ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.26.1
प्रसक्ताश्रुमुखी त्वेवं ब्रुवती जनकात्मजा।
अधोगतमुखी बाला विलप्तुमुपचक्रमे ॥ ५.२६.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੀ ਹੋਈ, ਹੰਝੂਆਂ ਭਰੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਬਾਲਿਕਾ ਨੇ ਵਿਰਲਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
5.26.2
उन्मत्तेव प्रमत्तेव भ्रान्तचित्तेव शोचती।
उपावृत्ता किशोरीव विचेष्टन्ती महीतले ॥ ५.२६.२ ॥
ਪਾਗਲ ਵਾਂਗ, ਉਨਮਤ ਵਾਂਗ, ਭਰਮਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਗ ਕਰਦੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਨੀ ਵਾਂਗ ਤੜਪਣ ਲੱਗੀ।
5.26.3
राघवस्य प्रमत्तस्य रक्षसा कामरूपिणा।
रावणेन प्रमथ्याहमानीता क्रोशती बलात् ॥ ५.२६.३ ॥
ਰਾਘਵ ਬੇਧਿਆਨ ਹੋਣ ਵੇਲੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮੈਨੂੰ ਖੋਹ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ; ਮੈਂ ਚੀਕਦੀ ਰਹੀ।
5.26.4
राक्षसीवशमापन्ना भर्त्स्यमाना च दारुणम्।
चिन्तयन्ती सुदुःखार्ता नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ५.२६.४ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪਈ, ਭਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਮਕਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਦੀ ਮੈਂ ਜੀਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ।
5.26.5
नहि मे जीवितेनार्थो नैवार्थैर्न च भूषणैः।
वसन्त्या राक्षसीमध्ये विना रामं महारथम् ॥ ५.२६.५ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਮਹਾਰਥੀ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਨਾਲ, ਧਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ।
5.26.6
अश्मसारमिदं नूनमथवाप्यजरामरम्।
हृदयं मम येनेदं न दुःखेन विशीर्यते ॥ ५.२६.६ ॥
ਮੇਰਾ ਇਹ ਹਿਰਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਕੇ ਚੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
5.26.7
धिङ्मामनार्यामसतीं याहं तेन विना कृता।
मुहूर्तमपि जीवामि जीवितं पापजीविका ॥ ५.२६.७ ॥
ਅਨਾਰਯ, ਅਸਤੀ ਐਸੀ ਮੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਂਦੀ ਹਾਂ; ਇਹ ਪਾਪ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ।
5.26.8
चरणेनापि सव्येन न स्पृशेयं निशाचरम्।
रावणं किं पुनरहं कामयेयं विगर्हितम् ॥ ५.२६.८ ॥
ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਾਂਗੀ; ਨਿੰਦਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹਾਂਗੀ?
5.26.9
प्रत्याख्यानं न जानाति नात्मानं नात्मनः कुलम्।
यो नृशंसस्वभावेन मां प्रार्थयितुमिच्छति ॥ ५.२६.९ ॥
ਕ੍ਰੂਰ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਜੋ ਮੈਥੋਂ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਨਾ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਨੂੰ।
5.26.10
छिन्ना भिन्ना प्रभिन्ना वा दीप्ता वाग्नौ प्रदीपिता।
रावणं नोपतिष्ठेयं किं प्रलापेन वश्चिरम् ॥ ५.२६.१० ॥
ਕੱਟੀ ਜਾਵਾਂ, ਭਿੰਨੀ ਜਾਵਾਂ, ਟੁੱਟ ਜਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵਾਂ, ਫੇਰ ਵੀ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਇਸ ਵਿਲਾਪ ਨਾਲ ਏਨੀ ਦੇਰ ਕਿਉਂ ਠੱਗੀ ਗਈ?
5.26.11
ख्यातः प्राज्ञः कृतज्ञश्च सानुक्रोशश्च राघवः।
सद्वृत्तो निरनुक्रोशः शङ्के मद्भाग्यसंक्षयात् ॥ ५.२६.११ ॥
ਰਾਘਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ, ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰੀ ਹਨ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਖੋਰੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਹੁਣ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।
5.26.12
राक्षसानां जनस्थाने सहस्राणि चतुर्दश।
एकेनैव निरस्तानि स मां किं नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१२ ॥
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ?
5.26.13
निरुद्धा रावणेनाहमल्पवीर्येण रक्षसा।
समर्थः खलु मे भर्ता रावणं हन्तुमाहवे ॥ ५.२६.१३ ॥
ਨਿਰਬਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
5.26.14
विराधो दण्डकारण्ये येन राक्षसपुंगवः।
रणे रामेण निहतः स मां किं नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१४ ॥
ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਜਿਸ ਰਾਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ?
5.26.15
कामं मध्ये समुद्रस्य लङ्केयं दुष्प्रधर्षणा।
न तु राघवबाणानां गतिरोधो भविष्यति ॥ ५.२६.१५ ॥
ਇਹ ਲੰਕਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਪਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗੀ।
5.26.16
किं नु तत् कारणं येन रामो दृढपराक्रमः।
रक्षसापहृतां भार्यामिष्टां यो नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१६ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਆਰਾ ਹਰੀ ਗਈ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਦ੍ਰਿੜ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
5.26.17
इहस्थां मां न जानीते शङ्के लक्ष्मणपूर्वजः।
जानन्नपि स तेजस्वी धर्षणां मर्षयिष्यति ॥ ५.२६.१७ ॥
ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਮੈਨੂੰ ਲੱਛਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਇਸ ਅਪਮਾਨ ਨੂੰ ਸਹਿਣਗੇ।
5.26.18
हृतेति मां योऽधिगत्य राघवाय निवेदयेत्।
गृध्रराजोऽपि स रणे रावणेन निपातितः ॥ ५.२६.१८ ॥
'ਇਸਨੂੰ ਹਰਿਆ ਗਿਆ' ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਧਰਾਜ ਵੀ ਰਾਵਣ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
5.26.19
कृतं कर्म महत् तेन मां तथाभ्यवपद्यता।
तिष्ठता रावणवधे वृद्धेनापि जटायुषा ॥ ५.२६.१९ ॥
ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
5.26.20
यदि मामिह जानीयाद् वर्तमानां हि राघवः।
अद्य बाणैरभिक्रुद्धः कुर्याल्लोकमराक्षसम् ॥ ५.२६.२० ॥
ਜੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜੀਵਤ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
5.26.21
निर्दहेच्च पुरीं लङ्कां निर्दहेच्च महोदधिम्।
रावणस्य च नीचस्य कीर्तिं नाम च नाशयेत् ॥ ५.२६.२१ ॥
ਉਹ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ, ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਨੀਚ ਰਾਵਣ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
5.26.22
ततो निहतनाथानां राक्षसीनां गृहे गृहे।
यथाहमेवं रुदती तथा भूयो न संशयः ॥ ५.२६.२२ ॥
ਫਿਰ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰ ਰੋਣਗੀਆਂ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
5.26.23
अन्विष्य रक्षसां लङ्कां कुर्याद् रामः सलक्ष्मणः।
नहि ताभ्यां रिपुर्दृष्टो मुहूर्तमपि जीवति ॥ ५.२६.२३ ॥
ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦੇਣਗੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਵੈਰੀ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
5.26.24
चिताधूमाकुलपथा गृध्रमण्डलमण्डिता।
अचिरेणैव कालेन श्मशानसदृशी भवेत् ॥ ५.२६.२४ ॥
ਚਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਗਿੱਧਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਉਹ ਨਗਰੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
5.26.25
अचिरेणैव कालेन प्राप्स्याम्येनं मनोरथम्।
दुष्प्रस्थानोऽयमाभाति सर्वेषां वो विपर्ययः ॥ ५.२६.२५ ॥
ਛੇਤੀ ਹੀ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਉਲਟਾ ਫਲ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5.26.26
यादृशानि तु दृश्यन्ते लङ्कायामशुभानि तु।
अचिरेणैव कालेन भविष्यति हतप्रभा ॥ ५.२६.२६ ॥
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਅਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਬੈਠੇਗੀ।
5.26.27
नूनं लङ्का हते पापे रावणे राक्षसाधिपे।
शोषमेष्यति दुर्धर्षा प्रमदा विधवा यथा ॥ ५.२६.२७ ॥
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਉਸ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਇਹ ਦੁਰਜੇ ਲੰਕਾ ਵਿਧਵਾ ਇਸਤਰੀ ਵਾਂਗ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ।
5.26.28
पुण्योत्सवसमृद्धा च नष्टभर्त्री सराक्षसा।
भविष्यति पुरी लङ्का नष्टभर्त्री यथांगना ॥ ५.२६.२८ ॥
ਪੁੰਨ ਉਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲੰਕਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਪਤੀ-ਹੀਣ ਇਸਤਰੀ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗੀ।
5.26.29
नूनं राक्षसकन्यानां रुदतीनां गृहे गृहे।
श्रोष्यामि नचिरादेव दुःखार्तानामिह ध्वनिम् ॥ ५.२६.२९ ॥
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਘਰ-ਘਰ ਰੋਂਦੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੈਂ ਸੁਣਾਂਗਾ।
5.26.30
सान्धकारा हतद्योता हतराक्षसपुंगवा।
भविष्यति पुरी लङ्का निर्दग्धा रामसायकैः ॥ ५.२६.३० ॥
ਹਨੇਰੀ, ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੀ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਵੇਗੀ।
5.26.31
यदि नाम स शूरो मां रामो रक्तान्तलोचनः।
जानीयाद् वर्तमानां यां राक्षसस्य निवेशने ॥ ५.२६.३१ ॥
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਰਾਮ ਜੇ ਜਾਣ ਲੈਣ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ—
5.26.32
अनेन तु नृशंसेन रावणेनाधमेन मे।
समयो यस्तु निर्दिष्टस्तस्य कालोऽयमागतः ॥ ५.२६.३२ ॥
ਇਸ ਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਨੀਚ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਮਿਆਦ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.26.33
स च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुष्टेन वर्तते।
अकार्यं ये न जानन्ति नैर्ऋताः पापकारिणः ॥ ५.२६.३३ ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਠਹਿਰਾਈ ਹੋਈ ਉਹ ਮੌਤ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆ ਰਹੀ ਹੈ; ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਨੈਰਿਤ ਅਕਾਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
5.26.34
अधर्मात् तु महोत्पातो भविष्यति हि साम्प्रतम्।
नैते धर्मं विजानन्ति राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ ५.२६.३४ ॥
ਅਧਰਮ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਜ਼ਰੂਰ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਆਵੇਗੀ; ਇਹ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
5.26.35
ध्रुवं मां प्रातराशार्थं राक्षसः कल्पयिष्यति।
साहं कथं करिष्यामि तं विना प्रियदर्शनम् ॥ ५.२६.३५ ॥
ਯਕੀਨਨ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਸਵੇਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗਾ; ਉਸ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂਗੀ?
5.26.36
रामं रक्तान्तनयनमपश्यन्ती सुदुःखिता।
क्षिप्रं वैवस्वतं देवं पश्येयं पतिना विना ॥ ५.२६.३६ ॥
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਮੈਂ, ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇਵ (ਯਮ) ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੀ।
5.26.37
नाजानाज्जीवतीं रामः स मां भरतपूर्वजः।
जानन्तौ तु न कुर्यातां नोर्व्यां हि परिमार्गणम् ॥ ५.२६.३७ ॥
ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਉਹ ਜਾਣਦੇ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਰਵਾਉਂਦੇ।
5.26.38
नूनं ममैव शोकेन स वीरो लक्ष्मणाग्रजः।
देवलोकमितो यातस्त्यक्त्वा देहं महीतले ॥ ५.२६.३८ ॥
ਮੇਰੇ ਹੀ ਸੋਗ ਕਾਰਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਉਹ ਵੀਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇਵਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
5.26.39
धन्या देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
मम पश्यन्ति ये वीरं रामं राजीवलोचनम् ॥ ५.२६.३९ ॥
ਮੇਰੇ ਵੀਰ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਧੰਨ ਹਨ।
5.26.40
अथवा नहि तस्यार्थो धर्मकामस्य धीमतः।
मया रामस्य राजर्षेर्भार्यया परमात्मनः ॥ ५.२६.४० ॥
ਜਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਕਾਜ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।
5.26.41
दृश्यमाने भवेत् प्रीतिः सौहृदं नास्त्यदृश्यतः।
नाशयन्ति कृतघ्नास्तु न रामो नाशयिष्यति ॥ ५.२६.४१ ॥
ਦਿਖਦਿਆਂ ਹੀ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਣਦਿਸਦੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਕ੍ਰਿਤਘਣ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।
5.26.42
किं वा मय्यगुणाः केचित् किं वा भाग्यक्षयो हि मे।
या हि सीता वरार्हेण हीना रामेण भामिनी ॥ ५.२६.४२ ॥
ਕੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਔਗੁਣ ਹਨ, ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ? ਉੱਤਮ ਵਰ ਦੇ ਯੋਗ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ ਭਾਮਿਨੀ ਸੀਤਾ ਮੈਂ ਹਾਂ।
5.26.43
श्रेयो मे जीवितान्मर्तुं विहीनाया महात्मना।
रामादक्लिष्टचारित्राच्छूराच्छत्रुनिबर्हणात् ॥ ५.२६.४३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਜੀਣ ਨਾਲੋਂ ਮਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
5.26.44
अथवा न्यस्तशस्त्रौ तौ वने मूलफलाशनौ।
भ्रातरौ हि नरश्रेष्ठौ चरन्तौ वनगोचरौ ॥ ५.२६.४४ ॥
ਜਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੰਦ-ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵਨਚਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਣਗੇ।
5.26.45
अथवा राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना।
छद्मना घातितौ शूरौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ५.२६.४५ ॥
ਜਾਂ ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਰਾਵਣ ਨੇ ਛਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਮੇ ਭਰਾਵਾਂ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।
5.26.46
साहमेवंविधे काले मर्तुमिच्छामि सर्वतः।
न च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुःखेऽतिवर्तति ॥ ५.२६.४६ ॥
ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਪਰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਨਿਯਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
5.26.47
धन्याः खलु महात्मानो मुनयः सत्यसम्मताः।
जितात्मानो महाभागा येषां न स्तः प्रियाप्रिये ॥ ५.२६.४७ ॥
ਸੱਚ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮੁਨੀ ਧੰਨ ਹਨ; ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਨਾ ਅਪਿਆਰਾ।
5.26.48
प्रियान्न सम्भवेद् दुःखमप्रियादधिकं भवेत्।
ताभ्यां हि ते वियुज्यन्ते नमस्तेषां महात्मनाम् ॥ ५.२६.४८ ॥
ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
5.26.49
साहं त्यक्ता प्रियेणैव रामेण विदितात्मना।
प्राणांस्त्यक्ष्यामि पापस्य रावणस्य गता वशम् ॥ ५.२६.४९ ॥
ਆਤਮ-ਗਿਆਨੀ ਪਿਆਰੇ ਰਾਮ ਨੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਪੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਸ ਪਈ ਮੈਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਾਂਗੀ।