รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 5.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.14.1
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा मनसा चाधिगम्य ताम्।
अवप्लुतो महातेजाः प्राकारं तस्य वेश्मनः ॥ ५.१४.१ ॥
หนุมานผู้มีรัศมีอันรุ่งเรือง ครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่งในใจ แล้วตัดสินใจในนางนั้น กระโดดลงจากกำแพงของเรือนนั้น
5.14.2
स तु संहृष्टसर्वांगः प्राकारस्थो महाकपिः।
पुष्पिताग्रान् वसन्तादौ ददर्श विविधान् द्रुमान् ॥ ५.१४.२ ॥
มหากปิยืนอยู่บนกำแพง ร่างกายทั้งสิ้นเต็มไปด้วยความปีติยินดี มองเห็นต้นไม้นานาชนิดที่มียอดออกดอกบานต้นๆ ในช่วงต้นฤดูวสันต์
5.14.3
सालानशोकान् भव्यांश्च चम्पकांश्च सुपुष्पितान्।
उद्दालकान् नागवृक्षांश्चूतान् कपिमुखानपि ॥ ५.१४.३ ॥
เขาเห็นต้นสาละ ต้นอโศกอันงดงาม ต้นจำปาที่ออกดอกบานสะพรั่ง ต้นอุทฑาลกะ ต้นนาคะ ต้นมะม่วง และต้นที่เรียกว่ากปิมุข
5.14.4
तथाऽऽम्रवणसम्पन्नाँल्लताशतसमन्वितान्।
ज्यामुक्त इव नाराचः पुप्लुवे वृक्षवाटिकाम् ॥ ५.१४.४ ॥
เช่นกัน เขากระโดดเข้าไปในสวนต้นไม้ที่เต็มไปด้วยป่ามะม่วงและประดับด้วยเถาไม้เลื้อยนับร้อย เหมือนลูกศรที่ถูกปล่อยจากสายคันธนู
5.14.5
स प्रविश्य विचित्रां तां विहगैरभिनादिताम्।
राजतैः काञ्चनैश्चैव पादपैः सर्वतो वृताम् ॥ ५.१४.५ ॥
เขาเข้าไปในป่าอันวิจิตรนั้น ซึ่งดังก้องด้วยเสียงนก และล้อมรอบด้วยต้นไม้ที่เป็นเงินและทอง
5.14.6
विहगैर्मृगसङ्घैश्च विचित्रां चित्रकाननाम्।
उदितादित्यसंकाशां ददर्श हनुमान् बली ॥ ५.१४.६ ॥
หนุมานผู้มีกำลัง มองเห็นป่าอันวิจิตรนั้น เต็มไปด้วยนกและฝูงกวาง มีป่าไม้หลากหลาย สว่างรุ่งเรืองดุจดวงอาทิตย์ที่เพิ่งขึ้น
5.14.7
वृतां नानाविधैर्वृक्षैः पुष्पोपगफलोपगैः।
कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च मत्तैर्नित्यनिषेविताम् ॥ ५.१४.७ ॥
ล้อมรอบด้วยต้นไม้นานาชนิด เต็มไปด้วยดอกและผล มีนกกาเหว่า ผึ้ง และสัตว์ที่ลุ่มหลงในน้ำหวานมาเยือนอยู่เสมอ
5.14.8
प्रहृष्टमनुजां काले मृगपक्षिमदाकुलाम्।
मत्तबर्हिणसंघुष्टां नानाद्विजगणायुताम् ॥ ५.१४.८ ॥
เต็มไปด้วยสัตว์ที่ปลื้มปีติตามฤดูกาล วุ่นวายด้วยความตื่นเต้นของกวางและนก ดังก้องด้วยเสียงนกยูงที่ลุ่มหลงในความเมามัน เนืองแน่นด้วยฝูงนกนานาพันธุ์
5.14.9
मार्गमाणो वरारोहां राजपुत्रीमनिन्दिताम्।
सुखप्रसुप्तान् विहगान् बोधयामास वानरः ॥ ५.१४.९ ॥
ขณะค้นหาราชบุตรีผู้มีสะโพกงดงามและปราศจากมลทินนั้น ลิงผู้นั้นปลุกฝูงนกที่หลับอยู่อย่างสงบให้ตื่น
5.14.10
उत्पतद्भिर्द्विजगणैः पक्षैर्वातैः समाहताः।
अनेकवर्णा विविधा मुमुचुः पुष्पवृष्टयः ॥ ५.१४.१० ॥
ถูกกระพือปีกของฝูงนกที่บินขึ้นและถูกลมพัดกระหน่ำ ดอกไม้หลากสีหลากชนิดก็โปรยปรายลงมาดุจสายฝน
5.14.11
पुष्पावकीर्णः शुशुभे हनूमान् मारुतात्मजः।
अशोकवनिकामध्ये यथा पुष्पमयो गिरिः ॥ ५.१४.११ ॥
หนุมานผู้เป็นบุตรของวายุ ถูกดอกไม้โปรยปรายลงบนกาย ส่องแสงงดงามกลางสวนอโศก เหมือนภูเขาที่ทำด้วยดอกไม้
5.14.12
दिशः सर्वाभिधावन्तं वृक्षखण्डगतं कपिम्।
दृष्ट्वा सर्वाणि भूतानि वसन्त इति मेनिरे ॥ ५.१४.१२ ॥
เมื่อสรรพสัตว์เห็นลิงวิ่งไปทุกทิศทางท่ามกลางกลุ่มต้นไม้ ต่างคิดว่าฤดูวสันต์มาถึงแล้ว
5.14.13
वृक्षेभ्यः पतितैः पुष्पैरवकीर्णाः पृथग्विधैः।
रराज वसुधा तत्र प्रमदेव विभूषिता ॥ ५.१४.१३ ॥
แผ่นดินตรงนั้นถูกโปรยด้วยดอกไม้หลากชนิดที่ร่วงจากต้นไม้ สว่างไสวดุจหญิงสาวที่แต่งกายประดับประดาแล้ว
5.14.14
तरस्विना ते तरवस्तरसा बहु कम्पिताः।
कुसुमानि विचित्राणि ससृजुः कपिना तदा ॥ ५.१४.१४ ॥
ต้นไม้อันแข็งแรงเหล่านั้น ถูกลิงสั่นสะเทือนอย่างรุนแรงและอย่างมาก จึงปล่อยดอกไม้อันวิจิตรออกมาในขณะนั้น
5.14.15
निर्धूतपत्रशिखराः शीर्णपुष्पफलद्रुमाः।
निक्षिप्तवस्त्राभरणा धूर्ता इव पराजिताः ॥ ५.१४.१५ ॥
ต้นไม้เหล่านั้นถูกสลัดใบและยอดออกจนหมด ดอกและผลร่วงหล่นเสียหาย เหมือนพวกนักเลงที่แพ้พนันแล้วถอดผ้าและเครื่องประดับทิ้ง
5.14.16
हनूमता वेगवता कम्पितास्ते नगोत्तमाः।
पुष्पपत्रफलान्याशु मुमुचुः फलशालिनः ॥ ५.१४.१६ ॥
ต้นไม้ชั้นเลิศเหล่านั้น ถูกหนุมานผู้รวดเร็วเขย่าจนสั่นไหว แม้จะมีผลดกเต็มต้น ก็รีบปล่อยดอก ใบ และผลออกมาโดยเร็ว
5.14.17
विहंगसङ्घैर्हीनास्ते स्कन्धमात्राश्रया द्रुमाः।
बभूवुरगमाः सर्वे मारुतेन विनिर्धुताः ॥ ५.१४.१७ ॥
ต้นไม้เหล่านั้นสูญเสียฝูงนกไป เหลือเพียงลำต้นเป็นที่พำนัก และถูกลมพัดจนสั่นสะท้านไปทั่ว ต่างก็หยุดนิ่งอยู่กับที่
5.14.18
विधूतकेशी युवतिर्यथा मृदितवर्णका।
निपीतशुभदन्तोष्ठी नखैर्दन्तैश्च विक्षता ॥ ५.१४.१८ ॥
เหมือนหญิงสาวที่ผมยุ่งกระเซิง ผิวพรรณช้ำ ฟันและริมฝีปากงามถูกกดเม้ม บาดแผลจากเล็บและฟัน
5.14.19
तथा लांगूलहस्तैस्तु चरणाभ्यां च मर्दिता।
तथैवाशोकवनिका प्रभग्नवनपादपा ॥ ५.१४.१९ ॥
เช่นเดียวกัน สวนอโศกถูกเท้าและมือหางของลิงย่ำยี ป่าไม้ของสวนหักโค่นเสียหาย
5.14.20
महालतानां दामानि व्यधमत् तरसा कपिः।
यथा प्रावृषि वेगेन मेघजालानि मारुतः ॥ ५.१४.२० ॥
หนุมานรวดเร็วฉีกกระชากพวงมาลัยของเถาไม้ใหญ่ เหมือนลมในฤดูฝนพัดเมฆก้อนใหญ่กระจัดกระจายไปด้วยความรุนแรง
5.14.21
स तत्र मणिभूमीश्च राजतीश्च मनोरमाः।
तथा काञ्चनभूमीश्च विचरन् ददृशे कपिः ॥ ५.१४.२१ ॥
ที่นั่น หนุมานเที่ยวไปแล้วได้เห็นพื้นดินที่ประดับด้วยอัญมณี พื้นดินที่ทำด้วยเงิน และพื้นดินที่ทำด้วยทองคำ อันน่ารื่นรมย์
5.14.22
वापीश्च विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा।
महार्हैर्मणिसोपानैरुपपन्नास्ततस्ततः ॥ ५.१४.२२ ॥
เห็นบ่อน้ำและสระน้ำรูปทรงต่างๆ เต็มไปด้วยน้ำใสเลิศ มีขั้นบันไดประดับด้วยอัญมณีอันมีค่ามากตั้งอยู่ทั่วไป
5.14.23
मुक्ताप्रवालसिकताः स्फाटिकान्तरकुट्टिमाः।
काञ्चनैस्तरुभिश्चित्रैस्तीरजैरुपशोभिताः ॥ ५.१४.२३ ॥
มีทรายที่ทำด้วยไข่มุกและปะการัง มีพื้นภายในทำด้วยแก้วผลึก ประดับด้วยต้นไม้ทองคำและต้นไม้งามวิจิตรที่ขึ้นอยู่บนฝั่ง
5.14.24
बुद्धपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपशोभिताः।
नत्यूहरुतसंघुष्टा हंससारसनादिताः ॥ ५.१४.२४ ॥
มีป่าบัวและบัวสายที่บานแล้ว ประดับด้วยเป็ดจักรพาก มีเสียงนกน้ำร้องก้องไป มีเสียงหงส์และนกกระเรียนร้องสะท้อน
5.14.25
दीर्घाभिर्द्रुमयुक्ताभिः सरिद्भिश्च समन्ततः।
अमृतोपमतोयाभिः शिवाभिरुपसंस्कृताः ॥ ५.१४.२५ ॥
ที่นั้นประดับรอบด้านด้วยแม่น้ำยาวไกลที่มีต้นไม้ขึ้นเรียงราย มีน้ำดุจน้ำอมฤต และเป็นแม่น้ำอันเป็นมงคล
5.14.26
लताशतैरवतताः संतानकुसुमावृताः।
नानागुल्मावृतवनाः करवीरकृतान्तराः ॥ ५.१४.२६ ॥
ปกคลุมด้วยเถาวัลย์นับร้อย มีดอกสันตานกะปกคลุมอยู่ ป่าไม้ล้อมรอบด้วยพุ่มไม้หลายชนิด และช่องว่างระหว่างนั้นมีต้นโกรกเกล็ดเรียงรายอยู่
5.14.27
ततोऽम्बुधरसंकाशं प्रवृद्धशिखरं गिरिम्।
विचित्रकूटं कूटैश्च सर्वतः परिवारितम् ॥ ५.१४.२७ ॥
ต่อมา หนุมานได้เห็นภูเขาลูกนั้น ซึ่งดุจเมฆฝน มียอดสูงตระหง่าน ชื่อวิจิตรกูฏ มียอดเขาย่อยล้อมรอบอยู่โดยรอบ
5.14.28
शिलागृहैरवततं नानावृक्षसमावृतम्।
ददर्श कपिशार्दूलो रम्यं जगति पर्वतम् ॥ ५.१४.२८ ॥
หนุมาน ผู้เป็นเสือในหมู่วานร ได้เห็นภูเขานั้นซึ่งมีที่อยู่เป็นถ้ำหินปกคลุม และมีต้นไม้นานาชนิดล้อมรอบ เป็นภูเขาที่งดงามที่สุดในโลก
5.14.29
ददर्श च नगात् तस्मान्नदीं निपतितां कपिः।
अंकादिव समुत्पत्य प्रियस्य पतितां प्रियाम् ॥ ५.१४.२९ ॥
และจากภูเขานั้น หนุมานได้เห็นแม่น้ำสายหนึ่งไหลตกลงมา ดุจหญิงที่รักกระโดดลงจากตักของคนรักของตน
5.14.30
जले निपतिताग्रैश्च पादपैरुपशोभिताम्।
वार्यमाणामिव क्रुद्धां प्रमदां प्रियबन्धुभिः ॥ ५.१४.३० ॥
แม่น้ำสายนั้นประดับด้วยต้นไม้ที่ยอดโน้มลงสู่น้ำ เหมือนหญิงผู้โกรธเคืองที่ถูกญาติผู้เป็นที่รักห้ามปราม
5.14.31
पुनरावृत्ततोयां च ददर्श स महाकपिः।
प्रसन्नामिव कान्तस्य कान्तां पुनरुपस्थिताम् ॥ ५.१४.३१ ॥
วานรผู้ยิ่งใหญ่ได้เห็นทะเลสาบนั้น ซึ่งน้ำกลับคืนมาอีกครั้ง ดุจหญิงที่รักซึ่งมีความยินดี กลับมาหาคนรักของนางอีกครั้ง
5.14.32
तस्यादूरात् स पद्मिन्यो नानाद्विजगणायुताः।
ददर्श कपिशार्दूलो हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१४.३२ ॥
ไม่ไกลจากที่นั้น หนุมาน เสือในหมู่วานร โอรสของพระวายุ ได้เห็นสระบัวที่เต็มไปด้วยฝูงนกหลายชนิด
5.14.33
कृत्रिमां दीर्घिकां चापि पूर्णां शीतेन वारिणा।
मणिप्रवरसोपानां मुक्तासिकतशोभिताम् ॥ ५.१४.३३ ॥
ยังมีสระน้ำที่มนุษย์สร้างขึ้นอีกแห่งหนึ่ง เต็มไปด้วยน้ำเย็น มีขั้นบันไดทำด้วยอัญมณีอย่างดี และประดับด้วยทรายไข่มุก
5.14.34
विविधैर्मृगसङ्घैश्च विचित्रां चित्रकाननाम्।
प्रासादैः सुमहद्भिश्च निर्मितैर्विश्वकर्मणा ॥ ५.१४.३४ ॥
ประดับด้วยฝูงกวาหลายชนิดและป่าไม้วิจิตร และมีปราสาทใหญ่โตมากที่พระวิศวกรมสร้างขึ้น
5.14.35
काननैः कृत्रिमैश्चापि सर्वतः समलंकृताम्।
ये केचित् पादपास्तत्र पुष्पोपगफलोपगाः ॥ ५.१४.३५ ॥
ประดับด้วยป่าไม้ที่มนุษย์สร้างขึ้นโดยรอบ ต้นไม้ใดๆ ที่มีอยู่ที่นั่นก็ออกดอกและผล
5.14.36
सच्छत्राः सवितर्दीकाः सर्वे सौवर्णवेदिकाः।
लताप्रतानैर्बहुभिः पर्णैश्च बहुभिर्वृताम् ॥ ५.१४.३६ ॥
มีร่มกางและลานยกพื้น ทุกแห่งมีแท่นบูชาทำด้วยทองคำ ปกคลุมด้วยเถาวัลย์พันกันหนาแน่นและใบไม้มากมาย
5.14.37
काञ्चनीं शिंशपामेकां ददर्श स महाकपिः।
वृतां हेममयीभिस्तु वेदिकाभिः समन्ततः ॥ ५.१४.३७ ॥
ที่นั้น วานรผู้ยิ่งใหญ่ได้เห็นต้นศิงศปาต้นหนึ่งที่เป็นทองคำ ล้อมรอบด้วยแท่นที่ทำด้วยทองคำโดยรอบ
5.14.38
सोऽपश्यद् भूमिभागांश्च नगप्रस्रवणानि च।
सुवर्णवृक्षानपरान् ददर्श शिखिसंनिभान् ॥ ५.१४.३८ ॥
หนุมานได้เห็นผืนดินและน้ำพุจากภูเขา และยังได้เห็นต้นไม้ทองคำอื่นๆ ซึ่งคล้ายเปลวไฟ
5.14.39
तेषां द्रुमाणां प्रभया मेरोरिव महाकपिः।
अमन्यत तदा वीरः काञ्चनोऽस्मीति सर्वतः ॥ ५.१४.३९ ॥
ด้วยแสงรัศมีของต้นไม้เหล่านั้น วานรผู้ยิ่งใหญ่จึงส่องแสงดุจเขาพระสุเมรุ แล้ววีรบุรุษนั้นก็คิดว่า เราก็เป็นทองคำโดยรอบเช่นกัน
5.14.40
तान् काञ्चनान् वृक्षगणान् मारुतेन प्रकम्पितान्।
किङ्किणीशतनिर्घोषान् दृष्ट्वा विस्मयमागमत् ॥ ५.१४.४० ॥
เมื่อเห็นกลุ่มต้นไม้ทองคำเหล่านั้นสั่นไหวเพราะลม และมีเสียงกรุ๋งกริ๋งของกระดิ่งเล็กนับร้อย หนุมานก็เกิดความอัศจรรย์ใจ
5.14.41
सुपुष्पिताग्रान् रुचिरांस्तरुणाङ्कुरपल्लवान्।
तामारुह्य महावेगः शिंशपां पर्णसंवृताम् ॥ ५.१४.४१ ॥
เขาปีนขึ้นไปบนต้นศิงศปาที่มีดอกบานสะพรั่งที่ยอด มีใบหนาแน่น มีกิ่งอ่อนและใบอ่อนที่งดงาม ผู้มีความเร็วยิ่งนั้น
5.14.42
इतो द्रक्ष्यामि वैदेहीं रामदर्शनलालसाम्।
इतश्चेतश्च दुःखार्तां सम्पतन्तीं यदृच्छया ॥ ५.१४.४२ ॥
จากที่นี่เราจะได้เห็นพระวิเทหี ผู้กระหายจะได้เห็นพระราม ถูกความเศร้าโศกบีบคั้น เดินเตร่ไปมาโดยไม่ตั้งใจ
5.14.43
अशोकवनिका चेयं दृढं रम्या दुरात्मनः।
चन्दनैश्चम्पकैश्चापि बकुलैश्च विभूषिता ॥ ५.१४.४३ ॥
อโศกวันนี้ช่างน่ารื่นรมย์ยิ่งนักสำหรับคนชั่วผู้นี้ ประดับด้วยต้นจันทน์ ต้นจำปา และต้นพกุล
5.14.44
इयं च नलिनी रम्या द्विजसङ्घनिषेविता।
इमां सा राजमहिषी नूनमेष्यति जानकी ॥ ५.१४.४४ ॥
สระบัวนี้ก็น่ารื่นรมย์ มีฝูงนกมาอาศัยอยู่ ราชินีชานกีจะต้องมาที่นี่แน่นอน
5.14.45
सा रामा राजमहिषी राघवस्य प्रिया सती।
वनसंचारकुशला ध्रुवमेष्यति जानकी ॥ ५.१४.४५ ॥
นางนั้นคือราชินีผู้เป็นที่รักของพระราฆว ผู้ซื่อสัตย์ ชำนาญการเดินป่า คือชานกี จะต้องมาแน่นอน
5.14.46
अथवा मृगशावाक्षी वनस्यास्य विचक्षणा।
वनमेष्यति साद्येह रामचिन्तासुकर्शिता ॥ ५.१४.४६ ॥
หรือบางทีนางผู้มีดวงตาดุจลูกกวาง ฉลาดในป่านี้ ผอมซูบลงมากเพราะคิดถึงพระราม จะมาสู่ป่านี้ในวันนี้
5.14.47
रामशोकाभिसंतप्ता सा देवी वामलोचना।
वनवासरता नित्यमेष्यते वनचारिणी ॥ ५.१४.४७ ॥
เทวีผู้มีดวงตางดงามนั้น ถูกความโศกเพราะพระรามเผาผลาญ ยินดีอยู่ในการลี้ภัยในป่าเสมอ เดินท่องอยู่ในป่า จะมาที่นี่
5.14.48
वनेचराणां सततं नूनं स्पृहयते पुरा।
रामस्य दयिता चार्या जनकस्य सुता सती ॥ ५.१४.४८ ॥
สัตว์ที่อาศัยอยู่ในป่าปรารถนานางอยู่เสมอ แน่นอนว่าก่อนหน้านี้ก็เป็นเช่นนั้น นางเป็นที่รักของพระราม เป็นสตรีผู้สูงศักดิ์ เป็นบุตรีของพระชนก ผู้ซื่อสัตย์
5.14.49
संध्याकालमनाः श्यामा ध्रुवमेष्यति जानकी।
नदीं चेमां शुभजलां संध्यार्थे वरवर्णिनी ॥ ५.१४.४९ ॥
ชานกีผู้มีผิวคล้ำ มีรูปร่างงดงาม จิตใจจดจ่ออยู่กับเวลาเย็น จะมาที่แม่น้ำนี้ซึ่งมีน้ำบริสุทธิ์ เพื่อประกอบพิธีสนธยาอย่างแน่นอน
5.14.50
तस्याश्चाप्यनुरूपेयमशोकवनिका शुभा।
शुभायाः पार्थिवेन्द्रस्य पत्नी रामस्य सम्मता ॥ ५.१४.५० ॥
อโศกวันอันงดงามนี้ก็เหมาะสมกับนาง ภรรยาผู้เป็นที่เคารพของพระราม จ้าวแห่งกษัตริย์ผู้ประเสริฐ
5.14.51
यदि जीवति सा देवी ताराधिपनिभानना।
आगमिष्यति सावश्यमिमां शीतजलां नदीम् ॥ ५.१४.५१ ॥
หากเทวีผู้มีใบหน้าดุจเจ้าแห่งดวงดาวนั้นยังมีชีวิตอยู่ นางจะต้องมาสู่แม่น้ำแห่งน้ำเย็นนี้แน่นอน
5.14.52
एवं तु मत्वा हनुमान् महात्मा
प्रतीक्षमाणो मनुजेन्द्रपत्नीम्।
अवेक्षमाणश्च ददर्श सर्वं
सुपुष्पिते पर्णघने निलीनः ॥ ५.१४.५२ ॥
หนุมานผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ คิดดังนี้ คอยท่าภรรยาของจ้าวแห่งมนุษย์ มองดูทุกสิ่งรอบด้าน ซ่อนตัวอยู่ท่ามกลางใบไม้หนาทึบเต็มไปด้วยดอกบาน