Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.26.1
प्रसक्ताश्रुमुखी त्वेवं ब्रुवती जनकात्मजा।
अधोगतमुखी बाला विलप्तुमुपचक्रमे ॥ ५.२६.१ ॥
Así hablando, Sītā, hija de Janaka, con el rostro bañado en lágrimas e inclinado hacia abajo, la joven comenzó a lamentarse.
5.26.2
उन्मत्तेव प्रमत्तेव भ्रान्तचित्तेव शोचती।
उपावृत्ता किशोरीव विचेष्टन्ती महीतले ॥ ५.२६.२ ॥
Lamentándose como si estuviera loca, como si estuviera fuera de sí, con la mente confundida, se retorcía en el suelo como una joven cierva.
5.26.3
राघवस्य प्रमत्तस्य रक्षसा कामरूपिणा।
रावणेन प्रमथ्याहमानीता क्रोशती बलात् ॥ ५.२६.३ ॥
Mientras Rāghava estaba desprevenido, el demonio Rāvaṇa, que toma la forma que quiere, me arrebató por la fuerza y me trajo mientras yo gritaba.
5.26.4
राक्षसीवशमापन्ना भर्त्स्यमाना च दारुणम्।
चिन्तयन्ती सुदुःखार्ता नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ५.२६.४ ॥
Caída en poder de las rākṣasīs, cruelmente amenazada, afligida por gran dolor, reflexiono: no tengo fuerzas para seguir viviendo.
5.26.5
नहि मे जीवितेनार्थो नैवार्थैर्न च भूषणैः।
वसन्त्या राक्षसीमध्ये विना रामं महारथम् ॥ ५.२६.५ ॥
Viviendo entre las rākṣasīs, sin Rāma, el gran conductor de carros, la vida no tiene sentido para mí, ni la riqueza, ni los adornos.
5.26.6
अश्मसारमिदं नूनमथवाप्यजरामरम्।
हृदयं मम येनेदं न दुःखेन विशीर्यते ॥ ५.२६.६ ॥
Sin duda este corazón mío está hecho de la esencia de la piedra, o bien es inmortal e inmune a la vejez, pues no se rompe de dolor.
5.26.7
धिङ्मामनार्यामसतीं याहं तेन विना कृता।
मुहूर्तमपि जीवामि जीवितं पापजीविका ॥ ५.२६.७ ॥
¡Qué vergüenza para mí, indigna y no casta, que, separada de él, sigo viviendo aunque sea un instante; esta es una vida de pecado!
5.26.8
चरणेनापि सव्येन न स्पृशेयं निशाचरम्।
रावणं किं पुनरहं कामयेयं विगर्हितम् ॥ ५.२६.८ ॥
Ni siquiera con el pie izquierdo tocaría a Rāvaṇa, aquel moradorde la noche; ¡cómo podría yo desear a ese despreciable!
5.26.9
प्रत्याख्यानं न जानाति नात्मानं नात्मनः कुलम्।
यो नृशंसस्वभावेन मां प्रार्थयितुमिच्छति ॥ ५.२६.९ ॥
Quien, por su naturaleza cruel, desea suplicarme, no conoce la negativa, ni a sí mismo, ni a su linaje.
5.26.10
छिन्ना भिन्ना प्रभिन्ना वा दीप्ता वाग्नौ प्रदीपिता।
रावणं नोपतिष्ठेयं किं प्रलापेन वश्चिरम् ॥ ५.२६.१० ॥
Aunque sea cortada, desgarrada, despedazada o quemada en el fuego, nunca iré junto a Rāvaṇa; ¿por qué me he dejado engañar tanto tiempo con este lamento?
5.26.11
ख्यातः प्राज्ञः कृतज्ञश्च सानुक्रोशश्च राघवः।
सद्वृत्तो निरनुक्रोशः शङ्के मद्भाग्यसंक्षयात् ॥ ५.२६.११ ॥
Rāghava es renombrado, sabio, agradecido, compasivo y de buena conducta; pero sospecho que, por el agotamiento de mi fortuna, ahora carece de compasión.
5.26.12
राक्षसानां जनस्थाने सहस्राणि चतुर्दश।
एकेनैव निरस्तानि स मां किं नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१२ ॥
En Janasthāna, catorce mil rākṣasas fueron destruidos por uno solo; ¿por qué no viene a mí?
5.26.13
निरुद्धा रावणेनाहमल्पवीर्येण रक्षसा।
समर्थः खलु मे भर्ता रावणं हन्तुमाहवे ॥ ५.२६.१३ ॥
Retenida por Rāvaṇa, aquel demonio de poder débil; pero mi esposo ciertamente es capaz de matar a Rāvaṇa en la batalla.
5.26.14
विराधो दण्डकारण्ये येन राक्षसपुंगवः।
रणे रामेण निहतः स मां किं नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१४ ॥
En el bosque de Daṇḍaka, Rāma mató en batalla a Virādha, el más eminente de los demonios. ¿Por qué no viene a mí?
5.26.15
कामं मध्ये समुद्रस्य लङ्केयं दुष्प्रधर्षणा।
न तु राघवबाणानां गतिरोधो भविष्यति ॥ ५.२६.१५ ॥
Laṅkā, en verdad, se encuentra en medio del océano y es difícil de asaltar; pero no detendrá el curso de las flechas de Rāghava.
5.26.16
किं नु तत् कारणं येन रामो दृढपराक्रमः।
रक्षसापहृतां भार्यामिष्टां यो नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१६ ॥
¿Cuál es, pues, la razón por la que Rāma, de valor firme, no acude a su amada esposa, robada por el demonio?
5.26.17
इहस्थां मां न जानीते शङ्के लक्ष्मणपूर्वजः।
जानन्नपि स तेजस्वी धर्षणां मर्षयिष्यति ॥ ५.२६.१७ ॥
Sospecho que el hermano mayor de Lakṣmaṇa no sabe que estoy aquí; y aunque lo sepa, aquel glorioso soportará esta afrenta.
5.26.18
हृतेति मां योऽधिगत्य राघवाय निवेदयेत्।
गृध्रराजोऽपि स रणे रावणेन निपातितः ॥ ५.२६.१८ ॥
Incluso el rey de los buitres, que me habría hallado y debía informar a Rāghava: 'Ha sido raptada', fue derribado en batalla por Rāvaṇa.
5.26.19
कृतं कर्म महत् तेन मां तथाभ्यवपद्यता।
तिष्ठता रावणवधे वृद्धेनापि जटायुषा ॥ ५.२६.१९ ॥
Aunque anciano, firme en la muerte de Rāvaṇa, Jaṭāyu realizó una gran hazaña al acudir en mi auxilio.
5.26.20
यदि मामिह जानीयाद् वर्तमानां हि राघवः।
अद्य बाणैरभिक्रुद्धः कुर्याल्लोकमराक्षसम् ॥ ५.२६.२० ॥
Si Rāghava supiera que estoy viva aquí, hoy, enfurecido, haría el mundo libre de rākṣasas con sus flechas.
5.26.21
निर्दहेच्च पुरीं लङ्कां निर्दहेच्च महोदधिम्।
रावणस्य च नीचस्य कीर्तिं नाम च नाशयेत् ॥ ५.२६.२१ ॥
Quemaría la ciudad de Laṅkā, quemaría también el gran océano, y destruiría la gloria y el mismo nombre del vil Rāvaṇa.
5.26.22
ततो निहतनाथानां राक्षसीनां गृहे गृहे।
यथाहमेवं रुदती तथा भूयो न संशयः ॥ ५.२६.२२ ॥
Entonces las mujeres rākṣasa, con sus esposos muertos, en cada casa llorarán de nuevo como yo ahora lloro; no hay duda.
5.26.23
अन्विष्य रक्षसां लङ्कां कुर्याद् रामः सलक्ष्मणः।
नहि ताभ्यां रिपुर्दृष्टो मुहूर्तमपि जीवति ॥ ५.२६.२३ ॥
Buscando a los rākṣasas en Laṅkā, Rāma junto con Lakṣmaṇa la dejarían libre de ellos; ningún enemigo visto por esos dos vive ni un momento.
5.26.24
चिताधूमाकुलपथा गृध्रमण्डलमण्डिता।
अचिरेणैव कालेन श्मशानसदृशी भवेत् ॥ ५.२६.२४ ॥
Aquella ciudad, con sus caminos cubiertos por el humo de las piras y adornada por bandadas de buitres, pronto será como un cementerio.
5.26.25
अचिरेणैव कालेन प्राप्स्याम्येनं मनोरथम्।
दुष्प्रस्थानोऽयमाभाति सर्वेषां वो विपर्ययः ॥ ५.२६.२५ ॥
Dentro de poco, con el tiempo, alcanzaré este deseo. Pero esta partida de mal augurio parece ser una inversión para todos ustedes.
5.26.26
यादृशानि तु दृश्यन्ते लङ्कायामशुभानि तु।
अचिरेणैव कालेन भविष्यति हतप्रभा ॥ ५.२६.२६ ॥
Según los presagios funestos que se ven en Laṅkā, dentro de poco, con el tiempo, quedará sin esplendor.
5.26.27
नूनं लङ्का हते पापे रावणे राक्षसाधिपे।
शोषमेष्यति दुर्धर्षा प्रमदा विधवा यथा ॥ ५.२६.२७ ॥
Ciertamente, cuando sea abatido el perverso señor de los rākṣasas, Rāvaṇa, esta invencible Laṅkā se marchitará como una mujer viuda.
5.26.28
पुण्योत्सवसमृद्धा च नष्टभर्त्री सराक्षसा।
भविष्यति पुरी लङ्का नष्टभर्त्री यथांगना ॥ ५.२६.२८ ॥
Laṅkā, rica en fiestas sagradas, junto con sus rākṣasas, se volverá como una mujer que ha perdido a su esposo.
5.26.29
नूनं राक्षसकन्यानां रुदतीनां गृहे गृहे।
श्रोष्यामि नचिरादेव दुःखार्तानामिह ध्वनिम् ॥ ५.२६.२९ ॥
Ciertamente, dentro de poco oiré aquí el sonido de las doncellas rākṣasas llorando de casa en casa, afligidas por el dolor.
5.26.30
सान्धकारा हतद्योता हतराक्षसपुंगवा।
भविष्यति पुरी लङ्का निर्दग्धा रामसायकैः ॥ ५.२६.३० ॥
Sumida en tinieblas, extinguida su luz, con sus mejores rākṣasas abatidos, la ciudad de Laṅkā será quemada por las flechas de Rāma.
5.26.31
यदि नाम स शूरो मां रामो रक्तान्तलोचनः।
जानीयाद् वर्तमानां यां राक्षसस्य निवेशने ॥ ५.२६.३१ ॥
Si aquel valiente Rāma, de ojos enrojecidos en las comisuras, supiera que yo me hallo en la morada del rākṣasa—
5.26.32
अनेन तु नृशंसेन रावणेनाधमेन मे।
समयो यस्तु निर्दिष्टस्तस्य कालोऽयमागतः ॥ ५.२६.३२ ॥
El plazo que este cruel y vil Rāvaṇa me había fijado ha llegado ya.
5.26.33
स च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुष्टेन वर्तते।
अकार्यं ये न जानन्ति नैर्ऋताः पापकारिणः ॥ ५.२६.३३ ॥
Aquella muerte destinada para mí se acerca por medio de este perverso; estos nairṛtas malhechores no saben lo que no debe hacerse.
5.26.34
अधर्मात् तु महोत्पातो भविष्यति हि साम्प्रतम्।
नैते धर्मं विजानन्ति राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ ५.२६.३४ ॥
Por causa del adharma sobrevendrá ahora ciertamente una gran calamidad; estos rākṣasas comedores de carne no conocen el dharma.
5.26.35
ध्रुवं मां प्रातराशार्थं राक्षसः कल्पयिष्यति।
साहं कथं करिष्यामि तं विना प्रियदर्शनम् ॥ ५.२६.३५ ॥
Sin duda aquel rākṣasa me preparará para su comida matinal; ¿cómo actuaré sin aquel de bello semblante?
5.26.36
रामं रक्तान्तनयनमपश्यन्ती सुदुःखिता।
क्षिप्रं वैवस्वतं देवं पश्येयं पतिना विना ॥ ५.२६.३६ ॥
Sin ver a Rāma de ojos enrojecidos en las comisuras, muy afligida, pronto vería al dios Vaivasvata (Yama) sin mi esposo.
5.26.37
नाजानाज्जीवतीं रामः स मां भरतपूर्वजः।
जानन्तौ तु न कुर्यातां नोर्व्यां हि परिमार्गणम् ॥ ५.२६.३७ ॥
Rāma, el hermano mayor de Bharata, no sabe que estoy viva; si lo supiera, ciertamente habría ordenado buscarme por la tierra.
5.26.38
नूनं ममैव शोकेन स वीरो लक्ष्मणाग्रजः।
देवलोकमितो यातस्त्यक्त्वा देहं महीतले ॥ ५.२६.३८ ॥
Sin duda, por mi sola aflicción, aquel héroe, hermano mayor de Lakṣmaṇa, ha abandonado su cuerpo en la tierra y se ha ido de aquí al mundo de los dioses.
5.26.39
धन्या देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
मम पश्यन्ति ये वीरं रामं राजीवलोचनम् ॥ ५.२६.३९ ॥
Dichosos son los dioses, los gandharvas, los siddhas y los grandes sabios que ven a mi héroe, Rāma de ojos de loto.
5.26.40
अथवा नहि तस्यार्थो धर्मकामस्य धीमतः।
मया रामस्य राजर्षेर्भार्यया परमात्मनः ॥ ५.२६.४० ॥
O quizá para Rāma, aquel sabio rey-sabio que ama el dharma y es el Ser supremo, ya no tenga ningún propósito conmigo, su esposa.
5.26.41
दृश्यमाने भवेत् प्रीतिः सौहृदं नास्त्यदृश्यतः।
नाशयन्ति कृतघ्नास्तु न रामो नाशयिष्यति ॥ ५.२६.४१ ॥
El afecto surge solo cuando uno es visto; no hay amistad con quien no se ve. Son los ingratos quienes destruyen; Rāma no destruirá.
5.26.42
किं वा मय्यगुणाः केचित् किं वा भाग्यक्षयो हि मे।
या हि सीता वरार्हेण हीना रामेण भामिनी ॥ ५.२६.४२ ॥
¿Hay alguna falta en mí, o se ha agotado mi fortuna, para que yo, la dama Sītā, esté privada de Rāma, digno del mejor de los esposos?
5.26.43
श्रेयो मे जीवितान्मर्तुं विहीनाया महात्मना।
रामादक्लिष्टचारित्राच्छूराच्छत्रुनिबर्हणात् ॥ ५.२६.४३ ॥
Me sería mejor morir que vivir privada del magnánimo Rāma, de conducta intachable, valiente y destructor de enemigos.
5.26.44
अथवा न्यस्तशस्त्रौ तौ वने मूलफलाशनौ।
भ्रातरौ हि नरश्रेष्ठौ चरन्तौ वनगोचरौ ॥ ५.२६.४४ ॥
O quizá aquellos dos hermanos, los mejores de los hombres, habiendo depuesto sus armas, vagan por el bosque como moradores silvestres, comiendo raíces y frutos.
5.26.45
अथवा राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना।
छद्मना घातितौ शूरौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ५.२६.४५ ॥
O quizá el malvado señor de los rākṣasas, Rāvaṇa, mediante una traición, hizo matar a aquellos valientes hermanos, Rāma y Lakṣmaṇa.
5.26.46
साहमेवंविधे काले मर्तुमिच्छामि सर्वतः।
न च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुःखेऽतिवर्तति ॥ ५.२६.४६ ॥
En semejante situación deseo morir por completo; pero, aunque el tiempo transcurre en este dolor, la muerte no me ha sido concedida.
5.26.47
धन्याः खलु महात्मानो मुनयः सत्यसम्मताः।
जितात्मानो महाभागा येषां न स्तः प्रियाप्रिये ॥ ५.२६.४७ ॥
Bienaventurados son aquellos magnánimos sabios, respetados por su veracidad, dueños de sí mismos y muy afortunados, para quienes no existe lo agradable ni lo desagradable.
5.26.48
प्रियान्न सम्भवेद् दुःखमप्रियादधिकं भवेत्।
ताभ्यां हि ते वियुज्यन्ते नमस्तेषां महात्मनाम् ॥ ५.२६.४८ ॥
El dolor no nace de lo agradable; de lo desagradable surge aún mayor. Homenaje a esos magnánimos que se desprenden de ambos.
5.26.49
साहं त्यक्ता प्रियेणैव रामेण विदितात्मना।
प्राणांस्त्यक्ष्यामि पापस्य रावणस्य गता वशम् ॥ ५.२६.४९ ॥
Abandonada por Rāma, mi amado, que conoce su propio ser, entregaré mi vida, caída en poder del perverso Rāvaṇa.