ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.32.1
ततः शाखान्तरे लीनं दृष्ट्वा चलितमानसा।
वेष्टितार्जुनवस्त्रं तं विद्युत्संघातपिंगलम् ॥ ५.३२.१ ॥
ତା'ପରେ ଡାଳମାନଙ୍କ ମଝିରେ ଲୁଚିଥିବା ତାକୁ ଦେଖି, ମନ ବିଚଳିତ ହୋଇ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ, ବିଜୁଳି ରାଶି ପରି ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର ସେହି ବାନରକୁ (ଦେଖିଲେ)।
5.32.2
सा ददर्श कपिं तत्र प्रश्रितं प्रियवादिनम्।
फुल्लाशोकोत्कराभासं तप्तचामीकरेक्षणम् ॥ ५.३२.२ ॥
ସେଠାରେ ବିନମ୍ର ଭାବରେ ବସିଥିବା, ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା ସେହି ବାନରକୁ ସେ ଦେଖିଲେ; ଯିଏ ଫୁଟିଥିବା ଅଶୋକ ଫୁଲର ରାଶି ପରି ଓ ତପ୍ତ ସୁନା ପରି ଆଖିଥିବା।
5.32.3
साथ दृष्ट्वा हरिश्रेष्ठं विनीतवदवस्थितम्।
मैथिली चिन्तयामास विस्मयं परमं गता ॥ ५.३२.३ ॥
ତା'ପରେ ବିନମ୍ର ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ଦେଖି ମୈଥିଳୀ ଚିନ୍ତା କଲେ; ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମୟରେ ପଡ଼ିଲେ।
5.32.4
अहो भीममिदं सत्त्वं वानरस्य दुरासदम्।
दुर्निरीक्ष्यमिदं मत्वा पुनरेव मुमोह सा ॥ ५.३२.४ ॥
ଅହୋ! ଏହି ବାନରର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ଏହାକୁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର; ଏହା ଭାବି ସେ ପୁଣି ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ।
5.32.5
विललाप भृशं सीता करुणं भयमोहिता।
राम रामेति दुःखार्ता लक्ष्मणेति च भामिनी ॥ ५.३२.५ ॥
ଭୟରେ ମୋହିତ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ଭାମିନୀ ସୀତା, "ହେ ରାମ! ହେ ରାମ!" ଓ "ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ବୋଲି ଅତ୍ୟନ୍ତ କରୁଣ ଭାବେ ବିଳାପ କଲେ।
5.32.6
रुरोद सहसा सीता मन्दमन्दस्वरा सती।
साथ दृष्ट्वा हरिवरं विनीतवदुपागतम्।
मैथिली चिन्तयामास स्वप्नोऽयमिति भामिनी ॥ ५.३२.६ ॥
ସତୀ ସୀତା ହଠାତ୍ ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ। ତା'ପରେ ବିନମ୍ର ଭାବରେ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ଦେଖି ମୈଥିଳୀ ଭାବିଲେ, 'ଏହା କି ସ୍ୱପ୍ନ?' ସେହି ଭାମିନୀ ଏହିପରି ଭାବିଲେ।
5.32.7
सा वीक्षमाणा पृथुभुग्नवक्त्रं
शाखामृगेन्द्रस्य यथोक्तकारम्।
ददर्श पिंगप्रवरं महार्हं
वातात्मजं बुद्धिमतां वरिष्ठम् ॥ ५.३२.७ ॥
ପ୍ରଶସ୍ତ ଓ ବଙ୍କା ମୁଖ ଥିବା ସେହି ବାନରକୁ ସେ ଚାହିଁ ରହିଲେ; ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବାନରରାଜଙ୍କର, ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର, ମହାର୍ଘ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାୟୁପୁତ୍ରକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।
5.32.8
सा तं समीक्ष्यैव भृशं विपन्ना
गतासुकल्पेव बभूव सीता।
चिरेण संज्ञां प्रतिलभ्य चैवं
विचिन्तयामास विशालनेत्रा ॥ ५.३२.८ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ହେଲେ, ଯେମିତି ପ୍ରାଣହୀନ ହେଲେ; ବହୁ ସମୟ ପରେ ଚେତନା ଫେରି ବିଶାଳନୟନା ସୀତା ଏପରି ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
5.32.9
स्वप्नो मयायं विकृतोऽद्य दृष्टः
शाखामृगः शास्त्रगणैर्निषिद्धः।
स्वस्त्यस्तु रामाय सलक्ष्मणाय
तथा पितुर्मे जनकस्य राज्ञः ॥ ५.३२.९ ॥
ଆଜି ମୁଁ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲି — ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ନିଷେଧ କରିଥିବା ବିକୃତ ରୂପର ଏକ ବାନର; ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ, ଏବଂ ମୋ ପିତା ରାଜା ଜନକଙ୍କର ମଧ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ହେଉ।
5.32.10
स्वप्नो हि नायं नहि मेऽस्ति निद्रा
शोकेन दुःखेन च पीडितायाः।
सुखं हि मे नास्ति यतो विहीना
तेनेन्दुपूर्णप्रतिमाननेन ॥ ५.३२.१० ॥
ଏହା ସ୍ୱପ୍ନ ନୁହେଁ; ମୋର ନିଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ଆସି ନାହିଁ। ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତା ମୋର ସୁଖ ନାହିଁ, କାରଣ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରସମ ମୁଖ ଥିବା ତାଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ।
5.32.11
रामेति रामेति सदैव बुद्ध्या
विचिन्त्य वाचा ब्रुवती तमेव।
तस्यानुरूपं च कथां तदर्था-
मेवं प्रपश्यामि तथा शृणोमि ॥ ५.३२.११ ॥
'ରାମ, ରାମ' ବୋଲି ସର୍ବଦା ମନରେ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଚିନ୍ତା କରି, ବାଣୀରେ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଡାକି, ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଥା — ଏପରି ମୁଁ ଦେଖେ ଓ ଶୁଣେ।
5.32.12
अहं हि तस्याद्य मनोभवेन
सम्पीडिता तद्गतसर्वभावा।
विचिन्तयन्ती सततं तमेव
तथैव पश्यामि तथा शृणोमि ॥ ५.३२.१२ ॥
ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ମଦନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ; ମୋର ସମସ୍ତ ଭାବ ତାଙ୍କରେ ଲାଗିଛି। ସର୍ବଦା ତାଙ୍କରି ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସେପରି ଦେଖେ ଏବଂ ସେପରି ଶୁଣେ।
5.32.13
मनोरथः स्यादिति चिन्तयामि
तथापि बुद्ध्यापि वितर्कयामि।
किं कारणं तस्य हि नास्ति रूपं
सुव्यक्तरूपश्च वदत्ययं माम् ॥ ५.३२.१३ ॥
ଏହା ମୋ ଇଚ୍ଛାର ଭ୍ରମ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି; ତଥାପି ବୁଦ୍ଧିରେ ବିଚାର କରୁଛି। ତାଙ୍କର ତ ରୂପ ନାହିଁ, ତେବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୂପବାନ ଏହି ଲୋକ ମୋ ସହ କଥା କହୁଛନ୍ତି କାହିଁକି?
5.32.14
नमोऽस्तु वाचस्पतये सवज्रिणे
स्वयम्भुवे चैव हुताशनाय।
अनेन चोक्तं यदिदं ममाग्रतो
वनौकसा तच्च तथास्तु नान्यथा ॥ ५.३२.१४ ॥
ବାଚସ୍ପତି ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ଏହି ବନବାସୀ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ସେହିପରି ହେଉ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।