వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.26.1
प्रसक्ताश्रुमुखी त्वेवं ब्रुवती जनकात्मजा।
अधोगतमुखी बाला विलप्तुमुपचक्रमे ॥ ५.२६.१ ॥
ఈ విధంగా మాట్లాడుతూ, కన్నీళ్లతో తడిసిన ముఖంతో, జనకుని కుమార్తె సీత, ముఖాన్ని క్రిందికి వంచి, ఆ అబల విలపించడం మొదలుపెట్టింది.
5.26.2
उन्मत्तेव प्रमत्तेव भ्रान्तचित्तेव शोचती।
उपावृत्ता किशोरीव विचेष्टन्ती महीतले ॥ ५.२६.२ ॥
పిచ్చిదానిలా, మతిభ్రమించినదానిలా, చిత్తం కలతపడినదానిలా దుఃఖిస్తూ, భూమిపై లేడిపిల్లలా పడి కొట్టుకుంటూ ఉంది.
5.26.3
राघवस्य प्रमत्तस्य रक्षसा कामरूपिणा।
रावणेन प्रमथ्याहमानीता क्रोशती बलात् ॥ ५.२६.३ ॥
రాఘవుడు అప్రమత్తంగా లేని సమయంలో, ఇచ్ఛానుసారం రూపం ధరించగల రాక్షసుడు రావణుడు నన్ను బలవంతంగా లాక్కొని తెచ్చాడు; నేను ఏడుస్తూ అరిచాను.
5.26.4
राक्षसीवशमापन्ना भर्त्स्यमाना च दारुणम्।
चिन्तयन्ती सुदुःखार्ता नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ५.२६.४ ॥
రాక్షసుల అధీనంలో పడి, భయంకరంగా బెదిరింపబడుతూ, అత్యంత దుఃఖంతో బాధపడుతూ ఆలోచిస్తున్న నాకు జీవించాలనే ధైర్యం లేదు.
5.26.5
नहि मे जीवितेनार्थो नैवार्थैर्न च भूषणैः।
वसन्त्या राक्षसीमध्ये विना रामं महारथम् ॥ ५.२६.५ ॥
రాక్షసుల మధ్య నివసిస్తూ, మహారథుడైన రాముడు లేకుండా, నాకు జీవితం వల్లగానీ, ధనం వల్లగానీ, ఆభరణాల వల్లగానీ ఏ ప్రయోజనమూ లేదు.
5.26.6
अश्मसारमिदं नूनमथवाप्यजरामरम्।
हृदयं मम येनेदं न दुःखेन विशीर्यते ॥ ५.२६.६ ॥
నా హృదయం నిశ్చయంగా రాతి సారంతో చేయబడినది, లేదా జరామరణాలు లేనిది; అది దుఃఖంతో పగిలి విరిగిపోవడం లేదు.
5.26.7
धिङ्मामनार्यामसतीं याहं तेन विना कृता।
मुहूर्तमपि जीवामि जीवितं पापजीविका ॥ ५.२६.७ ॥
అనార్య, అసతి అయిన నన్ను ధిక్కరించు; ఆయన లేకుండా ఒక్క క్షణమైనా బ్రతుకుతున్నాను; ఇది పాపపు జీవితం.
5.26.8
चरणेनापि सव्येन न स्पृशेयं निशाचरम्।
रावणं किं पुनरहं कामयेयं विगर्हितम् ॥ ५.२६.८ ॥
ఎడమ పాదంతో కూడా ఆ రాక్షసుడు రావణుని తాకను; ఆ నిందితుడిని నేను ఎలా కోరుకుంటాను?
5.26.9
प्रत्याख्यानं न जानाति नात्मानं नात्मनः कुलम्।
यो नृशंसस्वभावेन मां प्रार्थयितुमिच्छति ॥ ५.२६.९ ॥
క్రూర స్వభావంతో నన్ను అడగాలనుకునే వాడు తిరస్కారాన్ని తెలుసుకోడు; తనను, తన కులాన్ని కూడా తెలుసుకోడు.
5.26.10
छिन्ना भिन्ना प्रभिन्ना वा दीप्ता वाग्नौ प्रदीपिता।
रावणं नोपतिष्ठेयं किं प्रलापेन वश्चिरम् ॥ ५.२६.१० ॥
ఛిన్నమైనా, భిన్నమైనా, ముక్కలైనా, లేదా అగ్నిలో కాల్చబడినా రావణుని వద్దకు నేను వెళ్లను; ఈ విలాపంతో ఇంతకాలం నన్ను ఎందుకు మోసగించారు?
5.26.11
ख्यातः प्राज्ञः कृतज्ञश्च सानुक्रोशश्च राघवः।
सद्वृत्तो निरनुक्रोशः शङ्के मद्भाग्यसंक्षयात् ॥ ५.२६.११ ॥
రాఘవుడు ప్రసిద్ధుడు, జ్ఞాని, కృతజ్ఞుడు, దయామయుడు, సద్వర్తనుడు; అయితే నా భాగ్యం క్షీణించడం వల్ల ఆయన దయలేనివాడయ్యాడేమో అని అనుమానిస్తున్నాను.
5.26.12
राक्षसानां जनस्थाने सहस्राणि चतुर्दश।
एकेनैव निरस्तानि स मां किं नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१२ ॥
జనస్థానంలో పద్నాలుగు వేల రాక్షసులను ఒక్కడే నాశనం చేశాడు; ఆయన నా దగ్గరకు ఎందుకు రావడం లేదు?
5.26.13
निरुद्धा रावणेनाहमल्पवीर्येण रक्षसा।
समर्थः खलु मे भर्ता रावणं हन्तुमाहवे ॥ ५.२६.१३ ॥
అల్పవీర్యుడైన రాక్షసుడు రావణుడు నన్ను బంధించాడు. కానీ నా భర్త యుద్ధంలో రావణుని సంహరించగల సమర్థుడు.
5.26.14
विराधो दण्डकारण्ये येन राक्षसपुंगवः।
रणे रामेण निहतः स मां किं नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१४ ॥
దండకారణ్యంలో రాక్షసశ్రేష్ఠుడైన విరాధుని యుద్ధంలో సంహరించిన రాముడు నా వద్దకు ఎందుకు రావడం లేదు?
5.26.15
कामं मध्ये समुद्रस्य लङ्केयं दुष्प्रधर्षणा।
न तु राघवबाणानां गतिरोधो भविष्यति ॥ ५.२६.१५ ॥
ఈ లంక సముద్రం మధ్యలో ఉండి దుర్జయమే; కానీ రాఘవుని బాణాల గమనాన్ని అది ఆపలేదు.
5.26.16
किं नु तत् कारणं येन रामो दृढपराक्रमः।
रक्षसापहृतां भार्यामिष्टां यो नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१६ ॥
రాక్షసునిచే అపహరింపబడిన ప్రియమైన భార్య వద్దకు దృఢ పరాక్రమశాలి రాముడు రాకపోవడానికి కారణమేమిటి?
5.26.17
इहस्थां मां न जानीते शङ्के लक्ष्मणपूर्वजः।
जानन्नपि स तेजस्वी धर्षणां मर्षयिष्यति ॥ ५.२६.१७ ॥
ఇక్కడ ఉన్న నన్ను లక్ష్మణుని అన్నయ్య తెలుసుకోలేకున్నాడేమో అని సందేహిస్తున్నాను. తెలిసినప్పటికీ ఆ తేజస్వి ఈ అవమానాన్ని సహిస్తాడేమో.
5.26.18
हृतेति मां योऽधिगत्य राघवाय निवेदयेत्।
गृध्रराजोऽपि स रणे रावणेन निपातितः ॥ ५.२६.१८ ॥
'ఈమె అపహరింపబడింది' అని నన్ను గుర్తించి రాఘవునికి తెలియజేయవలసినవాడైన గృధ్రరాజు కూడా రావణునిచే యుద్ధంలో పడగొట్టబడ్డాడు.
5.26.19
कृतं कर्म महत् तेन मां तथाभ्यवपद्यता।
तिष्ठता रावणवधे वृद्धेनापि जटायुषा ॥ ५.२६.१९ ॥
వృద్ధుడైనప్పటికీ, రావణుని వధకై స్థిరంగా నిలిచి, నన్ను రక్షించుటకు ముందుకు వచ్చి జటాయువు మహత్కార్యం చేశాడు.
5.26.20
यदि मामिह जानीयाद् वर्तमानां हि राघवः।
अद्य बाणैरभिक्रुद्धः कुर्याल्लोकमराक्षसम् ॥ ५.२६.२० ॥
ఇక్కడ నేను బ్రతికి ఉన్నానని రాఘవుడు తెలుసుకుంటే, ఈ రోజే కోపంతో తన బాణాలతో లోకాన్ని రాక్షసరహితం చేస్తాడు.
5.26.21
निर्दहेच्च पुरीं लङ्कां निर्दहेच्च महोदधिम्।
रावणस्य च नीचस्य कीर्तिं नाम च नाशयेत् ॥ ५.२६.२१ ॥
ఆయన లంకా నగరాన్ని దహిస్తాడు, మహాసముద్రాన్ని కూడా దహిస్తాడు; నీచుడైన రావణుని కీర్తిని, పేరును కూడా నశింపజేస్తాడు.
5.26.22
ततो निहतनाथानां राक्षसीनां गृहे गृहे।
यथाहमेवं रुदती तथा भूयो न संशयः ॥ ५.२६.२२ ॥
అప్పుడు, హతులైన భర్తలు గల రాక్షస స్త్రీలు ఇంటింటా, నేను ఇలా ఏడ్చినట్టే మళ్ళీ ఏడుస్తారు; సందేహం లేదు.
5.26.23
अन्विष्य रक्षसां लङ्कां कुर्याद् रामः सलक्ष्मणः।
नहि ताभ्यां रिपुर्दृष्टो मुहूर्तमपि जीवति ॥ ५.२६.२३ ॥
రాముడు, లక్ష్మణుడు రాక్షసులను వెతికి లంకను రాక్షసరహితం చేస్తారు; వారిద్దరు చూసిన శత్రువు ఒక్క క్షణం కూడా బ్రతకడు.
5.26.24
चिताधूमाकुलपथा गृध्रमण्डलमण्डिता।
अचिरेणैव कालेन श्मशानसदृशी भवेत् ॥ ५.२६.२४ ॥
చితల పొగతో నిండిన మార్గాలు కలిగి, రాబందుల గుంపులతో అలంకరించబడిన ఆ నగరం త్వరలోనే స్మశానంలా మారుతుంది.
5.26.25
अचिरेणैव कालेन प्राप्स्याम्येनं मनोरथम्।
दुष्प्रस्थानोऽयमाभाति सर्वेषां वो विपर्ययः ॥ ५.२६.२५ ॥
త్వరలోనే, కాలక్రమంలో నేను ఈ కోరికను పొందుతాను. కానీ మీ అందరికీ ఈ ప్రయాణం దురదృష్టకరమైన ఫలితాన్ని సూచిస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది.
5.26.26
यादृशानि तु दृश्यन्ते लङ्कायामशुभानि तु।
अचिरेणैव कालेन भविष्यति हतप्रभा ॥ ५.२६.२६ ॥
లంకలో కనిపిస్తున్న దుశ్శకునాలను బట్టి చూస్తే, త్వరలోనే కాలక్రమంలో అది కాంతిని కోల్పోతుంది.
5.26.27
नूनं लङ्का हते पापे रावणे राक्षसाधिपे।
शोषमेष्यति दुर्धर्षा प्रमदा विधवा यथा ॥ ५.२६.२७ ॥
నిశ్చయంగా, ఆ పాపాత్ముడు రాక్షసాధిపతి రావణుడు హతుడైతే, ఈ దుర్జయ లంక విధవ స్త్రీలా క్షీణించిపోతుంది.
5.26.28
पुण्योत्सवसमृद्धा च नष्टभर्त्री सराक्षसा।
भविष्यति पुरी लङ्का नष्टभर्त्री यथांगना ॥ ५.२६.२८ ॥
పుణ్యోత్సవాలతో సమృద్ధమైన లంక, రాక్షసులతో సహా భర్తను కోల్పోయిన స్త్రీలా అవుతుంది.
5.26.29
नूनं राक्षसकन्यानां रुदतीनां गृहे गृहे।
श्रोष्यामि नचिरादेव दुःखार्तानामिह ध्वनिम् ॥ ५.२६.२९ ॥
నిశ్చయంగా, త్వరలోనే ఇంటింటా ఏడుస్తున్న రాక్షస కన్యల, దుఃఖంతో బాధపడుతున్న వారి ధ్వనిని నేను వింటాను.
5.26.30
सान्धकारा हतद्योता हतराक्षसपुंगवा।
भविष्यति पुरी लङ्का निर्दग्धा रामसायकैः ॥ ५.२६.३० ॥
చీకటి కమ్మి, కాంతి హీనమై, శ్రేష్ఠ రాక్షసులు హతులై, లంక నగరం రాముని బాణాలతో దగ్ధమవుతుంది.
5.26.31
यदि नाम स शूरो मां रामो रक्तान्तलोचनः।
जानीयाद् वर्तमानां यां राक्षसस्य निवेशने ॥ ५.२६.३१ ॥
ఎర్రబారిన కనుకొనలు గల ఆ శూరుడు రాముడు, నేను రాక్షసుని నివాసంలో ఉన్నానని తెలుసుకుంటే—
5.26.32
अनेन तु नृशंसेन रावणेनाधमेन मे।
समयो यस्तु निर्दिष्टस्तस्य कालोऽयमागतः ॥ ५.२६.३२ ॥
ఈ క్రూరుడు, అధముడైన రావణుడు నాకు నిర్ణయించిన గడువు కాలం ఇప్పుడు వచ్చింది.
5.26.33
स च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुष्टेन वर्तते।
अकार्यं ये न जानन्ति नैर्ऋताः पापकारिणः ॥ ५.२६.३३ ॥
నాకు విధింపబడిన ఆ మరణం ఈ దుష్టుని వల్ల సంభవించనుంది; పాపకార్యాలు చేసే ఈ నైరృతులు అకార్యాన్ని తెలుసుకోరు.
5.26.34
अधर्मात् तु महोत्पातो भविष्यति हि साम्प्रतम्।
नैते धर्मं विजानन्ति राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ ५.२६.३४ ॥
అధర్మం వల్ల ఇప్పుడు నిశ్చయంగా ఒక మహా ఉత్పాతం సంభవిస్తుంది; ఈ మాంసభక్షక రాక్షసులు ధర్మాన్ని తెలుసుకోరు.
5.26.35
ध्रुवं मां प्रातराशार्थं राक्षसः कल्पयिष्यति।
साहं कथं करिष्यामि तं विना प्रियदर्शनम् ॥ ५.२६.३५ ॥
నిశ్చయంగా ఆ రాక్షసుడు ఉదయపు ఆహారం కోసం నన్ను సిద్ధం చేస్తాడు; ఆ ప్రియదర్శనుడు లేకుండా నేనెలా చేయగలను?
5.26.36
रामं रक्तान्तनयनमपश्यन्ती सुदुःखिता।
क्षिप्रं वैवस्वतं देवं पश्येयं पतिना विना ॥ ५.२६.३६ ॥
ఎర్రబారిన కనుకొనలు గల రాముని చూడలేక అత్యంత దుఃఖితనై, భర్త లేకుండా త్వరలోనే వైవస్వత దేవుడైన యముని చూస్తాను.
5.26.37
नाजानाज्जीवतीं रामः स मां भरतपूर्वजः।
जानन्तौ तु न कुर्यातां नोर्व्यां हि परिमार्गणम् ॥ ५.२६.३७ ॥
భరతుని అన్నయ్య అయిన రాముడు నేను జీవించి ఉన్నానని తెలుసుకోలేదు. తెలిసి ఉంటే భూమిపై వెదకించి ఉండేవాడు.
5.26.38
नूनं ममैव शोकेन स वीरो लक्ष्मणाग्रजः।
देवलोकमितो यातस्त्यक्त्वा देहं महीतले ॥ ५.२६.३८ ॥
నా దుఃఖం వల్లనే, లక్ష్మణుని అన్నయ్య అయిన ఆ వీరుడు భూమిపై దేహాన్ని విడిచి ఇక్కడి నుండి దేవలోకానికి వెళ్లిపోయాడు.
5.26.39
धन्या देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
मम पश्यन्ति ये वीरं रामं राजीवलोचनम् ॥ ५.२६.३९ ॥
నా వీరుడు, కమలనేత్రుడైన రాముని చూస్తున్న దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, మహర్షులు ధన్యులు.
5.26.40
अथवा नहि तस्यार्थो धर्मकामस्य धीमतः।
मया रामस्य राजर्षेर्भार्यया परमात्मनः ॥ ५.२६.४० ॥
లేదా ధర్మాన్ని కోరే ఆ బుద్ధిమంతుడైన రాజర్షి, పరమాత్మ రాముడికి, అతని భార్యనైన నా వల్ల ప్రయోజనం ఏమీ లేకపోయిందేమో.
5.26.41
दृश्यमाने भवेत् प्रीतिः सौहृदं नास्त्यदृश्यतः।
नाशयन्ति कृतघ्नास्तु न रामो नाशयिष्यति ॥ ५.२६.४१ ॥
కనిపించినప్పుడే ప్రేమ కలుగుతుంది; కనిపించని వానితో స్నేహం ఉండదు. కృతఘ్నులే నాశనం చేస్తారు; రాముడు నాశనం చేయడు.
5.26.42
किं वा मय्यगुणाः केचित् किं वा भाग्यक्षयो हि मे।
या हि सीता वरार्हेण हीना रामेण भामिनी ॥ ५.२६.४२ ॥
నాలో ఏవైనా లోపాలు ఉన్నాయా, లేక నా భాగ్యం క్షీణించిందా? ఉత్తమ వరునికి తగిన రాముని నుండి దూరమైన భామినిని నేను.
5.26.43
श्रेयो मे जीवितान्मर्तुं विहीनाया महात्मना।
रामादक्लिष्टचारित्राच्छूराच्छत्रुनिबर्हणात् ॥ ५.२६.४३ ॥
మహాత్ముడైన రాముని విడిచి జీవించడం కంటే మరణించడమే నాకు మేలు; ఆయన నిర్మల నడవడి గలవాడు, శూరుడు, శత్రునాశకుడు.
5.26.44
अथवा न्यस्तशस्त्रौ तौ वने मूलफलाशनौ।
भ्रातरौ हि नरश्रेष्ठौ चरन्तौ वनगोचरौ ॥ ५.२६.४४ ॥
లేదా ఆ ఇద్దరు సోదరులు, నరశ్రేష్ఠులు, ఆయుధాలను విడిచి, అడవిలో వేరు-పండ్లు తింటూ, వనచరులై తిరుగుతున్నారేమో.
5.26.45
अथवा राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना।
छद्मना घातितौ शूरौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ५.२६.४५ ॥
లేదా దురాత్ముడైన రాక్షసరాజు రావణుడు మోసంతో ఆ శూర సోదరులు రామ-లక్ష్మణులను చంపించి ఉండవచ్చు.
5.26.46
साहमेवंविधे काले मर्तुमिच्छामि सर्वतः।
न च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुःखेऽतिवर्तति ॥ ५.२६.४६ ॥
ఇటువంటి సమయంలో నేను పూర్తిగా మరణించాలని కోరుతున్నాను; కానీ ఈ దుఃఖంలో కాలం గడుస్తున్నా నాకు మరణం విధించబడలేదు.
5.26.47
धन्याः खलु महात्मानो मुनयः सत्यसम्मताः।
जितात्मानो महाभागा येषां न स्तः प्रियाप्रिये ॥ ५.२६.४७ ॥
సత్యంతో గౌరవించబడే ఆ మహాత్ములైన మునులు ధన్యులు; ఆత్మసంయమం కలవారైన వారికి ప్రియమూ అప్రియమూ లేవు.
5.26.48
प्रियान्न सम्भवेद् दुःखमप्रियादधिकं भवेत्।
ताभ्यां हि ते वियुज्यन्ते नमस्तेषां महात्मनाम् ॥ ५.२६.४८ ॥
ప్రియం వలన దుఃఖం కలుగదు; అప్రియం వలన మరింత దుఃఖం కలుగుతుంది. ఆ రెండింటి నుండి విడివడిన ఆ మహాత్ములకు నమస్కారం.
5.26.49
साहं त्यक्ता प्रियेणैव रामेण विदितात्मना।
प्राणांस्त्यक्ष्यामि पापस्य रावणस्य गता वशम् ॥ ५.२६.४९ ॥
ఆత్మజ్ఞుడైన ప్రియుడు రాముడే నన్ను విడిచిపెట్టాడు. పాపియైన రావణుని వశంలో పడిన నేను ప్రాణాలు విడిచిపెడతాను.