Vedyatra वेदयात्रा
Buscar

Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.24

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

5.24.1

ततः सीतां समस्तास्ता राक्षस्यो विकृताननाः।
परुषं परुषानर्हामूचुस्तद्वाक्यमप्रियम् ॥ ५.२४.१ ॥

Entonces todas aquellas rākṣasī, de rostros deformados, dirigieron a Sītā, que no merecía palabras duras, aquellas palabras ásperas y desagradables.

5.24.2

किं त्वमन्तःपुरे सीते सर्वभूतमनोरमे।
महार्हशयनोपेते न वासमनुमन्यसे ॥ ५.२४.२ ॥

¡Oh Sītā, deleite de todos los seres! ¿Por qué no consientes en residir en el harén, dotado de lechos preciosos?

5.24.3

मानुषी मानुषस्यैव भार्यात्वं बहु मन्यसे।
प्रत्याहर मनो रामान्नैवं जातु भविष्यति ॥ ५.२४.३ ॥

Eres una mujer humana, y estimas mucho ser la esposa de un hombre. Aparta tu mente de Rāma; esto nunca sucederá.

5.24.4

त्रैलोक्यवसुभोक्तारं रावणं राक्षसेश्वरम्।
भर्तारमुपसंगम्य विहरस्व यथासुखम् ॥ ५.२४.४ ॥

Acércate a Rāvaṇa, disfrutador de las riquezas de los tres mundos, señor de los rākṣasa, como a tu esposo, y disfruta como gustes.

5.24.5

मानुषी मानुषं तं तु राममिच्छसि शोभने।
राज्याद् भ्रष्टमसिद्धार्थं विक्लवन्तमनिन्दिते ॥ ५.२४.५ ॥

¡Oh radiante, irreprochable! Tú, mujer humana, deseas a ese hombre Rāma, caído de su reino, sin éxito en sus designios y abatido.

5.24.6

राक्षसीनां वचः श्रुत्वा सीता पद्मनिभेक्षणा।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.२४.६ ॥

Habiendo oído las palabras de las rākṣasī, Sītā, de ojos de loto, con los ojos llenos de lágrimas, pronunció estas palabras.

5.24.7

यदिदं लोकविद्विष्टमुदाहरत संगताः।
नैतन्मनसि वाक्यं मे किल्बिषं प्रतितिष्ठति ॥ ५.२४.७ ॥

Mujeres reunidas, la palabra que habéis pronunciado, aborrecida por el mundo, esta palabra pecaminosa no se asienta en mi mente.

5.24.8

न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति।
कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः ॥ ५.२४.८ ॥

Una mujer humana no es digna de ser esposa de un rākṣasa. Cómeme, todas, como queráis; no haré lo que me pedís.

5.24.9

दीनो वा राज्यहीनो वा यो मे भर्ता स मे गुरुः।
तं नित्यमनुरक्तास्मि यथा सूर्यं सुवर्चला ॥ ५.२४.९ ॥

Sea humilde o privado de su reino, quien es mi esposo es mi maestro. Siempre le soy devota, como Suvarcalā lo es al sol.

5.24.10

यथा शची महाभागा शक्रं समुपतिष्ठति।
अरुन्धती वसिष्ठं च रोहिणी शशिनं यथा ॥ ५.२४.१० ॥

Como la muy afortunada Śacī sirve a Indra, Arundhatī a Vasiṣṭha y Rohiṇī a la luna,

5.24.11

लोपामुद्रा यथागस्त्यं सुकन्या च्यवनं यथा।
सावित्री सत्यवन्तं च कपिलं श्रीमती यथा ॥ ५.२४.११ ॥

Como Lopāmudrā sirve a Agastya, Sukanyā a Cyavana, Sāvitrī a Satyavān, y la gloriosa a Kapila,

5.24.12

सौदासं मदयन्तीव केशिनी सगरं यथा।
नैषधं दमयन्तीव भैमी पतिमनुव्रता ॥ ५.२४.१२ ॥

Como Madayantī sirve a Saudāsa, Keśinī a Sagara, y Bhaimī (Damayantī), fiel a su esposo, a Naiṣadha (Nala),

5.24.13

तथाहमिक्ष्वाकुवरं रामं पतिमनुव्रता।
सीताया वचनं श्रुत्वा राक्षस्यः क्रोधमूर्च्छिताः।
भर्त्सयन्ति स्म परुषैर्वाक्यै रावणचोदिताः ॥ ५.२४.१३ ॥

Así, Sītā, devota a su esposo Rāma, el mejor de los Ikṣvāku, habló; al oír sus palabras, las rākṣasīs, incitadas por Rāvaṇa y cegadas por la ira, comenzaron a amenazarla con palabras duras.

5.24.14

अवलीनः स निर्वाक्यो हनुमान् शिंशपाद्रुमे।
सीतां संतर्जयन्तीस्ता राक्षसीरशृणोत् कपिः ॥ ५.२४.१४ ॥

Oculto en el árbol śiṃśapā y en silencio, Hanumān escuchó a aquellas rākṣasīs amenazando a Sītā.

5.24.15

तामभिक्रम्य संरब्धा वेपमानां समन्ततः।
भृशं संलिलिहुर्दीप्तान् प्रलम्बान् दशनच्छदान् ॥ ५.२४.१५ ॥

Furiosas, las rākṣasīs rodearon por todos lados a la temblorosa Sītā y se relamían una y otra vez sus largos labios relucientes.

5.24.16

ऊचुश्च परमक्रुद्धाः प्रगृह्याशु परश्वधान्।
नेयमर्हति भर्तारं रावणं राक्षसाधिपम् ॥ ५.२४.१६ ॥

Muy airadas, empuñaron rápidamente sus hachas y dijeron: «Ella no merece tener como esposo a Rāvaṇa, señor de los rākṣasas».

5.24.17

सा भर्त्स्यमाना भीमाभी राक्षसीभिर्वरांगना।
सा बाष्पमपमार्जन्ती शिंशपां तामुपागमत् ॥ ५.२४.१७ ॥

Amenazada por las aterradoras rākṣasīs, aquella Sītā de hermosos miembros, enjugándose las lágrimas, se acercó a aquel árbol śiṃśapā.

5.24.18

ततस्तां शिंशपां सीता राक्षसीभिः समावृता।
अभिगम्य विशालाक्षी तस्थौ शोकपरिप्लुता ॥ ५.२४.१८ ॥

Entonces Sītā, de ojos grandes y rodeada por las rākṣasīs, llegó a aquel árbol śiṃśapā y se quedó de pie, sumida en el dolor.

5.24.19

तां कृशां दीनवदनां मलिनाम्बरवासिनीम्।
भर्त्सयाञ्चक्रिरे भीमा राक्षस्यस्ताः समन्ततः ॥ ५.२४.१९ ॥

Desde todos lados, aquellas terribles rākṣasīs comenzaron a reprender y amenazar a Sītā, que estaba delgada, con el rostro afligido y vestida con ropas sucias.

5.24.20

ततस्तु विनता नाम राक्षसी भीमदर्शना।
अब्रवीत् कुपिताकारा कराला निर्णतोदरी ॥ ५.२४.२० ॥

Entonces la rākṣasī llamada Vinatā, de aspecto terrible, de figura airada, temible y de vientre hundido, habló.

5.24.21

सीते पर्याप्तमेतावद् भर्तुः स्नेहः प्रदर्शितः।
सर्वत्रातिकृतं भद्रे व्यसनायोपकल्पते ॥ ५.२४.२१ ॥

Sītā, ya has mostrado bastante tu afecto por tu esposo. Buena señora, el exceso en todo solo conduce a la desgracia.

5.24.22

परितुष्टास्मि भद्रं ते मानुषस्ते कृतो विधिः।
ममापि तु वचः पथ्यं ब्रुवन्त्याः कुरु मैथिलि ॥ ५.२४.२२ ॥

Estoy complacida, que la fortuna te acompañe. Ya has cumplido el rito propio de los humanos. Ahora, Maithilī, escucha también mis palabras provechosas.

5.24.23

रावणं भज भर्तारं भर्तारं सर्वरक्षसाम्।
विक्रान्तमापतन्तं च सुरेशमिव वासवम् ॥ ५.२४.२३ ॥

Toma a Rāvaṇa por esposo, señor de todos los rākṣasas. Es poderoso, y se acerca como Vāsava, el señor de los dioses.

5.24.24

दक्षिणं त्यागशीलं च सर्वस्य प्रियवादिनम्।
मानुषं कृपणं रामं त्यक्त्वा रावणमाश्रय ॥ ५.२४.२४ ॥

Rāma es un humano, hábil, de natural generoso, amable con todos, pero es desdichado. Abandona a ese humano Rāma y busca refugio en Rāvaṇa.

5.24.25

दिव्यांगरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता।
अद्यप्रभृति लोकानां सर्वेषामीश्वरी भव ॥ ५.२४.२५ ॥

Oh Vaidehī, ungida con perfumes divinos y adornada con joyas divinas, desde hoy sé la soberana de todos los mundos.

5.24.26

अग्नेः स्वाहा यथा देवी शची वेन्द्रस्य शोभने।
किं ते रामेण वैदेहि कृपणेन गतायुषा ॥ ५.२४.२६ ॥

Como la diosa Svāhā, esposa de Agni, y como Śacī, esposa de Indra, oh radiante — ¿qué tienes que ver con Rāma, el desdichado cuya vida se ha consumido, oh Vaidehī?

5.24.27

एतदुक्तं च मे वाक्यं यदि त्वं न करिष्यसि।
अस्मिन् मुहूर्ते सर्वास्त्वां भक्षयिष्यामहे वयम् ॥ ५.२४.२७ ॥

Y si no haces lo que te he dicho, en este mismo instante todas nosotras te devoraremos.

5.24.28

अन्या तु विकटा नाम लम्बमानपयोधरा।
अब्रवीत् कुपिता सीतां मुष्टिमुद्यम्य तर्जती ॥ ५.२४.२८ ॥

Pero otra, llamada Vikaṭā, de pechos colgantes, airada, alzando el puño y amenazando, habló a Sītā.

5.24.29

बहून्यप्रतिरूपाणि वचनानि सुदुर्मते।
अनुक्रोशान्मृदुत्वाच्च सोढानि तव मैथिलि ॥ ५.२४.२९ ॥

Oh de mente perversa, oh Maithilī, hemos soportado tus muchas palabras indecorosas por compasión y dulzura.

5.24.30

न च नः कुरुषे वाक्यं हितं कालपुरस्कृतम्।
आनीतासि समुद्रस्य पारमन्यैर्दुरासदम् ॥ ५.२४.३० ॥

Y no escuchas nuestras palabras, que son beneficiosas y oportunas. Has sido traída al otro lado del océano, a un lugar difícil de alcanzar para otros.

5.24.31

रावणान्तःपुरे घोरे प्रविष्टा चासि मैथिलि।
रावणस्य गृहे रुद्धा अस्माभिस्त्वभिरक्षिता ॥ ५.२४.३१ ॥

Oh Maithilī, has entrado en el terrible palacio interior de Rāvaṇa y estás confinada en la casa de Rāvaṇa; sin embargo, te hemos protegido.

5.24.32

न त्वां शक्तः परित्रातुमपि साक्षात् पुरंदरः।
कुरुष्व हितवादिन्या वचनं मम मैथिलि ॥ ५.२४.३२ ॥

Ni siquiera Puraṃdara, en persona, podría salvarte. Oh Maithilī, atiende a mis palabras, que te aconsejan lo bueno.

5.24.33

अलमश्रुनिपातेन त्यज शोकमनर्थकम्।
भज प्रीतिं प्रहर्षं च त्यजन्ती नित्यदैन्यताम् ॥ ५.२४.३३ ॥

Basta ya de derramar lágrimas; abandona esta pena inútil. Deja tu constante abatimiento y abraza el afecto y la alegría.

5.24.34

सीते राक्षसराजेन परिक्रीड यथासुखम्।
जानीमहे यथा भीरु स्त्रीणां यौवनमध्रुवम् ॥ ५.२४.३४ ॥

Oh Sītā, disfruta con el rey de los rākṣasas como te plazca. Oh tímida, sabemos que la juventud de las mujeres es pasajera.

5.24.35

यावन्न ते व्यतिक्रामेत् तावत् सुखमवाप्नुहि।
उद्यानानि च रम्याणि पर्वतोपवनानि च ॥ ५.२४.३५ ॥

Disfruta mientras tu juventud no haya pasado; goza de los jardines encantadores y de los bosques montañosos.

5.24.36

सह राक्षसराजेन चर त्वं मदिरेक्षणे।
स्त्रीसहस्राणि ते देवि वशे स्थास्यन्ति सुन्दरि ॥ ५.२४.३६ ॥

Recorre el mundo junto al rey de los rākṣasas, oh de ojos embriagadores. Oh diosa, oh bella, miles de mujeres estarán bajo tu dominio.

5.24.37

रावणं भज भर्तारं भर्तारं सर्वरक्षसाम्।
उत्पाट्य वा ते हृदयं भक्षयिष्यामि मैथिलि ॥ ५.२४.३७ ॥

Acepta a Rāvaṇa, señor de todos los rākṣasas, como tu esposo. De lo contrario, oh Maithilī, arrancaré tu corazón y lo devoraré.

5.24.38

यदि मे व्याहृतं वाक्यं न यथावत् करिष्यसि।
ततश्चण्डोदरी नाम राक्षसी क्रूरदर्शना ॥ ५.२४.३८ ॥

Si no haces tal como te he dicho, entonces la rākṣasī llamada Caṇḍodarī, de aspecto cruel, habló.

5.24.39

भ्रामयन्ती महच्छूलमिदं वचनमब्रवीत्।
इमां हरिणशावाक्षीं त्रासोत्कम्पपयोधराम् ॥ ५.२४.३९ ॥

Blandiendo una gran lanza, pronunció estas palabras sobre esta mujer de ojos de cervatilla, cuyos pechos tiemblan de miedo.

5.24.40

रावणेन हृतां दृष्ट्वा दौर्हृदो मे महानयम्।
यकृत्प्लीहं महत् क्रोडं हृदयं च सबन्धनम् ॥ ५.२४.४० ॥

Al ver a esta mujer raptada por Rāvaṇa, ha surgido en mí un gran antojo: su hígado, bazo, gran pecho y corazón, con sus tendones.

5.24.41

गात्राण्यपि तथा शीर्षं खादेयमिति मे मतिः।
ततस्तु प्रघसा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.२४.४१ ॥

Deseo comer también sus miembros y su cabeza; esa es mi intención. Entonces la rākṣasī llamada Praghasā habló estas palabras.

5.24.42

कण्ठमस्या नृशंसायाः पीडयामः किमास्यते।
निवेद्यतां ततो राज्ञे मानुषी सा मृतेति ह ॥ ५.२४.४२ ॥

¿Por qué no le apretamos el cuello a esta cruel mujer? ¿Por qué estamos sentadas sin hacer nada? Luego informad al rey de que la mujer humana ha muerto.

5.24.43

नात्र कश्चन संदेहः खादतेति स वक्ष्यति।
ततस्त्वजामुखी नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.२४.४३ ॥

No hay duda de ello: él dirá que ella fue devorada. Entonces la rākṣasī llamada Ajāmukhī pronunció estas palabras.

5.24.44

विशस्येमां ततः सर्वान् समान् कुरुत पिण्डकान्।
विभजाम ततः सर्वा विवादो मे न रोचते ॥ ५.२४.४४ ॥

Descuartízala y haz porciones iguales para todas; luego repartámonoslas. No me gusta la disputa.

5.24.45

पेयमानीयतां क्षिप्रं माल्यं च विविधं बहु।
ततः शूर्पणखा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.२४.४५ ॥

Que se traigan pronto bebidas, y muchas guirnaldas de diversas clases. Entonces la rākṣasī llamada Śūrpaṇakhā pronunció estas palabras.

5.24.46

अजामुख्या यदुक्तं वै तदेव मम रोचते।
सुरा चानीयतां क्षिप्रं सर्वशोकविनाशिनी ॥ ५.२४.४६ ॥

Lo que ha dicho Ajāmukhī es exactamente lo que me agrada. Que también se traiga pronto la surā, destructora de todo pesar.

5.24.47

मानुषं मांसमास्वाद्य नृत्यामोऽथ निकुम्भिलाम्।
एवं निर्भर्त्स्यमाना सा सीता सुरसुतोपमा।
राक्षसीभिर्विरूपाभिर्धैर्यमुत्सृज्य रोदिति ॥ ५.२४.४७ ॥

"Tras probar la carne humana, bailemos luego en Nikumbhilā." Así amenazada, Sītā, semejante a una hija de los dioses, perdió el ánimo entre las horribles rākṣasīs y comenzó a llorar.