ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.36.1
भूय एव महातेजा हनूमान् पवनात्मजः।
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सीताप्रत्ययकारणात् ॥ ५.३६.१ ॥
ସୀତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅର୍ଜନ ପାଇଁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ପୁଣି ନମ୍ରଭାବରେ କହିଲେ।
5.36.2
वानरोऽहं महाभागे दूतो रामस्य धीमतः।
रामनामाङ्कितं चेदं पश्य देव्यङ्गुलीयकम् ॥ ५.३६.२ ॥
ହେ ମହାଭାଗେ, ମୁଁ ବାନର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାମଙ୍କ ଦୂତ। ଦେବୀ, ରାମଙ୍କ ନାମରେ ଅଙ୍କିତ ଏହି ଅଙ୍ଗୁଠି ଦେଖନ୍ତୁ।
5.36.3
प्रत्ययार्थं तवानीतं तेन दत्तं महात्मना।
समाश्वसिहि भद्रं ते क्षीणदुःखफला ह्यसि ॥ ५.३६.३ ॥
ତୁମ ବିଶ୍ୱାସ ପାଇଁ ଏହା ଆଣାଯାଇଛି; ମହାତ୍ମା ରାମ ଏହା ଦେଇଛନ୍ତି। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ, ତୁମ ଦୁଃଖର ଫଳ ସରିଛି।
5.36.4
गृहीत्वा प्रेक्षमाणा सा भर्तुः करविभूषितम्।
भर्तारमिव सम्प्राप्तं जानकी मुदिताभवत् ॥ ५.३६.४ ॥
ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହାତର ଶୋଭା ସେହି ଅଙ୍ଗୁଠି ନେଇ ଦେଖୁଥିବା ଜାନକୀ ଏପରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଯେମିତି ସ୍ୱାମୀ ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି।
5.36.5
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्।
बभूव हर्षोदग्रं च राहुमुक्त इवोडुराट् ॥ ५.३६.५ ॥
ଲାଲ-ଧଳା ବିଶାଳ ନୟନର ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଆନନ୍ଦରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଉଠିଲା, ରାହୁମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।
5.36.6
ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुः संदेशहर्षिता।
परितुष्टा प्रियं कृत्वा प्रशशंस महाकपिम् ॥ ५.३६.६ ॥
ତା'ପରେ ଲଜ୍ଜାଶୀଳା ସେହି ଯୁବତୀ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସନ୍ଦେଶରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭାବରେ, ସେହି ପ୍ରିୟକର୍ମ କରିଥିବା ମହାକପିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
5.36.7
विक्रान्तस्त्वं समर्थस्त्वं प्राज्ञस्त्वं वानरोत्तम।
येनेदं राक्षसपदं त्वयैकेन प्रधर्षितम् ॥ ५.३६.७ ॥
ତୁମେ ପରାକ୍ରମୀ, ସମର୍ଥ ଓ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ ଏକାକୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଏ ବାସସ୍ଥାନକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଛ।
5.36.8
शतयोजनविस्तीर्णः सागरो मकरालयः।
विक्रमश्लाघनीयेन क्रमता गोष्पदीकृतः ॥ ५.३६.८ ॥
ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ, ମକରମାନଙ୍କ ଆଳୟ ଏ ସମୁଦ୍ର, ତୁମ ବିକ୍ରମ ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଲଙ୍ଘନରେ ଗାଈ ଖୁରର ଚିହ୍ନ ପରି କରାଯାଇଛି।
5.36.9
नहि त्वां प्राकृतं मन्ये वानरं वानरर्षभ।
यस्य ते नास्ति संत्रासो रावणादपि सम्भ्रमः ॥ ५.३६.९ ॥
ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସାଧାରଣ ବାନର ବୋଲି ଭାବୁନାହିଁ; ରାବଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଭୟ ବା ବ୍ୟାକୁଳତା ନାହିଁ।
5.36.10
अर्हसे च कपिश्रेष्ठ मया समभिभाषितुम्।
यद्यसि प्रेषितस्तेन रामेण विदितात्मना ॥ ५.३६.१० ॥
ହେ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆତ୍ମଜ୍ଞ ରାମ ଯଦି ତୁମକୁ ପଠାଇଥିବେ, ତେବେ ମୋ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।
5.36.11
प्रेषयिष्यति दुर्धर्षो रामो नह्यपरीक्षितम्।
पराक्रममविज्ञाय मत्सकाशं विशेषतः ॥ ५.३६.११ ॥
ଦୁର୍ଧର୍ଷ ରାମ, ବିଶେଷ କରି ମୋ ନିକଟକୁ, କାହାର ପରାକ୍ରମ ପରୀକ୍ଷା ନକରି ଓ ନ ଜାଣି ପଠାଇବେ ନାହିଁ।
5.36.12
दिष्ट्या च कुशली रामो धर्मात्मा सत्यसंगरः।
लक्ष्मणश्च महातेजाः सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ ५.३६.१२ ॥
ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ରାମ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି।
5.36.13
कुशली यदि काकुत्स्थः किं न सागरमेखलाम्।
महीं दहति कोपेन युगान्ताग्निरिवोत्थितः ॥ ५.३६.१३ ॥
ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ କୁଶଳୀ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ କୋପରେ ଉଠିଥିବା ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନି ପରି ସାଗରମେଖଳା ପୃଥିବୀକୁ କାହିଁକି ଦଗ୍ଧ କରୁ ନାହାଁନ୍ତି?
5.36.14
अथवा शक्तिमन्तौ तौ सुराणामपि निग्रहे।
ममैव तु न दुःखानामस्ति मन्ये विपर्ययः ॥ ५.३६.१४ ॥
କିମ୍ବା ସେ ଦୁଇଜଣ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦମନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ; କିନ୍ତୁ ମୋ ଦୁଃଖର କୌଣସି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
5.36.15
कच्चिन्न व्यथते रामः कच्चिन्न परितप्यते।
उत्तराणि च कार्याणि कुरुते पुरुषोत्तमः ॥ ५.३६.१५ ॥
ରାମ କ'ଣ ବ୍ୟଥିତ ନୁହଁନ୍ତି? ସେ କ'ଣ ସନ୍ତପ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି? ସେଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ'ଣ ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି?
5.36.16
कच्चिन्न दीनः सम्भ्रान्तः कार्येषु च न मुह्यति।
कच्चित् पुरुषकार्याणि कुरुते नृपतेः सुतः ॥ ५.३६.१६ ॥
ସେ ରାଜପୁତ୍ର କ'ଣ ଦୀନ ଓ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି? କାର୍ଯ୍ୟରେ କ'ଣ ସେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ? ସେ କ'ଣ ପୁରୁଷୋଚିତ କର୍ମ କରୁଛନ୍ତି?
5.36.17
द्विविधं त्रिविधोपायमुपायमपि सेवते।
विजिगीषुः सुहृत् कच्चिन्मित्रेषु च परंतपः ॥ ५.३६.१७ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ସୁହୃଦ କ'ଣ ଦ୍ୱିବିଧ ଓ ତ୍ରିବିଧ ଉପାୟ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଛନ୍ତି? ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ କ'ଣ ପ୍ରକୃତ ସୁହୃଦ?
5.36.18
कच्चिन्मित्राणि लभतेऽमित्रैश्चाप्यभिगम्यते।
कच्चित् कल्याणमित्रश्च मित्रैश्चापि पुरस्कृतः ॥ ५.३६.१८ ॥
ତାଙ୍କୁ କ'ଣ ମିତ୍ର ମିଳୁଛନ୍ତି? ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସୁଛନ୍ତି କି? ସେ କ'ଣ କଲ୍ୟାଣମିତ୍ର ହୋଇ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ?
5.36.19
कच्चिदाशास्ति देवानां प्रसादं पार्थिवात्मजः।
कच्चित् पुरुषकारं च दैवं च प्रतिपद्यते ॥ ५.३६.१९ ॥
ରାଜପୁତ୍ର କି ଦେବତାଙ୍କ କୃପାର ଆଶା ରଖନ୍ତି? ସେ କି ପୁରୁଷକାର ଓ ଦୈବ ଉଭୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି?
5.36.20
कच्चिन्न विगतस्नेहो विवासान्मयि राघवः।
कच्चिन्मां व्यसनादस्मान्मोक्षयिष्यति राघवः ॥ ५.३६.२० ॥
ବନବାସ ହେତୁ ରାଘବଙ୍କ ସ୍ନେହ ମୋ ପ୍ରତି କମି ନାହିଁ ତ? ରାଘବ ମୋତେ ଏ ବିପଦରୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ କି?
5.36.21
सुखानामुचितो नित्यमसुखानामनूचितः।
दुःखमुत्तरमासाद्य कच्चिद् रामो न सीदति ॥ ५.३६.२१ ॥
ସର୍ବଦା ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅନଭ୍ୟସ୍ତ ରାମ ଏହି ମହା ଦୁଃଖ ପାଇ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ ତ?
5.36.22
कौसल्यायास्तथा कच्चित् सुमित्रायास्तथैव च।
अभीक्ष्णं श्रूयते कच्चित् कुशलं भरतस्य च ॥ ५.३६.२२ ॥
କୌଶଲ୍ୟା ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ କୁଶଳ ସମାଚାର ବାରମ୍ବାର ଶୁଣାଯାଉଛି କି? ଭରତଙ୍କ କୁଶଳ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଉଛି କି?
5.36.23
मन्निमित्तेन मानार्हः कच्चिच्छोकेन राघवः।
कच्चिन्नान्यमना रामः कच्चिन्मां तारयिष्यति ॥ ५.३६.२३ ॥
ମୋ ଯୋଗୁଁ ସମ୍ମାନଯୋଗ୍ୟ ରାଘବ ଶୋକରେ ଅଛନ୍ତି କି? ରାମଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟତ୍ର ଯାଇନାହିଁ ତ? ରାମ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ କି?
5.36.24
कच्चिदक्षौहिणीं भीमां भरतो भ्रातृवत्सलः।
ध्वजिनीं मन्त्रिभिर्गुप्तां प्रेषयिष्यति मत्कृते ॥ ५.३६.२४ ॥
ଭ୍ରାତୃବତ୍ସଳ ଭରତ କି ମୋ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ପତାକାଯୁକ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ପଠାଇବେ?
5.36.25
वानराधिपतिः श्रीमान् सुग्रीवः कच्चिदेष्यति।
मत्कृते हरिभिर्वीरैर्वृतो दन्तनखायुधैः ॥ ५.३६.२५ ॥
ଶ୍ରୀମାନ୍ ବାନରାଧିପତି ସୁଗ୍ରୀବ, ଦାନ୍ତ ଓ ନଖ ଯାହାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସେହି ବୀର ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିହୋଇ ମୋ ପାଇଁ ଆସିବେ କି?
5.36.26
कच्चिच्च लक्ष्मणः शूरः सुमित्रानन्दवर्धनः।
अस्त्रविच्छरजालेन राक्षसान् विधमिष्यति ॥ ५.३६.२६ ॥
ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଥିବା, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଶୂର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶରଜାଲ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବେ କି?
5.36.27
रौद्रेण कच्चिदस्त्रेण रामेण निहतं रणे।
द्रक्ष्याम्यल्पेन कालेन रावणं ससुहृज्जनम् ॥ ५.३६.२७ ॥
ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ରାମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରରେ ରଣରେ ନିହତ ରାବଣଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ମୁଁ ଦେଖିବି କି?
5.36.28
कच्चिन्न तद्धेमसमानवर्णं
तस्याननं पद्मसमानगन्धि।
मया विना शुष्यति शोकदीनं
जलक्षये पद्ममिवातपेन ॥ ५.३६.२८ ॥
ସୁନା ପରି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ପଦ୍ମଗନ୍ଧ ଥିବା ତାଙ୍କ ମୁଖ ମୋ ବିନା ଶୋକରେ ଦୀନ ହୋଇ, ଜଳ କମିଗଲେ ଖରାରେ ପଦ୍ମ ଶୁଖିଯାଏ ପରି ଶୁଖୁନାହିଁ କି?
5.36.29
धर्मापदेशात् त्यजतः स्वराज्यं
मां चाप्यरण्यं नयतः पदातेः।
नासीद् यथा यस्य न भीर्न शोकः
कच्चित् स धैर्यं हृदये करोति ॥ ५.३६.२९ ॥
ଧର୍ମର ଛଳରେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପଦଚାରଣରେ ବନକୁ ନେଉଥିବା ବେଳେ, ଯାହାଙ୍କ ମନରେ ଭୟ କିମ୍ବା ଶୋକ ନଥିଲା, ସେ ଏବେ ବି ହୃଦୟରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି କି?
5.36.30
न चास्य माता न पिता न चान्यः
स्नेहाद् विशिष्टोऽस्ति मया समो वा।
तावद्ध्यहं दूत जिजीविषेयं
यावत् प्रवृत्तिं शृणुयां प्रियस्य ॥ ५.३६.३० ॥
ତାଙ୍କ ମାତା, ପିତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ସ୍ନେହରେ ମୋଠାରୁ ଅଧିକ କିମ୍ବା ମୋ ସମାନ ନୁହନ୍ତି। ହେ ଦୂତ! ମୁଁ ସେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଖବର ନ ଶୁଣେ।
5.36.31
इतीव देवी वचनं महार्थं
तं वानरेन्द्रं मधुरार्थमुक्त्वा।
श्रोतुं पुनस्तस्य वचोऽभिरामं
रामार्थयुक्तं विरराम रामा ॥ ५.३६.३१ ॥
ଏହିପରି ଦେବୀ ସୀତା ସେହି ବାନରରାଜଙ୍କୁ ମହାର୍ଥ ଓ ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହି, ରାମକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତାଙ୍କ ମନୋରମ ବାକ୍ୟ ପୁଣି ଶୁଣିବା ପାଇଁ ନୀରବ ହେଲେ।
5.36.32
सीताया वचनं श्रुत्वा मारुतिर्भीमविक्रमः।
शिरस्यञ्जलिमाधाय वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.३६.३२ ॥
ସୀତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଭୀମ ପରାକ୍ରମୀ ମାରୁତି ମସ୍ତକରେ ଅଞ୍ଜଳି ଧରି ଉତ୍ତରରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.36.33
न त्वामिहस्थां जानीते रामः कमललोचनः।
तेन त्वां नानयत्याशु शचीमिव पुरंदरः ॥ ५.३६.३३ ॥
କମଳନୟନ ରାମ ତୁମେ ଏଠାରେ ଅଛ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ ପୁରନ୍ଦର ଯେପରି ଶଚୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଥିଲେ, ସେପରି ସେ ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣୁ ନାହାନ୍ତି।
5.36.34
श्रुत्वैव च वचो मह्यं क्षिप्रमेष्यति राघवः।
चमूं प्रकर्षन् महतीं हर्यृक्षगणसंयुताम् ॥ ५.३६.३४ ॥
ମୋ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ରାଘବ ବାନର ଓ ଋକ୍ଷଗଣ ସହିତ ମହତୀ ସେନା ଆଣି ଶୀଘ୍ର ଆସିବେ।
5.36.35
विष्टम्भयित्वा बाणौघैरक्षोभ्यं वरुणालयम्।
करिष्यति पुरीं लङ्कां काकुत्स्थः शान्तराक्षसाम् ॥ ५.३६.३५ ॥
କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ବାଣର ପ୍ରବାହରେ ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ ବରୁଣାଳୟ (ସାଗର)କୁ ରୋକି ଲଙ୍କାପୁରୀକୁ ରାକ୍ଷସଶୂନ୍ୟ କରିବେ।
5.36.36
तत्र यद्यन्तरा मृत्युर्यदि देवा महासुराः।
स्थास्यन्ति पथि रामस्य स तानपि वधिष्यति ॥ ५.३६.३६ ॥
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ, କିମ୍ବା ଦେବତା ବା ମହାସୁର ରାମଙ୍କ ପଥରେ ଠିଆ ହେଲେ, ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିବେ।
5.36.37
तवादर्शनजेनार्ये शोकेन परिपूरितः।
न शर्म लभते रामः सिंहार्दित इव द्विपः ॥ ५.३६.३७ ॥
ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ତୁମକୁ ନ ଦେଖିବାରୁ ଜାତ ଶୋକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାମ, ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହାତୀ ପରି ଶାନ୍ତି ପାଉନାହାନ୍ତି।
5.36.38
मन्दरेण च ते देवि शपे मूलफलेन च।
मलयेन च विन्ध्येन मेरुणा दर्दुरेण च ॥ ५.३६.३८ ॥
ହେ ଦେବୀ, ମନ୍ଦର, ମୂଳ-ଫଳ, ମଳୟ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ମେରୁ ଓ ଦର୍ଦୁର ନାମରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶପଥ କରୁଛି।
5.36.39
यथा सुनयनं वल्गु बिम्बोष्ठं चारुकुण्डलम्।
मुखं द्रक्ष्यसि रामस्य पूर्णचन्द्रमिवोदितम् ॥ ५.३६.३९ ॥
ସୁନ୍ଦର ନୟନ, ବିମ୍ବଫଳ ପରି ଓଷ୍ଠ, ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳ ଥିବା, ଉଦିତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ରାମଙ୍କ ମୁଖ ତୁମେ ଦେଖିବ।
5.36.40
क्षिप्रं द्रक्ष्यसि वैदेहि रामं प्रस्रवणे गिरौ।
शतक्रतुमिवासीनं नागपृष्ठस्य मूर्धनि ॥ ५.३६.४० ॥
ହେ ବୈଦେହୀ, ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତରେ ହାତୀ ପିଠିର ଶିଖରରେ ବସିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ରାମଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିବ।
5.36.41
न मांसं राघवो भुङ्क्ते न चैव मधु सेवते।
वन्यं सुविहितं नित्यं भक्तमश्नाति पञ्चमम् ॥ ५.३६.४१ ॥
ରାଘବ ମାଂସ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ମଧୁ ମଧ୍ୟ ସେବନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବନରେ ମିଳିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ସର୍ବଦା ପଞ୍ଚମ ବେଳାରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
5.36.42
नैव दंशान् न मशकान् न कीटान् न सरीसृपान्।
राघवोऽपनयेद् गात्रात् त्वद्गतेनान्तरात्मना ॥ ५.३६.४२ ॥
ରାଘବ ଦଂଶ, ମଶା, କୀଟ କିମ୍ବା ସରୀସୃପଙ୍କୁ ଶରୀରରୁ ଦୂର କରନ୍ତି ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ତୁମରେ ଲୀନ ହୋଇ ଅଛି।
5.36.43
नित्यं ध्यानपरो रामो नित्यं शोकपरायणः।
नान्यच्चिन्तयते किंचित् स तु कामवशं गतः ॥ ५.३६.४३ ॥
ରାମ ସର୍ବଦା ଧ୍ୟାନରେ ମଗ୍ନ ଓ ସର୍ବଦା ଶୋକରେ ନିମଜ୍ଜିତ ଥାନ୍ତି। ସେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେ କାମର ବଶୀଭୂତ ହୋଇଛନ୍ତି।
5.36.44
अनिद्रः सततं रामः सुप्तोऽपि च नरोत्तमः।
सीतेति मधुरां वाणीं व्याहरन् प्रतिबुध्यते ॥ ५.३६.४४ ॥
ରାମ ସର୍ବଦା ନିଦ୍ରାହୀନ; ନରୋତ୍ତମ ରାମ ଶୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ 'ସୀତା' ଏହି ମଧୁର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଜାଗି ଉଠନ୍ତି।
5.36.45
दृष्ट्वा फलं वा पुष्पं वा यच्चान्यत् स्त्रीमनोहरम्।
बहुशो हा प्रियेत्येवं श्वसंस्त्वामभिभाषते ॥ ५.३६.४५ ॥
ଫଳ ବା ଫୁଲ କିମ୍ବା ସ୍ତ୍ରୀମନକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖି, 'ହା ପ୍ରିୟେ!' ବୋଲି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ସେ ବାରମ୍ବାର ତୁମକୁ ହିଁ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି।
5.36.46
स देवि नित्यं परितप्यमान-
स्त्वामेव सीतेत्यभिभाषमाणः।
धृतव्रतो राजसुतो महात्मा
तवैव लाभाय कृतप्रयत्नः ॥ ५.३६.४६ ॥
ହେ ଦେବୀ, ସେ ସର୍ବଦା ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ 'ସୀତା' ବୋଲି ତୁମକୁ ହିଁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କଥା ହୁଅନ୍ତି। ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜକୁମାର ତୁମକୁ ପାଇବା ପାଇଁ ହିଁ ପ୍ରଯତ୍ନ କରୁଛନ୍ତି।
5.36.47
सा रामसंकीर्तनवीतशोका
रामस्य शोकेन समानशोका।
शरन्मुखेनाम्बुदशेषचन्द्रा
निशेव वैदेहसुता बभूव ॥ ५.३६.४७ ॥
ରାମଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନରେ ଶୋକମୁକ୍ତ ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଶୋକରେ ସମାନ ଶୋକଗ୍ରସ୍ତା ସେହି ବୈଦେହୀ-ସୁତା ଶରତ ଋତୁର ଆରମ୍ଭରେ ମେଘ ମଧ୍ୟରୁ ରହିଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରବିଶିଷ୍ଟ ରାତ୍ରି ପରି ହେଲେ।