Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.17

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.17.1

ततः कुमुदखण्डाभो निर्मलं निर्मलोदयः।
प्रजगाम नभश्चन्द्रो हंसो नीलमिवोदकम् ॥ ५.१७.१ ॥

ଏବେ କୁମୁଦ ଫୁଲର ଖଣ୍ଡ ପରି ଶୁଭ୍ର, ନିର୍ମଳ ଉଦୟ ଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ନୀଳ ଜଳରେ ହଂସ ପରି ଆକାଶରେ ଆଗକୁ ଗଲା।

5.17.2

साचिव्यमिव कुर्वन् स प्रभया निर्मलप्रभः।
चन्द्रमा रश्मिभिः शीतैः सिषेवे पवनात्मजम् ॥ ५.१७.२ ॥

ସହାୟକର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି, ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜର ଶୀତଳ କିରଣରେ ପବନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେବା କଲା।

5.17.3

स ददर्श ततः सीतां पूर्णचन्द्रनिभाननाम्।
शोकभारैरिव न्यस्तां भारैर्नावमिवाम्भसि ॥ ५.१७.३ ॥

ଏବେ ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖଯୁକ୍ତା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ଶୋକ ଭାରରେ ଦବିଯାଇଥିବା, ଜଳରେ ଭାରରେ ଡୁବିଥିବା ନୌକା ପରି।

5.17.4

दिदृक्षमाणो वैदेहीं हनूमान् मारुतात्मजः।
स ददर्शाविदूरस्था राक्षसीर्घोरदर्शनाः ॥ ५.१७.४ ॥

ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଅଦୂରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ରୂପର ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

5.17.5

एकाक्षीमेककर्णां च कर्णप्रावरणां तथा।
अकर्णां शङ्कुकर्णां च मस्तकोच्छ्वासनासिकाम् ॥ ५.१७.५ ॥

ଏକ ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟା, ଏକ କାନ ବିଶିଷ୍ଟା, କାନକୁ ହିଁ ଓଢ଼ଣା କରିଥିବା, କାନ ନଥିବା, ଖଣ୍ଡା ପରି କାନ ଥିବା, ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ଆଡ଼କୁ ଉଠିଥିବା ନାକ ବିଶିଷ୍ଟା।

5.17.6

अतिकायोत्तमांगीं च तनुदीर्घशिरोधराम्।
ध्वस्तकेशीं तथाकेशीं केशकम्बलधारिणीम् ॥ ५.१७.६ ॥

ଅତି ବିଶାଳ ଶରୀର ବିଶିଷ୍ଟା, ପତଳା ଲମ୍ବା ବେକ ବିଶିଷ୍ଟା, ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ କେଶ ବିଶିଷ୍ଟା, କେଶ ନଥିବା, ଏବଂ କେଶର କମ୍ବଳ ପିନ୍ଧିଥିବା।

5.17.7

लम्बकर्णललाटां च लम्बोदरपयोधराम्।
लम्बोष्ठीं चिबुकोष्ठीं च लम्बास्यां लम्बजानुकाम् ॥ ५.१७.७ ॥

ଲମ୍ବା କାନ ଓ ଲମ୍ବା କପାଳ ବିଶିଷ୍ଟା, ଲମ୍ବା ପେଟ ଓ ଲମ୍ବା ସ୍ତନ ବିଶିଷ୍ଟା, ଲମ୍ବା ଓଠ ବିଶିଷ୍ଟା, ଥୂଣିପରି ଓଠ ବିଶିଷ୍ଟା, ଲମ୍ବା ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟା ଏବଂ ଲମ୍ବା ଆଣ୍ଠୁ ବିଶିଷ୍ଟା।

5.17.8

ह्रस्वां दीर्घां च कुब्जां च विकटां वामनां तथा।
करालां भुग्नवक्त्रां च पिंगाक्षीं विकृताननाम् ॥ ५.१७.८ ॥

ଖର୍ବା ଓ ଦୀର୍ଘା, କୁବ୍ଜା ଓ ବିକଟା, ବାମନା, ଭୟଙ୍କରା, ବଙ୍କା ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟା, ପିଙ୍ଗଳ ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟା ଏବଂ ବିକୃତ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟା।

5.17.9

विकृताः पिंगलाः कालीः क्रोधनाः कलहप्रियाः।
कालायसमहाशूलकूटमुद्गरधारिणीः ॥ ५.१७.९ ॥

ବିକୃତା, ପିଙ୍ଗଳା, କଳା, କ୍ରୋଧୀ ଓ କଳହପ୍ରିୟା; କଳା ଲୁହାର ବଡ଼ ଶୂଳ, କୂଟ ଓ ମୁଦ୍ଗର ଧାରିଣୀ।

5.17.10

वराहमृगशार्दूलमहिषाजशिवामुखाः।
गजोष्ट्रहयपादाश्च निखातशिरसोऽपराः ॥ ५.१७.१० ॥

ବରାହ, ମୃଗ, ବାଘ, ମହିଷ, ଛାଗ ଓ ଶୃଗାଳ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟା; ହାତୀ, ଓଟ ଓ ଘୋଡ଼ା ପାଦ ବିଶିଷ୍ଟା ଏବଂ ନିମଜ୍ଜିତ ମସ୍ତକ ବିଶିଷ୍ଟା ଅନ୍ୟ।

5.17.11

एकहस्तैकपादाश्च खरकर्ण्यश्वकर्णिकाः।
गोकर्णीर्हस्तिकर्णीश्च हरिकर्णीस्तथापराः ॥ ५.१७.११ ॥

ଏକ ହାତ ଓ ଏକ ପାଦ ବିଶିଷ୍ଟା; ଗଧ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ହାତୀ ଓ ହରିଣର କାନ ବିଶିଷ୍ଟା ଅନ୍ୟମାନେ।

5.17.12

अतिनासाश्च काश्चिच्च तिर्यङ्नासा अनासिकाः।
गजसंनिभनासाश्च ललाटोच्छ्वासनासिकाः ॥ ५.१७.१२ ॥

କେହି ଅତି ଲମ୍ବା ନାକ ବିଶିଷ୍ଟା, କେହି ତିର୍ଯ୍ୟକ ନାକ ବିଶିଷ୍ଟା, କେହି ନାକବିହୀନା, ହାତୀ ପରି ନାକ ବିଶିଷ୍ଟା ଏବଂ କପାଳରୁ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ନାକ ବିଶିଷ୍ଟା।

5.17.13

हस्तिपादा महापादा गोपादाः पादचूलिकाः।
अतिमात्रशिरोग्रीवा अतिमात्रकुचोदरीः ॥ ५.१७.१३ ॥

ହାତୀ ପରି ଗୋଡ଼, ବଡ଼ ଗୋଡ଼, ଗାଈ ପରି ଗୋଡ଼ ଓ ଗୋଡ଼ରେ ଗୁଚ୍ଛ ଥିବା; ଅତ୍ୟଧିକ ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ, ଅତ୍ୟଧିକ ବଡ଼ ସ୍ତନ ଓ ପେଟ ଥିବା।

5.17.14

अतिमात्रास्यनेत्राश्च दीर्घजिह्वाननास्तथा।
अजामुखीर्हस्तिमुखीर्गोमुखीः सूकरीमुखीः ॥ ५.१७.१४ ॥

ଅତ୍ୟଧିକ ବଡ଼ ମୁଖ ଓ ଆଖିଥିବା, ଲମ୍ବା ଜିଭ ଓ ମୁହଁଥିବା; କେହି ଛେଳି-ମୁହଁ, କେହି ହାତୀ-ମୁହଁ, କେହି ଗାଈ-ମୁହଁ, କେହି ଶୂକର-ମୁହଁ।

5.17.15

हयोष्ट्रखरवक्त्राश्च राक्षसीर्घोरदर्शनाः।
शूलमुद्गरहस्ताश्च क्रोधनाः कलहप्रियाः ॥ ५.१७.१५ ॥

ଘୋଡ଼ା, ଓଟ ଓ ଗଧ ମୁହଁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ହାତରେ ଶୂଳ ଓ ମୁଦ୍ଗର ଧରିଥିବା, କ୍ରୋଧୀ ଓ କଳହପ୍ରିୟ।

5.17.16

कराला धूम्रकेशिन्यो राक्षसीर्विकृताननाः।
पिबन्ति सततं पानं सुरामांससदाप्रियाः ॥ ५.१७.१६ ॥

ଭୟଙ୍କର, ଧୂଆଁ ରଙ୍ଗ କେଶ ଥିବା, ବିକୃତ ମୁହଁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ନିରନ୍ତର ମଦ ପାନ କରୁଥିଲେ; ସେମାନେ ସର୍ବଦା ସୁରା ଓ ମାଂସପ୍ରିୟ।

5.17.17

मांसशोणितदिग्धांगीर्मांसशोणितभोजनाः।
ता ददर्श कपिश्रेष्ठो रोमहर्षणदर्शनाः ॥ ५.१७.१७ ॥

ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଶରୀରଥିବା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ (ହନୁମାନ) ଦେଖିଲେ; ସେମାନେ ରୋମାଞ୍ଚକର ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲେ।

5.17.18

स्कन्धवन्तमुपासीनाः परिवार्य वनस्पतिम्।
तस्याधस्ताच्च तां देवीं राजपुत्रीमनिन्दिताम् ॥ ५.१७.१८ ॥

ସେହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଶାଖାବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ବୃକ୍ଷକୁ ଘେରି ବସିଥିଲେ; ତାର ତଳେ ସେହି ଦେବୀ, ରାଜକନ୍ୟା, ନିର୍ଦୋଷା (ସୀତା) ଥିଲେ।

5.17.19

लक्षयामास लक्ष्मीवान् हनूमाञ्जनकात्मजाम्।
निष्प्रभां शोकसंतप्तां मलसंकुलमूर्धजाम् ॥ ५.१७.१९ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମୀବାନ ହନୁମାନ ଜନକତନୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ — ପ୍ରଭାହୀନା, ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତା, ମଇଳାରେ ଜଟିଳ କେଶ ଥିବା।

5.17.20

क्षीणपुण्यां च्युतां भूमौ तारां निपतितामिव।
चारित्रव्यपदेशाढ्यां भर्तृदर्शनदुर्गताम् ॥ ५.१७.२० ॥

ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାରା ପରି — ସଦାଚାରର ଖ୍ୟାତିରେ ସମୃଦ୍ଧା, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାମୀ ଦର୍ଶନ ବିନା ଦୁର୍ଗତିରେ।

5.17.21

भूषणैरुत्तमैर्हीनां भर्तृवात्सल्यभूषिताम्।
राक्षसाधिपसंरुद्धां बन्धुभिश्च विनाकृताम् ॥ ५.१७.२१ ॥

ଉତ୍ତମ ଅଳଙ୍କାର ବିହୀନା, ସ୍ୱାମୀ ସ୍ନେହରେ ହିଁ ଭୂଷିତା, ରାକ୍ଷସାଧିପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ଧା, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନା।

5.17.22

वियूथां सिंहसंरुद्धां बद्धां गजवधूमिव।
चन्द्ररेखां पयोदान्ते शारदाभ्रैरिवावृताम् ॥ ५.१७.२२ ॥

ଯୂଥରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଓ ବନ୍ଧା ହସ୍ତିନୀ ପରି; ବର୍ଷାଋତୁ ଶେଷରେ ଶରତ ମେଘରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା ପରି।

5.17.23

क्लिष्टरूपामसंस्पर्शादयुक्तामिव वल्लकीम्।
स तां भर्तृहिते युक्तामयुक्तां रक्षसां वशे ॥ ५.१७.२३ ॥

ସ୍ପର୍ଶ ଅଭାବରେ କ୍ଲିଷ୍ଟ ରୂପ, ସ୍ୱରଭ୍ରଷ୍ଟ ବୀଣା ପରି; ସ୍ୱାମୀ ହିତରେ ନିଯୁକ୍ତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବଶରେ ଥିଲେ।

5.17.24

अशोकवनिकामध्ये शोकसागरमाप्लुताम्।
ताभिः परिवृतां तत्र सग्रहामिव रोहिणीम् ॥ ५.१७.२४ ॥

ଅଶୋକ ବାଟିକା ମଧ୍ୟରେ ଶୋକସାଗରରେ ବୁଡ଼ିଥିବା, ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହିତ ରୋହିଣୀ ପରି।

5.17.25

ददर्श हनुमांस्तत्र लतामकुसुमामिव।
सा मलेन च दिग्धांगी वपुषा चाप्यलंकृता।
मृणाली पङ्कदिग्धेव विभाति च न भाति च ॥ ५.१७.२५ ॥

ସେଠାରେ ହନୁମାନ ଫୁଲବିହୀନ ଲତା ପରି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ମଇଳାରେ ଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଥିଲେ ବି ସେ ଶରୀରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ପରି ଥିଲେ। କାଦୁଅରେ ଲିପ୍ତ ପଦ୍ମନାଳ ପରି ସେ ଝଲସୁଥିଲେ ଏବଂ ଝଲସୁନଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

5.17.26

मलिनेन तु वस्त्रेण परिक्लिष्टेन भामिनीम्।
संवृतां मृगशावाक्षीं ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.१७.२६ ॥

ମଇଳା ଓ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ ସେହି ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ, ମୃଗଶାବକ ପରି ଆଖିଥିବା ତାଙ୍କୁ, କପି ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ।

5.17.27

तां देवीं दीनवदनामदीनां भर्तृतेजसा।
रक्षितां स्वेन शीलेन सीतामसितलोचनाम् ॥ ५.१७.२७ ॥

ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ, ଯାଙ୍କ ମୁଖ ଦୀନ ଥିଲା ତଥାପି ଯିଏ ଦୀନ ନ ଥିଲେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ତେଜରେ ରକ୍ଷିତ, ନିଜ ଶୀଳରେ ହିଁ ରକ୍ଷିତ, ସୀତାଙ୍କୁ, କଳା ଆଖିଥିବା ତାଙ୍କୁ।

5.17.28

तां दृष्ट्वा हनुमान् सीतां मृगशावनिभेक्षणाम्।
मृगकन्यामिव त्रस्तां वीक्षमाणां समन्ततः ॥ ५.१७.२८ ॥

ମୃଗଶାବକ ପରି ଆଖିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହନୁମାନ, ଭୀତ ହରିଣୀ ପରି ଚାରିପଟେ ଚାହୁଁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

5.17.29

दहन्तीमिव निःश्वासैर्वृक्षान् पल्लवधारिणः।
संघातमिव शोकानां दुःखस्योर्मिमिवोत्थिताम् ॥ ५.१७.२९ ॥

ପଲ୍ଲବଧାରୀ ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ନିଃଶ୍ୱାସରେ ଦହନ କରୁଥିବା ପରି, ଶୋକରାଶି ପରି, ଦୁଃଖର ଲହରୀ ପରି ଉଠିଥିବା।

5.17.30

तां क्षमां सुविभक्तांगीं विनाभरणशोभिनीम्।
प्रहर्षमतुलं लेभे मारुतिः प्रेक्ष्य मैथिलीम् ॥ ५.१७.३० ॥

କ୍ଷମାଶୀଳା, ସୁଡୌଳ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା, ଅଳଙ୍କାର ବିନା ମଧ୍ୟ ଶୋଭମାନା ସେହି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଦେଖି ମାରୁତି ହନୁମାନ ଅତୁଳ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।

5.17.31

हर्षजानि च सोऽश्रूणि तां दृष्ट्वा मदिरेक्षणाम्।
मुमोच हनुमांस्तत्र नमश्चक्रे च राघवम् ॥ ५.१७.३१ ॥

ମଦିରା ପରି ମତ୍ତ ନୟନ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହନୁମାନ ସେଠାରେ ହର୍ଷରୁ ଜାତ ଅଶ୍ରୁ ବହାଇଲେ ଏବଂ ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

5.17.32

नमस्कृत्वाथ रामाय लक्ष्मणाय च वीर्यवान्।
सीतादर्शनसंहृष्टो हनुमान् संवृतोऽभवत् ॥ ५.१७.३२ ॥

ତା'ପରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସୀତାଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ହର୍ଷିତ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ହନୁମାନ ନିଜକୁ ଲୁଚାଇ ରହିଲେ।