Vedyatra वेदयात्रा
搜索

蚁垤《罗摩衍那》 · 篇 5.16

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

带释义阅读

5.16.1

प्रशस्य तु प्रशस्तव्यां सीतां तां हरिपुंगवः।
गुणाभिरामं रामं च पुनश्चिन्तापरोऽभवत् ॥ ५.१६.१ ॥

这位猴中之杰赞美了值得赞颂的悉多之后,又想起以美德动人的罗摩,再次陷入忧虑。

5.16.2

स मुहूर्तमिव ध्यात्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणः।
सीतामाश्रित्य तेजस्वी हनूमान् विललाप ह ॥ ५.१६.२ ॥

光辉的哈努曼沉思片刻,然后泪眼盈盈,专注于悉多而悲叹起来。

5.16.3

मान्या गुरुविनीतस्य लक्ष्मणस्य गुरुप्रिया।
यदि सीता हि दुःखार्ता कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ५.१६.३ ॥

若悉多——为谦逊的罗什曼那所敬重、为长辈所爱——正为痛苦所折磨,那么时间实在难以超越。

5.16.4

रामस्य व्यवसायज्ञा लक्ष्मणस्य च धीमतः।
नात्यर्थं क्षुभ्यते देवी गंगेव जलदागमे ॥ ५.१६.४ ॥

悉多女神知晓罗摩和智者罗什曼那的决心,她并不过分激动,就像雨季来临时的恒河一样。

5.16.5

तुल्यशीलवयोवृत्तां तुल्याभिजनलक्षणाम्।
राघवोऽर्हति वैदेहीं तं चेयमसितेक्षणा ॥ ५.१६.५ ॥

与他品性、年龄、行为相当,出身与相貌相称的毗提诃公主,正适合罗怙后裔;这位黑眼睛的女子也与他相配。

5.16.6

तां दृष्ट्वा नवहेमाभां लोककान्तामिव श्रियम्।
जगाम मनसा रामं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.१६.६ ॥

他看见她,光彩如新金,如世间所爱的吉祥天女,便在心中走向罗摩,说出了这些话。

5.16.7

अस्या हेतोर्विशालाक्ष्या हतो वाली महाबलः।
रावणप्रतिमो वीर्ये कबन्धश्च निपातितः ॥ ५.१६.७ ॥

为了这位大眼睛的女子,大力的婆利被杀,勇力与罗波那相当的迦般陀也被击倒。

5.16.8

विराधश्च हतः संख्ये राक्षसो भीमविक्रमः।
वने रामेण विक्रम्य महेन्द्रेणेव शम्बरः ॥ ५.१६.८ ॥

罗刹毗罗陀以可怖的勇力,在战斗中于林中被罗摩勇敢击杀,正如因陀罗杀死商波罗。

5.16.9

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
निहतानि जनस्थाने शरैरग्निशिखोपमैः ॥ ५.१६.९ ॥

在祇那斯坦,十四千名行事可怖的罗刹被如火焰之舌般的箭矢射杀。

5.16.10

खरश्च निहतः संख्ये त्रिशिराश्च निपातितः।
दूषणश्च महातेजा रामेण विदितात्मना ॥ ५.१६.१० ॥

战斗中,哈罗被杀,三头被击倒,大光辉的杜沙那也被自知其我的罗摩所杀。

5.16.11

ऐश्वर्यं वानराणां च दुर्लभं वालिपालितम्।
अस्या निमित्ते सुग्रीवः प्राप्तवाँल्लोकविश्रुतः ॥ ५.१६.११ ॥

婆利所守护的猴族难得的权势,为了这位女子,名闻世间的须羯里婆得到了。

5.16.12

सागरश्च मयाऽऽक्रान्तः श्रीमान् नदनदीपतिः।
अस्या हेतोर्विशालाक्ष्याः पुरी चेयं निरीक्षिता ॥ ५.१६.१२ ॥

我跨越了那光辉的大海——众河之主;为了这位大眼睛的女子,这座城也被我考察了。

5.16.13

यदि रामः समुद्रान्तां मेदिनीं परिवर्तयेत्।
अस्याः कृते जगच्चापि युक्तमित्येव मे मतिः ॥ ५.१६.१३ ॥

即使罗摩将直至大海的大地翻转,我以为,为了她,整个世界也是相称的。

5.16.14

राज्यं वा त्रिषु लोकेषु सीता वा जनकात्मजा।
त्रैलोक्यराज्यं सकलं सीताया नाप्नुयात् कलाम् ॥ ५.१६.१४ ॥

三界的王权,或是遮那伽之女悉多——三界全部的王权也不及悉多的一分。

5.16.15

इयं सा धर्मशीलस्य जनकस्य महात्मनः।
सुता मैथिलराजस्य सीता भर्तृदृढव्रता ॥ ५.१६.१५ ॥

这就是悉多,是守法高尚的遮那伽大德之女,弥提罗王之女,对丈夫立志坚定。

5.16.16

उत्थिता मेदिनीं भित्त्वा क्षेत्रे हलमुखक्षते।
पद्मरेणुनिभैः कीर्णा शुभैः केदारपांसुभिः ॥ ५.१६.१६ ॥

她从田间被犁尖耕过的土地中破土而出,身上落满如莲花粉般吉祥的田间尘土。

5.16.17

विक्रान्तस्यार्यशीलस्य संयुगेष्वनिवर्तिनः।
स्नुषा दशरथस्यैषा ज्येष्ठा राज्ञो यशस्विनी ॥ ५.१६.१७ ॥

她是达舍罗陀的儿媳,那位勇武、品行高尚、在战场上从不退缩的国王;是国王的长媳,声名显赫。

5.16.18

धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य रामस्य विदितात्मनः।
इयं सा दयिता भार्या राक्षसीवशमागता ॥ ५.१६.१८ ॥

这是罗摩心爱的妻子——罗摩通晓正法、懂得感恩、克己自持;如今她落入了罗刹女的掌控之中。

5.16.19

सर्वान् भोगान् परित्यज्य भर्तृस्नेहबलात् कृता।
अचिन्तयित्वा कष्टानि प्रविष्टा निर्जनं वनम् ॥ ५.१६.१९ ॥

她舍弃一切享乐,凭借对丈夫的爱之力,不顾艰辛,进入了荒无人烟的森林。

5.16.20

संतुष्टा फलमूलेन भर्तृशुश्रूषणापरा।
या परां भजते प्रीतिं वनेऽपि भवने यथा ॥ ५.१६.२० ॥

她以果实和根茎为足,专心侍奉丈夫,即使在森林中也如在家中一般,得到至上的喜悦。

5.16.21

सेयं कनकवर्णांगी नित्यं सुस्मितभाषिणी।
सहते यातनामेतामनर्थानामभागिनी ॥ ५.१६.२१ ॥

这位身如金色、总是带着甜美微笑说话的女子,本不该遭受灾祸,却忍受着这般折磨。

5.16.22

इमां तु शीलसम्पन्नां द्रष्टुमिच्छति राघवः।
रावणेन प्रमथितां प्रपामिव पिपासितः ॥ ५.१६.२२ ॥

罗怙之子渴望见到这位品德高尚、被罗波那折磨的女子,正如口渴之人渴望水源。

5.16.23

अस्या नूनं पुनर्लाभाद् राघवः प्रीतिमेष्यति।
राजा राज्यपरिभ्रष्टः पुनः प्राप्येव मेदिनीम् ॥ ५.१६.२३ ॥

若再得到她,罗怙之子必定欢喜,正如失去王国的国王重新获得大地而欢喜。

5.16.24

कामभोगैः परित्यक्ता हीना बन्धुजनेन च।
धारयत्यात्मनो देहं तत्समागमकाङ्क्षिणी ॥ ५.१६.२४ ॥

她被欲乐所弃,又与亲族隔绝,唯以渴望与他重逢之心,维持着自己的身体。

5.16.25

नैषा पश्यति राक्षस्यो नेमान् पुष्पफलद्रुमान्।
एकस्थहृदया नूनं राममेवानुपश्यति ॥ ५.१६.२५ ॥

她既不看罗刹女,也不看这些开花结果的树木;心念专一,她必定只思念着罗摩。

5.16.26

भर्ता नाम परं नार्याः शोभनं भूषणादपि।
एषा हि रहिता तेन शोभनार्हा न शोभते ॥ ५.१६.२६ ॥

对女子而言,丈夫确是超过一切饰物的至高光彩;她失去了他,虽然配得上装饰,却已不再光彩照人。

5.16.27

दुष्करं कुरुते रामो हीनो यदनया प्रभुः।
धारयत्यात्मनो देहं न दुःखेनावसीदति ॥ ५.१६.२७ ॥

失去她之后,主君罗摩却在做一件艰难的事:他仍支撑着自己的身躯,并未因悲痛而萎靡。

5.16.28

इमामसितकेशान्तां शतपत्रनिभेक्षणाम्।
सुखार्हां दुःखितां ज्ञात्वा ममापि व्यथितं मनः ॥ ५.१६.२८ ॥

看到这位发丝乌黑、眼如莲瓣的女子,她本应享有幸福,如今却满怀悲伤,我的心也因此感到痛楚。

5.16.29

क्षितिक्षमा पुष्करसंनिभेक्षणा
या रक्षिता राघवलक्ष्मणाभ्याम्।
सा राक्षसीभिर्विकृतेक्षणाभिः
संरक्ष्यते सम्प्रति वृक्षमूले ॥ ५.१६.२९ ॥

她如大地般坚忍,眼如莲花,昔日曾受罗摩与罗什曼那守护;如今却被目光狰狞的罗刹女在树根下看守。

5.16.30

हिमहतनलिनीव नष्टशोभा
व्यसनपरम्परया निपीड्यमाना।
सहचररहितेव चक्रवाकी
जनकसुता कृपणां दशां प्रपन्ना ॥ ५.१६.३० ॥

如遭霜打的莲池失去光彩,被接连的灾难压迫,如失去伴侣的赤鸭,遗憾的是,阁那迦之女陷入了凄惨的境地。

5.16.31

अस्या हि पुष्पावनताग्रशाखाः
शोकं दृढं वै जनयन्त्यशोकाः।
हिमव्यपायेन च शीतरश्मि-
रभ्युत्थितो नैकसहस्ररश्मिः ॥ ५.१६.३१ ॥

为她之故,花朵使枝头低垂的无忧树只使她深深悲伤;寒霜已退,清辉的月亮升起,千光的太阳也已升起。

5.16.32

इत्येवमर्थं कपिरन्ववेक्ष्य
सीतेयमित्येव तु जातबुद्धिः।
संश्रित्य तस्मिन् निषसाद वृक्षे
बली हरीणामृषभस्तरस्वी ॥ ५.१६.३२ ॥

如此仔细观察了情形,心中确认“这正是悉多”之后,猴群中的雄牛、强健而迅捷的猴子,便依托在那棵树上坐了下来。