વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.23.1
इत्युक्त्वा मैथिलीं राजा रावणः शत्रुरावणः।
संदिश्य च ततः सर्वा राक्षसीर्निर्जगाम ह ॥ ५.२३.१ ॥
આ પ્રમાણે મૈથિલીને કહીને શત્રુઓને ભયભીત કરનાર રાજા રાવણ પછી બધી રાક્ષસીઓને આદેશ આપીને ચાલ્યો ગયો.
5.23.2
निष्क्रान्ते राक्षसेन्द्रे तु पुनरन्तःपुरं गते।
राक्षस्यो भीमरूपास्ताः सीतां समभिदुद्रुवुः ॥ ५.२३.२ ॥
રાક્ષસરાજ ફરીથી અંતઃપુરમાં ગયા પછી, ભયંકર રૂપવાળી તે રાક્ષસીઓ સીતા તરફ દોડી ગઈ.
5.23.3
ततः सीतामुपागम्य राक्षस्यः क्रोधमूर्च्छिताः।
परं परुषया वाचा वैदेहीमिदमब्रुवन् ॥ ५.२३.३ ॥
પછી ક્રોધથી જાણે મૂર્છિત થયેલી રાક્ષસીઓ સીતા પાસે આવી અને વૈદેહીને અત્યંત કઠોર વાણીમાં આ પ્રમાણે કહ્યું.
5.23.4
पौलस्त्यस्य वरिष्ठस्य रावणस्य महात्मनः।
दशग्रीवस्य भार्यात्वं सीते न बहु मन्यसे ॥ ५.२३.४ ॥
હે સીતા, પુલસ્ત્યના વંશના, શ્રેષ્ઠ, મહાત્મા દશગ્રીવ રાવણની પત્ની થવાને તું બહુ મહત્વ આપતી નથી.
5.23.5
ततस्त्वेकजटा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत्।
आमन्त्र्य क्रोधताम्राक्षी सीतां करतलोदरीम् ॥ ५.२३.५ ॥
પછી એકજટા નામની રાક્ષસી, ક્રોધથી લાલ આંખોવાળી, પાતળી કમરવાળી સીતાને સંબોધીને બોલી.
5.23.6
प्रजापतीनां षण्णां तु चतुर्थोऽयं प्रजापतिः।
मानसो ब्रह्मणः पुत्रः पुलस्त्य इति विश्रुतः ॥ ५.२३.६ ॥
છ પ્રજાપતિઓમાં આ ચોથા પ્રજાપતિ છે; બ્રહ્માના માનસપુત્ર, પુલસ્ત્ય નામે પ્રસિદ્ધ.
5.23.7
पुलस्त्यस्य तु तेजस्वी महर्षिर्मानसः सुतः।
नाम्ना स विश्रवा नाम प्रजापतिसमप्रभः ॥ ५.२३.७ ॥
પુલસ્ત્યનો તેજસ્વી પુત્ર, માનસ મહર્ષિ; તેમનું નામ વિશ્રવા હતું, પ્રજાપતિ સમાન પ્રભાવાળા.
5.23.8
तस्य पुत्रो विशालाक्षि रावणः शत्रुरावणः।
तस्य त्वं राक्षसेन्द्रस्य भार्या भवितुमर्हसि ॥ ५.२३.८ ॥
તેમનો પુત્ર, હે વિશાળ નેત્રોવાળી, શત્રુઓને ભયભીત કરનાર રાવણ છે; તું એ રાક્ષસેન્દ્રની ભાર્યા થવા યોગ્ય છે.
5.23.9
मयोक्तं चारुसर्वाङ्गि वाक्यं किं नानुमन्यसे।
ततो हरिजटा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.२३.९ ॥
મારા કહેલા વચનને, હે સુંદર અંગોવાળી, તું કેમ સ્વીકારતી નથી? ત્યારે હરિજટા નામની રાક્ષસીએ આ વચન કહ્યું.
5.23.10
विवृत्य नयने कोपान्मार्जारसदृशेक्षणा।
येन देवास्त्रयस्त्रिंशद् देवराजश्च निर्जितः ॥ ५.२३.१० ॥
ક્રોધથી આંખો પહોળી કરીને, બિલાડી જેવી દૃષ્ટિવાળી તે બોલી: જેણે તેત્રીસ દેવો અને દેવરાજને પણ જીત્યા,
5.23.11
तस्य त्वं राक्षसेन्द्रस्य भार्या भवितुमर्हसि।
वीर्योत्सिक्तस्य शूरस्य संग्रामेष्वनिवर्तिनः।
बलिनो वीर्ययुक्तस्य भार्यात्वं किं न लिप्ससे ॥ ५.२३.११ ॥
તું એ રાક્ષસેન્દ્રની ભાર્યા થવા યોગ્ય છે. પરાક્રમથી ગર્વિત, યુદ્ધોમાં ક્યારેય પીછેહઠ ન કરનાર, બળવાન અને વીર્યવાન એ શૂરની ભાર્યા બનવાની તું કેમ ઇચ્છા નથી રાખતી?
5.23.12
प्रियां बहुमतां भार्यां त्यक्त्वा राजा महाबलः।
सर्वासां च महाभागां त्वामुपैष्यति रावणः ॥ ५.२३.१२ ॥
પોતાની પ્રિય, અત્યંત માનિતી ભાર્યાનો ત્યાગ કરીને, મહાબલી રાજા રાવણ બધી સ્ત્રીઓમાં પરમ ભાગ્યશાળી એવી તારી પાસે આવશે.
5.23.13
समृद्धं स्त्रीसहस्रेण नानारत्नोपशोभितम्।
अन्तःपुरं तदुत्सृज्य त्वामुपैष्यति रावणः ॥ ५.२३.१३ ॥
હજારો સ્ત્રીઓથી સમૃદ્ધ, નાના પ્રકારના રત્નોથી શોભતા તે અંતઃપુરને છોડીને રાવણ તારી પાસે આવશે.
5.23.14
अन्या तु विकटा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत्।
असकृद् भीमवीर्येण नागा गन्धर्वदानवाः।
निर्जिताः समरे येन स ते पार्श्वमुपागतः ॥ ५.२३.१४ ॥
ત્યારે વિકટા નામની બીજી રાક્ષસીએ કહ્યું: "જેણે ભયંકર પરાક્રમથી નાગ, ગંધર્વ અને દાનવોને યુદ્ધમાં વારંવાર જીત્યા છે, તે જ તારી પાસે આવ્યો છે."
5.23.15
तस्य सर्वसमृद्धस्य रावणस्य महात्मनः।
किमर्थं राक्षसेन्द्रस्य भार्यात्वं नेच्छसेऽधमे ॥ ५.२३.१५ ॥
સર્વ સમૃદ્ધ, મહાત્મા રાવણની, રાક્ષસરાજની ભાર્યા થવાની તું કેમ ઇચ્છા નથી કરતી, હે અધમે?
5.23.16
ततस्तां दुर्मुखी नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत्।
यस्य सूर्यो न तपति भीतो यस्य स मारुतः।
न वाति स्मायतापाङ्गि किं त्वं तस्य न तिष्ठसे ॥ ५.२३.१६ ॥
ત્યારે દુર્મુખી નામની રાક્ષસીએ તેને કહ્યું: "જેના ભયથી સૂર્ય તપતો નથી અને જેના ભયથી પવન વાતો નથી, હે વિશાળ નેત્રોવાળી, તું તેની પાસે કેમ ઊભી નથી રહેતી?"
5.23.17
पुष्पवृष्टिं च तरवो मुमुचुर्यस्य वै भयात्।
शैलाः सुस्रुवुः पानीयं जलदाश्च यदेच्छति ॥ ५.२३.१७ ॥
જેના ભયથી વૃક્ષો પુષ્પવૃષ્ટિ કરે છે, પર્વતો જળ વહાવે છે, અને મેઘો જે ઇચ્છે તે કરે છે—
5.23.18
तस्य नैर्ऋतराजस्य राजराजस्य भामिनि।
किं त्वं न कुरुषे बुद्धिं भार्यार्थे रावणस्य हि ॥ ५.२३.१८ ॥
નૈર્ઋત રાજા, રાજાધિરાજ એવા તે રાવણની ભાર્યા બનવાનો નિર્ણય તું કેમ નથી કરતી, હે ભામિની?
5.23.19
साधु ते तत्त्वतो देवि कथितं साधु भामिनि।
गृहाण सुस्मिते वाक्यमन्यथा न भविष्यसि ॥ ५.२३.१९ ॥
હે દેવી, તેં સાચે જ સારું કહ્યું; હે સુંદરી, સારું. હે મધુર હાસ્યવાળી, મારી વાત સ્વીકાર; નહીંતર તારી દશા જુદી થશે.