Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.14.1
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा मनसा चाधिगम्य ताम्।
अवप्लुतो महातेजाः प्राकारं तस्य वेश्मनः ॥ ५.१४.१ ॥
El gran resplandeciente Hanumān, tras reflexionar un momento en su mente y decidirse por ella, saltó desde el muro de aquella morada.
5.14.2
स तु संहृष्टसर्वांगः प्राकारस्थो महाकपिः।
पुष्पिताग्रान् वसन्तादौ ददर्श विविधान् द्रुमान् ॥ ५.१४.२ ॥
De pie sobre el muro, el gran mono Hanumān, con todo el cuerpo estremecido de alegría, vio diversos árboles con las copas floridas al comienzo de la primavera.
5.14.3
सालानशोकान् भव्यांश्च चम्पकांश्च सुपुष्पितान्।
उद्दालकान् नागवृक्षांश्चूतान् कपिमुखानपि ॥ ५.१४.३ ॥
Vio árboles sāla, hermosos aśoka, campaka muy floridos, árboles uddālaka, árboles nāga, mangos y los llamados kapimukha.
5.14.4
तथाऽऽम्रवणसम्पन्नाँल्लताशतसमन्वितान्।
ज्यामुक्त इव नाराचः पुप्लुवे वृक्षवाटिकाम् ॥ ५.१४.४ ॥
Así también, hacia el jardín de árboles abundante en bosques de mangos y provisto de cientos de enredaderas, saltó como una flecha soltada de la cuerda del arco.
5.14.5
स प्रविश्य विचित्रां तां विहगैरभिनादिताम्।
राजतैः काञ्चनैश्चैव पादपैः सर्वतो वृताम् ॥ ५.१४.५ ॥
Entró en aquel bosque maravilloso, resonante de aves y rodeado por todas partes de árboles plateados y dorados.
5.14.6
विहगैर्मृगसङ्घैश्च विचित्रां चित्रकाननाम्।
उदितादित्यसंकाशां ददर्श हनुमान् बली ॥ ५.१४.६ ॥
El poderoso Hanumān contempló aquel bosque maravilloso, lleno de aves y manadas de ciervos, con sus variados bosquecillos, resplandeciente como el sol naciente.
5.14.7
वृतां नानाविधैर्वृक्षैः पुष्पोपगफलोपगैः।
कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च मत्तैर्नित्यनिषेविताम् ॥ ५.१४.७ ॥
Rodeada de árboles de muchas clases, cargados de flores y frutos, siempre visitada por cuclillos, abejas y criaturas embriagadas.
5.14.8
प्रहृष्टमनुजां काले मृगपक्षिमदाकुलाम्।
मत्तबर्हिणसंघुष्टां नानाद्विजगणायुताम् ॥ ५.१४.८ ॥
Llena de criaturas alegres en su tiempo, agitada por el ardor de ciervos y aves, resonante con los gritos de pavos reales embriagados, poblada de muchas bandadas de pájaros.
5.14.9
मार्गमाणो वरारोहां राजपुत्रीमनिन्दिताम्।
सुखप्रसुप्तान् विहगान् बोधयामास वानरः ॥ ५.१४.९ ॥
Buscando a la princesa de hermosas caderas, irreprochable, el mono despertó a las aves que dormían plácidamente.
5.14.10
उत्पतद्भिर्द्विजगणैः पक्षैर्वातैः समाहताः।
अनेकवर्णा विविधा मुमुचुः पुष्पवृष्टयः ॥ ५.१४.१० ॥
Agitadas por las alas de las bandadas que se alzaban y por los vientos, cayeron lluvias de flores de muchos colores y clases.
5.14.11
पुष्पावकीर्णः शुशुभे हनूमान् मारुतात्मजः।
अशोकवनिकामध्ये यथा पुष्पमयो गिरिः ॥ ५.१४.११ ॥
En medio del bosque de Aśoka, cubierto de flores, el hijo del Viento, Hanumān, brillaba como una montaña hecha de flores.
5.14.12
दिशः सर्वाभिधावन्तं वृक्षखण्डगतं कपिम्।
दृष्ट्वा सर्वाणि भूतानि वसन्त इति मेनिरे ॥ ५.१४.१२ ॥
Al ver al mono corriendo en todas direcciones entre los grupos de árboles, todas las criaturas pensaron que había llegado la primavera.
5.14.13
वृक्षेभ्यः पतितैः पुष्पैरवकीर्णाः पृथग्विधैः।
रराज वसुधा तत्र प्रमदेव विभूषिता ॥ ५.१४.१३ ॥
Cubierta de flores de muchas clases caídas de los árboles, la tierra resplandecía allí como una mujer ataviada.
5.14.14
तरस्विना ते तरवस्तरसा बहु कम्पिताः।
कुसुमानि विचित्राणि ससृजुः कपिना तदा ॥ ५.१४.१४ ॥
Aquellos árboles poderosos, sacudidos con violencia y gran fuerza por el mono, soltaron entonces flores maravillosas.
5.14.15
निर्धूतपत्रशिखराः शीर्णपुष्पफलद्रुमाः।
निक्षिप्तवस्त्राभरणा धूर्ता इव पराजिताः ॥ ५.१४.१५ ॥
Con las hojas y las copas sacudidas y las flores y frutos rotos, aquellos árboles parecían tramposos derrotados que se habían despojado de sus vestidos y adornos.
5.14.16
हनूमता वेगवता कम्पितास्ते नगोत्तमाः।
पुष्पपत्रफलान्याशु मुमुचुः फलशालिनः ॥ ५.१४.१६ ॥
Aquellos nobles árboles, sacudidos por el veloz Hanumān, aunque cargados de frutos, soltaron pronto sus flores, hojas y frutos.
5.14.17
विहंगसङ्घैर्हीनास्ते स्कन्धमात्राश्रया द्रुमाः।
बभूवुरगमाः सर्वे मारुतेन विनिर्धुताः ॥ ५.१४.१७ ॥
Privados de bandadas de pájaros y apoyados solo en sus troncos, todos aquellos árboles, sacudidos por completo por el viento, quedaron inmóviles.
5.14.18
विधूतकेशी युवतिर्यथा मृदितवर्णका।
निपीतशुभदन्तोष्ठी नखैर्दन्तैश्च विक्षता ॥ ५.१४.१८ ॥
Como una joven de cabello revuelto, con el color del rostro magullado, los dientes y labios hermosos oprimidos, herida por uñas y dientes.
5.14.19
तथा लांगूलहस्तैस्तु चरणाभ्यां च मर्दिता।
तथैवाशोकवनिका प्रभग्नवनपादपा ॥ ५.१४.१९ ॥
Asimismo, el bosque de Aśoka, pisoteado con las manos de su cola y con sus pies, sus árboles del bosque quebrados.
5.14.20
महालतानां दामानि व्यधमत् तरसा कपिः।
यथा प्रावृषि वेगेन मेघजालानि मारुतः ॥ ५.१४.२० ॥
El mono dispersó con fuerza las guirnaldas de las grandes enredaderas, como en la estación de lluvias el viento con violencia dispersa los bancos de nubes.
5.14.21
स तत्र मणिभूमीश्च राजतीश्च मनोरमाः।
तथा काञ्चनभूमीश्च विचरन् ददृशे कपिः ॥ ५.१४.२१ ॥
Vagando por allí, el mono vio los terrenos deliciosos, incrustados de gemas, de plata y de oro.
5.14.22
वापीश्च विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा।
महार्हैर्मणिसोपानैरुपपन्नास्ततस्ततः ॥ ५.१४.२२ ॥
Pozos escalonados y estanques de diversas formas, llenos de agua excelente, provistos aquí y allá de peldaños de gemas preciosas.
5.14.23
मुक्ताप्रवालसिकताः स्फाटिकान्तरकुट्टिमाः।
काञ्चनैस्तरुभिश्चित्रैस्तीरजैरुपशोभिताः ॥ ५.१४.२३ ॥
Con arenas de perlas y coral, con suelos de cristal en su interior, adornados por árboles dorados y variados que crecen en sus orillas.
5.14.24
बुद्धपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपशोभिताः।
नत्यूहरुतसंघुष्टा हंससारसनादिताः ॥ ५.१४.२४ ॥
Bosques de lotos y nenúfares abiertos, adornados con chakravakas, resonando con los gritos de aves acuáticas, haciendo eco con los graznidos de cisnes y grullas.
5.14.25
दीर्घाभिर्द्रुमयुक्ताभिः सरिद्भिश्च समन्ततः।
अमृतोपमतोयाभिः शिवाभिरुपसंस्कृताः ॥ ५.१४.२५ ॥
Estaba adornada por todas partes con largos ríos bordeados de árboles, cuyas aguas eran como néctar y eran auspiciosas.
5.14.26
लताशतैरवतताः संतानकुसुमावृताः।
नानागुल्मावृतवनाः करवीरकृतान्तराः ॥ ५.१४.२६ ॥
Cubiertos de cientos de enredaderas, rodeados de flores santānaka, con bosques cercados de muchos arbustos y con oleandros entre los espacios.
5.14.27
ततोऽम्बुधरसंकाशं प्रवृद्धशिखरं गिरिम्।
विचित्रकूटं कूटैश्च सर्वतः परिवारितम् ॥ ५.१४.२७ ॥
Entonces vio aquella montaña, semejante a una nube de lluvia, de altos picos, el variado Vicitrakūṭa, rodeada por todas partes de sus cumbres.
5.14.28
शिलागृहैरवततं नानावृक्षसमावृतम्।
ददर्श कपिशार्दूलो रम्यं जगति पर्वतम् ॥ ५.१४.२८ ॥
El tigre entre los monos, Hanumān, vio aquella montaña, cubierta de moradas de piedra y rodeada de árboles diversos, la más hermosa del mundo.
5.14.29
ददर्श च नगात् तस्मान्नदीं निपतितां कपिः।
अंकादिव समुत्पत्य प्रियस्य पतितां प्रियाम् ॥ ५.१४.२९ ॥
Y desde aquella montaña vio Hanumān un río que caía, como una amada que salta del regazo de su amado.
5.14.30
जले निपतिताग्रैश्च पादपैरुपशोभिताम्।
वार्यमाणामिव क्रुद्धां प्रमदां प्रियबन्धुभिः ॥ ५.१४.३० ॥
Aquel río, adornado con árboles cuyas copas se inclinaban hacia el agua, era como una mujer airada que sus queridos parientes retienen.
5.14.31
पुनरावृत्ततोयां च ददर्श स महाकपिः।
प्रसन्नामिव कान्तस्य कान्तां पुनरुपस्थिताम् ॥ ५.१४.३१ ॥
El gran mono vio aquel estanque, cuyas aguas habían vuelto a llenarse, como una amada complacida que regresa junto a su amado.
5.14.32
तस्यादूरात् स पद्मिन्यो नानाद्विजगणायुताः।
ददर्श कपिशार्दूलो हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१४.३२ ॥
No lejos de allí, Hanumān, tigre entre los monos, hijo del Viento, vio estanques de loto llenos de bandadas de aves de muchas clases.
5.14.33
कृत्रिमां दीर्घिकां चापि पूर्णां शीतेन वारिणा।
मणिप्रवरसोपानां मुक्तासिकतशोभिताम् ॥ ५.१४.३३ ॥
Había también un estanque alargado artificial, lleno de agua fresca, con escalones de gemas excelentes y adornado con arena de perlas.
5.14.34
विविधैर्मृगसङ्घैश्च विचित्रां चित्रकाननाम्।
प्रासादैः सुमहद्भिश्च निर्मितैर्विश्वकर्मणा ॥ ५.१४.३४ ॥
Estaba adornado con rebaños de diversos ciervos y bosques maravillosos, y con mansiones muy grandes construidas por Viśvakarmā.
5.14.35
काननैः कृत्रिमैश्चापि सर्वतः समलंकृताम्।
ये केचित् पादपास्तत्र पुष्पोपगफलोपगाः ॥ ५.१४.३५ ॥
Por todas partes estaba bellamente adornado con bosques artificiales; los árboles que había allí tenían flores y frutos.
5.14.36
सच्छत्राः सवितर्दीकाः सर्वे सौवर्णवेदिकाः।
लताप्रतानैर्बहुभिः पर्णैश्च बहुभिर्वृताम् ॥ ५.१४.३६ ॥
Con sombrillas y terrazas, todas con altares dorados, cubierto de numerosas enredaderas y muchas hojas.
5.14.37
काञ्चनीं शिंशपामेकां ददर्श स महाकपिः।
वृतां हेममयीभिस्तु वेदिकाभिः समन्ततः ॥ ५.१४.३७ ॥
Allí el gran mono vio un solo árbol de śiṃśapā dorado, rodeado por todos lados de plataformas de oro.
5.14.38
सोऽपश्यद् भूमिभागांश्च नगप्रस्रवणानि च।
सुवर्णवृक्षानपरान् ददर्श शिखिसंनिभान् ॥ ५.१४.३८ ॥
Vio extensiones de terreno y las fuentes de las montañas, y otros árboles dorados semejantes a llamas de fuego.
5.14.39
तेषां द्रुमाणां प्रभया मेरोरिव महाकपिः।
अमन्यत तदा वीरः काञ्चनोऽस्मीति सर्वतः ॥ ५.१४.३९ ॥
Por el resplandor de aquellos árboles, el gran mono brillaba como si fuera el Meru; entonces el héroe pensó: «Yo también soy dorado por todas partes».
5.14.40
तान् काञ्चनान् वृक्षगणान् मारुतेन प्रकम्पितान्।
किङ्किणीशतनिर्घोषान् दृष्ट्वा विस्मयमागमत् ॥ ५.१४.४० ॥
Al ver aquellos grupos de árboles dorados temblando con el viento y sonando con el ruido de cientos de campanillas, quedó lleno de asombro.
5.14.41
सुपुष्पिताग्रान् रुचिरांस्तरुणाङ्कुरपल्लवान्।
तामारुह्य महावेगः शिंशपां पर्णसंवृताम् ॥ ५.१४.४१ ॥
Con sus hermosas copas bien floridas y sus tiernos brotes, cubierto de hojas, el de gran velocidad subió a aquel árbol de śiṃśapā.
5.14.42
इतो द्रक्ष्यामि वैदेहीं रामदर्शनलालसाम्।
इतश्चेतश्च दुःखार्तां सम्पतन्तीं यदृच्छया ॥ ५.१४.४२ ॥
Desde aquí veré a Vaidehī, anhelando ver a Rāma, atormentada por el dolor, errando aquí y allá al azar.
5.14.43
अशोकवनिका चेयं दृढं रम्या दुरात्मनः।
चन्दनैश्चम्पकैश्चापि बकुलैश्च विभूषिता ॥ ५.१४.४३ ॥
Este bosque de Aśoka, tan agradable al malvado, está adornado con sándalos, campakas y bakulas.
5.14.44
इयं च नलिनी रम्या द्विजसङ्घनिषेविता।
इमां सा राजमहिषी नूनमेष्यति जानकी ॥ ५.१४.४४ ॥
Este estanque de loto también es encantador, frecuentado por bandadas de aves. La reina Jānakī ciertamente vendrá aquí.
5.14.45
सा रामा राजमहिषी राघवस्य प्रिया सती।
वनसंचारकुशला ध्रुवमेष्यति जानकी ॥ ५.१४.४५ ॥
Esa dama, la reina, amada de Rāghava, la fiel, diestra en recorrer el bosque, Jānakī, ciertamente vendrá.
5.14.46
अथवा मृगशावाक्षी वनस्यास्य विचक्षणा।
वनमेष्यति साद्येह रामचिन्तासुकर्शिता ॥ ५.१४.४६ ॥
O quizá ella, de ojos de cervatilla y diestra en este bosque, muy consumida por el pensamiento de Rāma, vendrá hoy a este bosque.
5.14.47
रामशोकाभिसंतप्ता सा देवी वामलोचना।
वनवासरता नित्यमेष्यते वनचारिणी ॥ ५.१४.४७ ॥
Esa diosa, atormentada por el dolor de Rāma, de bella mirada, siempre deleitada en la vida del exilio, errante por el bosque, vendrá aquí.
5.14.48
वनेचराणां सततं नूनं स्पृहयते पुरा।
रामस्य दयिता चार्या जनकस्य सुता सती ॥ ५.१४.४८ ॥
Las criaturas que habitan el bosque sin duda la anhelan constantemente; la amada de Rāma, la noble dama, la fiel hija de Janaka, fue así deseada incluso antes.
5.14.49
संध्याकालमनाः श्यामा ध्रुवमेष्यति जानकी।
नदीं चेमां शुभजलां संध्यार्थे वरवर्णिनी ॥ ५.१४.४९ ॥
Con la mente puesta en la hora del crepúsculo, la de tez oscura, la de bello cuerpo Jānakī, sin duda vendrá a este río de aguas puras para el rito del crepúsculo.
5.14.50
तस्याश्चाप्यनुरूपेयमशोकवनिका शुभा।
शुभायाः पार्थिवेन्द्रस्य पत्नी रामस्य सम्मता ॥ ५.१४.५० ॥
Este hermoso bosque de Aśoka le corresponde; es digno de la venerada esposa de Rāma, el señor de los reyes.
5.14.51
यदि जीवति सा देवी ताराधिपनिभानना।
आगमिष्यति सावश्यमिमां शीतजलां नदीम् ॥ ५.१४.५१ ॥
Si aquella diosa, de rostro semejante al señor de las estrellas, está viva, sin duda vendrá a este río de aguas frescas.
5.14.52
एवं तु मत्वा हनुमान् महात्मा
प्रतीक्षमाणो मनुजेन्द्रपत्नीम्।
अवेक्षमाणश्च ददर्श सर्वं
सुपुष्पिते पर्णघने निलीनः ॥ ५.१४.५२ ॥
Pensando así, el magnánimo Hanumān, esperando a la esposa del señor de los hombres, mirando todo a su alrededor, permaneció oculto entre el denso follaje cubierto de flores.