ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.26.1
प्रसक्ताश्रुमुखी त्वेवं ब्रुवती जनकात्मजा।
अधोगतमुखी बाला विलप्तुमुपचक्रमे ॥ ५.२६.१ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା, ଲୁହରେ ଭିଜିଥିବା ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା ଜନକତନୟା ସୀତା, ମୁଖ ତଳକୁ କରି ସେହି ବାଳିକା ବିଳାପ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
5.26.2
उन्मत्तेव प्रमत्तेव भ्रान्तचित्तेव शोचती।
उपावृत्ता किशोरीव विचेष्टन्ती महीतले ॥ ५.२६.२ ॥
ପାଗଳୀ ଭଳି, ଉନ୍ମତ୍ତା ଭଳି, ଭ୍ରାନ୍ତଚିତ୍ତା ଭଳି ଶୋକ କରୁ କରୁ, ମାଟିରେ ଛୋଟ ହରିଣୀ ଭଳି ଛଟପଟ ହେଲେ।
5.26.3
राघवस्य प्रमत्तस्य रक्षसा कामरूपिणा।
रावणेन प्रमथ्याहमानीता क्रोशती बलात् ॥ ५.२६.३ ॥
ରାଘବ ଅସାବଧାନ ଥିବା ସମୟରେ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ମୋତେ ବଳପୂର୍ବକ ଛଡ଼ାଇ ଆଣିଲା; ମୁଁ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲି।
5.26.4
राक्षसीवशमापन्ना भर्त्स्यमाना च दारुणम्।
चिन्तयन्ती सुदुःखार्ता नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ५.२६.४ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଭର୍ତ୍ସିତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ମୁଁ ବଞ୍ଚିବାର ସାହସ ରଖେ ନାହିଁ।
5.26.5
नहि मे जीवितेनार्थो नैवार्थैर्न च भूषणैः।
वसन्त्या राक्षसीमध्ये विना रामं महारथम् ॥ ५.२६.५ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହି, ମହାରଥୀ ରାମଙ୍କ ବିନା, ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନରେ, ଧନରେ କିମ୍ବା ଅଳଙ୍କାରରେ କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ।
5.26.6
अश्मसारमिदं नूनमथवाप्यजरामरम्।
हृदयं मम येनेदं न दुःखेन विशीर्यते ॥ ५.२६.६ ॥
ମୋ ଏ ହୃଦୟ ନିଶ୍ଚୟ ପଥରର ସାରରେ ଗଠିତ, କିମ୍ବା ଜରା-ମରଣରହିତ; କାରଣ ଏହା ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଯାଉନାହିଁ।
5.26.7
धिङ्मामनार्यामसतीं याहं तेन विना कृता।
मुहूर्तमपि जीवामि जीवितं पापजीविका ॥ ५.२६.७ ॥
ଅନାର୍ଯ୍ୟା, ଅସତୀ ମୋତେ ଧିକ୍; ସେ ବିନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି; ଏହା ପାପର ଜୀବନ।
5.26.8
चरणेनापि सव्येन न स्पृशेयं निशाचरम्।
रावणं किं पुनरहं कामयेयं विगर्हितम् ॥ ५.२६.८ ॥
ବାମ ପାଦରେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଶାଚର ରାବଣକୁ ମୁଁ ଛୁଇଁବି ନାହିଁ; ନିନ୍ଦିତକୁ ମୁଁ କେମିତି ଇଚ୍ଛା କରିବି?
5.26.9
प्रत्याख्यानं न जानाति नात्मानं नात्मनः कुलम्।
यो नृशंसस्वभावेन मां प्रार्थयितुमिच्छति ॥ ५.२६.९ ॥
କ୍ରୂର ସ୍ୱଭାବରୁ ଯେ ମୋ ପାଖରୁ ଯାଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଜାଣେ ନାହିଁ, ନିଜକୁ କିମ୍ବା ନିଜ କୁଳକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ।
5.26.10
छिन्ना भिन्ना प्रभिन्ना वा दीप्ता वाग्नौ प्रदीपिता।
रावणं नोपतिष्ठेयं किं प्रलापेन वश्चिरम् ॥ ५.२६.१० ॥
କଟାଯାଉ, ଭିନ୍ନ ହେଉ, ଫାଟି ଯାଉ, ବା ଅଗ୍ନିରେ ଜଳାଯାଉ, ତଥାପି ମୁଁ ରାବଣ ପାଖକୁ ଯିବି ନାହିଁ; ଏହି ବିଳାପରେ ଏତେ ସମୟ କାହିଁକି ପ୍ରତାରିତ ହେଲି?
5.26.11
ख्यातः प्राज्ञः कृतज्ञश्च सानुक्रोशश्च राघवः।
सद्वृत्तो निरनुक्रोशः शङ्के मद्भाग्यसंक्षयात् ॥ ५.२६.११ ॥
ରାଘବ ଖ୍ୟାତ, ପ୍ରାଜ୍ଞ, କୃତଜ୍ଞ, ଦୟାଳୁ ଓ ସଦାଚାରୀ; ତଥାପି ମୋ ଭାଗ୍ୟକ୍ଷୟ ହେତୁ ସେ ଏବେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ସନ୍ଦେହ କରେ।
5.26.12
राक्षसानां जनस्थाने सहस्राणि चतुर्दश।
एकेनैव निरस्तानि स मां किं नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१२ ॥
ଜନସ୍ଥାନରେ ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଜଣେ ହିଁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲେ; ସେ ମୋ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଆସୁନାହାନ୍ତି?
5.26.13
निरुद्धा रावणेनाहमल्पवीर्येण रक्षसा।
समर्थः खलु मे भर्ता रावणं हन्तुमाहवे ॥ ५.२६.१३ ॥
ଅଳ୍ପବୀର୍ଯ୍ୟ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ମୋତେ ବନ୍ଦୀ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣକୁ ବଧ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ସମର୍ଥ।
5.26.14
विराधो दण्डकारण्ये येन राक्षसपुंगवः।
रणे रामेण निहतः स मां किं नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१४ ॥
ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିରାଧକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିଥିବା ରାମ ମୋ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଆସୁନାହାନ୍ତି?
5.26.15
कामं मध्ये समुद्रस्य लङ्केयं दुष्प्रधर्षणा।
न तु राघवबाणानां गतिरोधो भविष्यति ॥ ५.२६.१५ ॥
ଏହି ଲଙ୍କା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଦୁର୍ଜୟ ବଟେ; କିନ୍ତୁ ରାଘବଙ୍କ ବାଣର ଗତିକୁ ଏହା ରୋକିପାରିବ ନାହିଁ।
5.26.16
किं नु तत् कारणं येन रामो दृढपराक्रमः।
रक्षसापहृतां भार्यामिष्टां यो नाभिपद्यते ॥ ५.२६.१६ ॥
ରାକ୍ଷସ ହରଣ କରିଥିବା ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀ ପାଖକୁ ଦୃଢ଼ପରାକ୍ରମୀ ରାମ କାହିଁକି ଆସୁନାହାନ୍ତି, ତାହାର କାରଣ କ'ଣ?
5.26.17
इहस्थां मां न जानीते शङ्के लक्ष्मणपूर्वजः।
जानन्नपि स तेजस्वी धर्षणां मर्षयिष्यति ॥ ५.२६.१७ ॥
ଏଠାରେ ଥିବା ମୋତେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଭ୍ରାତା ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ ବୋଲି ମୋର ସନ୍ଦେହ। ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ଏହି ଅପମାନ ସହିବେ।
5.26.18
हृतेति मां योऽधिगत्य राघवाय निवेदयेत्।
गृध्रराजोऽपि स रणे रावणेन निपातितः ॥ ५.२६.१८ ॥
'ଏ'କୁ ହରଣ କରାଯାଇଛି' ବୋଲି ମୋତେ ଦେଖି ରାଘବଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ଥିବା ଗୃଧ୍ରରାଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଟକି ଦେଇଛି।
5.26.19
कृतं कर्म महत् तेन मां तथाभ्यवपद्यता।
तिष्ठता रावणवधे वृद्धेनापि जटायुषा ॥ ५.२६.१९ ॥
ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାବଣ ବଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ରହି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସି ଜଟାୟୁ ମହତ୍ କର୍ମ କଲେ।
5.26.20
यदि मामिह जानीयाद् वर्तमानां हि राघवः।
अद्य बाणैरभिक्रुद्धः कुर्याल्लोकमराक्षसम् ॥ ५.२६.२० ॥
ଯଦି ରାଘବ ଜାଣିଥାଆନ୍ତେ ଯେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଜୀବିତ ଅଛି, ତେବେ ଆଜି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ବାଣରେ ସେ ଏ ଜଗତକୁ ରାକ୍ଷସହୀନ କରିଦେବେ।
5.26.21
निर्दहेच्च पुरीं लङ्कां निर्दहेच्च महोदधिम्।
रावणस्य च नीचस्य कीर्तिं नाम च नाशयेत् ॥ ५.२६.२१ ॥
ସେ ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ଦହନ କରିବେ, ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଦହନ କରିବେ; ନୀଚ ରାବଣଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ନାମ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେବେ।
5.26.22
ततो निहतनाथानां राक्षसीनां गृहे गृहे।
यथाहमेवं रुदती तथा भूयो न संशयः ॥ ५.२६.२२ ॥
ତା'ପରେ, ନିହତ ସ୍ୱାମୀବିଶିଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଘରେ ଘରେ, ମୁଁ ଯେପରି ଏହିପରି କାନ୍ଦୁଛି, ସେପରି ପୁନର୍ବାର କାନ୍ଦିବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.26.23
अन्विष्य रक्षसां लङ्कां कुर्याद् रामः सलक्ष्मणः।
नहि ताभ्यां रिपुर्दृष्टो मुहूर्तमपि जीवति ॥ ५.२६.२३ ॥
ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଲଙ୍କାରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ତାହାକୁ ରାକ୍ଷସହୀନ କରିବେ; ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିବା ଶତ୍ରୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ ରହେ ନାହିଁ।
5.26.24
चिताधूमाकुलपथा गृध्रमण्डलमण्डिता।
अचिरेणैव कालेन श्मशानसदृशी भवेत् ॥ ५.२६.२४ ॥
ଚିତାର ଧୂଆଁରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ପଥ ଓ ଶୂଳଗିଧ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଝାଙ୍କରେ ଶୋଭିତ ସେ ନଗରୀ ଅଚିରେ ଶ୍ମଶାନ ପରି ହୋଇଯିବ।
5.26.25
अचिरेणैव कालेन प्राप्स्याम्येनं मनोरथम्।
दुष्प्रस्थानोऽयमाभाति सर्वेषां वो विपर्ययः ॥ ५.२६.२५ ॥
ଶୀଘ୍ର, କାଳକ୍ରମେ ମୁଁ ଏହି ମନୋରଥ ଲାଭ କରିବି। କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅଶୁଭ ପ୍ରସ୍ଥାନ ବିପରୀତ ଫଳ ଦେଖାଉଛି।
5.26.26
यादृशानि तु दृश्यन्ते लङ्कायामशुभानि तु।
अचिरेणैव कालेन भविष्यति हतप्रभा ॥ ५.२६.२६ ॥
ଲଙ୍କାରେ ଯେଉଁ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉଛି, ଶୀଘ୍ର କାଳକ୍ରମେ ତାହା ପ୍ରଭାହୀନ ହେବ।
5.26.27
नूनं लङ्का हते पापे रावणे राक्षसाधिपे।
शोषमेष्यति दुर्धर्षा प्रमदा विधवा यथा ॥ ५.२६.२७ ॥
ନିଶ୍ଚୟ, ସେହି ପାପୀ ରାକ୍ଷସାଧିପ ରାବଣ ନିହତ ହେଲେ, ଏହି ଦୁର୍ଜୟ ଲଙ୍କା ବିଧବା ନାରୀ ପରି ଶୁଖିଯିବ।
5.26.28
पुण्योत्सवसमृद्धा च नष्टभर्त्री सराक्षसा।
भविष्यति पुरी लङ्का नष्टभर्त्री यथांगना ॥ ५.२६.२८ ॥
ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ସମୃଦ୍ଧ ଲଙ୍କା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱାମୀହରା ନାରୀ ପରି ହେବ।
5.26.29
नूनं राक्षसकन्यानां रुदतीनां गृहे गृहे।
श्रोष्यामि नचिरादेव दुःखार्तानामिह ध्वनिम् ॥ ५.२६.२९ ॥
ନିଶ୍ଚୟ, ଶୀଘ୍ର ଘରେ ଘରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ରାକ୍ଷସକନ୍ୟାମାନଙ୍କ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ସେମାନଙ୍କ ଧ୍ୱନି ମୁଁ ଶୁଣିବି।
5.26.30
सान्धकारा हतद्योता हतराक्षसपुंगवा।
भविष्यति पुरी लङ्का निर्दग्धा रामसायकैः ॥ ५.२६.३० ॥
ଅନ୍ଧକାରାଚ୍ଛନ୍ନ, ପ୍ରଭାହୀନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିହତ, ଲଙ୍କା ନଗରୀ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ଦଗ୍ଧ ହେବ।
5.26.31
यदि नाम स शूरो मां रामो रक्तान्तलोचनः।
जानीयाद् वर्तमानां यां राक्षसस्य निवेशने ॥ ५.२६.३१ ॥
ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନପ୍ରାନ୍ତ ଥିବା ସେ ବୀର ରାମ ଯଦି ଜାଣନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ରାକ୍ଷସର ଗୃହରେ ଅଛି—
5.26.32
अनेन तु नृशंसेन रावणेनाधमेन मे।
समयो यस्तु निर्दिष्टस्तस्य कालोऽयमागतः ॥ ५.२६.३२ ॥
ଏହି କ୍ରୂର ଓ ଅଧମ ରାବଣ ମୋ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସମୟସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିଲା, ସେ ସମୟ ଏବେ ଆସିଗଲାଣି।
5.26.33
स च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुष्टेन वर्तते।
अकार्यं ये न जानन्ति नैर्ऋताः पापकारिणः ॥ ५.२६.३३ ॥
ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସେହି ମୃତ୍ୟୁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି; ପାପକର୍ମୀ ଏହି ନୈର୍ଝତମାନେ ଅକାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
5.26.34
अधर्मात् तु महोत्पातो भविष्यति हि साम्प्रतम्।
नैते धर्मं विजानन्ति राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ ५.२६.३४ ॥
ଅଧର୍ମ ହେତୁ ଏବେ ନିଶ୍ଚିତ ମହା ଉତ୍ପାତ ଘଟିବ; ମାଂସଭୋଜୀ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଧର୍ମ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
5.26.35
ध्रुवं मां प्रातराशार्थं राक्षसः कल्पयिष्यति।
साहं कथं करिष्यामि तं विना प्रियदर्शनम् ॥ ५.२६.३५ ॥
ନିଶ୍ଚିତ ସେ ରାକ୍ଷସ ସକାଳ ଭୋଜନ ପାଇଁ ମୋତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ; ସେହି ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ବିନା ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?
5.26.36
रामं रक्तान्तनयनमपश्यन्ती सुदुःखिता।
क्षिप्रं वैवस्वतं देवं पश्येयं पतिना विना ॥ ५.२६.३६ ॥
ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନପ୍ରାନ୍ତ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତା ମୁଁ, ସ୍ୱାମୀ ବିନା ଶୀଘ୍ର ବୈବସ୍ୱତ ଦେବ (ଯମ)ଙ୍କୁ ଦେଖିବି।
5.26.37
नाजानाज्जीवतीं रामः स मां भरतपूर्वजः।
जानन्तौ तु न कुर्यातां नोर्व्यां हि परिमार्गणम् ॥ ५.२६.३७ ॥
ଭରତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରାମ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ମୁଁ ଜୀବିତ ଅଛି। ଜାଣିଥିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପୃଥିବୀରେ ଖୋଜ କରାଇଥାନ୍ତେ।
5.26.38
नूनं ममैव शोकेन स वीरो लक्ष्मणाग्रजः।
देवलोकमितो यातस्त्यक्त्वा देहं महीतले ॥ ५.२६.३८ ॥
ମୋ ଶୋକରୁ ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସେ ବୀର ପୃଥିବୀରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଏଠାରୁ ଦେବଲୋକକୁ ଯାଇଥିବେ।
5.26.39
धन्या देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
मम पश्यन्ति ये वीरं रामं राजीवलोचनम् ॥ ५.२६.३९ ॥
ମୋ ବୀର, କମଳନୟନ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହର୍ଷିମାନେ ଧନ୍ୟ।
5.26.40
अथवा नहि तस्यार्थो धर्मकामस्य धीमतः।
मया रामस्य राजर्षेर्भार्यया परमात्मनः ॥ ५.२६.४० ॥
ଅଥବା ଧର୍ମପ୍ରିୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସେ ରାଜର୍ଷି, ପରମାତ୍ମା ରାମଙ୍କର, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆଉ କିଛି ପ୍ରୟୋଜନ ନ ଥିବ।
5.26.41
दृश्यमाने भवेत् प्रीतिः सौहृदं नास्त्यदृश्यतः।
नाशयन्ति कृतघ्नास्तु न रामो नाशयिष्यति ॥ ५.२६.४१ ॥
ଦେଖାଯାଉଥିବା ବେଳେ ହିଁ ପ୍ରୀତି ହୁଏ; ଅଦୃଶ୍ୟ ସହିତ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ନାହିଁ। କୃତଘ୍ନମାନେ ହିଁ ନାଶ କରନ୍ତି; ରାମ ନାଶ କରିବେ ନାହିଁ।
5.26.42
किं वा मय्यगुणाः केचित् किं वा भाग्यक्षयो हि मे।
या हि सीता वरार्हेण हीना रामेण भामिनी ॥ ५.२६.४२ ॥
ମୋ ଭିତରେ କିଛି ଦୋଷ ଅଛି କି, ନା ମୋ ଭାଗ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୋଇଛି? ଉତ୍ତମ ବର ଯୋଗ୍ୟ ରାମଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚିତା ଭାମିନୀ ସୀତା ମୁଁ।
5.26.43
श्रेयो मे जीवितान्मर्तुं विहीनाया महात्मना।
रामादक्लिष्टचारित्राच्छूराच्छत्रुनिबर्हणात् ॥ ५.२६.४३ ॥
ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ବଞ୍ଚିବା ଅପେକ୍ଷା ମରିବା ମୋ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର; ସେ ନିର୍ମଳ ଆଚରଣ, ଶୂର ଓ ଶତ୍ରୁସଂହାରକ।
5.26.44
अथवा न्यस्तशस्त्रौ तौ वने मूलफलाशनौ।
भ्रातरौ हि नरश्रेष्ठौ चरन्तौ वनगोचरौ ॥ ५.२६.४४ ॥
ଅଥବା ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅସ୍ତ୍ର ରଖି, ବନରେ ମୂଳ-ଫଳ ଖାଇ ବନଚାରୀ ହୋଇ ବୁଲୁଥିବେ।
5.26.45
अथवा राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना।
छद्मना घातितौ शूरौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ५.२६.४५ ॥
ଅଥବା ଦୁରାତ୍ମା ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ଛଳରେ ସେହି ଶୂର ଭାଇ ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବଧ କରାଇଥିବ।
5.26.46
साहमेवंविधे काले मर्तुमिच्छामि सर्वतः।
न च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुःखेऽतिवर्तति ॥ ५.२६.४६ ॥
ଏପରି ସମୟରେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଃଖରେ ସମୟ ବିତିଲେ ବି ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ବିହିତ ହୋଇନାହିଁ।
5.26.47
धन्याः खलु महात्मानो मुनयः सत्यसम्मताः।
जितात्मानो महाभागा येषां न स्तः प्रियाप्रिये ॥ ५.२६.४७ ॥
ସତ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ସେହି ମହାତ୍ମା ମୁନିମାନେ ଧନ୍ୟ; ଆତ୍ମସଂଯମୀ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ବା ଅପ୍ରିୟ କିଛି ନାହିଁ।
5.26.48
प्रियान्न सम्भवेद् दुःखमप्रियादधिकं भवेत्।
ताभ्यां हि ते वियुज्यन्ते नमस्तेषां महात्मनाम् ॥ ५.२६.४८ ॥
ପ୍ରିୟରୁ ଦୁଃଖ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ; ଅପ୍ରିୟରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ହୁଏ। ସେ ଦୁଇରୁ ମୁକ୍ତ ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
5.26.49
साहं त्यक्ता प्रियेणैव रामेण विदितात्मना।
प्राणांस्त्यक्ष्यामि पापस्य रावणस्य गता वशम् ॥ ५.२६.४९ ॥
ଆତ୍ମଜ୍ଞ ପ୍ରିୟ ରାମ ମୋତେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି। ପାପୀ ରାବଣର ବଶରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୁଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି।