વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.20.1
स तां परिवृतां दीनां निरानन्दां तपस्विनीम्।
साकारैर्मधुरैर्वाक्यैर्न्यदर्शयत रावणः ॥ ५.२०.१ ॥
ઘેરાયેલી, દીન, આનંદરહિત તે તપસ્વિનીને રાવણે મધુર અને આદરપૂર્ણ વચનોથી પોતાને બતાવ્યો.
5.20.2
मां दृष्ट्वा नागनासोरु गूहमाना स्तनोदरम्।
अदर्शनमिवात्मानं भयान्नेतुं त्वमिच्छसि ॥ ५.२०.२ ॥
મને જોઈને, હાથીની સૂંઢ જેવી જાંઘોવાળી, સ્તન અને ઉદર ઢાંકતી, ભયથી તું જાણે પોતાને અદૃશ્ય કરવા ઇચ્છે છે.
5.20.3
कामये त्वां विशालाक्षि बहु मन्यस्व मां प्रिये।
सर्वांगगुणसम्पन्ने सर्वलोकमनोहरे ॥ ५.२०.३ ॥
હું તને ઇચ્છું છું, હે વિશાળ નેત્રોવાળી. મને ખૂબ માન આપ, પ્રિયે; સર્વાંગ ગુણસંપન્ન, સર્વલોકના મનને હરનારી.
5.20.4
नेह किञ्चिन्मनुष्या वा राक्षसाः कामरूपिणः।
व्यपसर्पतु ते सीते भयं मत्तः समुत्थितम् ॥ ५.२०.४ ॥
અહીં કોઈ મનુષ્ય કે ઇચ્છાનુસાર રૂપ ધારણ કરનારો રાક્ષસ પણ નથી. હે સીતા, મારાથી ઉત્પન્ન થયેલો તારો ભય દૂર થાઓ.
5.20.5
स्वधर्मो रक्षसां भीरु सर्वदैव न संशयः।
गमनं वा परस्त्रीणां हरणं सम्प्रमथ्य वा ॥ ५.२०.५ ॥
હે ભીરુ, રાક્ષસોનો સ્વધર્મ સદા આ જ છે, એમાં સંશય નથી: પરસ્ત્રીઓ પાસે જવું, અથવા બળપૂર્વક તેમનું હરણ કરવું.
5.20.6
एवं चैवमकामां त्वां न च स्प्रक्ष्यामि मैथिलि।
कामं कामः शरीरे मे यथाकामं प्रवर्तताम् ॥ ५.२०.६ ॥
આ રીતે, અનિચ્છુક એવી તને હું સ્પર્શ નહીં કરું, મૈથિલી. મારા શરીરમાં કામના ઇચ્છા મુજબ પ્રવર્તે.
5.20.7
देवि नेह भयं कार्यं मयि विश्वसिहि प्रिये।
प्रणयस्व च तत्त्वेन मैवं भूः शोकलालसा ॥ ५.२०.७ ॥
હે દેવી, અહીં ભય ન રાખ. હે પ્રિયે, મારા પર વિશ્વાસ કર. સાચા ભાવે પ્રેમ સ્વીકાર; આમ શોકની લાલસાવાળી ન થા.
5.20.8
एकवेणी अधःशय्या ध्यानं मलिनमम्बरम्।
अस्थानेऽप्युपवासश्च नैतान्यौपयिकानि ते ॥ ५.२०.८ ॥
એક ચોટલી, જમીન પર સૂવું, ધ્યાન, મેલું વસ્ત્ર, અયોગ્ય સ્થળે પણ ઉપવાસ — આ તારા માટે યોગ્ય નથી.
5.20.9
विचित्राणि च माल्यानि चन्दनान्यगुरूणि च।
विविधानि च वासांसि दिव्यान्याभरणानि च ॥ ५.२०.९ ॥
વિચિત્ર માળાઓ, ચંદન અને અગરુ, વિવિધ વસ્ત્રો, અને દિવ્ય આભૂષણો પણ.
5.20.10
महार्हाणि च पानानि शयनान्यासनानि च।
गीतं नृत्यं च वाद्यं च लभ मां प्राप्य मैथिलि ॥ ५.२०.१० ॥
મહામૂલાં પીણાં, પથારીઓ અને આસનો, ગીત, નૃત્ય અને વાદ્ય — હે મૈથિલી, મને પામીને આ ભોગવ.
5.20.11
स्त्रीरत्नमसि मैवं भूः कुरु गात्रेषु भूषणम्।
मां प्राप्य हि कथं वा स्यास्त्वमनर्हा सुविग्रहे ॥ ५.२०.११ ॥
તું સ્ત્રીરત્ન છે; આવી ન થા. તારા અંગો પર આભૂષણ ધારણ કર. મને પામીને તું અયોગ્ય કેમ રહે, હે સુંદર દેહવાળી?
5.20.12
इदं ते चारु संजातं यौवनं ह्यतिवर्तते।
यदतीतं पुनर्नैति स्रोतः स्रोतस्विनामिव ॥ ५.२०.१२ ॥
તારું આ સુંદર યૌવન ઉદય પામ્યું છે, અને તે વીતી રહ્યું છે. જે વીતી ગયું તે નદીઓના પ્રવાહની જેમ પાછું આવતું નથી.
5.20.13
त्वां कृत्वोपरतो मन्ये रूपकर्ता स विश्वकृत्।
नहि रूपोपमा ह्यन्या तवास्ति शुभदर्शने ॥ ५.२०.१३ ॥
તને સર્જ્યા પછી વિશ્વના સર્જનહાર વિરામ પામ્યા હશે એમ હું માનું છું; હે શુભદર્શને, તારા રૂપની બીજી કોઈ ઉપમા નથી.
5.20.14
त्वां समासाद्य वैदेहि रूपयौवनशालिनीम्।
कः पुनर्नातिवर्तेत साक्षादपि पितामहः ॥ ५.२०.१४ ॥
રૂપ અને યૌવનથી શોભતી હે વૈદેહી, તને પામીને સાક્ષાત્ પિતામહ પણ કોણ મર્યાદા ઓળંગ્યા વિના રહી શકે?
5.20.15
यद् यत् पश्यामि ते गात्रं शीतांशुसदृशानने।
तस्मिंस्तस्मिन् पृथुश्रोणि चक्षुर्मम निबध्यते ॥ ५.२०.१५ ॥
ચંદ્ર જેવા મુખવાળી, તારું જે જે અંગ હું જોઉં છું, હે પૃથુશ્રોણી, ત્યાં ત્યાં મારી આંખ બંધાઈ જાય છે.
5.20.16
भव मैथिलि भार्या मे मोहमेतं विसर्जय।
बह्वीनामुत्तमस्त्रीणां ममाग्रमहिषी भव ॥ ५.२०.१६ ॥
હે મૈથિલી, મારી ભાર્યા થા, આ મોહ છોડી દે; ઘણી ઉત્તમ સ્ત્રીઓમાં તું મારી મુખ્ય રાણી થા.
5.20.17
लोकेभ्यो यानि रत्नानि सम्प्रमथ्याहृतानि मे।
तानि ते भीरु सर्वाणि राज्यं चैव ददामि ते ॥ ५.२०.१७ ॥
હે ભીરુ, લોકોમાંથી મેં મથીને હરી લાવેલાં જે રત્નો છે, તે બધાં અને રાજ્ય પણ હું તને આપીશ.
5.20.18
विजित्य पृथिवीं सर्वां नानानगरमालिनीम्।
जनकाय प्रदास्यामि तव हेतोर्विलासिनि ॥ ५.२०.१८ ॥
હે વિલાસિની, તારા માટે અનેક નગરોની માળાથી શોભતી સમગ્ર પૃથ્વી જીતીને હું જનકને આપીશ.
5.20.19
नेह पश्यामि लोकेऽन्यं यो मे प्रतिबलो भवेत्।
पश्य मे सुमहद्वीर्यमप्रतिद्वन्द्वमाहवे ॥ ५.२०.१९ ॥
આ લોકમાં મારા જેવા બળવાન બીજા કોઈને હું જોતો નથી. યુદ્ધમાં જેનો કોઈ પ્રતિસ્પર્ધી નથી એવું મારું મહાન પરાક્રમ જો.
5.20.20
असकृत् संयुगे भग्ना मया विमृदितध्वजाः।
अशक्ताः प्रत्यनीकेषु स्थातुं मम सुरासुराः ॥ ५.२०.२० ॥
યુદ્ધમાં મારાથી વારંવાર પરાજિત થઈ, ધ્વજો કચડાયેલા દેવો અને અસુરો મારી સામે ઊભા રહેવા અશક્ત રહ્યા.
5.20.21
इच्छ मां क्रियतामद्य प्रतिकर्म तवोत्तमम्।
सुप्रभाण्यवसज्जन्तां तवांगे भूषणानि हि ॥ ५.२०.२१ ॥
મને ઇચ્છ; આજે જ તારો ઉત્તમ શણગાર કરાવવામાં આવે. તારા અંગો પર તેજસ્વી આભૂષણો પહેરાવવામાં આવે.
5.20.22
साधु पश्यामि ते रूपं सुयुक्तं प्रतिकर्मणा।
प्रतिकर्माभिसंयुक्ता दाक्षिण्येन वरानने ॥ ५.२०.२२ ॥
શણગારથી સારી રીતે સજેલું તારું રૂપ હું જોવા ઇચ્છું છું. હે સુમુખી, શણગાર સાથે કૃપાપૂર્વક શોભી ઊઠ.
5.20.23
भुङ्क्ष्व भोगान् यथाकामं पिब भीरु रमस्व च।
यथेष्टं च प्रयच्छ त्वं पृथिवीं वा धनानि च ॥ ५.२०.२३ ॥
હે ભીરુ, ઇચ્છા પ્રમાણે ભોગો ભોગવ, પી અને રમણ કર. તને ગમે તેમ પૃથ્વી કે ધન તું આપી શકે છે.
5.20.24
ललस्व मयि विस्रब्धा धृष्टमाज्ञापयस्व च।
मत्प्रासादाल्ललन्त्याश्च ललतां बान्धवस्तव ॥ ५.२०.२४ ॥
મારા પર વિશ્વાસ રાખીને નિશ્ચિંત થઈ રમ; નિર્ભયતાથી આજ્ઞા કર. મારી કૃપાથી આનંદ પામનારા તારા સગાંઓને પણ આનંદ મળશે.
5.20.25
ऋद्धिं ममानुपश्य त्वं श्रियं भद्रे यशस्विनि।
किं करिष्यसि रामेण सुभगे चीरवासिना ॥ ५.२०.२५ ॥
હે કલ્યાણી, હે યશસ્વિની, મારી ઋદ્ધિ અને શ્રી જુઓ. ચીરવસ્ત્રધારી રામ સાથે તું શું કરીશ, હે સુભગે?
5.20.26
निक्षिप्तविजयो रामो गतश्रीर्वनगोचरः।
व्रती स्थण्डिलशायी च शंके जीवति वा न वा ॥ ५.२०.२६ ॥
વિજયનો ત્યાગ કરેલો રામ, શ્રી ગુમાવેલો, વનમાં વિચરતો, વ્રતધારી, ભૂમિ પર સૂતો છે. તે જીવે છે કે નહીં, એની મને શંકા છે.
5.20.27
नहि वैदेहि रामस्त्वां द्रष्टुं वाप्युपलभ्यते।
पुरोबलाकैरसितैर्मेघैर्ज्योत्स्नामिवावृताम् ॥ ५.२०.२७ ॥
હે વૈદેહી, રામ તને જોઈ પણ નહીં શકે કે પામી પણ નહીં શકે — આગળ બગલાં સાથે કાળાં વાદળોથી ઢંકાયેલી ચાંદની જેમ.
5.20.28
न चापि मम हस्तात् त्वां प्राप्तुमर्हति राघवः।
हिरण्यकशिपुः कीर्तिमिन्द्रहस्तगतामिव ॥ ५.२०.२८ ॥
મારા હાથમાંથી રાઘવ તને પામી પણ નહીં શકે; ઇન્દ્રના હાથમાં ગયેલી કીર્તિ હિરણ્યકશિપુ પામી ન શકે તેમ.
5.20.29
चारुस्मिते चारुदति चारुनेत्रे विलासिनि।
मनो हरसि मे भीरु सुपर्णः पन्नगं यथा ॥ ५.२०.२९ ॥
હે ચારુસ્મિતે, ચારુદન્તી, ચારુનેત્રે, વિલાસિની, ભીરુ, જેમ ગરુડ સર્પને હરે તેમ તું મારું મન હરે છે.
5.20.30
क्लिष्टकौशेयवसनां तन्वीमप्यनलंकृताम्।
त्वां दृष्ट्वा स्वेषु दारेषु रतिं नोपलभाम्यहम् ॥ ५.२०.३० ॥
મેલાં રેશમી વસ્ત્ર પહેરેલી, પાતળી, અલંકાર વગરની તને જોઈને પણ મને મારી પત્નીઓમાં રતિ મળતી નથી.
5.20.31
अन्तःपुरनिवासिन्यः स्त्रियः सर्वगुणान्विताः।
यावत्यो मम सर्वासामैश्वर्यं कुरु जानकि ॥ ५.२०.३१ ॥
મારા અંતઃપુરમાં વસતી, સર્વ ગુણોથી સંપન્ન જેટલી સ્ત્રીઓ છે, હે જાનકી, તે બધાનો ઐશ્વર્ય તું સ્વીકાર.
5.20.32
मम ह्यसितकेशान्ते त्रैलोक्यप्रवरस्त्रियः।
तास्त्वां परिचरिष्यन्ति श्रियमप्सरसो यथा ॥ ५.२०.३२ ॥
મારી કાળા વાળવાળી, ત્રણ લોકની શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ, અપ્સરાઓ જેમ શ્રીની સેવા કરે તેમ તારી સેવા કરશે.
5.20.33
यानि वैश्रवणे सुभ्रु रत्नानि च धनानि च।
तानि लोकांश्च सुश्रोणि मया भुङ्क्ष्व यथासुखम् ॥ ५.२०.३३ ॥
હે સુંદર ભ્રમરવાળી, વૈશ્રવણ પાસેના રત્નો અને ધન, અને હે સુંદર કટિવાળી, એ લોકોને મારી સાથે યથેચ્છ ભોગવ.
5.20.34
न रामस्तपसा देवि न बलेन च विक्रमैः।
न धनेन मया तुल्यस्तेजसा यशसापि वा ॥ ५.२०.३४ ॥
હે દેવી, રામ તપથી, બળથી કે પરાક્રમથી, ધનથી, તેજથી કે યશથી પણ મારી બરાબરીનો નથી.
5.20.35
पिब विहर रमस्व भुङ्क्ष्व भोगान्
धननिचयं प्रदिशामि मेदिनीं च।
मयि लल ललने यथासुखं त्वं
त्वयि च समेत्य ललन्तु बान्धवास्ते ॥ ५.२०.३५ ॥
પી, વિહાર કર, રમણ કર, ભોગો ભોગવ. ધનના ઢગલા અને પૃથ્વી હું તને આપીશ. હે લલના, મારી સાથે યથેચ્છ ક્રીડા કર; તને મળીને તારા બંધુઓ પણ આનંદ કરો.
5.20.36
कुसुमिततरुजालसंततानि
भ्रमरयुतानि समुद्रतीरजानि।
कनकविमलहारभूषितांगी
विहर मया सह भीरु काननानि ॥ ५.२०.३६ ॥
ખીલેલાં વૃક્ષોની હારોથી છવાયેલાં, ભ્રમરોથી યુક્ત, દરિયાકાંઠે ઉગેલાં એ વનોમાં, સોનાના નિર્મળ હારોથી શોભતા અંગોવાળી, હે ભીરુ, મારી સાથે વિહાર કર.