వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.13.1
विमानात् तु स संक्रम्य प्राकारं हरियूथपः।
हनूमान् वेगवानासीद् यथा विद्युद् घनान्तरे ॥ ५.१३.१ ॥
ఆ వానర యూథపతి హనుమంతుడు విమానం నుండి దూకి ప్రాకారంపై నిలిచాడు. దట్టమైన మేఘాల మధ్య మెరుపులా అతడు వేగంగా ప్రకాశించాడు.
5.13.2
सम्परिक्रम्य हनुमान् रावणस्य निवेशनान्।
अदृष्ट्वा जानकीं सीतामब्रवीद् वचनं कपिः ॥ ५.१३.२ ॥
రావణుని భవనాలన్నీ క్షుణ్ణంగా తిరిగినా జానకి సీతను చూడలేక, వానరుడు హనుమంతుడు ఇలా పలికాడు.
5.13.3
भूयिष्ठं लोलिता लंका रामस्य चरता प्रियम्।
न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वांगशोभनाम् ॥ ५.१३.३ ॥
రాముని ప్రియకార్యం కోసం తిరుగుతూ లంకను దాదాపు మొత్తం వెతికాను. సర్వాంగసుందరి వైదేహి సీత నాకు కనిపించడం లేదు.
5.13.4
पल्वलानि तटाकानि सरांसि सरितस्तथा।
नद्योऽनूपवनान्ताश्च दुर्गाश्च धरणीधराः ॥ ५.१३.४ ॥
చెరువులు, కొలనులు, సరస్సులు, నదులు, చిత్తడి అడవుల వరకు విస్తరించిన నదులు, దుర్గాలు, పర్వతాలు—అన్నింటినీ చూశాను.
5.13.5
लोलिता वसुधा सर्वा न च पश्यामि जानकीम्।
इह सम्पातिना सीता रावणस्य निवेशने।
आख्याता गृध्रराजेन न च सा दृश्यते न किम् ॥ ५.१३.५ ॥
భూమంతా గాలించినా జానకి కనబడలేదు. ఇక్కడ రావణుని భవనంలో సీత ఉన్నదని గృధ్రరాజు సంపాతి చెప్పాడు. అయినా ఆమె ఎందుకు కనిపించడం లేదు?
5.13.6
किं नु सीताथ वैदेही मैथिली जनकात्मजा।
उपतिष्ठेत विवशा रावणेन हृता बलात् ॥ ५.१३.६ ॥
రావణుడు బలవంతంగా అపహరించిన సీత, వైదేహి, మైథిలి, జనకుని కుమార్తె—ఏమీ చేయలేక అతనికి లొంగి ఉండి ఉంటుందా?
5.13.7
क्षिप्रमुत्पततो मन्ये सीतामादाय रक्षसः।
बिभ्यतो रामबाणानामन्तरा पतिता भवेत् ॥ ५.१३.७ ॥
వేగంగా ఎగురుతున్న రాక్షసుడు సీతను పట్టుకున్నాడని అనుకుంటున్నాను; రాముని బాణాలకు భయపడి ఆమె మధ్యలోనే పడిపోయి ఉండవచ్చు.
5.13.8
अथवा ह्रियमाणायाः पथि सिद्धनिषेविते।
मन्ये पतितमार्याया हृदयं प्रेक्ष्य सागरम् ॥ ५.१३.८ ॥
లేదా సిద్ధులు సేవించే ఆ మార్గంలో తీసుకువెళ్ళబడుతున్న ఆ ఆర్య హృదయం సముద్రాన్ని చూసి కుప్పకూలిపోయిందని అనుకుంటున్నాను.
5.13.9
रावणस्योरुवेगेन भुजाभ्यां पीडितेन च।
तया मन्ये विशालाक्ष्या त्यक्तं जीवितमार्यया ॥ ५.१३.९ ॥
రావణుని మహా వేగంతో, అతని బాహువులచే నలిపివేయబడి, ఆ విశాలాక్షి ఆర్య తన ప్రాణాన్ని విడిచిపెట్టిందని నేను అనుకుంటున్నాను.
5.13.10
उपर्युपरि सा नूनं सागरं क्रमतस्तदा।
विचेष्टमाना पतिता समुद्रे जनकात्मजा ॥ ५.१३.१० ॥
నిశ్చయంగా ఆ జనకుని కుమార్తె, అప్పుడు సముద్రం పైపైన దాటుతూ, కొట్టుకుంటూ సముద్రంలో పడిపోయి ఉంటుంది.
5.13.11
आहो क्षुद्रेण चानेन रक्षन्ती शीलमात्मनः।
अबन्धुर्भक्षिता सीता रावणेन तपस्विनी ॥ ५.१३.११ ॥
అయ్యో! ఈ నీచుడు తన శీలాన్ని కాపాడుకుంటున్న, బంధువులు లేని తపస్విని సీతను రావణుడు భక్షించేశాడు.
5.13.12
अथवा राक्षसेन्द्रस्य पत्नीभिरसितेक्षणा।
अदुष्टा दुष्टभावाभिर्भक्षिता सा भविष्यति ॥ ५.१३.१२ ॥
లేదా రాక్షసరాజు యొక్క దుష్ట భావాలు గల భార్యలు, నిర్దోషి అయిన ఆ నల్లకన్నుల సీతను భక్షించివేసి ఉంటారు.
5.13.13
सम्पूर्णचन्द्रप्रतिमं पद्मपत्रनिभेक्षणम्।
रामस्य ध्यायती वक्त्रं पञ्चत्वं कृपणा गता ॥ ५.१३.१३ ॥
పూర్ణచంద్రుని వంటి, పద్మదళాల వంటి నేత్రాలు గల రాముని ముఖాన్ని ధ్యానిస్తూ ఆ దీనురాలు మరణించి ఉంటుంది.
5.13.14
हा राम लक्ष्मणेत्येवं हायोध्ये चेति मैथिली।
विलप्य बहु वैदेही न्यस्तदेहा भविष्यति ॥ ५.१३.१४ ॥
"హా రామా! హా లక్ష్మణా!" "హా అయోధ్యా!" అని ఈ విధంగా బహుగా విలపించి, మైథిలి వైదేహి తన దేహాన్ని విడిచి ఉంటుంది.
5.13.15
अथवा निहिता मन्ये रावणस्य निवेशने।
भृशं लालप्यते बाला पञ्जरस्थेव सारिका ॥ ५.१३.१५ ॥
లేదా, రావణుని భవనంలో బంధించబడిన ఆ బాల పంజరంలో ఉన్న మైనా పక్షిలా అధికంగా విలపిస్తూ ఉంటుందని నేను భావిస్తున్నాను.
5.13.16
जनकस्य कुले जाता रामपत्नी सुमध्यमा।
कथमुत्पलपत्राक्षी रावणस्य वशं व्रजेत् ॥ ५.१३.१६ ॥
జనకుని కులంలో జన్మించిన, రాముని భార్య, సన్నని నడుము గల, కలువ రేకుల వంటి కన్నులున్న ఆమె రావణుని వశమెలా అవుతుంది?
5.13.17
विनष्टा वा प्रणष्टा वा मृता वा जनकात्मजा।
रामस्य प्रियभार्यस्य न निवेदयितुं क्षमम् ॥ ५.१३.१७ ॥
జనకుని కుమార్తె నశించినదైనా, తప్పిపోయినదైనా, లేదా మరణించినదైనా—ప్రియ భార్య గల రాముడికి ఆ సంగతి తెలియజేయడం తగదు.
5.13.18
निवेद्यमाने दोषः स्याद् दोषः स्यादनिवेदने।
कथं नु खलु कर्तव्यं विषमं प्रतिभाति मे ॥ ५.१३.१८ ॥
చెప్పితే దోషం, చెప్పకపోయినా దోషం. మరి ఏమి చేయాలి? ఇది నాకు కష్టంగా తోస్తోంది.
5.13.19
अस्मिन् नेवंगते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम्।
भवेदिति मतिं भूयो हनुमान् प्रविचारयन् ॥ ५.१३.१९ ॥
ఈ విధంగా కార్యం ఈ స్థితికి చేరిన తరువాత ఏది సమయోచితమూ తగినదీ అవుతుందో అని హనుమంతుడు మళ్ళీ ఆలోచించాడు.
5.13.20
यदि सीतामदृष्ट्वाहं वानरेन्द्रपुरीमितः।
गमिष्यामि ततः को मे पुरुषार्थो भविष्यति ॥ ५.१३.२० ॥
సీతను చూడకుండా ఇక్కడినుండి వానరేంద్రుని పురానికి వెళ్తే, అప్పుడు నా పురుషార్థం ఏమవుతుంది?
5.13.21
ममेदं लङ्घनं व्यर्थं सागरस्य भविष्यति।
प्रवेशश्चैव लंकायां राक्षसानां च दर्शनम् ॥ ५.१३.२१ ॥
నా ఈ సముద్ర లంఘనం వ్యర్థమౌతుంది; లంకలో ప్రవేశం, రాక్షసుల దర్శనం కూడా వ్యర్థమౌతాయి.
5.13.22
किं वा वक्ष्यति सुग्रीवो हरयो वापि संगताः।
किष्किन्धामनुसम्प्राप्तं तौ वा दशरथात्मजौ ॥ ५.१३.२२ ॥
కిష్కింధకు తిరిగి వెళ్ళిన తరువాత సుగ్రీవుడు ఏమంటాడో, సమకూడిన వానరులు ఏమంటారో, లేక దశరథుని ఆ ఇద్దరు కుమారులు ఏమంటారో?
5.13.23
गत्वा तु यदि काकुत्स्थं वक्ष्यामि परुषं वचः।
न दृष्टेति मया सीता ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२३ ॥
నేను వెళ్ళి కాకుత్స్థునితో 'నేను సీతను చూడలేదు' అని కఠిన వచనం పలికితే, అతడు ప్రాణం విడుస్తాడు.
5.13.24
परुषं दारुणं तीक्ष्णं क्रूरमिन्द्रियतापनम्।
सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति ॥ ५.१३.२४ ॥
సీత గురించిన ఈ కఠినమైన, భయంకరమైన, తీక్షణమైన, క్రూరమైన, ఇంద్రియాలను బాధించే దుర్వాక్యం విని అతడు జీవించడు.
5.13.25
तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा पञ्चत्वगतमानसम्।
भृशानुरक्तमेधावी न भविष्यति लक्ष्मणः ॥ ५.१३.२५ ॥
దుఃఖంలో పడి, ప్రాణం పోయినట్లు మనసు కలిగిన అతడిని చూసి, అత్యంత అనురక్తుడైన మేధావి లక్ష్మణుడు జీవించడు.
5.13.26
विनष्टौ भ्रातरौ श्रुत्वा भरतोऽपि मरिष्यति।
भरतं च मृतं दृष्ट्वा शत्रुघ्नो न भविष्यति ॥ ५.१३.२६ ॥
ఇద్దరు సోదరులు నశించారని విని భరతుడు కూడా మరణిస్తాడు; భరతుడు మరణించినట్లు చూసి శత్రుఘ్నుడు జీవించడు.
5.13.27
पुत्रान् मृतान् समीक्ष्याथ न भविष्यन्ति मातरः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च न संशयः ॥ ५.१३.२७ ॥
కుమారులు మరణించినట్లు చూసి తల్లులు జీవించరు — కౌసల్య, సుమిత్ర, కైకేయి; ఇందులో సందేహం లేదు.
5.13.28
कृतज्ञः सत्यसंधश्च सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
रामं तथागतं दृष्ट्वा ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२८ ॥
కృతజ్ఞుడూ సత్యప్రతిజ్ఞుడూ అయిన వానరాధిపతి సుగ్రీవుడు, రాముడు ఇలా పడిపోయినట్లు చూసి అప్పుడు ప్రాణం విడిచిపెడతాడు.
5.13.29
दुर्मना व्यथिता दीना निरानन्दा तपस्विनी।
पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.२९ ॥
దుఃఖిత మనసు గల, బాధపడిన, దీనురాలైన, ఆనందం లేని తపస్విని రుమ, భర్త శోకంతో పీడించబడి ప్రాణం విడిచిపెడుతుంది.
5.13.30
वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता।
पञ्चत्वमागता राज्ञी तारापि न भविष्यति ॥ ५.१३.३० ॥
వాలి వల్ల కలిగిన దుఃఖంతో పీడించబడి, శోకంతో కృశించిన రాణి తార కూడా మరణిస్తుంది; ఆమె జీవించదు.
5.13.31
मातापित्रोर्विनाशेन सुग्रीवव्यसनेन च।
कुमारोऽप्यंगदस्तस्माद् विजहिष्यति जीवितम् ॥ ५.१३.३१ ॥
తల్లిదండ్రుల వినాశనం వల్ల, సుగ్రీవుని కష్టం వల్ల, కుమారుడు అంగదుడు కూడా అందువల్ల తన ప్రాణాన్ని విడిచిపెడతాడు.
5.13.32
भर्तृजेन तु दुःखेन अभिभूता वनौकसः।
शिरांस्यभिहनिष्यन्ति तलैर्मुष्टिभिरेव च ॥ ५.१३.३२ ॥
యజమాని వియోగ దుఃఖంతో కుంగిపోయిన వనవాసులైన వానరులు తమ తలలను అరచేతులతో, పిడికిళ్లతో కొట్టుకుంటారు.
5.13.33
सान्त्वेनानुप्रदानेन मानेन च यशस्विना।
लालिताः कपिनाथेन प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३३ ॥
కపినాథుడైన యశస్వి ఓదార్పు, దానం, గౌరవం వలన లాలించబడిన వానరులు తమ ప్రాణాలను విడుస్తారు.
5.13.34
न वनेषु न शैलेषु न निरोधेषु वा पुनः।
क्रीडामनुभविष्यन्ति समेत्य कपिकुञ्जराः ॥ ५.१३.३४ ॥
అడవులలో గానీ, పర్వతాలలో గానీ, గుహలలో గానీ, మళ్లీ వానర గజరాజులు కలిసి క్రీడను అనుభవించరు.
5.13.35
सपुत्रदाराः सामात्या भर्तृव्यसनपीडिताः।
शैलाग्रेभ्यः पतिष्यन्ति समेषु विषमेषु च ॥ ५.१३.३५ ॥
పుత్రులు, భార్యలు, మంత్రులతో కూడి, యజమాని విపత్తుతో బాధపడిన వానరులు పర్వత శిఖరాల నుండి, నేలపైనా వంకర ప్రదేశాలపైనా పడతారు.
5.13.36
विषमुद्बन्धनं वापि प्रवेशं ज्वलनस्य वा।
उपवासमथो शस्त्रं प्रचरिष्यन्ति वानराः ॥ ५.१३.३६ ॥
విషం, ఉరి, లేదా అగ్నిలో ప్రవేశం, ఉపవాసం లేదా ఆయుధం వానరులు ఆశ్రయిస్తారు.
5.13.37
घोरमारोदनं मन्ये गते मयि भविष्यति।
इक्ष्वाकुकुलनाशश्च नाशश्चैव वनौकसाम् ॥ ५.१३.३७ ॥
నేను తిరిగి వెళ్లకపోతే భయంకరమైన రోదన ఉంటుందని నేను భావిస్తున్నాను; ఇక్ష్వాకు వంశ నాశనం, వనవాసుల నాశనం కూడా జరుగుతుంది.
5.13.38
सोऽहं नैव गमिष्यामि किष्किन्धां नगरीमितः।
नहि शक्ष्याम्यहं द्रष्टुं सुग्रीवं मैथिलीं विना ॥ ५.१३.३८ ॥
నేను ఇక్కడి నుండి కిష్కింధా నగరానికి వెళ్లను; మైథిలిని (సీతను) చూడకుండా సుగ్రీవుని చూడలేను.
5.13.39
मय्यगच्छति चेहस्थे धर्मात्मानौ महारथौ।
आशया तौ धरिष्येते वानराश्च तरस्विनः ॥ ५.१३.३९ ॥
నేను ఇక్కడే ఉండి వెళ్లకపోతే, ధర్మాత్ములైన ఆ ఇద్దరు మహారథులు, బలవంతులైన వానరులు ఆశతోనే నిలబడతారు.
5.13.40
हस्तादानो मुखादानो नियतो वृक्षमूलिकः।
वानप्रस्थो भविष्यामि ह्यदृष्ट्वा जनकात्मजाम् ॥ ५.१३.४० ॥
జనకుని కుమార్తె (సీత)ను చూడకుండా, చేతికి దొరికినదే తింటూ, నిగ్రహంతో, చెట్టు మొదట్లో నివసించే వానప్రస్థుడను అవుతాను.
5.13.41
सागरानूपजे देशे बहुमूलफलोदके।
चितिं कृत्वा प्रवेक्ष्यामि समिद्धमरणीसुतम् ॥ ५.१३.४१ ॥
సముద్ర తీరప్రాంతంలో, వేర్లు, పండ్లు, నీరు సమృద్ధిగా ఉన్న చోట, చితిని నిర్మించి, అరణిని మథించి పుట్టిన అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను.
5.13.42
उपविष्टस्य वा सम्यग् लिंगिनं साधयिष्यतः।
शरीरं भक्षयिष्यन्ति वायसाः श्वापदानि च ॥ ५.१३.४२ ॥
లేదా కూర్చుని సక్రమంగా తపస్సు చేస్తున్న తపస్వి శరీరాన్ని కాకులు, క్రూరమృగాలు తింటాయి.
5.13.43
इदमप्यृषिभिर्दृष्टं निर्याणमिति मे मतिः।
सम्यगापः प्रवेक्ष्यामि न चेत् पश्यामि जानकीम् ॥ ५.१३.४३ ॥
ఋషులు చూపిన ఈ మార్గం కూడా ప్రయాణమే (మరణమే) అని నా అభిప్రాయం. జానకిని చూడకపోతే, నేను నీటిలో బాగా ప్రవేశిస్తాను.
5.13.44
सुजातमूला सुभगा कीर्तिमाला यशस्विनी।
प्रभग्ना चिररात्राय मम सीतामपश्यतः ॥ ५.१३.४४ ॥
మంచి వేళ్లు కలదీ, శుభవంతురాలూ, కీర్తిమాల కలదీ, యశస్వినీ అయిన (నా ఆశ) సీతను చూడకపోవడంతో చాలా కాలానికి భగ్నమైపోయింది.
5.13.45
तापसो वा भविष्यामि नियतो वृक्षमूलिकः।
नेतः प्रतिगमिष्यामि तामदृष्ट्वासितेक्षणाम् ॥ ५.१३.४५ ॥
నేను తపస్వినో లేక నియమబద్ధుడైన వృక్షమూలవాసినో అవుతాను; కానీ ఆ నల్లకన్నుల సీతను చూడకుండా ఇక్కడినుంచి తిరిగిపోను.
5.13.46
यदि तु प्रतिगच्छामि सीतामनधिगम्य ताम्।
अंगदः सहितः सर्वैर्वानरैर्न भविष्यति ॥ ५.१३.४६ ॥
కానీ ఆమెను కనుగొనకుండా నేను తిరిగిపోతే, అంగదుడు సమస్త వానరులతో కలిసి (జీవించి) ఉండడు.
5.13.47
विनाशे बहवो दोषा जीवन् प्राप्नोति भद्रकम्।
तस्मात् प्राणान् धरिष्यामि ध्रुवो जीवति संगमः ॥ ५.१३.४७ ॥
వినాశంలో అనేక దోషాలున్నాయి; జీవించి ఉన్నవాడు శుభాన్ని పొందుతాడు. అందుచేత నేను ప్రాణాలను ధరిస్తాను; జీవించి ఉంటే కలయిక నిశ్చయం.
5.13.48
एवं बहुविधं दुःखं मनसा धारयन् बहु।
नाध्यगच्छत् तदा पारं शोकस्य कपिकुञ्जरः ॥ ५.१३.४८ ॥
ఈ విధంగా అనేక రకాల దుఃఖాన్ని మనసులో ఎంతో ధరిస్తూ, అప్పుడు కపికుంజరుడు (హనుమంతుడు) శోకపు తీరాన్ని పొందలేకపోయాడు.
5.13.49
ततो विक्रममासाद्य धैर्यवान् कपिकुञ्जरः।
रावणं वा वधिष्यामि दशग्रीवं महाबलम्।
काममस्तु हृता सीता प्रत्याचीर्णं भविष्यति ॥ ५.१३.४९ ॥
అప్పుడు పరాక్రమాన్ని ఆశ్రయించి, ధైర్యవంతుడైన కపికుంజరుడు (హనుమంతుడు) ఇలా అనుకున్నాడు: మహాబలుడైన దశగ్రీవుడు రావణుడిని నేను సంహరిస్తాను. సీత అపహరించబడినా, దానికి ప్రతీకారం జరుగుతుంది.
5.13.50
अथवैनं समुत्क्षिप्य उपर्युपरि सागरम्।
रामायोपहरिष्यामि पशुं पशुपतेरिव ॥ ५.१३.५० ॥
లేదా ఇతడిని (రావణుడిని) ఎత్తుకొని సముద్రం పైపైనుండి తీసుకెళ్లి, పశుపతికి పశువును అర్పించినట్లు రాముడికి సమర్పిస్తాను.
5.13.51
ध्यानशोकपरीतात्मा चिन्तयामास वानरः ॥ ५.१३.५१ ॥
ధ్యానం, శోకం చుట్టుముట్టిన మనసుతో వానరుడు ఆలోచించాడు.
5.13.52
यावत् सीतां न पश्यामि रामपत्नीं यशस्विनीम्।
तावदेतां पुरीं लंकां विचिनोमि पुनः पुनः ॥ ५.१३.५२ ॥
యశస్విని అయిన రాముని భార్య సీతను చూసేవరకు, ఈ లంకా నగరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ వెతుకుతాను.
5.13.53
सम्पातिवचनाच्चापि रामं यद्यानयाम्यहम्।
अपश्यन् राघवो भार्यां निर्दहेत् सर्ववानरान् ॥ ५.१३.५३ ॥
సంపాతి మాట ప్రకారం నేను రాముడిని తీసుకువచ్చినా, రాఘవుడు తన భార్యను చూడకపోతే, ఆయన వానరులందరినీ దహించివేస్తాడు.
5.13.54
इहैव नियताहारो वत्स्यामि नियतेन्द्रियः।
न मत्कृते विनश्येयुः सर्वे ते नरवानराः ॥ ५.१३.५४ ॥
ఇక్కడే నియమిత ఆహారంతో, నిగ్రహించిన ఇంద్రియాలతో నివసిస్తాను; నా కారణంగా ఆ నరులు, వానరులు అందరూ నాశనం కాకూడదు.
5.13.55
अशोकवनिका चापि महतीयं महाद्रुमा।
इमामधिगमिष्यामि नहीयं विचिता मया ॥ ५.१३.५५ ॥
ఈ అశోకవనికా పెద్ద వృక్షాలతో విశాలమైనది. దీనిలోకి నేను వెళ్తాను, ఎందుకంటే నేను దీనిని ఇంకా వెతకలేదు.
5.13.56
वसून् रुद्रांस्तथाऽऽदित्यानश्विनौ मरुतोऽपि च।
नमस्कृत्वा गमिष्यामि रक्षसां शोकवर्धनः ॥ ५.१३.५६ ॥
వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, ఇద్దరు అశ్వినులు, మరుత్తులకు కూడా నమస్కరించి, రాక్షసులకు శోకాన్ని పెంచువాడనై నేను వెళ్తాను.
5.13.57
जित्वा तु राक्षसान् देवीमिक्ष्वाकुकुलनन्दिनीम्।
सम्प्रदास्यामि रामाय सिद्धीमिव तपस्विने ॥ ५.१३.५७ ॥
రాక్షసులను జయించి, ఇక్ష్వాకు కులానికి ఆనందాన్నిచ్చే దేవిని, తపస్విని వద్ద సిద్ధిని అప్పగించినట్లు రామునికి అప్పగిస్తాను.
5.13.58
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा चिन्ताविग्रथितेन्द्रियः।
उदतिष्ठन् महाबाहुर्हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१३.५८ ॥
అతడు ఒక క్షణం ధ్యానించినట్లు, చింతలో ఇంద్రియాలు బంధించబడినవాడై ఉన్నాడు; తరువాత మహాబాహువైన వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు లేచాడు.
5.13.59
नमोऽस्तु रामाय सलक्ष्मणाय
देव्यै च तस्यै जनकात्मजायै।
नमोऽस्तु रुद्रेन्द्रयमानिलेभ्यो
नमोऽस्तु चन्द्राग्निमरुद्गणेभ्यः ॥ ५.१३.५९ ॥
లక్ష్మణునితో కూడిన రామునికి నమస్కారం; జనకపుత్రి ఆ దేవికి నమస్కారం. రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, యముడు, వాయువులకు నమస్కారం; చంద్రుడు, అగ్ని, మరుద్గణాలకు నమస్కారం.
5.13.60
स तेभ्यस्तु नमस्कृत्वा सुग्रीवाय च मारुतिः।
दिशः सर्वाः समालोक्य सोऽशोकवनिकां प्रति ॥ ५.१३.६० ॥
వారికి, సుగ్రీవునికి నమస్కరించి, మారుతి అన్ని దిక్కులను చూసి, అశోకవనికవైపు వెళ్ళాడు.
5.13.61
स गत्वा मनसा पूर्वमशोकवनिकां शुभाम्।
उत्तरं चिन्तयामास वानरो मारुतात्मजः ॥ ५.१३.६१ ॥
ఆ వాయుపుత్రుడైన వానరుడు ముందుగా మనసులో ఆ శుభకరమైన అశోకవనానికి వెళ్ళి, తరువాత చేయవలసినది ఆలోచించాడు.
5.13.62
ध्रुवं तु रक्षोबहुला भविष्यति वनाकुला।
अशोकवनिका पुण्या सर्वसंस्कारसंस्कृता ॥ ५.१३.६२ ॥
ఖచ్చితంగా ఈ అశోకవనం రాక్షసులతో నిండి ఉంటుంది; అది పవిత్రమైనది, అన్ని అలంకారాలతో అలంకరింపబడినది.
5.13.63
रक्षिणश्चात्र विहिता नूनं रक्षन्ति पादपान्।
भगवानपि विश्वात्मा नातिक्षोभं प्रवायति ॥ ५.१३.६३ ॥
ఇక్కడ ఖచ్చితంగా కాపలాదారులు నియమితులై ఈ చెట్లను కాపాడుతున్నారు; విశ్వాత్మ అయిన భగవానుడు (వాయువు) కూడా మితిమీరిన కలత కలిగించకుండా వీస్తున్నాడు.
5.13.64
संक्षिप्तोऽयं मयाऽऽत्मा च रामार्थे रावणस्य च।
सिद्धिं दिशन्तु मे सर्वे देवाः सर्षिगणास्त्विह ॥ ५.१३.६४ ॥
రాముని కార్యం కోసం, రావణునికి వ్యతిరేకంగా నేను నన్ను ఇక్కడ సూక్ష్మంగా కుదించుకున్నాను; ఇక్కడ ఉన్న దేవతలందరూ, ఋషిగణాలూ నాకు విజయాన్ని ప్రసాదించుగాక.
5.13.65
ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान् देवाश्चैव तपस्विनः।
सिद्धिमग्निश्च वायुश्च पुरुहूतश्च वज्रभृत् ॥ ५.१३.६५ ॥
స్వయంభువు, భగవానుడైన బ్రహ్మ, దేవతలు, తపస్వులు, అగ్ని, వాయువు, పురుహూతుడు (ఇంద్రుడు), వజ్రధారి—వీరందరూ నాకు సిద్ధిని ప్రసాదించుగాక.
5.13.66
वरुणः पाशहस्तश्च सोमादित्यौ तथैव च।
अश्विनौ च महात्मानौ मरुतः सर्व एव च ॥ ५.१३.६६ ॥
పాశం చేతబట్టిన వరుణుడు, సోముడు, ఆదిత్యుడు, అలాగే మహాత్ములైన అశ్వినీ దేవతలు, మరుత్తులందరూ (నాకు సిద్ధిని ప్రసాదించుగాక).
5.13.67
सिद्धिं सर्वाणि भूतानि भूतानां चैव यः प्रभुः।
दास्यन्ति मम ये चान्येऽप्यदृष्टाः पथि गोचराः ॥ ५.१३.६७ ॥
సమస్త ప్రాణులకు ప్రభువైనవాడు, అలాగే మార్గంలో కనబడని రూపంలో కనిపించే ఇతరులు కూడా నాకు సిద్ధిని ప్రసాదిస్తారు.
5.13.68
तदुन्नसं पाण्डुरदन्तमव्रणं
शुचिस्मितं पद्मपलाशलोचनम्।
द्रक्ष्ये तदार्यावदनं कदा न्वहं
प्रसन्नताराधिपतुल्यवर्चसम् ॥ ५.१३.६८ ॥
ఎత్తైన ముక్కు, తెల్లని దంతాలు, నిర్మలమైన చిరునవ్వు, తామర రేకుల వంటి కళ్ళు, స్వచ్ఛమైన చంద్రుని కాంతితో సమానమైన తేజస్సు కలిగిన ఆ ఆర్యాదేవి ముఖాన్ని నేను ఎప్పుడు చూస్తానో?
5.13.69
क्षुद्रेण हीनेन नृशंसमूर्तिना
सुदारुणालंकृतवेषधारिणा।
बलाभिभूता ह्यबला तपस्विनी
कथं नु मे दृष्टिपथेऽद्य सा भवेत् ॥ ५.१३.६९ ॥
ఆ నీచుడు, హీనుడు, క్రూరమైన రూపం గలవాడు, భయంకరమైన అలంకార వేషం ధరించినవాడు బలంతో అణచివేసిన ఆ నిస్సహాయ తపస్విని ఈ రోజు నా దృష్టి మార్గంలోకి ఎలా వస్తుంది?