വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 5.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.36.1
भूय एव महातेजा हनूमान् पवनात्मजः।
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सीताप्रत्ययकारणात् ॥ ५.३६.१ ॥
സീതയുടെ വിശ്വാസം നേടുന്നതിനായി മഹാതേജസ്വിയായ വായുപുത്രൻ ഹനുമാൻ വീണ്ടും വിനയത്തോടെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.36.2
वानरोऽहं महाभागे दूतो रामस्य धीमतः।
रामनामाङ्कितं चेदं पश्य देव्यङ्गुलीयकम् ॥ ५.३६.२ ॥
മഹാഭാഗ്യവതിയേ, ഞാൻ വാനരനാണ്, ബുദ്ധിമാനായ രാമന്റെ ദൂതനാണ്. ദേവീ, രാമനാമം മുദ്രിതമായ ഈ മോതിരം നോക്കൂ.
5.36.3
प्रत्ययार्थं तवानीतं तेन दत्तं महात्मना।
समाश्वसिहि भद्रं ते क्षीणदुःखफला ह्यसि ॥ ५.३६.३ ॥
നിന്റെ വിശ്വാസത്തിനായി ഇത് കൊണ്ടുവന്നതാണ്; മഹാത്മാവായ രാമൻ ഇത് നൽകി. നിനക്ക് ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ, ആശ്വസിക്കൂ, നിന്റെ ദുഃഖത്തിന്റെ ഫലം ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു.
5.36.4
गृहीत्वा प्रेक्षमाणा सा भर्तुः करविभूषितम्।
भर्तारमिव सम्प्राप्तं जानकी मुदिताभवत् ॥ ५.३६.४ ॥
ഭർത്താവിന്റെ കൈയെ അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ആ മോതിരം എടുത്തു നോക്കിയ ജാനകി, ഭർത്താവ് തന്നെ വന്നതുപോലെ സന്തോഷിച്ചു.
5.36.5
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्।
बभूव हर्षोदग्रं च राहुमुक्त इवोडुराट् ॥ ५.३६.५ ॥
ചുവപ്പും വെളുപ്പും കലർന്ന വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള അവളുടെ സുന്ദരമുഖം സന്തോഷത്താൽ തിളങ്ങി, രാഹുവിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ.
5.36.6
ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुः संदेशहर्षिता।
परितुष्टा प्रियं कृत्वा प्रशशंस महाकपिम् ॥ ५.३६.६ ॥
അപ്പോൾ ലജ്ജാശീലയായ ആ യുവതി, ഭർത്താവിന്റെ സന്ദേശത്താൽ സന്തോഷിച്ച്, പൂർണ തൃപ്തിയോടെ, ആ പ്രിയകർമ്മം ചെയ്ത മഹാകപിയെ പ്രശംസിച്ചു.
5.36.7
विक्रान्तस्त्वं समर्थस्त्वं प्राज्ञस्त्वं वानरोत्तम।
येनेदं राक्षसपदं त्वयैकेन प्रधर्षितम् ॥ ५.३६.७ ॥
നീ പരാക്രമിയും സമർത്ഥനും ബുദ്ധിമാനുമാണ്, വാനരശ്രേഷ്ഠാ; നീ ഒറ്റയ്ക്ക് ഈ രാക്ഷസപുരിയെ നശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
5.36.8
शतयोजनविस्तीर्णः सागरो मकरालयः।
विक्रमश्लाघनीयेन क्रमता गोष्पदीकृतः ॥ ५.३६.८ ॥
നൂറു യോജന വിസ്തൃതമായ, മകരങ്ങളുടെ ആലയമായ സമുദ്രം, നിന്റെ വിക്രമത്തിന് യോഗ്യമായ പ്രശംസനീയമായ ചാട്ടത്താൽ പശുവിന്റെ കുളമ്പടിപോലെ ചെറുതാക്കപ്പെട്ടു.
5.36.9
नहि त्वां प्राकृतं मन्ये वानरं वानरर्षभ।
यस्य ते नास्ति संत्रासो रावणादपि सम्भ्रमः ॥ ५.३६.९ ॥
വാനരശ്രേഷ്ഠാ, നിന്നെ സാധാരണ വാനരനായി ഞാൻ കരുതുന്നില്ല; രാവണനിൽ നിന്നുപോലും നിനക്ക് ഭയമോ പരിഭ്രമമോ ഇല്ല.
5.36.10
अर्हसे च कपिश्रेष्ठ मया समभिभाषितुम्।
यद्यसि प्रेषितस्तेन रामेण विदितात्मना ॥ ५.३६.१० ॥
കപിശ്രേഷ്ഠാ, ആത്മജ്ഞനായ രാമൻ നിന്നെ അയച്ചതാണെങ്കിൽ, എന്നോട് സംസാരിക്കാൻ നീ അർഹനാണ്.
5.36.11
प्रेषयिष्यति दुर्धर्षो रामो नह्यपरीक्षितम्।
पराक्रममविज्ञाय मत्सकाशं विशेषतः ॥ ५.३६.११ ॥
ദുർധർഷനായ രാമൻ, വിശേഷിച്ച് എന്റെ അടുത്തേക്ക്, ഒരാളുടെ പരാക്രമം പരീക്ഷിക്കാതെയും അറിയാതെയും അയയ്ക്കില്ല.
5.36.12
दिष्ट्या च कुशली रामो धर्मात्मा सत्यसंगरः।
लक्ष्मणश्च महातेजाः सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ ५.३६.१२ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ ധർമാത്മാവും സത്യസന്ധനുമായ രാമൻ സുഖമായിരിക്കുന്നു; മഹാതേജസ്വിയും സുമിത്രയുടെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്നവനുമായ ലക്ഷ്മണനും സുഖമായിരിക്കുന്നു.
5.36.13
कुशली यदि काकुत्स्थः किं न सागरमेखलाम्।
महीं दहति कोपेन युगान्ताग्निरिवोत्थितः ॥ ५.३६.१३ ॥
കാകുത്സ്ഥൻ രാമൻ ക്ഷേമത്തോടെയിരിക്കുമെങ്കിൽ, കോപത്താൽ ഉയർന്ന യുഗാന്താഗ്നിപോലെ സമുദ്രമേഖലയായ ഭൂമിയെ അവൻ എന്തുകൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കുന്നില്ല?
5.36.14
अथवा शक्तिमन्तौ तौ सुराणामपि निग्रहे।
ममैव तु न दुःखानामस्ति मन्ये विपर्ययः ॥ ५.३६.१४ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ആ ഇരുവരും ദേവന്മാരെയും അടക്കാൻ കഴിവുള്ളവരാണ്; എങ്കിലും എന്റെ ദുഃഖങ്ങൾക്ക് മാറ്റമില്ലെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു.
5.36.15
कच्चिन्न व्यथते रामः कच्चिन्न परितप्यते।
उत्तराणि च कार्याणि कुरुते पुरुषोत्तमः ॥ ५.३६.१५ ॥
രാമൻ വേദനിക്കുന്നില്ലേ? അവൻ സന്താപമനുഭവിക്കുന്നില്ലേ? ആ പുരുഷോത്തമൻ വലിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നുണ്ടോ?
5.36.16
कच्चिन्न दीनः सम्भ्रान्तः कार्येषु च न मुह्यति।
कच्चित् पुरुषकार्याणि कुरुते नृपतेः सुतः ॥ ५.३६.१६ ॥
ആ രാജപുത്രൻ ദീനനും സംഭ്രാന്തനുമല്ലേ? കാര്യങ്ങളിൽ അവൻ മോഹിക്കുന്നില്ലേ? അവൻ പുരുഷോചിതമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നുണ്ടോ?
5.36.17
द्विविधं त्रिविधोपायमुपायमपि सेवते।
विजिगीषुः सुहृत् कच्चिन्मित्रेषु च परंतपः ॥ ५.३६.१७ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, ജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സുഹൃത്ത് ദ്വിവിധവും ത്രിവിധവുമായ ഉപായങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ടോ? മിത്രങ്ങളിൽ അവൻ നല്ല സുഹൃത്താണോ?
5.36.18
कच्चिन्मित्राणि लभतेऽमित्रैश्चाप्यभिगम्यते।
कच्चित् कल्याणमित्रश्च मित्रैश्चापि पुरस्कृतः ॥ ५.३६.१८ ॥
അവന് മിത്രങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ? ശത്രുക്കളും അവനെ സമീപിക്കുന്നുണ്ടോ? അവൻ നല്ല മിത്രമായി മിത്രങ്ങളാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ?
5.36.19
कच्चिदाशास्ति देवानां प्रसादं पार्थिवात्मजः।
कच्चित् पुरुषकारं च दैवं च प्रतिपद्यते ॥ ५.३६.१९ ॥
രാജകുമാരൻ ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുവോ? പുരുഷപ്രയത്നത്തെയും ദൈവത്തെയും അവൻ ആശ്രയിക്കുന്നുവോ?
5.36.20
कच्चिन्न विगतस्नेहो विवासान्मयि राघवः।
कच्चिन्मां व्यसनादस्मान्मोक्षयिष्यति राघवः ॥ ५.३६.२० ॥
വനവാസംമൂലം രാഘവന്റെ സ്നേഹം എന്നോടു കുറഞ്ഞിട്ടില്ലല്ലോ? ഈ ദുരിതത്തിൽനിന്ന് രാഘവൻ എന്നെ മോചിപ്പിക്കുമോ?
5.36.21
सुखानामुचितो नित्यमसुखानामनूचितः।
दुःखमुत्तरमासाद्य कच्चिद् रामो न सीदति ॥ ५.३६.२१ ॥
എപ്പോഴും സുഖത്തിന് ശീലിച്ചവനും ദുഃഖത്തിന് പരിചയമില്ലാത്തവനുമായ രാമൻ ഈ വലിയ ദുഃഖം നേരിട്ടിട്ടും തളരുന്നില്ലല്ലോ?
5.36.22
कौसल्यायास्तथा कच्चित् सुमित्रायास्तथैव च।
अभीक्ष्णं श्रूयते कच्चित् कुशलं भरतस्य च ॥ ५.३६.२२ ॥
കൗസല്യയുടെയും സുമിത്രയുടെയും ക്ഷേമവാർത്തകൾ പതിവായി കേൾക്കാറുണ്ടോ? ഭരതന്റെ ക്ഷേമവും കേൾക്കാറുണ്ടോ?
5.36.23
मन्निमित्तेन मानार्हः कच्चिच्छोकेन राघवः।
कच्चिन्नान्यमना रामः कच्चिन्मां तारयिष्यति ॥ ५.३६.२३ ॥
എന്റെ കാരണത്താൽ ആദരണീയനായ രാഘവൻ ദുഃഖിതനാണോ? രാമന്റെ മനസ്സ് മറ്റൊന്നിലേക്കു പോയിട്ടില്ലല്ലോ? രാമൻ എന്നെ രക്ഷിക്കുമോ?
5.36.24
कच्चिदक्षौहिणीं भीमां भरतो भ्रातृवत्सलः।
ध्वजिनीं मन्त्रिभिर्गुप्तां प्रेषयिष्यति मत्कृते ॥ ५.३६.२४ ॥
സഹോദരവത്സലനായ ഭരതൻ എനിക്കു വേണ്ടി മന്ത്രിമാരാൽ സംരക്ഷിതവും കൊടികളുള്ളതുമായ ഭയങ്കരമായ അക്ഷൗഹിണിസേനയെ അയയ്ക്കുമോ?
5.36.25
वानराधिपतिः श्रीमान् सुग्रीवः कच्चिदेष्यति।
मत्कृते हरिभिर्वीरैर्वृतो दन्तनखायुधैः ॥ ५.३६.२५ ॥
ഐശ്വര്യവാനായ വാനരാധിപൻ സുഗ്രീവൻ, പല്ലും നഖവും ആയുധമാക്കിയ വീര വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് എനിക്കുവേണ്ടി വരുമോ?
5.36.26
कच्चिच्च लक्ष्मणः शूरः सुमित्रानन्दवर्धनः।
अस्त्रविच्छरजालेन राक्षसान् विधमिष्यति ॥ ५.३६.२६ ॥
സുമിത്രയുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്ന, അസ്ത്രവിദ്യ അറിയുന്ന ശൂരനായ ലക്ഷ്മണൻ അമ്പുകളുടെ വലയാൽ രാക്ഷസന്മാരെ നശിപ്പിക്കുമോ?
5.36.27
रौद्रेण कच्चिदस्त्रेण रामेण निहतं रणे।
द्रक्ष्याम्यल्पेन कालेन रावणं ससुहृज्जनम् ॥ ५.३६.२७ ॥
അല്പകാലത്തിനുള്ളിൽ രാമന്റെ ഭയങ്കരമായ അസ്ത്രത്താൽ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട രാവണനെ, അവന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ഞാൻ കാണുമോ?
5.36.28
कच्चिन्न तद्धेमसमानवर्णं
तस्याननं पद्मसमानगन्धि।
मया विना शुष्यति शोकदीनं
जलक्षये पद्ममिवातपेन ॥ ५.३६.२८ ॥
സ്വർണ്ണവർണ്ണവും താമരയുടെ ഗന്ധവുമുള്ള അവിടുത്തെ മുഖം എന്നെ പിരിഞ്ഞതിനാൽ ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിച്ച്, ജലം വറ്റുമ്പോൾ വെയിലേറ്റ് താമര വാടുന്നതുപോലെ വാടുന്നില്ലേ?
5.36.29
धर्मापदेशात् त्यजतः स्वराज्यं
मां चाप्यरण्यं नयतः पदातेः।
नासीद् यथा यस्य न भीर्न शोकः
कच्चित् स धैर्यं हृदये करोति ॥ ५.३६.२९ ॥
ധർമ്മത്തിന്റെ പേരിൽ സ്വരാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്നെയും കാൽനടയായി കാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ ആർക്കും ഭയമോ ദുഃഖമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലയോ, അദ്ദേഹം ഇപ്പോഴും ഹൃദയത്തിൽ ധൈര്യം വെച്ചിരിക്കുന്നുവോ?
5.36.30
न चास्य माता न पिता न चान्यः
स्नेहाद् विशिष्टोऽस्ति मया समो वा।
तावद्ध्यहं दूत जिजीविषेयं
यावत् प्रवृत्तिं शृणुयां प्रियस्य ॥ ५.३६.३० ॥
അദ്ദേഹത്തിന് അമ്മയോ അച്ഛനോ മറ്റാരോ സ്നേഹത്തിൽ എന്നെക്കാൾ ഉയർന്നവരോ എനിക്കു തുല്യരോ ഇല്ല. ദൂതാ! എന്റെ പ്രിയന്റെ വാർത്ത കേൾക്കുന്നതുവരെ ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
5.36.31
इतीव देवी वचनं महार्थं
तं वानरेन्द्रं मधुरार्थमुक्त्वा।
श्रोतुं पुनस्तस्य वचोऽभिरामं
रामार्थयुक्तं विरराम रामा ॥ ५.३६.३१ ॥
ഇങ്ങനെ ദേവി സീത ആ വാനരരാജാവിനോട് മഹത്തായ അർത്ഥമുള്ളതും മധുരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ ശേഷം, രാമകാര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവന്റെ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ വീണ്ടും കേൾക്കാൻ മൗനം പാലിച്ചു.
5.36.32
सीताया वचनं श्रुत्वा मारुतिर्भीमविक्रमः।
शिरस्यञ्जलिमाधाय वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.३६.३२ ॥
സീതയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ മാരുതി, തലയിൽ കൈകൂപ്പി മറുപടിയായി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.36.33
न त्वामिहस्थां जानीते रामः कमललोचनः।
तेन त्वां नानयत्याशु शचीमिव पुरंदरः ॥ ५.३६.३३ ॥
താമരക്കണ്ണനായ രാമൻ നീ ഇവിടെയുണ്ടെന്ന് അറിയുന്നില്ല; അതിനാൽ പുരന്ദരൻ ശചിയെ വേഗം കൊണ്ടുവന്നതുപോലെ അവൻ നിന്നെ വേഗം കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല.
5.36.34
श्रुत्वैव च वचो मह्यं क्षिप्रमेष्यति राघवः।
चमूं प्रकर्षन् महतीं हर्यृक्षगणसंयुताम् ॥ ५.३६.३४ ॥
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടാലുടൻ രാഘവൻ വാനരഋക്ഷ സൈന്യങ്ങളോടു കൂടിയ മഹാസേനയെ നയിച്ച് വേഗം വരും.
5.36.35
विष्टम्भयित्वा बाणौघैरक्षोभ्यं वरुणालयम्।
करिष्यति पुरीं लङ्कां काकुत्स्थः शान्तराक्षसाम् ॥ ५.३६.३५ ॥
കാകുത്സ്ഥൻ രാമൻ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം കൊണ്ട് ഇളകാത്ത വരുണാലയത്തെ (സമുദ്രത്തെ) തടഞ്ഞ്, ലങ്കാപുരിയെ രാക്ഷസന്മാർ അടങ്ങിയ നഗരമാക്കും.
5.36.36
तत्र यद्यन्तरा मृत्युर्यदि देवा महासुराः।
स्थास्यन्ति पथि रामस्य स तानपि वधिष्यति ॥ ५.३६.३६ ॥
അവിടെ നടുവിൽ മരണം വന്നാലും, ദേവന്മാരോ മഹാസുരന്മാരോ രാമന്റെ വഴിയിൽ നിന്നാലും, അവൻ അവരെയും വധിക്കും.
5.36.37
तवादर्शनजेनार्ये शोकेन परिपूरितः।
न शर्म लभते रामः सिंहार्दित इव द्विपः ॥ ५.३६.३७ ॥
ആര്യേ, നിന്നെ കാണാത്തതിനാൽ ഉണ്ടായ ദുഃഖത്താൽ നിറഞ്ഞ രാമന് സിംഹത്താൽ പീഡിതനായ ആനയെപ്പോലെ ശാന്തി ലഭിക്കുന്നില്ല.
5.36.38
मन्दरेण च ते देवि शपे मूलफलेन च।
मलयेन च विन्ध्येन मेरुणा दर्दुरेण च ॥ ५.३६.३८ ॥
ദേവീ, മന്ദരത്തിലും, മൂലഫലങ്ങളിലും, മലയത്തിലും, വിന്ധ്യത്തിലും, മേരുവിലും, ദർദുരത്തിലും ഞാൻ നിന്നോട് സത്യം ചെയ്യുന്നു.
5.36.39
यथा सुनयनं वल्गु बिम्बोष्ठं चारुकुण्डलम्।
मुखं द्रक्ष्यसि रामस्य पूर्णचन्द्रमिवोदितम् ॥ ५.३६.३९ ॥
മനോഹരമായ കണ്ണുകളും ബിംബഫലം പോലുള്ള ചുണ്ടുകളും സുന്ദരമായ കുണ്ഡലങ്ങളുമുള്ള, ഉദിച്ച പൂർണചന്ദ്രനെപ്പോലുള്ള രാമന്റെ മുഖം നീ കാണും.
5.36.40
क्षिप्रं द्रक्ष्यसि वैदेहि रामं प्रस्रवणे गिरौ।
शतक्रतुमिवासीनं नागपृष्ठस्य मूर्धनि ॥ ५.३६.४० ॥
വൈദേഹീ, വേഗം പ്രസ്രവണ പർവതത്തിൽ ആനപ്പുറത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ നീ രാമനെ കാണും.
5.36.41
न मांसं राघवो भुङ्क्ते न चैव मधु सेवते।
वन्यं सुविहितं नित्यं भक्तमश्नाति पञ्चमम् ॥ ५.३६.४१ ॥
രാഘവൻ മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നില്ല, തേനും സേവിക്കുന്നില്ല. കാട്ടിൽ വിളഞ്ഞ, നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ ആഹാരം എപ്പോഴും അഞ്ചാം നേരത്ത് കഴിക്കുന്നു.
5.36.42
नैव दंशान् न मशकान् न कीटान् न सरीसृपान्।
राघवोऽपनयेद् गात्रात् त्वद्गतेनान्तरात्मना ॥ ५.३६.४२ ॥
രാഘവൻ ദംശങ്ങളെയോ, കൊതുകുകളെയോ, കീടങ്ങളെയോ, ഇഴജന്തുക്കളെയോ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഓടിക്കുന്നില്ല; അവന്റെ അന്തരാത്മാവ് നിന്നിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു.
5.36.43
नित्यं ध्यानपरो रामो नित्यं शोकपरायणः।
नान्यच्चिन्तयते किंचित् स तु कामवशं गतः ॥ ५.३६.४३ ॥
രാമൻ എപ്പോഴും ധ്യാനനിരതനും എപ്പോഴും ശോകത്തിൽ മുഴുകിയവനുമാണ്. മറ്റൊന്നും അവൻ ചിന്തിക്കുന്നില്ല; അവൻ കാമത്തിന്റെ വശനായിരിക്കുന്നു.
5.36.44
अनिद्रः सततं रामः सुप्तोऽपि च नरोत्तमः।
सीतेति मधुरां वाणीं व्याहरन् प्रतिबुध्यते ॥ ५.३६.४४ ॥
രാമൻ എപ്പോഴും ഉറക്കമില്ലാത്തവനാണ്; നരോത്തമനായ രാമൻ ഉറങ്ങുമ്പോഴും 'സീത' എന്ന മധുരവാക്ക് ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ഉണരുന്നു.
5.36.45
दृष्ट्वा फलं वा पुष्पं वा यच्चान्यत् स्त्रीमनोहरम्।
बहुशो हा प्रियेत्येवं श्वसंस्त्वामभिभाषते ॥ ५.३६.४५ ॥
പഴമോ പൂവോ സ്ത്രീമനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്ന മറ്റെന്തെങ്കിലുമോ കണ്ടാൽ, 'ഹാ പ്രിയേ!' എന്നു പലവട്ടം നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട് അവൻ നിന്നെത്തന്നെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു.
5.36.46
स देवि नित्यं परितप्यमान-
स्त्वामेव सीतेत्यभिभाषमाणः।
धृतव्रतो राजसुतो महात्मा
तवैव लाभाय कृतप्रयत्नः ॥ ५.३६.४६ ॥
ദേവീ, അവൻ എപ്പോഴും സന്തപ്തനായി, 'സീത' എന്നു നിന്നെത്തന്നെ വിളിച്ചു സംസാരിക്കുന്നു. ദൃഢവ്രതനായ ആ മഹാത്മാവായ രാജകുമാരൻ നിന്നെ നേടാൻ തന്നെയാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്.
5.36.47
सा रामसंकीर्तनवीतशोका
रामस्य शोकेन समानशोका।
शरन्मुखेनाम्बुदशेषचन्द्रा
निशेव वैदेहसुता बभूव ॥ ५.३६.४७ ॥
രാമകീർത്തനത്താൽ ശോകം നീങ്ങിയവളും രാമന്റെ ശോകത്തിൽ തുല്യദുഃഖിയുമായ ആ വൈദേഹീപുത്രി, ശരത്കാലാരംഭത്തിൽ മേഘങ്ങൾക്കിടയിൽ ശേഷിച്ച ചന്ദ്രനുള്ള രാത്രിപോലെ ആയി.