వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.19.1
तस्मिन्नेव ततः काले राजपुत्री त्वनिन्दिता।
रूपयौवनसम्पन्नं भूषणोत्तमभूषितम् ॥ ५.१९.१ ॥
అదే సమయంలో నిందారహితురాలైన ఆ రాజకుమారి, రూపయౌవనసంపన్నురాలై, ఉత్తమ ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉండెను.
5.19.2
ततो दृष्ट्वैव वैदेही रावणं राक्षसाधिपम्।
प्रावेपत वरारोहा प्रवाते कदली यथा ॥ ५.१९.२ ॥
అప్పుడు రాక్షసాధిపతి రావణుడిని చూడగానే వైదేహి గాలికి అరటిచెట్టు వణికినట్టు వణికిపోయెను.
5.19.3
ऊरुभ्यामुदरं छाद्य बाहुभ्यां च पयोधरौ।
उपविष्टा विशालाक्षी रुदती वरवर्णिनी ॥ ५.१९.३ ॥
తొడలతో ఉదరాన్ని, చేతులతో వక్షోజాలను కప్పుకొని కూర్చున్న ఆ విశాలాక్షి, శ్రేష్ఠవర్ణురాలు ఏడ్చుచుండెను.
5.19.4
दशग्रीवस्तु वैदेहीं रक्षितां राक्षसीगणैः।
ददर्श दीनां दुःखार्तां नावं सन्नामिवार्णवे ॥ ५.१९.४ ॥
పదితలల రావణుడు రాక్షసీగణాలచే కాపాడబడుతున్న, దీనురాలైన, దుఃఖార్తురాలైన వైదేహిని చూచెను; ఆమె సముద్రంలో మునిగిన నావలా ఉండెను.
5.19.5
असंवृतायामासीनां धरण्यां संशितव्रताम्।
छिन्नां प्रपतितां भूमौ शाखामिव वनस्पतेः ॥ ५.१९.५ ॥
బహిరంగంగా నేలపై కూర్చున్న, దృఢవ్రతురాలైన ఆమె, వృక్షం నుండి నరికి నేలపై పడిన కొమ్మలా ఉండెను.
5.19.6
मलमण्डनदिग्धांगीं मण्डनार्हाममण्डनाम्।
मृणाली पङ्कदिग्धेव विभाति न विभाति च ॥ ५.१९.६ ॥
మురికి, ధూళి అంటిన అవయవాలతో, అలంకారానికి అర్హురాలైనా అలంకారరహితురాలై, బురదలో అంటిన తామరతూడులా ఒకప్పుడు మెరిసెను, ఒకప్పుడు మెరియలేదు.
5.19.7
समीपं राजसिंहस्य रामस्य विदितात्मनः।
संकल्पहयसंयुक्तैर्यान्तीमिव मनोरथैः ॥ ५.१९.७ ॥
సంకల్పమనే గుర్రాలు పూన్చిన మనోరథాలపై, ఆత్మజ్ఞుడైన రాజసింహుడు రాముని సమీపానికి వెళ్తున్నట్టుగా.
5.19.8
शुष्यन्तीं रुदतीमेकां ध्यानशोकपरायणाम्।
दुःखस्यान्तमपश्यन्तीं रामां राममनुव्रताम् ॥ ५.१९.८ ॥
క్షీణిస్తూ, ఏడుస్తూ, ఒంటరిగా, ధ్యానంలోనూ శోకంలోనూ మునిగి, దుఃఖానికి అంతం కనబడక, రాముని పట్ల అనురక్తురాలైన సీత.
5.19.9
चेष्टमानामथाविष्टां पन्नगेन्द्रवधूमिव।
धूप्यमानां ग्रहेणेव रोहिणीं धूमकेतुना ॥ ५.१९.९ ॥
నాగరాజు భార్యలా తల్లడిల్లుతూ పట్టుబడినట్టుగా, లేదా ధూమకేతువు చేత బాధింపబడుతున్న రోహిణిలా.
5.19.10
वृत्तशीले कुले जातामाचारवति धार्मिके।
पुनः संस्कारमापन्नां जातामिव च दुष्कुले ॥ ५.१९.१० ॥
సద్వర్తనతో, శీలంతో, ధర్మబద్ధమైన సదాచార కులంలో జన్మించినదై, దుష్కులంలో పుట్టినట్టు మళ్ళీ సంస్కారం పొందినదానిలా.
5.19.11
सन्नामिव महाकीर्तिं श्रद्धामिव विमानिताम्।
प्रज्ञामिव परिक्षीणामाशां प्रतिहतामिव ॥ ५.१९.११ ॥
అణగిపోయిన గొప్ప కీర్తిలా, అవమానించబడిన శ్రద్ధలా, క్షీణించిన ప్రజ్ఞలా, అడ్డగింపబడిన ఆశలా.
5.19.12
आयतीमिव विध्वस्तामाज्ञां प्रतिहतामिव।
दीप्तामिव दिशं काले पूजामपहतामिव ॥ ५.१९.१२ ॥
నాశనమైన భవిష్యత్తులా, ప్రతిహతమైన ఆజ్ఞలా, సమయంలో ప్రకాశించే దిక్కులా, అపహరింపబడిన పూజలా.
5.19.13
पौर्णमासीमिव निशां तमोग्रस्तेन्दुमण्डलाम्।
पद्मिनीमिव विध्वस्तां हतशूरां चमूमिव ॥ ५.१९.१३ ॥
ఆమె చీకటిచే మ్రింగబడిన చంద్రబింబం కలిగిన పౌర్ణమి రాత్రిలా, ధ్వంసమైన పద్మినిలా, హతశూరులైన సేనలా ఉంది.
5.19.14
प्रभामिव तमोध्वस्तामुपक्षीणामिवापगाम्।
वेदीमिव परामृष्टां शान्तामग्निशिखामिव ॥ ५.१९.१४ ॥
ఆమె చీకటిచే నాశనమైన కాంతిలా, క్షీణించిన నదిలా, అపవిత్రం చేయబడిన వేదికలా, ఆరిపోయిన అగ్నిజ్వాలలా ఉంది.
5.19.15
उत्कृष्टपर्णकमलां वित्रासितविहंगमाम्।
हस्तिहस्तपरामृष्टामाकुलामिव पद्मिनीम् ॥ ५.१९.१५ ॥
ఆమె ఆకులు, కమలాలు పెరికివేయబడి, పక్షులు భయపడి, ఏనుగు తొండంతో తొక్కబడిన, కలతచెందిన పద్మినిలా ఉంది.
5.19.16
पतिशोकातुरां शुष्कां नदीं विस्रावितामिव।
परया मृजया हीनां कृष्णपक्षे निशामिव ॥ ५.१९.१६ ॥
భర్త శోకంతో ఆతురురాలైన, ఎండిన, ఊడ్చివేయబడిన నదిలా; కృష్ణపక్షపు రాత్రిలా పరమ అలంకారం లేనిదిలా ఉంది.
5.19.17
सुकुमारीं सुजातांगीं रत्नगर्भगृहोचिताम्।
तप्यमानामिवोष्णेन मृणालीमचिरोद्धृताम् ॥ ५.१९.१७ ॥
ఆమె సుకుమారి, సుందరాంగి, రత్నగర్భ గృహానికి తగినది; వేడిచే తపింపబడుతూ ఇటీవల పెరికిన కమలతంతువులా ఉంది.
5.19.18
गृहीतामालितां स्तम्भे यूथपेन विनाकृताम्।
निःश्वसन्तीं सुदुःखार्तां गजराजवधूमिव ॥ ५.१९.१८ ॥
ఆమె యూథపతి నుండి వేరుచేయబడి, పట్టుకొని స్తంభానికి కట్టబడిన, నిట్టూర్పులు విడుస్తూ తీవ్ర దుఃఖంలో ఉన్న గజరాజుని భార్యలా ఉంది.
5.19.19
एकया दीर्घया वेण्या शोभमानामयत्नतः।
नीलया नीरदापाये वनराज्या महीमिव ॥ ५.१९.१९ ॥
వర్షాకాలపు మేఘాలు తొలగిపోయాక నీలపు అడవుల వరుసతో భూమి శోభించినట్లు, ఒకే పొడవైన జడతో ఆమె సహజంగానే ప్రకాశించింది.
5.19.20
उपवासेन शोकेन ध्यानेन च भयेन च।
परिक्षीणां कृशां दीनामल्पाहारां तपोधनाम् ॥ ५.१९.२० ॥
ఉపవాసం, శోకం, ధ్యానం, భయం వల్ల ఆమె క్షీణించి, సన్నగా, దీనంగా, అల్పాహారిగా, తపస్సే ధనంగా ఉంది.
5.19.21
आयाचमानां दुःखार्तां प्राञ्जलिं देवतामिव।
भावेन रघुमुख्यस्य दशग्रीवपराभवम् ॥ ५.१९.२१ ॥
దుఃఖంతో పీడితురాలై, చేతులు జోడించి వేడుకుంటున్న దేవతలా, రఘువంశాగ్రణి రాముని భావనలో మునిగి, దశగ్రీవుని పరాజయాన్ని కోరుతూ.
5.19.22
समीक्षमाणां रुदतीमनिन्दितां
सुपक्ष्मताम्रायतशुक्ललोचनाम्।
अनुव्रतां राममतीव मैथिलीं
प्रलोभयामास वधाय रावणः ॥ ५.१९.२२ ॥
చుట్టూ చూస్తూ, ఏడుస్తున్న, నిందలేని, అందమైన రెప్పలు, ఎర్రని తెల్లని పొడవైన కళ్ళు కలిగిన, రాముని పట్ల అత్యంత అనురాగముగల మైథిలిని రావణుడు తన వధకోసమే ఆకర్షించడానికి ప్రయత్నించాడు.