വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 5.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.16.1
प्रशस्य तु प्रशस्तव्यां सीतां तां हरिपुंगवः।
गुणाभिरामं रामं च पुनश्चिन्तापरोऽभवत् ॥ ५.१६.१ ॥
പ്രശംസയ്ക്ക് അർഹയായ സീതയെ ആ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ പുകഴ്ത്തി; ഗുണങ്ങളാൽ മനോഹരനായ രാമനെ ഓർത്ത് വീണ്ടും അവൻ ചിന്താകുലനായി.
5.16.2
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणः।
सीतामाश्रित्य तेजस्वी हनूमान् विललाप ह ॥ ५.१६.२ ॥
തേജസ്വിയായ ഹനുമാൻ ഒരു നിമിഷം ധ്യാനിച്ചു; കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ സീതയെ ഓർത്ത് വിലപിച്ചു.
5.16.3
मान्या गुरुविनीतस्य लक्ष्मणस्य गुरुप्रिया।
यदि सीता हि दुःखार्ता कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ५.१६.३ ॥
ലക്ഷ്മണൻ ആദരിക്കുന്നവളും മുതിർന്നവർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവളുമായ സീത ദുഃഖാർത്തയാണെങ്കിൽ, കാലത്തെ കടക്കുക തീർച്ചയായും പ്രയാസമാണ്.
5.16.4
रामस्य व्यवसायज्ञा लक्ष्मणस्य च धीमतः।
नात्यर्थं क्षुभ्यते देवी गंगेव जलदागमे ॥ ५.१६.४ ॥
രാമന്റെയും ബുദ്ധിമാനായ ലക്ഷ്മണന്റെയും സങ്കല്പം അറിയുന്ന ദേവി സീത, മഴക്കാലത്ത് ഗംഗയെപ്പോലെ അമിതമായി ഇളകുന്നില്ല.
5.16.5
तुल्यशीलवयोवृत्तां तुल्याभिजनलक्षणाम्।
राघवोऽर्हति वैदेहीं तं चेयमसितेक्षणा ॥ ५.१६.५ ॥
തുല്യമായ ശീലവും വയസ്സും പെരുമാറ്റവും കുലവും ലക്ഷണങ്ങളുമുള്ള വൈദേഹി രാഘവന് യോഗ്യയാണ്; കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ള ഈ സ്ത്രീയും അവന് യോഗ്യയാണ്.
5.16.6
तां दृष्ट्वा नवहेमाभां लोककान्तामिव श्रियम्।
जगाम मनसा रामं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.१६.६ ॥
പുതിയ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ള, ലോകപ്രിയയായ ലക്ഷ്മിയെപ്പോലെയുള്ള അവളെ കണ്ട് അവൻ മനസ്സാൽ രാമന്റെ അരികിലേക്ക് പോയി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.16.7
अस्या हेतोर्विशालाक्ष्या हतो वाली महाबलः।
रावणप्रतिमो वीर्ये कबन्धश्च निपातितः ॥ ५.१६.७ ॥
ഇവളുടെ കാരണത്താൽ വിശാലാക്ഷിക്കുവേണ്ടി മഹാബലനായ വാലി വധിക്കപ്പെട്ടു; വീര്യത്തിൽ രാവണനു തുല്യനായ കബന്ധനും വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
5.16.8
विराधश्च हतः संख्ये राक्षसो भीमविक्रमः।
वने रामेण विक्रम्य महेन्द्रेणेव शम्बरः ॥ ५.१६.८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീകരവിക്രമിയായ രാക്ഷസൻ വിരാധനും കാട്ടിൽ രാമനാൽ വീര്യത്തോടെ വധിക്കപ്പെട്ടു; ഇന്ദ്രനാൽ ശംബരൻ വധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ.
5.16.9
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
निहतानि जनस्थाने शरैरग्निशिखोपमैः ॥ ५.१६.९ ॥
ജനസ്ഥാനത്തിൽ ഭീകരകർമ്മികളായ പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാർ അഗ്നിജ്വാലകൾ പോലുള്ള ശരങ്ങളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
5.16.10
खरश्च निहतः संख्ये त्रिशिराश्च निपातितः।
दूषणश्च महातेजा रामेण विदितात्मना ॥ ५.१६.१० ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഖരൻ വധിക്കപ്പെട്ടു; ത്രിശിരസ്സ് വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു; മഹാതേജസ്വിയായ ദൂഷണനും ആത്മജ്ഞനായ രാമനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
5.16.11
ऐश्वर्यं वानराणां च दुर्लभं वालिपालितम्।
अस्या निमित्ते सुग्रीवः प्राप्तवाँल्लोकविश्रुतः ॥ ५.१६.११ ॥
വാലി സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന വാനരരുടെ ദുർലഭമായ ഐശ്വര്യം, ഇവളുടെ കാരണത്താൽ ലോകപ്രസിദ്ധനായ സുഗ്രീവൻ നേടി.
5.16.12
सागरश्च मयाऽऽक्रान्तः श्रीमान् नदनदीपतिः।
अस्या हेतोर्विशालाक्ष्याः पुरी चेयं निरीक्षिता ॥ ५.१६.१२ ॥
നദികളുടെയും പുഴകളുടെയും അധിപനായ ശ്രീമാനായ സാഗരത്തെ ഞാൻ കടന്നു; ഈ വിശാലാക്ഷിക്കുവേണ്ടിയാണ് ഈ നഗരവും പരിശോധിക്കപ്പെട്ടത്.
5.16.13
यदि रामः समुद्रान्तां मेदिनीं परिवर्तयेत्।
अस्याः कृते जगच्चापि युक्तमित्येव मे मतिः ॥ ५.१६.१३ ॥
രാമൻ സമുദ്രം വരെയുള്ള ഭൂമിയെ മറിച്ചിട്ടാലും, അവൾക്കുവേണ്ടി ഈ ലോകം തന്നെയും യുക്തമാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
5.16.14
राज्यं वा त्रिषु लोकेषु सीता वा जनकात्मजा।
त्रैलोक्यराज्यं सकलं सीताया नाप्नुयात् कलाम् ॥ ५.१६.१४ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ രാജ്യമോ, അതോ ജനകപുത്രിയായ സീതയോ — സമസ്ത ത്രിലോകരാജ്യവും സീതയുടെ ഒരു കലയെപ്പോലും നേടാനാവില്ല.
5.16.15
इयं सा धर्मशीलस्य जनकस्य महात्मनः।
सुता मैथिलराजस्य सीता भर्तृदृढव्रता ॥ ५.१६.१५ ॥
ഇവളാണ് ആ സീത — ധർമ്മശീലനും മഹാത്മാവുമായ ജനകന്റെ പുത്രി, മിഥിലാരാജാവിന്റെ മകൾ, ഭർത്താവിനോടുള്ള വ്രതത്തിൽ ദൃഢയായവൾ.
5.16.16
उत्थिता मेदिनीं भित्त्वा क्षेत्रे हलमुखक्षते।
पद्मरेणुनिभैः कीर्णा शुभैः केदारपांसुभिः ॥ ५.१६.१६ ॥
വയലിൽ കലപ്പയുടെ മുനകൊണ്ട് ഉഴപ്പെട്ട ഭൂമി പിളർന്ന് അവൾ ഉയർന്നു; താമരപ്പൊടിപോലെ മംഗളകരമായ വയൽപ്പൊടിയാൽ പൊതിഞ്ഞവൾ.
5.16.17
विक्रान्तस्यार्यशीलस्य संयुगेष्वनिवर्तिनः।
स्नुषा दशरथस्यैषा ज्येष्ठा राज्ञो यशस्विनी ॥ ५.१६.१७ ॥
പരാക്രമിയും ആര്യശീലനും യുദ്ധങ്ങളിൽ പിന്തിരിയാത്തവനുമായ ദശരഥന്റെ മരുമകൾ ഇവൾ — രാജാവിന്റെ മൂത്ത മരുമകൾ, യശസ്വിനി.
5.16.18
धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य रामस्य विदितात्मनः।
इयं सा दयिता भार्या राक्षसीवशमागता ॥ ५.१६.१८ ॥
ധർമ്മജ്ഞനും കൃതജ്ഞനും ആത്മസംയമിയുമായ രാമന്റെ പ്രിയ ഭാര്യയാണ് ഇവൾ — ഇപ്പോൾ രാക്ഷസിയുടെ അധീനതയിലായി.
5.16.19
सर्वान् भोगान् परित्यज्य भर्तृस्नेहबलात् कृता।
अचिन्तयित्वा कष्टानि प्रविष्टा निर्जनं वनम् ॥ ५.१६.१९ ॥
ഭർത്തൃസ്നേഹത്തിന്റെ ബലത്താൽ എല്ലാ സുഖഭോഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, കഷ്ടതകളെ ഗണിക്കാതെ അവൾ വിജനമായ വനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
5.16.20
संतुष्टा फलमूलेन भर्तृशुश्रूषणापरा।
या परां भजते प्रीतिं वनेऽपि भवने यथा ॥ ५.१६.२० ॥
പഴങ്ങളിലും കിഴങ്ങുകളിലും സംതൃപ്തയായി, ഭർത്താവിനെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതിൽ മുഴുകി, കാട്ടിലും വീട്ടിലെന്നപോലെ പരമമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നവൾ.
5.16.21
सेयं कनकवर्णांगी नित्यं सुस्मितभाषिणी।
सहते यातनामेतामनर्थानामभागिनी ॥ ५.१६.२१ ॥
സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള അംഗങ്ങളോടു കൂടിയവളും എപ്പോഴും മധുരമായി പുഞ്ചിരിച്ചു സംസാരിക്കുന്നവളുമായ ഇവൾ, ദുരിതങ്ങൾക്ക് അർഹയല്ലാതിരുന്നിട്ടും ഈ പീഡ സഹിക്കുന്നു.
5.16.22
इमां तु शीलसम्पन्नां द्रष्टुमिच्छति राघवः।
रावणेन प्रमथितां प्रपामिव पिपासितः ॥ ५.१६.२२ ॥
ശീലസമ്പന്നയായ ഇവളെ രാഘവൻ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; രാവണനാൽ പീഡിതയായ ഇവളെ, ദാഹിച്ചവൻ ജലാശയത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ.
5.16.23
अस्या नूनं पुनर्लाभाद् राघवः प्रीतिमेष्यति।
राजा राज्यपरिभ्रष्टः पुनः प्राप्येव मेदिनीम् ॥ ५.१६.२३ ॥
ഇവളെ വീണ്ടും കിട്ടുന്നതിനാൽ രാഘവൻ തീർച്ചയായും സന്തോഷിക്കും; രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട രാജാവ് വീണ്ടും ഭൂമി നേടുന്നതുപോലെ.
5.16.24
कामभोगैः परित्यक्ता हीना बन्धुजनेन च।
धारयत्यात्मनो देहं तत्समागमकाङ्क्षिणी ॥ ५.१६.२४ ॥
കാമഭോഗങ്ങളാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവളും ബന്ധുജനങ്ങളാൽ വിട്ടുപിരിഞ്ഞവളുമായ അവൾ, അവനെ കൂടാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ മാത്രം തന്റെ ശരീരം നിലനിർത്തുന്നു.
5.16.25
नैषा पश्यति राक्षस्यो नेमान् पुष्पफलद्रुमान्।
एकस्थहृदया नूनं राममेवानुपश्यति ॥ ५.१६.२५ ॥
അവൾ രാക്ഷസിമാരെയോ ഈ പുഷ്പഫലവൃക്ഷങ്ങളെയോ കാണുന്നില്ല. ഏകാഗ്രഹൃദയയായ അവൾ തീർച്ചയായും രാമനെ മാത്രമേ നിരന്തരം കാണുന്നുള്ളൂ.
5.16.26
भर्ता नाम परं नार्याः शोभनं भूषणादपि।
एषा हि रहिता तेन शोभनार्हा न शोभते ॥ ५.१६.२६ ॥
സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവുതന്നെയാണ് ആഭരണങ്ങളെക്കാളും ഉത്കൃഷ്ടമായ അലങ്കാരം. അവനില്ലാത്ത ഇവൾ അലങ്കാരത്തിന് അർഹയാണെങ്കിലും ശോഭിക്കുന്നില്ല.
5.16.27
दुष्करं कुरुते रामो हीनो यदनया प्रभुः।
धारयत्यात्मनो देहं न दुःखेनावसीदति ॥ ५.१६.२७ ॥
ഇവളിൽനിന്ന് വേർപെട്ടിട്ടും പ്രഭുവായ രാമൻ ദുഷ്കരമായ കാര്യം ചെയ്യുന്നു; തന്റെ ദേഹത്തെ ധരിക്കുന്നു, ദുഃഖത്താൽ തളരുന്നില്ല.
5.16.28
इमामसितकेशान्तां शतपत्रनिभेक्षणाम्।
सुखार्हां दुःखितां ज्ञात्वा ममापि व्यथितं मनः ॥ ५.१६.२८ ॥
കറുത്ത മുടിച്ചുരുളുകളും താമരദളം പോലുള്ള കണ്ണുകളുമുള്ള ഇവൾ സുഖത്തിന് അർഹയായിരിക്കെ ദുഃഖിതയായിരിക്കുന്നത് കണ്ട് എന്റെ മനസ്സും വേദനിക്കുന്നു.
5.16.29
क्षितिक्षमा पुष्करसंनिभेक्षणा
या रक्षिता राघवलक्ष्मणाभ्याम्।
सा राक्षसीभिर्विकृतेक्षणाभिः
संरक्ष्यते सम्प्रति वृक्षमूले ॥ ५.१६.२९ ॥
ഭൂമിപോലെ ക്ഷമയുള്ള, താമരക്കണ്ണുള്ള, രാഘവനും ലക്ഷ്മണനും രക്ഷിച്ചിരുന്ന ഇവളെ ഇപ്പോൾ വികൃതമായ കണ്ണുകളുള്ള രാക്ഷസിമാർ മരത്തിൻചുവട്ടിൽ കാവൽ വെക്കുന്നു.
5.16.30
हिमहतनलिनीव नष्टशोभा
व्यसनपरम्परया निपीड्यमाना।
सहचररहितेव चक्रवाकी
जनकसुता कृपणां दशां प्रपन्ना ॥ ५.१६.३० ॥
മഞ്ഞേറ്റ താമരപ്പൊയ്കപോലെ ശോഭ നശിച്ച്, തുടർച്ചയായ വിപത്തുകളാൽ ഞെരുങ്ങി, ഇണയില്ലാത്ത ചക്രവാകിപോലെ ജനകപുത്രി ദീനാവസ്ഥയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
5.16.31
अस्या हि पुष्पावनताग्रशाखाः
शोकं दृढं वै जनयन्त्यशोकाः।
हिमव्यपायेन च शीतरश्मि-
रभ्युत्थितो नैकसहस्ररश्मिः ॥ ५.१६.३१ ॥
അവൾക്കുവേണ്ടി പൂക്കളാൽ തൂങ്ങിയ അഗ്രശാഖകളുള്ള അശോകവൃക്ഷങ്ങൾ ഗാഢമായ ശോകം തന്നെ ഉണ്ടാക്കുന്നു; മഞ്ഞ് നീങ്ങിയപ്പോൾ തണുത്ത രശ്മികളുള്ള ചന്ദ്രനും ആയിരം രശ്മികളുള്ള സൂര്യനും ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.
5.16.32
इत्येवमर्थं कपिरन्ववेक्ष्य
सीतेयमित्येव तु जातबुद्धिः।
संश्रित्य तस्मिन् निषसाद वृक्षे
बली हरीणामृषभस्तरस्वी ॥ ५.१६.३२ ॥
ഇങ്ങനെ സ്ഥിതി നന്നായി നിരീക്ഷിച്ച്, 'ഇവൾ സീതയാണ്' എന്ന് ബോധ്യമായ, വാനരശ്രേഷ്ഠനും ബലവാനും വേഗവാനുമായ ആ കപി ആ വൃക്ഷത്തിൽ അഭയം തേടി ഇരുന്നു.