३.९ ॥
रावणाच्या प्रचंड वेगाने आणि त्याच्या बाहूंनी दाबल्यामुळे, त्या विशाल नेत्र असलेल्या आर्येने प्राण त्यागले असावेत असे मला वाटते.
5.13.10
उपर्युपरि सा नूनं सागरं क्रमतस्तदा।
विचेष्टमाना पतिता समुद्रे जनकात्मजा ॥ ५.१३.१० ॥
निश्चितच ती जनकाची कन्या, तेव्हा समुद्राच्या वरून जात असताना, तडफडत समुद्रात पडली असावी.
5.13.11
आहो क्षुद्रेण चानेन रक्षन्ती शीलमात्मनः।
अबन्धुर्भक्षिता सीता रावणेन तपस्विनी ॥ ५.१३.११ ॥
अरेरे! या क्षुद्र रावणाने आपल्या शीलाचे रक्षण करणाऱ्या, बंधुहीन तपस्विनी सीतेला भक्षण केले असावे.
5.13.12
अथवा राक्षसेन्द्रस्य पत्नीभिरसितेक्षणा।
अदुष्टा दुष्टभावाभिर्भक्षिता सा भविष्यति ॥ ५.१३.१२ ॥
किंवा राक्षसराजाच्या दुष्ट वृत्तीच्या पत्नींनी त्या निर्दोष, काळ्या डोळ्यांच्या सीतेला भक्षण केले असेल.
5.13.13
सम्पूर्णचन्द्रप्रतिमं पद्मपत्रनिभेक्षणम्।
रामस्य ध्यायती वक्त्रं पञ्चत्वं कृपणा गता ॥ ५.१३.१३ ॥
पूर्ण चंद्रासारखे, कमलपत्रासारखे नेत्र असलेल्या रामाचे मुख ध्यात असताना ती दीन सीता मृत्यू पावली असेल.
5.13.14
हा राम लक्ष्मणेत्येवं हायोध्ये चेति मैथिली।
विलप्य बहु वैदेही न्यस्तदेहा भविष्यति ॥ ५.१३.१४ ॥
"हा राम! हा लक्ष्मणा!" आणि "हा अयोध्ये!" असा खूप विलाप करून मैथिली वैदेही देहत्याग करेल.
5.13.15
अथवा निहिता मन्ये रावणस्य निवेशने।
भृशं लालप्यते बाला पञ्जरस्थेव सारिका ॥ ५.१३.१५ ॥
किंवा रावणाच्या महालात कैद केलेली ती बाला पिंजऱ्यातील मैनेप्रमाणे खूप विलाप करत असेल असे मला वाटते.
5.13.16
जनकस्य कुले जाता रामपत्नी सुमध्यमा।
कथमुत्पलपत्राक्षी रावणस्य वशं व्रजेत् ॥ ५.१३.१६ ॥
जनकाच्या कुलात जन्मलेली, रामाची पत्नी, सुंदर कटी असलेली, कमलपत्रासारखे नेत्र असलेली ती रावणाच्या वशात कशी जाईल?
5.13.17
विनष्टा वा प्रणष्टा वा मृता वा जनकात्मजा।
रामस्य प्रियभार्यस्य न निवेदयितुं क्षमम् ॥ ५.१३.१७ ॥
जनकाची कन्या नष्ट झाली, हरवली किंवा मरण पावली—प्रिय पत्नी असलेल्या रामाला ते सांगणे योग्य नाही.
5.13.18
निवेद्यमाने दोषः स्याद् दोषः स्यादनिवेदने।
कथं नु खलु कर्तव्यं विषमं प्रतिभाति मे ॥ ५.१३.१८ ॥
सांगितले तर दोष होईल, न सांगितले तरीही दोष होईल. मग काय करावे? हे मला कठीण वाटते.
5.13.19
अस्मिन् नेवंगते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम्।
भवेदिति मतिं भूयो हनुमान् प्रविचारयन् ॥ ५.१३.१९ ॥
अशा स्थितीत कार्य आल्यावर काय कालोचित व योग्य ठरेल, असा विचार करत हनुमान पुन्हा विचार करू लागला.
5.13.20
यदि सीतामदृष्ट्वाहं वानरेन्द्रपुरीमितः।
गमिष्यामि ततः को मे पुरुषार्थो भविष्यति ॥ ५.१३.२० ॥
सीतेला न पाहता येथून वानरेंद्राच्या नगरीकडे गेलो, तर माझा पुरुषार्थ काय राहील?
5.13.21
ममेदं लङ्घनं व्यर्थं सागरस्य भविष्यति।
प्रवेशश्चैव लंकायां राक्षसानां च दर्शनम् ॥ ५.१३.२१ ॥
माझे हे सागर उल्लंघन व्यर्थ होईल; लंकेत प्रवेश आणि राक्षसांचे दर्शनही व्यर्थ होईल.
5.13.22
किं वा वक्ष्यति सुग्रीवो हरयो वापि संगताः।
किष्किन्धामनुसम्प्राप्तं तौ वा दशरथात्मजौ ॥ ५.१३.२२ ॥
किष्किंधेला परतल्यावर सुग्रीव काय म्हणेल, एकत्र जमलेले वानर काय म्हणतील, किंवा दशरथाचे ते दोन पुत्र काय म्हणतील?
5.13.23
गत्वा तु यदि काकुत्स्थं वक्ष्यामि परुषं वचः।
न दृष्टेति मया सीता ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२३ ॥
मी जाऊन काकुत्स्थ (राम) यांना 'मला सीता दिसली नाही' असे कठोर शब्द सांगितले, तर ते प्राण त्यागतील.
5.13.24
परुषं दारुणं तीक्ष्णं क्रूरमिन्द्रियतापनम्।
सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति ॥ ५.१३.२४ ॥
सीतेविषयी हे कठोर, भयंकर, तीक्ष्ण, क्रूर, इंद्रियांना पीडा देणारे दुर्वाक्य ऐकून ते जिवंत राहणार नाहीत.
5.13.25
तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा पञ्चत्वगतमानसम्।
भृशानुरक्तमेधावी न भविष्यति लक्ष्मणः ॥ ५.१३.२५ ॥
दुःखात पडलेल्या, प्राणहीनासारख्या मनाच्या त्या (रामाला) पाहून, अत्यंत अनुरक्त बुद्धिमान लक्ष्मण जिवंत राहणार नाही.
5.13.26
विनष्टौ भ्रातरौ श्रुत्वा भरतोऽपि मरिष्यति।
भरतं च मृतं दृष्ट्वा शत्रुघ्नो न भविष्यति ॥ ५.१३.२६ ॥
दोन्ही भाऊ नष्ट झाले हे ऐकून भरतही मरेल; भरत मृत झालेला पाहून शत्रुघ्न जिवंत राहणार नाही.
5.13.27
पुत्रान् मृतान् समीक्ष्याथ न भविष्यन्ति मातरः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च न संशयः ॥ ५.१३.२७ ॥
पुत्र मृत झालेले पाहून माता जिवंत राहणार नाहीत — कौसल्या, सुमित्रा आणि कैकेयी; यात संशय नाही.
5.13.28
कृतज्ञः सत्यसंधश्च सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
रामं तथागतं दृष्ट्वा ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२८ ॥
कृतज्ञ आणि सत्यप्रतिज्ञ वानरराज सुग्रीव रामाला असे पडलेले पाहून मग प्राण सोडेल.
5.13.29
दुर्मना व्यथिता दीना निरानन्दा तपस्विनी।
पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२९ ॥
दुःखी मनाची, व्यथित, दीन, आनंदरहित तपस्विनी रुमा, पतीच्या शोकाने पीडित होऊन प्राण सोडेल.
5.13.30
वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता।
पञ्चत्वमागता राज्ञी तारापि न भविष्यति ॥ ५.१३.३० ॥
वालीमुळे झालेल्या दुःखाने पीडित, शोकाने कृश झालेली राणी तारा हीसुद्धा मृत्यू पावेल; ती जिवंत राहणार नाही.
5.13.31
मातापित्रोर्विनाशेन सुग्रीवव्यसनेन च।
कुमारोऽप्यंगदस्तस्माद् विजहिष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.३१ ॥
माता-पित्यांच्या विनाशाने आणि सुग्रीवाच्या संकटाने कुमार अंगदही त्यामुळे आपला प्राण सोडील.
5.13.32
भर्तृजेन तु दुःखेन अभिभूता वनौकसः।
शिरांस्यभिहनिष्यन्ति तलैर्मुष्टिभिरेव च ॥ ५.१३.३२ ॥
धन्याच्या वियोगदुःखाने व्याकूळ झालेले वनवासी वानर हाताच्या तळव्यांनी आणि मुठींनी आपली डोकी बडवतील.
5.13.33
सान्त्वेनानुप्रदानेन मानेन च यशस्विना।
लालिताः कपिनाथेन प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३३ ॥
यशस्वी कपिनाथाने सांत्वन, दान आणि मानाने लाडावलेले वानर प्राण सोडतील.
5.13.34
न वनेषु न शैलेषु न निरोधेषु वा पुनः।
क्रीडामनुभविष्यन्ति समेत्य कपिकुञ्जराः ॥ ५.१३.३४ ॥
वनांत, पर्वतांत किंवा गुहांत पुन्हा वानर-कुंजर एकत्र येऊन खेळाचा आनंद घेणार नाहीत.
5.13.35
सपुत्रदाराः सामात्या भर्तृव्यसनपीडिताः।
शैलाग्रेभ्यः पतिष्यन्ति समेषु विषमेषु च ॥ ५.१३.३५ ॥
पुत्र, पत्नी आणि अमात्यांसह धन्याच्या संकटाने पीडित वानर पर्वतशिखरांवरून सपाट व विषम जागी पडतील.
5.13.36
विषमुद्बन्धनं वापि प्रवेशं ज्वलनस्य वा।
उपवासमथो शस्त्रं प्रचरिष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३६ ॥
विष, फास, अग्नीत प्रवेश, उपवास किंवा शस्त्र — वानर यांचा अवलंब करतील.
5.13.37
घोरमारोदनं मन्ये गते मयि भविष्यति।
इक्ष्वाकुकुलनाशश्च नाशश्चैव वनौकसाम् ॥ ५.१३.३७ ॥
मी परत गेलो नाही तर भयानक आक्रोश होईल असे मला वाटते; इक्ष्वाकु कुलाचा नाश आणि वनवासींचाही नाश होईल.
5.13.38
सोऽहं नैव गमिष्यामि किष्किन्धां नगरीमितः।
नहि शक्ष्याम्यहं द्रष्टुं सुग्रीवं मैथिलीं विना ॥ ५.१३.३८ ॥
मी इथून किष्किंधा नगरीला जाणार नाही; मैथिलीला (सीतेला) पाहिल्याशिवाय सुग्रीवाला पाहणे मला शक्य होणार नाही.
5.13.39
मय्यगच्छति चेहस्थे धर्मात्मानौ महारथौ।
आशया तौ धरिष्येते वानराश्च तरस्विनः ॥ ५.१३.३९ ॥
मी इथेच राहून परत गेलो नाही तर धर्मात्मे ते दोघे महारथी आणि बलवान वानर आशेवरच जगतील.
5.13.40
हस्तादानो मुखादानो नियतो वृक्षमूलिकः।
वानप्रस्थो भविष्यामि ह्यदृष्ट्वा जनकात्मजाम् ॥ ५.१३.४० ॥
जनकाची कन्या (सीता) न पाहता मी हाताला जे मिळेल किंवा मुखाला जे मिळेल त्यावर निर्वाह करणारा, संयमी, वृक्षमूळाशी राहणारा वानप्रस्थ होईन.
5.13.41
सागरानूपजे देशे बहुमूलफलोदके।
चितिं कृत्वा प्रवेक्ष्यामि समिद्धमरणीसुतम् ॥ ५.१३.४१ ॥
समुद्रकिनाऱ्याच्या प्रदेशात, मुळे, फळे व पाणी विपुल असलेल्या ठिकाणी चिता रचून मी अरणीपासून जन्मलेल्या पेटलेल्या अग्नीत प्रवेश करीन.
5.13.42
उपविष्टस्य वा सम्यग् लिंगिनं साधयिष्यतः।
शरीरं भक्षयिष्यन्ति वायसाः श्वापदानि च ॥ ५.१३.४२ ॥
किंवा बसून योग्य रीतीने तपश्चर्या करणाऱ्या तपस्व्याचे शरीर कावळे आणि हिंस्र श्वापदे खातील.
5.13.43
इदमप्यृषिभिर्दृष्टं निर्याणमिति मे मतिः।
सम्यगापः प्रवेक्ष्यामि न चेत् पश्यामि जानकीम् ॥ ५.१३.४३ ॥
ऋषींनी पाहिलेला हाही निर्याण (मृत्यू) आहे, असे माझे मत आहे. जानकीला पाहिले नाही तर मी पाण्यात चांगला प्रवेश करीन.
5.13.44
सुजातमूला सुभगा कीर्तिमाला यशस्विनी।
प्रभग्ना चिररात्राय मम सीतामपश्यतः ॥ ५.१३.४४ ॥
चांगली मुळे असलेली, सौभाग्यवती, कीर्तिमाला असलेली, यशस्विनी (माझी आशा) सीतेला न पाहिल्यामुळे दीर्घ रात्रीसाठी भग्न झाली आहे.
5.13.45
तापसो वा भविष्यामि नियतो वृक्षमूलिकः।
नेतः प्रतिगमिष्यामि तामदृष्ट्वासितेक्षणाम् ॥ ५.१३.४५ ॥
मी तपस्वी किंवा नियमित वृक्षमूलनिवासी होईन; पण त्या काळ्या डोळ्यांच्या सीतेला न पाहता येथून परत जाणार नाही.
5.13.46
यदि तु प्रतिगच्छामि सीतामनधिगम्य ताम्।
अंगदः सहितः सर्वैर्वानरैर्न भविष्यति ॥ ५.१३.४६ ॥
पण तिला न मिळवता परत गेलो, तर अंगद सर्व वानरांसह (जिवंत) राहणार नाही.
5.13.47
विनाशे बहवो दोषा जीवन् प्राप्नोति भद्रकम्।
तस्मात् प्राणान् धरिष्यामि ध्रुवो जीवति संगमः ॥ ५.१३.४७ ॥
विनाशात अनेक दोष आहेत; जिवंत राहणारा शुभ प्राप्त करतो. म्हणून मी प्राण धारण करीन; जिवंत असताना भेट निश्चित आहे.
5.13.48
एवं बहुविधं दुःखं मनसा धारयन् बहु।
नाध्यगच्छत् तदा पारं शोकस्य कपिकुञ्जरः ॥ ५.१३.४८ ॥
अशा प्रकारे अनेक प्रकारचे दुःख मनात खूप धारण करीत असताना, त्या वेळी कपिकुंजर (हनुमान) शोकाचा पार पाहू शकला नाही.
5.13.49
ततो विक्रममासाद्य धैर्यवान् कपिकुञ्जरः।
रावणं वा वधिष्यामि दशग्रीवं महाबलम्।
काममस्तु हृता सीता प्रत्याचीर्णं भविष्यति ॥ ५.१३.४९ ॥
तेव्हा पराक्रमाचा आश्रय घेऊन धैर्यवान कपिकुंजर (हनुमान) म्हणाला: महाबल दशग्रीव रावणाचा मी वध करीन. सीता हरण झाली असली तरी त्याचा प्रतिकार होईल.
5.13.50
अथवैनं समुत्क्षिप्य उपर्युपरि सागरम्।
रामायोपहरिष्यामि पशुं पशुपतेरिव ॥ ५.१३.५० ॥
किंवा याला (रावणाला) उचलून समुद्राच्या वरून नेऊन, पशुपतीला पशू अर्पण करावा तसा रामाला अर्पण करीन.
5.13.51
ध्यानशोकपरीतात्मा चिन्तयामास वानरः ॥ ५.१३.५१ ॥
ध्यान आणि शोक यांनी व्याप्त मनाचा वानर विचार करू लागला.
5.13.52
यावत् सीतां न पश्यामि रामपत्नीं यशस्विनीम्।
तावदेतां पुरीं लंकां विचिनोमि पुनः पुनः ॥ ५.१३.५२ ॥
यशस्विनी रामपत्नी सीता मला दिसेपर्यंत, या लंका नगरीचा मी पुन्हा पुन्हा शोध घेईन.
5.13.53
सम्पातिवचनाच्चापि रामं यद्यानयाम्यहम्।
अपश्यन् राघवो भार्यां निर्दहेत् सर्ववानरान् ॥ ५.१३.५३ ॥
संपातीच्या बोलण्यावरून मी रामाला आणले तरीही, राघवाने पत्नीला पाहिले नाही तर तो सर्व वानरांना जाळून टाकील.
5.13.54
इहैव नियताहारो वत्स्यामि नियतेन्द्रियः।
न मत्कृते विनश्येयुः सर्वे ते नरवानराः ॥ ५.१३.५४ ॥
येथेच नियमित आहार आणि संयमित इंद्रियांसह मी राहीन; माझ्यामुळे ते सर्व नर-वानर नष्ट होऊ नयेत.
5.13.55
अशोकवनिका चापि महतीयं महाद्रुमा।
इमामधिगमिष्यामि नहीयं विचिता मया ॥ ५.१३.५५ ॥
ही अशोकवाटिका सुद्धा मोठ्या वृक्षांनी भरलेली विशाल आहे. मी तिच्यात जाईन, कारण मी अजून तिचा शोध घेतलेला नाही.
5.13.56
वसून् रुद्रांस्तथाऽऽदित्यानश्विनौ मरुतोऽपि च।
नमस्कृत्वा गमिष्यामि रक्षसां शोकवर्धनः ॥ ५.१३.५६ ॥
वसू, रुद्र, आदित्य, दोन्ही अश्विनीकुमार आणि मरुतांनाही नमस्कार करून, राक्षसांचा शोक वाढवणारा मी जाईन.
5.13.57
जित्वा तु राक्षसान् देवीमिक्ष्वाकुकुलनन्दिनीम्।
सम्प्रदास्यामि रामाय सिद्धीमिव तपस्विने ॥ ५.१३.५७ ॥
राक्षसांना जिंकून, इक्ष्वाकु कुलाला आनंद देणाऱ्या देवीला, तपस्व्याला सिद्धी सोपवावी तसे, मी रामाच्या स्वाधीन करीन.
5.13.58
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा चिन्ताविग्रथितेन्द्रियः।
उदतिष्ठन् महाबाहुर्हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१३.५८ ॥
तो जणू एक क्षण ध्यानात होता, चिंतेने त्याच्या इंद्रियांना बांधले होते; मग महाबाहू मारुतीपुत्र हनुमान उठले.
5.13.59
नमोऽस्तु रामाय सलक्ष्मणाय
देव्यै च तस्यै जनकात्मजायै।
नमोऽस्तु रुद्रेन्द्रयमानिलेभ्यो
नमोऽस्तु चन्द्राग्निमरुद्गणेभ्यः ॥ ५.१३.५९ ॥
लक्ष्मणासह रामाला नमस्कार असो; जनकाच्या कन्या त्या देवीला नमस्कार असो. रुद्र, इंद्र, यम, वायू यांना नमस्कार असो; चंद्र, अग्नी, मरुद्गणांना नमस्कार असो.
5.13.60
स तेभ्यस्तु नमस्कृत्वा सुग्रीवाय च मारुतिः।
दिशः सर्वाः समालोक्य सोऽशोकवनिकां प्रति ॥ ५.१३.६० ॥
त्यांना आणि सुग्रीवाला नमस्कार करून, मारुतीने सर्व दिशा पाहिल्या आणि मग अशोकवाटिकेकडे निघाला.
5.13.61
स गत्वा मनसा पूर्वमशोकवनिकां शुभाम्।
उत्तरं चिन्तयामास वानरो मारुतात्मजः ॥ ५.१३.६१ ॥
वायुपुत्र वानराने प्रथम मनाने त्या शुभ अशोकवनात जाऊन पुढे काय करायचे ते विचारले.
5.13.62
ध्रुवं तु रक्षोबहुला भविष्यति वनाकुला।
अशोकवनिका पुण्या सर्वसंस्कारसंस्कृता ॥ ५.१३.६२ ॥
निश्चितच हे अशोकवन राक्षसांनी भरलेले असेल; ते पवित्र असून सर्व प्रकारच्या सजावटीने नटलेले आहे.
5.13.63
रक्षिणश्चात्र विहिता नूनं रक्षन्ति पादपान्।
भगवानपि विश्वात्मा नातिक्षोभं प्रवायति ॥ ५.१३.६३ ॥
येथे निश्चितच रक्षक नेमलेले आहेत जे या वृक्षांचे रक्षण करतात; आणि विश्वात्मा भगवान (वायू) देखील फार क्षोभ न करता वाहत आहे.
5.13.64
संक्षिप्तोऽयं मयाऽऽत्मा च रामार्थे रावणस्य च।
सिद्धिं दिशन्तु मे सर्वे देवाः सर्षिगणास्त्विह ॥ ५.१३.६४ ॥
रामकार्यासाठी आणि रावणाविरुद्ध मी स्वतःला येथे लघु केले आहे; येथील सर्व देव आणि ऋषिगण मला सिद्धी देवोत.
5.13.65
ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान् देवाश्चैव तपस्विनः।
सिद्धिमग्निश्च वायुश्च पुरुहूतश्च वज्रभृत् ॥ ५.१३.६५ ॥
स्वयंभू भगवान ब्रह्मा, देव, तपस्वी, अग्नी, वायू, पुरुहूत (इंद्र) आणि वज्रधारी—हे सर्व मला सिद्धी देवोत.
5.13.66
वरुणः पाशहस्तश्च सोमादित्यौ तथैव च।
अश्विनौ च महात्मानौ मरुतः सर्व एव च ॥ ५.१३.६६ ॥
पाश हातात धरलेले वरुण, सोम आणि आदित्य, तसेच महात्मे अश्विनीकुमार आणि सर्व मरुत (मला सिद्धी देवोत).
5.13.67
सिद्धिं सर्वाणि भूतानि भूतानां चैव यः प्रभुः।
दास्यन्ति मम ये चान्येऽप्यदृष्टाः पथि गोचराः ॥ ५.१३.६७ ॥
जो सर्व भूतांचा प्रभू आहे, आणि मार्गात अदृश्य असूनही दिसणारे इतर जे आहेत, ते मला सिद्धी देतील.
5.13.68
तदुन्नसं पाण्डुरदन्तमव्रणं
शुचिस्मितं पद्मपलाशलोचनम्।
द्रक्ष्ये तदार्यावदनं कदा न्वहं
प्रसन्नताराधिपतुल्यवर्चसम् ॥ ५.१३.६८ ॥
उंच नाक, पांढरे दात, निर्दोष पवित्र हास्य, कमळाच्या पाकळ्यांसारखे नेत्र आणि स्वच्छ चंद्रासारखे तेज असलेले ते आर्येचे मुख मी कधी पाहीन?
5.13.69
क्षुद्रेण हीनेन नृशंसमूर्तिना
सुदारुणालंकृतवेषधारिणा।
बलाभिभूता ह्यबला तपस्विनी
कथं नु मे दृष्टिपथेऽद्य सा भवेत् ॥ ५.१३.६९ ॥
त्या क्षुद्र, हीन, क्रूर रूपाच्या आणि भयानक अलंकृत वेष धारण करणाऱ्या माणसाने बळाने दडपलेली ती असहाय तपस्विनी आज माझ्या दृष्टिपथात कशी येईल?