ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.32.1
ततः शाखान्तरे लीनं दृष्ट्वा चलितमानसा।
वेष्टितार्जुनवस्त्रं तं विद्युत्संघातपिंगलम् ॥ ५.३२.१ ॥
ਫਿਰ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੁਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਡੋਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗੇ ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ (ਵੇਖਿਆ)।
5.32.2
सा ददर्श कपिं तत्र प्रश्रितं प्रियवादिनम्।
फुल्लाशोकोत्कराभासं तप्तचामीकरेक्षणम् ॥ ५.३२.२ ॥
ਉੱਥੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਜੋ ਖਿੜੇ ਅਸ਼ੋਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਤੱਪੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ।
5.32.3
साथ दृष्ट्वा हरिश्रेष्ठं विनीतवदवस्थितम्।
मैथिली चिन्तयामास विस्मयं परमं गता ॥ ५.३२.३ ॥
ਫਿਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ।
5.32.4
अहो भीममिदं सत्त्वं वानरस्य दुरासदम्।
दुर्निरीक्ष्यमिदं मत्वा पुनरेव मुमोह सा ॥ ५.३२.४ ॥
ਹਾਏ! ਇਸ ਬਾਂਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
5.32.5
विललाप भृशं सीता करुणं भयमोहिता।
राम रामेति दुःखार्ता लक्ष्मणेति च भामिनी ॥ ५.३२.५ ॥
ਡਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਉਹ ਭਾਮਿਨੀ ਸੀਤਾ, "ਹੇ ਰਾਮ! ਹੇ ਰਾਮ!" ਅਤੇ "ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ!" ਪੁਕਾਰਦੀ ਬਹੁਤ ਤਰਸ ਨਾਲ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
5.32.6
रुरोद सहसा सीता मन्दमन्दस्वरा सती।
साथ दृष्ट्वा हरिवरं विनीतवदुपागतम्।
मैथिली चिन्तयामास स्वप्नोऽयमिति भामिनी ॥ ५.३२.६ ॥
ਸਤੀ ਸੀਤਾ ਅਚਾਨਕ ਮੱਧਮ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈ। ਫਿਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆਏ ਉਸ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਹੈ?' ਉਸ ਭਾਮਿਨੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ।
5.32.7
सा वीक्षमाणा पृथुभुग्नवक्त्रं
शाखामृगेन्द्रस्य यथोक्तकारम्।
ददर्श पिंगप्रवरं महार्हं
वातात्मजं बुद्धिमतां वरिष्ठम् ॥ ५.३२.७ ॥
ਚੌੜੇ, ਝੁਕੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਉਹ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ; ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਰਾਜ ਦੇ, ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਅਨਮੋਲ, ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ।
5.32.8
सा तं समीक्ष्यैव भृशं विपन्ना
गतासुकल्पेव बभूव सीता।
चिरेण संज्ञां प्रतिलभ्य चैवं
विचिन्तयामास विशालनेत्रा ॥ ५.३२.८ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ; ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤਰੀ ਸੀਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ।
5.32.9
स्वप्नो मयायं विकृतोऽद्य दृष्टः
शाखामृगः शास्त्रगणैर्निषिद्धः।
स्वस्त्यस्तु रामाय सलक्ष्मणाय
तथा पितुर्मे जनकस्य राज्ञः ॥ ५.३२.९ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ — ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੇ ਵਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਨਰ; ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦਾ ਵੀ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
5.32.10
स्वप्नो हि नायं नहि मेऽस्ति निद्रा
शोकेन दुःखेन च पीडितायाः।
सुखं हि मे नास्ति यतो विहीना
तेनेन्दुपूर्णप्रतिमाननेन ॥ ५.३२.१० ॥
ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਸੋਗ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਮੈਂ ਵਿਛੜੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।
5.32.11
रामेति रामेति सदैव बुद्ध्या
विचिन्त्य वाचा ब्रुवती तमेव।
तस्यानुरूपं च कथां तदर्था-
मेवं प्रपश्यामि तथा शृणोमि ॥ ५.३२.११ ॥
'ਰਾਮ, ਰਾਮ' ਕਹਿ ਕੇ ਸਦਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀ, ਬੋਲ ਨਾਲ ਉਸੇ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੀ, ਉਸ ਦੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਥਾ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੁਣਦੀ ਹਾਂ।
5.32.12
अहं हि तस्याद्य मनोभवेन
सम्पीडिता तद्गतसर्वभावा।
विचिन्तयन्ती सततं तमेव
तथैव पश्यामि तथा शृणोमि ॥ ५.३२.१२ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕਾਮਦੇਵ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁਣਦੀ ਹਾਂ।
5.32.13
मनोरथः स्यादिति चिन्तयामि
तथापि बुद्ध्यापि वितर्कयामि।
किं कारणं तस्य हि नास्ति रूपं
सुव्यक्तरूपश्च वदत्ययं माम् ॥ ५.३२.१३ ॥
ਇਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਦੀ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਾਫ਼ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ?
5.32.14
नमोऽस्तु वाचस्पतये सवज्रिणे
स्वयम्भुवे चैव हुताशनाय।
अनेन चोक्तं यदिदं ममाग्रतो
वनौकसा तच्च तथास्तु नान्यथा ॥ ५.३२.१४ ॥
ਵਾਕਪਤੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਸਵੈਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਵਨਵਾਸੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।