వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.34.1
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा हनूमान् हरिपुंगवः।
दुःखाद् दुःखाभिभूतायाः सान्त्वमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.३४.१ ॥
ఆమె ఆ మాట విని, వానరశ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడు దుఃఖంతో కృంగిపోయిన ఆమెకు ప్రత్యుత్తరంగా ఓదార్పు మాటలు పలికాడు.
5.34.2
अहं रामस्य संदेशाद् देवि दूतस्तवागतः।
वैदेहि कुशली रामः स त्वां कौशलमब्रवीत् ॥ ५.३४.२ ॥
దేవీ, రాముని సందేశంతో నేను నీ వద్దకు దూతగా వచ్చాను. వైదేహీ, రాముడు క్షేమంగా ఉన్నాడు; ఆయన నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు.
5.34.3
यो ब्राह्ममस्त्रं वेदांश्च वेद वेदविदां वरः।
स त्वां दाशरथी रामो देवि कौशलमब्रवीत् ॥ ५.३४.३ ॥
బ్రహ్మాస్త్రాన్ని, వేదాలను తెలిసినవాడు, వేదజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన దశరథ పుత్రుడు రాముడు, దేవీ, నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు.
5.34.4
लक्ष्मणश्च महातेजा भर्तुस्तेऽनुचरः प्रियः।
कृतवाञ्छोकसंतप्तः शिरसा तेऽभिवादनम् ॥ ५.३४.४ ॥
నీ భర్తకు ప్రియమైన అనుచరుడైన మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడు, శోకంతో కృంగి, తలవంచి నీకు నమస్కరించాడు.
5.34.5
सा तयोः कुशलं देवी निशम्य नरसिंहयोः।
प्रतिसंहृष्टसर्वांगी हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ५.३४.५ ॥
ఆ ఇద్దరు నరసింహుల క్షేమాన్ని విని, దేవి అవయవాలన్నీ సంతోషంతో పులకించగా హనుమంతునితో ఇలా అంది.
5.34.6
कल्याणी बत गाथेयं लौकिकी प्रतिभाति मा।
एति जीवन्तमानन्दो नरं वर्षशतादपि ॥ ५.३४.६ ॥
ఈ మాట ఎంత శుభకరమైనది! కానీ ఇది లోకంలో వాడే సామెతలా నాకు తోస్తోంది: బ్రతికి ఉన్న మనిషికి వందేళ్ళ తర్వాతైనా ఆనందం కలుగుతుంది.
5.34.7
तयोः समागमे तस्मिन् प्रीतिरुत्पादिताद्भुता।
परस्परेण चालापं विश्वस्तौ तौ प्रचक्रतुः ॥ ५.३४.७ ॥
వారిద్దరి ఆ సమాగమంలో అద్భుతమైన ప్రీతి కలిగింది; విశ్వాసంతో వారిద్దరూ ఒకరితో ఒకరు సంభాషించారు.
5.34.8
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा हनूमान् मारुतात्मजः।
सीतायाः शोकतप्तायाः समीपमुपचक्रमे ॥ ५.३४.८ ॥
ఆమె ఆ మాటలు విని, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు శోకతప్తురాలైన సీత సమీపానికి చేరడం ప్రారంభించాడు.
5.34.9
यथा यथा समीपं स हनूमानुपसर्पति।
तथा तथा रावणं सा तं सीता परिशङ्कते ॥ ५.३४.९ ॥
హనుమంతుడు ఎంతెంత దగ్గరకు వచ్చాడో, అంతంత సీత అతన్ని రావణుడేమో అని అనుమానించింది.
5.34.10
अहो धिग् धिक्कृतमिदं कथितं हि यदस्य मे।
रूपान्तरमुपागम्य स एवायं हि रावणः ॥ ५.३४.१० ॥
అయ్యో, ధిక్కారం! ఇతడు నాతో చెప్పినదంతా నిందార్హమే. ఇతడే వేరే రూపం ధరించి వచ్చిన రావణుడు.
5.34.11
तामशोकस्य शाखां तु विमुक्त्वा शोककर्शिता।
तस्यामेवानवद्याङ्गी धरण्यां समुपाविशत् ॥ ५.३४.११ ॥
శోకంతో కృశించిన ఆ నిర్దోష అవయవాలు గల సీత అశోక వృక్షపు ఆ కొమ్మను విడిచి, అక్కడే నేలపై కూర్చుంది.
5.34.12
अवन्दत महाबाहुस्ततस्तां जनकात्मजाम्।
सा चैनं भयसंत्रस्ता भूयो नैनमुदैक्षत ॥ ५.३४.१२ ॥
అప్పుడు ఆ మహాబాహువు జనకుని కుమార్తెకు నమస్కరించాడు; కానీ భయంతో వణికిన సీత మళ్లీ అతన్ని చూడలేదు.
5.34.13
तं दृष्ट्वा वन्दमानं च सीता शशिनिभानना।
अब्रवीद् दीर्घमुच्छ्वस्य वानरं मधुरस्वरा ॥ ५.३४.१३ ॥
అతడు నమస్కరిస్తుండగా చూసి, చంద్రముఖి సీత దీర్ఘంగా నిట్టూర్చి, మధురస్వరంతో ఆ వానరునితో అన్నది.
5.34.14
मायां प्रविष्टो मायावी यदि त्वं रावणः स्वयम्।
उत्पादयसि मे भूयः संतापं तन्न शोभनम् ॥ ५.३४.१४ ॥
మాయలోకి ప్రవేశించిన మాయావి నువ్వే రావణుడివైతే, మళ్ళీ నాకు బాధ కలిగిస్తున్నావు — అది తగదు.
5.34.15
स्वं परित्यज्य रूपं यः परिव्राजकरूपवान्।
जनस्थाने मया दृष्टस्त्वं स एव हि रावणः ॥ ५.३४.१५ ॥
తన రూపాన్ని విడిచి సన్యాసి రూపం ధరించినవాడిని జనస్థానంలో నేను చూశాను — నువ్వే ఆ రావణుడివి.
5.34.16
उपवासकृशां दीनां कामरूप निशाचर।
संतापयसि मां भूयः संतापं तन्न शोभनम् ॥ ५.३४.१६ ॥
ఉపవాసంతో కృశించి దీనంగా ఉన్న నన్ను, ఓ కామరూప రాక్షసుడా, నువ్వు మళ్ళీ బాధిస్తున్నావు — అది తగదు.
5.34.17
अथवा नैतदेवं हि यन्मया परिशङ्कितम्।
मनसो हि मम प्रीतिरुत्पन्ना तव दर्शनात् ॥ ५.३४.१७ ॥
లేదా నేను అనుమానించినది ఈ విధంగా కాకపోవచ్చు. నిన్ను చూడటం వలన నా మనసులో ఆనందం కలిగింది.
5.34.18
यदि रामस्य दूतस्त्वमागतो भद्रमस्तु ते।
पृच्छामि त्वां हरिश्रेष्ठ प्रिया रामकथा हि मे ॥ ५.३४.१८ ॥
నువ్వు రాముని దూతగా వచ్చి ఉంటే, నీకు శుభం కలుగుగాక. వానరశ్రేష్ఠా, నిన్ను అడుగుతున్నాను — రామకథ నాకు ఎంతో ప్రియమైనది.
5.34.19
गुणान् रामस्य कथय प्रियस्य मम वानर।
चित्तं हरसि मे सौम्य नदीकूलं यथा रयः ॥ ५.३४.१९ ॥
ఓ వానరా, నా ప్రియుడైన రాముని గుణాలను చెప్పు. ఓ సౌమ్యా, నదీ ప్రవాహం నదీతీరాన్ని కొట్టుకుపోయినట్లు నువ్వు నా మనసును హరిస్తున్నావు.
5.34.20
अहो स्वप्नस्य सुखता याहमेव चिराहृता।
प्रेषितं नाम पश्यामि राघवेण वनौकसम् ॥ ५.३४.२० ॥
అహో, ఈ స్వప్నం ఎంత సుఖకరంగా ఉంది! ఇంత కాలంగా అపహరించబడిన నేను ఇక్కడ ఉన్నాను. రాఘవుడు ఒక వనవాసిని పంపినట్లు నేను చూస్తున్నాను.
5.34.21
स्वप्नेऽपि यद्यहं वीरं राघवं सहलक्ष्मणम्।
पश्येयं नावसीदेयं स्वप्नोऽपि मम मत्सरी ॥ ५.३४.२१ ॥
కలలోనైనా వీరుడైన రాఘవుణ్ణి లక్ష్మణునితో కలిసి చూడగలిగితే, నేను దుఃఖంలో మునిగిపోను. కానీ నా ఈ స్వప్నం కూడా నాపై అసూయ కలిగినదిగా ఉంది.
5.34.22
नाहं स्वप्नमिमं मन्ये स्वप्ने दृष्ट्वा हि वानरम्।
न शक्योऽभ्युदयः प्राप्तुं प्राप्तश्चाभ्युदयो मम ॥ ५.३४.२२ ॥
నేను దీనిని కలగా భావించడం లేదు, ఎందుకంటే కలలో వానరుణ్ణి చూడటం సాధ్యం కాదు. శుభాన్ని పొందడం సులభం కాదు, కానీ నాకు శుభం వచ్చింది.
5.34.23
किं नु स्याच्चित्तमोहोऽयं भवेद् वातगतिस्त्वियम्।
उन्मादजो विकारो वा स्यादयं मृगतृष्णिका ॥ ५.३४.२३ ॥
ఇది మనసు భ్రమా? లేక గాలి గమనంలాంటి వికారమా? లేదా ఉన్మాదం వల్ల పుట్టిన వికారమా? ఇది ఎండమావా?
5.34.24
अथवा नायमुन्मादो मोहोऽप्युन्मादलक्षणः।
सम्बुध्ये चाहमात्मानमिमं चापि वनौकसम् ॥ ५.३४.२४ ॥
లేక ఇది ఉన్మాదం కాదు; ఉన్మాదపు లక్షణాలున్న మోహమూ కాదు. నన్ను, ఈ వనవాసినీ నేను బాగా గ్రహిస్తున్నాను.
5.34.25
इत्येवं बहुधा सीता सम्प्रधार्य बलाबलम्।
रक्षसां कामरूपत्वान्मेने तं राक्षसाधिपम् ॥ ५.३४.२५ ॥
ఇలా సీత అనేక విధాలుగా బలాబలాలను ఆలోచించి, రాక్షసులు ఇష్టమైన రూపం ధరించగలరనే కారణంగా, అతడిని రాక్షసాధిపతిగా భావించింది.
5.34.26
एतां बुद्धिं तदा कृत्वा सीता सा तनुमध्यमा।
न प्रतिव्याजहाराथ वानरं जनकात्मजा ॥ ५.३४.२६ ॥
ఈ నిర్ణయాన్ని అప్పుడు చేసుకున్న సన్నని నడుము గల జనకుని కుమార్తె సీత ఆ వానరునికి సమాధానం ఇవ్వలేదు.
5.34.27
सीताया निश्चितं बुद्ध्वा हनूमान् मारुतात्मजः।
श्रोत्रानुकूलैर्वचनैस्तदा तां सम्प्रहर्षयन् ॥ ५.३४.२७ ॥
సీత నిశ్చయాన్ని తెలుసుకున్న వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు అప్పుడు చెవులకు ఇంపైన మాటలతో ఆమెను సంతోషపెడుతూ.
5.34.28
आदित्य इव तेजस्वी लोककान्तः शशी यथा।
राजा सर्वस्य लोकस्य देवो वैश्रवणो यथा ॥ ५.३४.२८ ॥
సూర్యునిలా తేజస్వి, లోకానికి ప్రియమైన చంద్రునిలా, సమస్త లోకాలకు రాజైన కుబేరుడిలా.
5.34.29
विक्रमेणोपपन्नश्च यथा विष्णुर्महायशाः।
सत्यवादी मधुरवाग् देवो वाचस्पतिर्यथा ॥ ५.३४.२९ ॥
పరాక్రమంతో కూడినవాడు, మహాయశస్వి విష్ణువులా, సత్యవాది, మధురంగా మాట్లాడే దేవగురువు బృహస్పతిలా.
5.34.30
रूपवान् सुभगः श्रीमान् कंदर्प इव मूर्तिमान्।
स्थानक्रोधे प्रहर्ता च श्रेष्ठो लोके महारथः ॥ ५.३४.३० ॥
రూపవంతుడు, సుందరుడు, శ్రీమంతుడు, మూర్తీభవించిన కామదేవుడి వంటివాడు; తగిన సమయంలో కోపించి ప్రహరించేవాడు, లోకంలో శ్రేష్ఠుడైన మహారథుడు.
5.34.31
बाहुच्छायामवष्टब्धो यस्य लोको महात्मनः।
अपक्रम्याश्रमपदान्मृगरूपेण राघवम् ॥ ५.३४.३१ ॥
ఏ మహాత్ముని బాహువుల నీడలో లోకం ఆశ్రయం పొందుతుందో, ఆ రాఘవుడిని ఆశ్రమం నుండి మృగ రూపంలో దూరంగా తీసుకువెళ్ళాడు.
5.34.32
शून्ये येनापनीतासि तस्य द्रक्ष्यसि तत्फलम्।
अचिराद् रावणं संख्ये यो वधिष्यति वीर्यवान् ॥ ५.३४.३२ ॥
ఎవరు నిన్ను శూన్య ప్రదేశం నుండి అపహరించాడో, అతని ఫలితాన్ని నీవు త్వరలోనే చూస్తావు; పరాక్రమశాలి యుద్ధంలో త్వరలోనే రావణుని వధిస్తాడు.
5.34.33
क्रोधप्रमुक्तैरिषुभिर्ज्वलद्भिरिव पावकैः।
तेनाहं प्रेषितो दूतस्त्वत्सकाशमिहागतः ॥ ५.३४.३३ ॥
కోపంతో ప్రయోగించిన, మండే అగ్నుల వంటి బాణాలు కలవాడు నన్ను దూతగా పంపాడు; అందుకే నేను నీ వద్దకు వచ్చాను.
5.34.34
त्वद्वियोगेन दुःखार्तः स त्वां कौशलमब्रवीत्।
लक्ष्मणश्च महातेजाः सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ ५.३४.३४ ॥
నీ వియోగంతో దుఃఖంతో బాధపడిన ఆయన నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు; సుమిత్ర ఆనందాన్ని పెంచే మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడు కూడా నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు.
5.34.35
अभिवाद्य महाबाहुः स त्वां कौशलमब्रवीत्।
रामस्य च सखा देवि सुग्रीवो नाम वानरः ॥ ५.३४.३५ ॥
మహాబాహు (రాముడు) నీకు నమస్కరించి నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు. దేవీ, రాముని స్నేహితుడైన సుగ్రీవుడనే వానరుడు కూడా నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు.
5.34.36
राजा वानरमुख्यानां स त्वां कौशलमब्रवीत्।
नित्यं स्मरति ते रामः ससुग्रीवः सलक्ष्मणः ॥ ५.३४.३६ ॥
వానర ప్రముఖుల రాజు (సుగ్రీవుడు) కూడా నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు. రాముడు సుగ్రీవునితో, లక్ష్మణునితో కలిసి ఎల్లప్పుడూ నిన్ను స్మరిస్తున్నాడు.
5.34.37
दिष्ट्या जीवसि वैदेहि राक्षसीवशमागता।
नचिराद् द्रक्ष्यसे रामं लक्ष्मणं च महारथम् ॥ ५.३४.३७ ॥
ఓ వైదేహీ, అదృష్టవశాత్తు రాక్షసీల వశంలో ఉన్నా నీవు సజీవంగా ఉన్నావు. త్వరలోనే మహారథులైన రాముడిని, లక్ష్మణుడిని చూడగలవు.
5.34.38
मध्ये वानरकोटीनां सुग्रीवं चामितौजसम्।
अहं सुग्रीवसचिवो हनूमान् नाम वानरः ॥ ५.३४.३८ ॥
కోట్లాది వానరుల మధ్య అపరిమిత తేజస్సు కలిగిన సుగ్రీవుని మంత్రిని, హనుమంతుడనే వానరుడను నేను.
5.34.39
प्रविष्टो नगरीं लङ्कां लङ्घयित्वा महोदधिम्।
कृत्वा मूर्ध्नि पदन्यासं रावणस्य दुरात्मनः ॥ ५.३४.३९ ॥
మహాసముద్రాన్ని దాటి లంకా నగరంలో ప్రవేశించాను; దుష్టాత్ముడైన రావణుని తలపై పాదముంచాను.
5.34.40
त्वां द्रष्टुमुपयातोऽहं समाश्रित्य पराक्रमम्।
नाहमस्मि तथा देवि यथा मामवगच्छसि।
विशङ्का त्यज्यतामेषा श्रद्धत्स्व वदतो मम ॥ ५.३४.४० ॥
దేవీ, నిన్ను చూడటానికే నా పరాక్రమాన్ని నమ్ముకుని వచ్చాను. నీవు అనుకుంటున్నట్లు నేను కాదు. ఈ సందేహాన్ని విడిచిపెట్టు, నా మాటలను నమ్ము.