ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 5.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.19.1
तस्मिन्नेव ततः काले राजपुत्री त्वनिन्दिता।
रूपयौवनसम्पन्नं भूषणोत्तमभूषितम् ॥ ५.१९.१ ॥
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಯೌವನದಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿದ್ದಳು.
5.19.2
ततो दृष्ट्वैव वैदेही रावणं राक्षसाधिपम्।
प्रावेपत वरारोहा प्रवाते कदली यथा ॥ ५.१९.२ ॥
ಆಗ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆಯೇ ವೈದೇಹಿ ಗಾಳಿಗೆ ಬಾಳೆಗಿಡ ನಡುಗುವಂತೆ ನಡುಗಿದಳು.
5.19.3
ऊरुभ्यामुदरं छाद्य बाहुभ्यां च पयोधरौ।
उपविष्टा विशालाक्षी रुदती वरवर्णिनी ॥ ५.१९.३ ॥
ತೊಡೆಗಳಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನೂ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಸ್ತನಗಳನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದ ವಿಶಾಲನೇತ್ರೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದವಳು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಳು.
5.19.4
दशग्रीवस्तु वैदेहीं रक्षितां राक्षसीगणैः।
ददर्श दीनां दुःखार्तां नावं सन्नामिवार्णवे ॥ ५.१९.४ ॥
ದಶಗ್ರೀವ ರಾವಣನು ರಾಕ್ಷಸಿಯರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟ, ದೀನಳಾದ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಅವಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದೋಣಿಯಂತಿದ್ದಳು.
5.19.5
असंवृतायामासीनां धरण्यां संशितव्रताम्।
छिन्नां प्रपतितां भूमौ शाखामिव वनस्पतेः ॥ ५.१९.५ ॥
ತೆರೆದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ, ದೃಢವ್ರತೆಯಾದ ಆಕೆ, ಮರದಿಂದ ಕಡಿದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಕೊಂಬೆಯಂತಿದ್ದಳು.
5.19.6
मलमण्डनदिग्धांगीं मण्डनार्हाममण्डनाम्।
मृणाली पङ्कदिग्धेव विभाति न विभाति च ॥ ५.१९.६ ॥
ಕೊಳೆ ಮತ್ತು ಧೂಳು ಮೆತ್ತಿದ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳವಳಾಗಿ, ಆಭರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಾದರೂ ಅಲಂಕಾರರಹಿತಳಾಗಿ, ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಂಟಿದ ತಾವರೆ ದಂಟಿನಂತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಳೆದಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ.
5.19.7
समीपं राजसिंहस्य रामस्य विदितात्मनः।
संकल्पहयसंयुक्तैर्यान्तीमिव मनोरथैः ॥ ५.१९.७ ॥
ಸಂಕಲ್ಪವೆಂಬ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಮನೋರಥಗಳಿಂದ, ಆತ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಜಸಿಂಹ ರಾಮನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಂತೆ.
5.19.8
शुष्यन्तीं रुदतीमेकां ध्यानशोकपरायणाम्।
दुःखस्यान्तमपश्यन्तीं रामां राममनुव्रताम् ॥ ५.१९.८ ॥
ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತ, ಅಳುತ್ತ, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದುಃಖದ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣದೆ, ರಾಮನನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೀತೆ.
5.19.9
चेष्टमानामथाविष्टां पन्नगेन्द्रवधूमिव।
धूप्यमानां ग्रहेणेव रोहिणीं धूमकेतुना ॥ ५.१९.९ ॥
ನಾಗರಾಜನ ಪತ್ನಿಯಂತೆ ತೊಳಲಾಡುತ್ತ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವಳಾಗಿ, ಅಥವಾ ಧೂಮಕೇತುವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತ ರೋಹಿಣಿಯಂತೆ.
5.19.10
वृत्तशीले कुले जातामाचारवति धार्मिके।
पुनः संस्कारमापन्नां जातामिव च दुष्कुले ॥ ५.१९.१० ॥
ಉತ್ತಮ ನಡತೆ ಮತ್ತು ಶೀಲದ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸದಾಚಾರದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವಳು; ದುಷ್ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವಳಂತೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದವಳು.
5.19.11
सन्नामिव महाकीर्तिं श्रद्धामिव विमानिताम्।
प्रज्ञामिव परिक्षीणामाशां प्रतिहतामिव ॥ ५.१९.११ ॥
ಮಾಸಿದ ಮಹಾಕೀರ್ತಿಯಂತೆ, ಅವಮಾನಿತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಂತೆ, ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಂತೆ, ತಡೆಗಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಆಶೆಯಂತೆ.
5.19.12
आयतीमिव विध्वस्तामाज्ञां प्रतिहतामिव।
दीप्तामिव दिशं काले पूजामपहतामिव ॥ ५.१९.१२ ॥
ನಾಶವಾದ ಭವಿಷ್ಯದಂತೆ, ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ, ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ದಿಕ್ಕಿನಂತೆ, ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪೂಜೆಯಂತೆ.
5.19.13
पौर्णमासीमिव निशां तमोग्रस्तेन्दुमण्डलाम्।
पद्मिनीमिव विध्वस्तां हतशूरां चमूमिव ॥ ५.१९.१३ ॥
ಅವಳು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ನುಂಗಲ್ಪಟ್ಟ ಚಂದ್ರಬಿಂಬವುಳ್ಳ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ, ನಾಶವಾದ ಕಮಲಕೊಳದಂತೆ, ಶೂರರು ಹತರಾದ ಸೇನೆಯಂತೆ ಇದ್ದಳು.
5.19.14
प्रभामिव तमोध्वस्तामुपक्षीणामिवापगाम्।
वेदीमिव परामृष्टां शान्तामग्निशिखामिव ॥ ५.१९.१४ ॥
ಅವಳು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ನಾಶವಾದ ಪ್ರಭೆಯಂತೆ, ಬತ್ತಿಹೋದ ನದಿಯಂತೆ, ಮುಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ವೇದಿಕೆಯಂತೆ, ಆರಿಹೋದ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಇದ್ದಳು.
5.19.15
उत्कृष्टपर्णकमलां वित्रासितविहंगमाम्।
हस्तिहस्तपरामृष्टामाकुलामिव पद्मिनीम् ॥ ५.१९.१५ ॥
ಅವಳು ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಮಲಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬೆದರಿದ, ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟ ಕಮಲಕೊಳದಂತೆ ಇದ್ದಳು.
5.19.16
पतिशोकातुरां शुष्कां नदीं विस्रावितामिव।
परया मृजया हीनां कृष्णपक्षे निशामिव ॥ ५.१९.१६ ॥
ಪತಿಶೋಕದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ, ಒಣಗಿದ, ಖಾಲಿಯಾದ ನದಿಯಂತೆ; ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ ಪರಮ ಅಲಂಕಾರರಹಿತಳಾಗಿ ಇದ್ದಳು.
5.19.17
सुकुमारीं सुजातांगीं रत्नगर्भगृहोचिताम्।
तप्यमानामिवोष्णेन मृणालीमचिरोद्धृताम् ॥ ५.१९.१७ ॥
ಅವಳು ಸುಕುಮಾರಿ, ಸುಂದರ ಅಂಗಾಂಗಳುಳ್ಳವಳು, ರತ್ನಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಳು; ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಬೇಯುತ್ತಿರುವ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಿತ್ತ ಕಮಲನಾಳದಂತೆ ಇದ್ದಳು.
5.19.18
गृहीतामालितां स्तम्भे यूथपेन विनाकृताम्।
निःश्वसन्तीं सुदुःखार्तां गजराजवधूमिव ॥ ५.१९.१८ ॥
ಅವಳು ಯೂಥಪತಿಯಿಂದ ಅಗಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹಿಡಿದು ಕಂಬಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತ ಅತಿ ದುಃಖಪೀಡಿತಳಾದ ಗಜರಾಜನ ಪತ್ನಿಯಂತೆ ಇದ್ದಳು.
5.19.19
एकया दीर्घया वेण्या शोभमानामयत्नतः।
नीलया नीरदापाये वनराज्या महीमिव ॥ ५.१९.१९ ॥
ಮಳೆಮೋಡಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ ನೀಲಿ ಕಾಡಿನ ಸಾಲಿನಿಂದ ಭೂಮಿ ಶೋಭಿಸುವಂತೆ, ಒಂದೇ ಉದ್ದ ಜಡೆಯಿಂದ ಅವಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
5.19.20
उपवासेन शोकेन ध्यानेन च भयेन च।
परिक्षीणां कृशां दीनामल्पाहारां तपोधनाम् ॥ ५.१९.२० ॥
ಉಪವಾಸ, ಶೋಕ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಅವಳು ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಕೃಶಳಾಗಿ, ದೀನಳಾಗಿ, ಅಲ್ಪಾಹಾರಿಯಾಗಿ, ತಪಸ್ಸೇ ಸಂಪತ್ತಾಗಿದ್ದಳು.
5.19.21
आयाचमानां दुःखार्तां प्राञ्जलिं देवतामिव।
भावेन रघुमुख्यस्य दशग्रीवपराभवम् ॥ ५.१९.२१ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಬೇಡುವ ದೇವತೆಯಂತೆ, ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮನ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದಶಗ್ರೀವನ ಪರಾಜಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ.
5.19.22
समीक्षमाणां रुदतीमनिन्दितां
सुपक्ष्मताम्रायतशुक्ललोचनाम्।
अनुव्रतां राममतीव मैथिलीं
प्रलोभयामास वधाय रावणः ॥ ५.१९.२२ ॥
ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡುತ್ತ, ಅಳುತ್ತಿದ್ದ, ನಿಂದೆರಹಿತಳಾದ, ಸುಂದರ ರೆಪ್ಪೆಗಳ, ಕೆಂಪು-ಬಿಳುಪಿನ ಉದ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳ, ರಾಮನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠಳಾದ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ರಾವಣನು ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಸೆಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.