ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 5.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.17.1
ततः कुमुदखण्डाभो निर्मलं निर्मलोदयः।
प्रजगाम नभश्चन्द्रो हंसो नीलमिवोदकम् ॥ ५.१७.१ ॥
ಆಗ ಕುಮುದ ಪುಷ್ಪದ ತುಂಡಿನಂತೆ ಬೆಳ್ಳಗಿದ್ದ, ನಿರ್ಮಲ ಉದಯವುಳ್ಳ ಚಂದ್ರನು ನೀಲಜಲದಲ್ಲಿ ಹಂಸದಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದನು.
5.17.2
साचिव्यमिव कुर्वन् स प्रभया निर्मलप्रभः।
चन्द्रमा रश्मिभिः शीतैः सिषेवे पवनात्मजम् ॥ ५.१७.२ ॥
ಸಹಾಯಕನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭೆಯ ಆ ಚಂದ್ರನು ತನ್ನ ತಂಪಾದ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ವಾಯುಪುತ್ರನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದನು.
5.17.3
स ददर्श ततः सीतां पूर्णचन्द्रनिभाननाम्।
शोकभारैरिव न्यस्तां भारैर्नावमिवाम्भसि ॥ ५.१७.३ ॥
ಆಗ ಅವನು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಶೋಕದ ಭಾರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದವಳಾಗಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರದಿಂದ ಮುಳುಗಿದ ದೋಣಿಯಂತಿದ್ದಳು.
5.17.4
दिदृक्षमाणो वैदेहीं हनूमान् मारुतात्मजः।
स ददर्शाविदूरस्था राक्षसीर्घोरदर्शनाः ॥ ५.१७.४ ॥
ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ನೋಡಬಯಸಿದ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು, ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸಿಯರನ್ನು ಕಂಡನು.
5.17.5
एकाक्षीमेककर्णां च कर्णप्रावरणां तथा।
अकर्णां शङ्कुकर्णां च मस्तकोच्छ्वासनासिकाम् ॥ ५.१७.५ ॥
ಒಂದೇ ಕಣ್ಣಿನವಳು, ಒಂದೇ ಕಿವಿಯವಳು, ಕಿವಿಗಳನ್ನೇ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ ಹೊದ್ದವಳು, ಕಿವಿ ಇಲ್ಲದವಳು, ಶಂಕುವಿನಂತಹ ಕಿವಿಯವಳು, ತಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮೇಲೆತ್ತಿದ ಮೂಗಿನವಳು.
5.17.6
अतिकायोत्तमांगीं च तनुदीर्घशिरोधराम्।
ध्वस्तकेशीं तथाकेशीं केशकम्बलधारिणीम् ॥ ५.१७.६ ॥
ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದೇಹದವಳು, ತೆಳ್ಳಗಿನ ಉದ್ದ ಕುತ್ತಿಗೆಯವಳು, ಕೆದರಿದ ಕೂದಲಿನವಳು, ಕೂದಲಿಲ್ಲದವಳು, ಕೂದಲನ್ನೇ ಕಂಬಳಿಯಾಗಿ ಹೊದ್ದವಳು.
5.17.7
लम्बकर्णललाटां च लम्बोदरपयोधराम्।
लम्बोष्ठीं चिबुकोष्ठीं च लम्बास्यां लम्बजानुकाम् ॥ ५.१७.७ ॥
ಉದ್ದವಾದ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಹಣೆಯುಳ್ಳವರು, ಉದ್ದವಾದ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳವರು, ಉದ್ದವಾದ ತುಟಿಗಳುಳ್ಳವರು, ಗದ್ದದಂತಹ ತುಟಿಗಳುಳ್ಳವರು, ಉದ್ದವಾದ ಮುಖವುಳ್ಳವರು, ಉದ್ದವಾದ ಮೊಣಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವರು.
5.17.8
ह्रस्वां दीर्घां च कुब्जां च विकटां वामनां तथा।
करालां भुग्नवक्त्रां च पिंगाक्षीं विकृताननाम् ॥ ५.१७.८ ॥
ಕುಳ್ಳಿಯರು, ಎತ್ತರದವರು, ಕುಬ್ಜರು, ವಿಕಾರರು, ವಾಮನರು, ಭಯಂಕರರು, ಓರೆಯಾದ ಮುಖವುಳ್ಳವರು, ಪಿಂಗಳ ಕಣ್ಣಿನವರು, ವಿಕೃತ ಮುಖವುಳ್ಳವರು.
5.17.9
विकृताः पिंगलाः कालीः क्रोधनाः कलहप्रियाः।
कालायसमहाशूलकूटमुद्गरधारिणीः ॥ ५.१७.९ ॥
ವಿಕೃತರು, ಪಿಂಗಳರು, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವರು, ಕ್ರೋಧಿಗಳು, ಜಗಳವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರು; ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣದ ದೊಡ್ಡ ಶೂಲ, ಕೂಟ, ಮುದ್ಗರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು.
5.17.10
वराहमृगशार्दूलमहिषाजशिवामुखाः।
गजोष्ट्रहयपादाश्च निखातशिरसोऽपराः ॥ ५.१७.१० ॥
ಹಂದಿ, ಜಿಂಕೆ, ಹುಲಿ, ಎಮ್ಮೆ, ಆಡು, ನರಿ ಮುಖದವರು; ಆನೆ, ಒಂಟೆ, ಕುದುರೆ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವರು; ಮುಳುಗಿದ ತಲೆಯವರು ಇತರರು.
5.17.11
एकहस्तैकपादाश्च खरकर्ण्यश्वकर्णिकाः।
गोकर्णीर्हस्तिकर्णीश्च हरिकर्णीस्तथापराः ॥ ५.१७.११ ॥
ಒಂದೇ ಕೈ, ಒಂದೇ ಕಾಲುಳ್ಳವರು; ಕತ್ತೆ, ಕುದುರೆ, ಹಸು, ಆನೆ, ಜಿಂಕೆ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳ ಇತರರು.
5.17.12
अतिनासाश्च काश्चिच्च तिर्यङ्नासा अनासिकाः।
गजसंनिभनासाश्च ललाटोच्छ्वासनासिकाः ॥ ५.१७.१२ ॥
ಕೆಲವರು ಅತಿ ಉದ್ದ ಮೂಗಿನವರು, ಕೆಲವರು ಓರೆ ಮೂಗಿನವರು, ಮೂಗಿಲ್ಲದವರು, ಆನೆಯಂತಹ ಮೂಗಿನವರು, ಹಣೆಯಿಂದ ಉಸಿರಾಡುವ ಮೂಗಿನವರು.
5.17.13
हस्तिपादा महापादा गोपादाः पादचूलिकाः।
अतिमात्रशिरोग्रीवा अतिमात्रकुचोदरीः ॥ ५.१७.१३ ॥
ಆನೆಯ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವರು, ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವರು, ಹಸುವಿನ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವರು, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಚಲುಗಳುಳ್ಳವರು; ಅತಿಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನವರು, ಅತಿಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳವರು.
5.17.14
अतिमात्रास्यनेत्राश्च दीर्घजिह्वाननास्तथा।
अजामुखीर्हस्तिमुखीर्गोमुखीः सूकरीमुखीः ॥ ५.१७.१४ ॥
ಅತಿಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವರು; ಉದ್ದ ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಮುಖವುಳ್ಳವರು; ಮೇಕೆ ಮುಖ, ಆನೆ ಮುಖ, ಹಸು ಮುಖ, ಹಂದಿ ಮುಖದವರು.
5.17.15
हयोष्ट्रखरवक्त्राश्च राक्षसीर्घोरदर्शनाः।
शूलमुद्गरहस्ताश्च क्रोधनाः कलहप्रियाः ॥ ५.१७.१५ ॥
ಕುದುರೆ, ಒಂಟೆ, ಕತ್ತೆ ಮುಖದ ರಾಕ್ಷಸಿಯರು ಭಯಂಕರರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶೂಲ, ಗದೆ ಹಿಡಿದವರು, ಕೋಪಿಷ್ಠರು, ಜಗಳವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರು.
5.17.16
कराला धूम्रकेशिन्यो राक्षसीर्विकृताननाः।
पिबन्ति सततं पानं सुरामांससदाप्रियाः ॥ ५.१७.१६ ॥
ಭಯಂಕರರಾದ, ಹೊಗೆಬಣ್ಣದ ಕೂದಲಿನ, ವಿಕೃತ ಮುಖದ ರಾಕ್ಷಸಿಯರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮದ್ಯ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರು ಸದಾ ಸುರೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರು.
5.17.17
मांसशोणितदिग्धांगीर्मांसशोणितभोजनाः।
ता ददर्श कपिश्रेष्ठो रोमहर्षणदर्शनाः ॥ ५.१७.१७ ॥
ಮಾಂಸ ರಕ್ತದಿಂದ ಮೆತ್ತಿದ ದೇಹದವರು, ಮಾಂಸ ರಕ್ತವನ್ನು ತಿನ್ನುವವರಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯರನ್ನು ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನು (ಹನುಮಂತನು) ಕಂಡನು; ಅವರು ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸುವ ರೂಪದವರು.
5.17.18
स्कन्धवन्तमुपासीनाः परिवार्य वनस्पतिम्।
तस्याधस्ताच्च तां देवीं राजपुत्रीमनिन्दिताम् ॥ ५.१७.१८ ॥
ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯರು ಕೊಂಬೆಗಳುಳ್ಳ ಆ ಮರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದರು; ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಆ ದೇವಿ, ರಾಜಪುತ್ರಿ, ನಿರ್ದೋಷಿ (ಸೀತೆ) ಇದ್ದಳು.
5.17.19
लक्षयामास लक्ष्मीवान् हनूमाञ्जनकात्मजाम्।
निष्प्रभां शोकसंतप्तां मलसंकुलमूर्धजाम् ॥ ५.१७.१९ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮೀವಂತನಾದ ಹನುಮಂತನು ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ಕಂಡನು — ಕಾಂತಿಗುಂದಿ, ಶೋಕದಿಂದ ಬೆಂದು, ಕೊಳೆಯಿಂದ ಜಟೆಗಟ್ಟಿದ ಕೂದಲಿನೊಂದಿಗೆ.
5.17.20
क्षीणपुण्यां च्युतां भूमौ तारां निपतितामिव।
चारित्रव्यपदेशाढ्यां भर्तृदर्शनदुर्गताम् ॥ ५.१७.२० ॥
ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದ ತಾರೆಯಂತಿದ್ದಳು — ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳು, ಆದರೆ ಪತಿಯ ದರ್ಶನವಿಲ್ಲದೆ ದುರ್ಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಳು.
5.17.21
भूषणैरुत्तमैर्हीनां भर्तृवात्सल्यभूषिताम्।
राक्षसाधिपसंरुद्धां बन्धुभिश्च विनाकृताम् ॥ ५.१७.२१ ॥
ಉತ್ತಮ ಆಭರಣಗಳಿಲ್ಲದವಳು, ಪತಿಯ ವಾತ್ಸಲ್ಯವನ್ನೇ ಭೂಷಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವಳು, ರಾಕ್ಷಸರಾಜನಿಂದ ಬಂಧಿತಳು, ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಅಗಲಿದವಳು.
5.17.22
वियूथां सिंहसंरुद्धां बद्धां गजवधूमिव।
चन्द्ररेखां पयोदान्ते शारदाभ्रैरिवावृताम् ॥ ५.१७.२२ ॥
ಹಿಂಡಿನಿಂದ ಅಗಲಿ, ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣಾನೆಯಂತೆ; ಮಳೆಗಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಚಂದ್ರರೇಖೆಯಂತೆ.
5.17.23
क्लिष्टरूपामसंस्पर्शादयुक्तामिव वल्लकीम्।
स तां भर्तृहिते युक्तामयुक्तां रक्षसां वशे ॥ ५.१७.२३ ॥
ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದೆ ನೊಂದ ರೂಪವುಳ್ಳ, ಸ್ವರ ತಪ್ಪಿದ ವೀಣೆಯಂತೆ; ಪತಿಯ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದರೂ ರಾಕ್ಷಸರ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಳು.
5.17.24
अशोकवनिकामध्ये शोकसागरमाप्लुताम्।
ताभिः परिवृतां तत्र सग्रहामिव रोहिणीम् ॥ ५.१७.२४ ॥
ಅಶೋಕವನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವಳಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಗ್ರಹಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ರೋಹಿಣಿಯಂತೆ.
5.17.25
ददर्श हनुमांस्तत्र लतामकुसुमामिव।
सा मलेन च दिग्धांगी वपुषा चाप्यलंकृता।
मृणाली पङ्कदिग्धेव विभाति च न भाति च ॥ ५.१७.२५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಹೂವಿಲ್ಲದ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು. ಕೊಳೆಯಿಂದ ಮೆತ್ತಿದ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳವಳಾದರೂ ದೇಹದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಂತೆ ಇದ್ದಳು. ಕೆಸರಿನಿಂದ ಮೆತ್ತಿದ ತಾವರೆ ದಂಟಿನಂತೆ ಅವಳು ಹೊಳೆದಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯದಂತೂ ಇದ್ದಳು.
5.17.26
मलिनेन तु वस्त्रेण परिक्लिष्टेन भामिनीम्।
संवृतां मृगशावाक्षीं ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.१७.२६ ॥
ಕೊಳೆಯಾದ, ಹರಿದ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಸುಂದರಿಯನ್ನು, ಜಿಂಕೆಮರಿಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವಳನ್ನು, ಕಪಿ ಹನುಮಂತನು ಕಂಡನು.
5.17.27
तां देवीं दीनवदनामदीनां भर्तृतेजसा।
रक्षितां स्वेन शीलेन सीतामसितलोचनाम् ॥ ५.१७.२७ ॥
ಆ ದೇವಿಯನ್ನು, ಮುಖ ದೀನವಾಗಿದ್ದರೂ ದೀನಳಲ್ಲದವಳನ್ನು, ಪತಿಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿತಳಾದವಳನ್ನು, ತನ್ನ ಶೀಲದಿಂದಲೇ ರಕ್ಷಿತಳಾದವಳನ್ನು, ಸೀತೆಯನ್ನು, ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನವಳನ್ನು.
5.17.28
तां दृष्ट्वा हनुमान् सीतां मृगशावनिभेक्षणाम्।
मृगकन्यामिव त्रस्तां वीक्षमाणां समन्ततः ॥ ५.१७.२८ ॥
ಜಿಂಕೆಮರಿಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ಆ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಹನುಮಂತನು, ಭಯಗೊಂಡ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು.
5.17.29
दहन्तीमिव निःश्वासैर्वृक्षान् पल्लवधारिणः।
संघातमिव शोकानां दुःखस्योर्मिमिवोत्थिताम् ॥ ५.१७.२९ ॥
ಚಿಗುರು ಹೊತ್ತ ಮರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳಿಂದ ಸುಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಶೋಕಗಳ ರಾಶಿಯಂತೆ, ದುಃಖದ ಅಲೆಯಂತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದಳು.
5.17.30
तां क्षमां सुविभक्तांगीं विनाभरणशोभिनीम्।
प्रहर्षमतुलं लेभे मारुतिः प्रेक्ष्य मैथिलीम् ॥ ५.१७.३० ॥
ಸಹನಾಶೀಲಳೂ, ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿತ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳವಳೂ, ಆಭರಣವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಶೋಭಿಸುವವಳೂ ಆದ ಆ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾರುತಿ ಹನುಮಂತನು ಅತುಲ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದನು.
5.17.31
हर्षजानि च सोऽश्रूणि तां दृष्ट्वा मदिरेक्षणाम्।
मुमोच हनुमांस्तत्र नमश्चक्रे च राघवम् ॥ ५.१७.३१ ॥
ಅವಳನ್ನು ಮದಿರೆಯಂತೆ ಮತ್ತಿನ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳಾಗಿ ನೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು; ರಾಘವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
5.17.32
नमस्कृत्वाथ रामाय लक्ष्मणाय च वीर्यवान्।
सीतादर्शनसंहृष्टो हनुमान् संवृतोऽभवत् ॥ ५.१७.३२ ॥
ನಂತರ ರಾಮನಿಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸೀತೆಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ವೀರ್ಯವಂತ ಹನುಮಂತನು ತನ್ನನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡನು.