Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.3.1

स लम्बशिखरे लम्बे लम्बतोयदसंनिभे।
सत्त्वमास्थाय मेधावी हनुमान् मारुतात्मजः ॥ ५.३.१ ॥

ਲੰਮੀ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ, ਲੰਮੇ ਲਟਕਦੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਉਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ (ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ)।

5.3.2

निशि लंकां महासत्त्वो विवेश कपिकुञ्जरः।
रम्यकाननतोयाढ्यां पुरीं रावणपालिताम् ॥ ५.३.२ ॥

ਮਹਾਂ-ਸਾਹਸੀ ਕਪਿਕੁੰਜਰ (ਹਨੂਮਾਨ) ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲੀ ਜਾਂਦੀ, ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।

5.3.3

शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्।
सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम् ॥ ५.३.३ ॥

ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਧੁਨੀ ਵਾਲੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੇਵੀ ਜਾਂਦੀ (ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ)।

5.3.4

सुपुष्टबलसम्पुष्टां यथैव विटपावतीम्।
चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम् ॥ ५.३.४ ॥

ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੁਸ਼ਟ, ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਸੁੰਦਰ ਤੋਰਣਾਂ ਤੇ ਉੱਭਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਚਿੱਟੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਤੇ ਤੋਰਣਾਂ ਵਾਲੀ (ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ)।

5.3.5

भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव।
तां सविद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्गणनिषेविताम् ॥ ५.३.५ ॥

ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸ਼ੁਭ, ਭੋਗਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵਰਗੀ ਉਹ (ਲੰਕਾ), ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਜੋਤੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵੀ ਹੋਈ ਸੀ।

5.3.6

चण्डमारुतनिर्ह्रादां यथा चाप्यमरावतीम्।
शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम् ॥ ५.३.६ ॥

ਪ੍ਰਚੰਡ ਹਵਾ ਦੀ ਗਰਜਣ ਵਾਲੀ, ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਰਗੀ (ਲੰਕਾ) ਵੱਡੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

5.3.7

किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलंकृताम्।
आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान् ॥ ५.३.७ ॥

ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਉਸ ਨਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ।

5.3.8

विस्मयाविष्टहृदयः पुरीमालोक्य सर्वतः।
जाम्बूनदमयैर्द्वारैर्वैदूर्यकृतवेदिकैः ॥ ५.३.८ ॥

ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਚਬੂਤਰੇ ਵੈਦੂਰਿਆ ਦੇ।

5.3.9

वज्रस्फटिकमुक्ताभिर्मणिकुट्टिमभूषितैः।
तप्तहाटकनिर्यूहै राजतामलपाण्डुरैः ॥ ५.३.९ ॥

ਹੀਰੇ, ਸਫ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮਣੀਆਂ ਜੜੇ ਫਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀ ਨਿਰਮਲ ਚਿੱਟੀ (ਉਹ ਨਗਰੀ)।

5.3.10

वैदूर्यकृतसोपानैः स्फाटिकान्तरपांसुभिः।
चारुसंजवनोपेतैः खमिवोत्पतितैः शुभैः ॥ ५.३.१० ॥

ਵੈਦੂਰਿਆ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਸਫ਼ਟਿਕ-ਚੂਰੇ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਆਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਏ ਹੋਣ ਐਸੇ ਸ਼ੁਭ (ਭਵਨਾਂ ਸਮੇਤ)।

5.3.11

क्रौञ्चबर्हिणसंघुष्टै राजहंसनिषेवितैः।
तूर्याभरणनिर्घोषैः सर्वतः परिनादिताम् ॥ ५.३.११ ॥

ਕ੍ਰੌਂਚ ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਰਾਜਹੰਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ, ਸਾਜਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜਦੀ (ਨਗਰੀ)।

5.3.12

वस्वोकसारप्रतिमां समीक्ष्य नगरीं ततः।
खमिवोत्पतितां लंकां जहर्ष हनुमान् कपिः ॥ ५.३.१२ ॥

ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਰਗੀ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

5.3.13

तां समीक्ष्य पुरीं लंकां राक्षसाधिपतेः शुभाम्।
अनुत्तमामृद्धिमतीं चिन्तयामास वीर्यवान् ॥ ५.३.१३ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸਾਧਿਪਤੀ ਦੀ ਉਸ ਸ਼ੁਭ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ (ਹਨੂਮਾਨ) ਨੇ ਸੋਚਿਆ।

5.3.14

नेयमन्येन नगरी शक्या धर्षयितुं बलात्।
रक्षिता रावणबलैरुद्यतायुधपाणिभिः ॥ ५.३.१४ ॥

ਇਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ; ਚੁੱਕੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

5.3.15

कुमुदाङ्गदयोर्वापि सुषेणस्य महाकपेः।
प्रसिद्धेयं भवेद् भूमिर्मैन्दद्विविदयोरपि ॥ ५.३.१५ ॥

ਇਹ ਧਰਤੀ ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਅੰਗਦ, ਜਾਂ ਮਹਾਕਪੀ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਅਤੇ ਮੈਂਦ ਤੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

5.3.16

विवस्वतस्तनूजस्य हरेश्च कुशपर्वणः।
ऋक्षस्य कपिमुख्यस्य मम चैव गतिर्भवेत् ॥ ५.३.१६ ॥

ਵਿਵਸ੍ਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਸੁਗ੍ਰੀਵ), ਹਰੀ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਵਾਲੀ), ਕੁਸ਼ਪਰਵਾ ਨਾਮਕ ਰਿੱਛ, ਅਤੇ ਕਪੀਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀਆ ਮੈਂ ਵੀ ਇਥੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।

5.3.17

समीक्ष्य च महाबाहो राघवस्य पराक्रमम्।
लक्ष्मणस्य च विक्रान्तमभवत् प्रीतिमान् कपिः ॥ ५.३.१७ ॥

ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਹ ਕਪੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।

5.3.18

तां रत्नवसनोपेतां गोष्ठागारावतंसिकाम्।
यन्त्रागारस्तनीमृद्धां प्रमदामिव भूषिताम् ॥ ५.३.१८ ॥

ਉਹ (ਲੰਕਾ) ਰਤਨ-ਵਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਗੋਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰ ਉਸ ਦਾ ਤਾਜ ਸਨ; ਹਥਿਆਰਖਾਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ; ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਉਹ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਨਾਰੀ ਵਾਂਗ ਸੀ।

5.3.19

तां नष्टतिमिरां दीपैर्भास्वरैश्च महाग्रहैः।
नगरीं राक्षसेन्द्रस्य स ददर्श महाकपिः ॥ ५.३.१९ ॥

ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋਈ, ਚਮਕਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਕਪਿ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

5.3.20

अथ सा हरिशार्दूलं प्रविशन्तं महाकपिम्।
नगरी स्वेन रूपेण ददर्श पवनात्मजम् ॥ ५.३.२० ॥

ਤਦ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਉਸ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਕਪਿ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

5.3.21

सा तं हरिवरं दृष्ट्वा लंका रावणपालिता।
स्वयमेवोत्थिता तत्र विकृताननदर्शना ॥ ५.३.२१ ॥

ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਈ ਉਹ ਲੰਕਾ, ਉਸ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਉੱਥੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ; ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਕਰਾਲ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।

5.3.22

पुरस्तात् तस्य वीरस्य वायुसूनोरतिष्ठत।
मुञ्चमाना महानादमब्रवीत् पवनात्मजम् ॥ ५.३.२२ ॥

ਉਸ ਵੀਰ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ, ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਛੱਡਦੀ ਹੋਈ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

5.3.23

कस्त्वं केन च कार्येण इह प्राप्तो वनालय।
कथयस्वेह यत् तत्त्वं यावत् प्राणा धरन्ति ते ॥ ५.३.२३ ॥

ਹੇ ਬਨਵਾਸੀ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ? ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਰਹਿਣ, ਇੱਥੇ ਸੱਚ ਦੱਸ।

5.3.24

न शक्यं खल्वियं लंका प्रवेष्टुं वानर त्वया।
रक्षिता रावणबलैरभिगुप्ता समन्ततः ॥ ५.३.२४ ॥

ਹੇ ਵਾਨਰ, ਇਸ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰਾਵਣ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

5.3.25

अथ तामब्रवीद् वीरो हनुमानग्रतः स्थिताम्।
कथयिष्यामि तत् तत्त्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसे ॥ ५.३.२५ ॥

ਫਿਰ ਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਸੱਚ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।"

5.3.26

का त्वं विरूपनयना पुरद्वारेऽवतिष्ठसे।
किमर्थं चापि मां क्रोधान्निर्भर्त्सयसि दारुणे ॥ ५.३.२६ ॥

"ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ! ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈਂ? ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਡਰਾਉਂਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਿਰਦਈ?"

5.3.27

हनुमद्वचनं श्रुत्वा लंका सा कामरूपिणी।
उवाच वचनं क्रुद्धा परुषं पवनात्मजम् ॥ ५.३.२७ ॥

ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਲੰਕਾ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲੀ।

5.3.28

अहं राक्षसराजस्य रावणस्य महात्मनः।
आज्ञाप्रतीक्षा दुर्धर्षा रक्षामि नगरीमिमाम् ॥ ५.३.२८ ॥

ਮੈਂ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ, ਅਜਿੱਤ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਇਸ ਨਗਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

5.3.29

न शक्यं मामवज्ञाय प्रवेष्टुं नगरीमिमाम्।
अद्य प्राणैः परित्यक्तः स्वप्स्यसे निहतो मया ॥ ५.३.२९ ॥

ਮੈਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਪ੍ਰਾਣ ਗੁਆ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਤੂੰ ਸੌਂ ਜਾਵੇਂਗਾ।

5.3.30

अहं हि नगरी लंका स्वयमेव प्लवङ्गम।
सर्वतः परिरक्षामि अतस्ते कथितं मया ॥ ५.३.३० ॥

ਹੇ ਵਾਨਰ! ਮੈਂ ਹੀ ਇਹ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ।

5.3.31

लंकाया वचनं श्रुत्वा हनुमान् मारुतात्मजः।
यत्नवान् स हरिश्रेष्ठः स्थितः शैल इवापरः ॥ ५.३.३१ ॥

ਲੰਕਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਸਾਵਧਾਨ ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੂਜੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।

5.3.32

स तां स्त्रीरूपविकृतां दृष्ट्वा वानरपुङ्गवः।
आबभाषेऽथ मेधावी सत्त्ववान् प्लवगर्षभः ॥ ५.३.३२ ॥

ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹਨੂਮਾਨ ਫਿਰ ਬੋਲੇ।

5.3.33

द्रक्ष्यामि नगरीं लंकां साट्टप्राकारतोरणाम्।
इत्यर्थमिह सम्प्राप्तः परं कौतूहलं हि मे ॥ ५.३.३३ ॥

ਅੱਟਾਲਿਕਾਵਾਂ, ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਤੋਰਣਾਂ ਸਹਿਤ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵੇਖਾਂਗਾ — ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।

5.3.34

वनान्युपवनानीह लंकायाः काननानि च।
सर्वतो गृहमुख्यानि द्रष्टुमागमनं हि मे ॥ ५.३.३४ ॥

ਇੱਥੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਉਪਵਨ, ਕਾਨਨ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਵਨ ਵੇਖਣ ਲਈ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਉਣਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

5.3.35

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा लंका सा कामरूपिणी।
भूय एव पुनर्वाक्यं बभाषे परुषाक्षरम् ॥ ५.३.३५ ॥

ਉਸਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਲੰਕਾ ਫਿਰ ਕਠੋਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।

5.3.36

मामनिर्जित्य दुर्बुद्धे राक्षसेश्वरपालिताम्।
न शक्यं ह्यद्य ते द्रष्टुं पुरीयं वानराधम ॥ ५.३.३६ ॥

ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਮ! ਰਾਖਸ਼ਸਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਇਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅੱਜ ਤੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

5.3.37

ततः स हरिशार्दूलस्तामुवाच निशाचरीम्।
दृष्ट्वा पुरीमिमां भद्रे पुनर्यास्ये यथागतम् ॥ ५.३.३७ ॥

ਤਦ ਉਸ ਵਾਨਰ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੇ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਇਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਇਆ ਸਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ।

5.3.38

ततः कृत्वा महानादं सा वै लंका भयंकरम्।
तलेन वानरश्रेष्ठं ताडयामास वेगिता ॥ ५.३.३८ ॥

ਤਦ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਨਾਦ ਕਰਕੇ ਉਸ ਲੰਕਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

5.3.39

ततः स हरिशार्दूलो लंकया ताडितो भृशम्।
ननाद सुमहानादं वीर्यवान् मारुतात्मजः ॥ ५.३.३९ ॥

ਤਦ ਲੰਕਾ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਉਸ ਵਾਨਰ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਬਲਵਾਨ ਮਾਰੁਤ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਤਿ ਮਹਾਨਾਦ ਕੀਤਾ।

5.3.40

ततः संवर्तयामास वामहस्तस्य सोऽङ्गुलीः।
मुष्टिनाभिजघानैनां हनुमान् क्रोधर्मूच्छितः ॥ ५.३.४० ॥

ਤਦ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਮੋੜ ਕੇ ਮੁੱਠੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

5.3.41

स्त्री चेति मन्यमानेन नातिक्रोधः स्वयं कृतः।
सा तु तेन प्रहारेण विह्वलाङ्गी निशाचरी।
पपात सहसा भूमौ विकृताननदर्शना ॥ ५.३.४१ ॥

"ਇਹ ਔਰਤ ਹੈ" ਐਸਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਸ ਮਾਰ ਨਾਲ ਅੰਗ ਵਿਹਵਲ ਹੋਈ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰੀ ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ; ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਵਿਕਰਾਲ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗਾ।

5.3.42

ततस्तु हनुमान् वीरस्तां दृष्ट्वा विनिपातिताम्।
कृपां चकार तेजस्वी मन्यमानः स्त्रियं च ताम् ॥ ५.३.४२ ॥

ਤਦ ਵੀਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਔਰਤ ਸਮਝ ਕੇ ਤੇਜਸਵੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਕੀਤਾ।

5.3.43

ततो वै भृशमुद्विग्ना लंका सा गद्गदाक्षरम्।
उवाचागर्वितं वाक्यं हनुमन्तं प्लवङ्गमम् ॥ ५.३.४३ ॥

ਤਦ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਲੰਕਾ ਭਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ, ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

5.3.44

प्रसीद सुमहाबाहो त्रायस्व हरिसत्तम।
समये सौम्य तिष्ठन्ति सत्त्ववन्तो महाबलाः ॥ ५.३.४४ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ; ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਹੇ ਸੌਮਿਆ, ਸੱਤਵਗੁਣੀ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਉੱਤੇ ਅਟਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

5.3.45

अहं तु नगरी लंका स्वयमेव प्लवङ्गम।
निर्जिताहं त्वया वीर विक्रमेण महाबल ॥ ५.३.४५ ॥

ਮੈਂ ਖੁਦ ਹੀ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੇਰੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਹਾਂ।

5.3.46

इदं च तथ्यं शृणु मे ब्रुवन्त्या वै हरीश्वर।
स्वयं स्वयम्भुवा दत्तं वरदानं यथा मम ॥ ५.३.४६ ॥

ਹੇ ਹਰੀਸ਼ਵਰ, ਮੇਰੀ ਕਹੀ ਇਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਸਵਯੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।

5.3.47

यदा त्वां वानरः कश्चिद् विक्रमाद् वशमानयेत्।
तदा त्वया हि विज्ञेयं रक्षसां भयमागतम् ॥ ५.३.४७ ॥

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਾਨਰ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਦ ਤੂੰ ਜਾਣ ਲਵੀਂ ਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਭੈ ਆ ਪਿਆ ਹੈ।

5.3.48

स हि मे समयः सौम्य प्राप्तोऽद्य तव दर्शनात्।
स्वयम्भूविहितः सत्यो न तस्यास्ति व्यतिक्रमः ॥ ५.३.४८ ॥

ਹੇ ਸੌਮਿਆ, ਮੇਰਾ ਉਹ ਨਿਯਤ ਸਮਾਂ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਵਯੰਭੂ ਦਾ ਠਹਿਰਾਇਆ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

5.3.49

सीतानिमित्तं राज्ञस्तु रावणस्य दुरात्मनः।
रक्षसां चैव सर्वेषां विनाशः समुपागतः ॥ ५.३.४९ ॥

ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

5.3.50

तत् प्रविश्य हरिश्रेष्ठ पुरीं रावणपालिताम्।
विधत्स्व सर्वकार्याणि यानि यानीह वाञ्छसि ॥ ५.३.५० ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਤ ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਜੋ ਕੰਮ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੂਰੇ ਕਰ।

5.3.51

प्रविश्य शापोपहतां हरीश्वर
पुरीं शुभां राक्षसमुख्यपालिताम्।
यदृच्छया त्वं जनकात्मजां सतीं
विमार्ग सर्वत्र गतो यथासुखम् ॥ ५.३.५१ ॥

ਹੇ ਹਰੀਸ਼ਵਰ, ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਤ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾ ਕੇ ਸਤੀ ਜਨਕਾਤਮਜਾ ਨੂੰ ਲੱਭ।