వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.36.1
भूय एव महातेजा हनूमान् पवनात्मजः।
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सीताप्रत्ययकारणात् ॥ ५.३६.१ ॥
సీత నమ్మకాన్ని పొందడం కోసం, మహాతేజస్వి అయిన వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు మళ్ళీ వినయంగా మాటలు చెప్పాడు.
5.36.2
वानरोऽहं महाभागे दूतो रामस्य धीमतः।
रामनामाङ्कितं चेदं पश्य देव्यङ्गुलीयकम् ॥ ५.३६.२ ॥
ఓ మహాభాగ్యవతీ, నేను వానరుడను, బుద్धిమంతుడైన రాముని దూతను. దేవీ, రాముని నామంతో గుర్తించబడిన ఈ ఉంగరాన్ని చూడు.
5.36.3
प्रत्ययार्थं तवानीतं तेन दत्तं महात्मना।
समाश्वसिहि भद्रं ते क्षीणदुःखफला ह्यसि ॥ ५.३६.३ ॥
నీ నమ్మకం కోసం ఇది తేబడింది; మహాత్ముడైన రాముడు దీనిని ఇచ్చాడు. నీకు శుభం కలుగుగాక, ఆదరణ పొందు, నీ దుఃఖఫలం ముగిసిపోయింది.
5.36.4
गृहीत्वा प्रेक्षमाणा सा भर्तुः करविभूषितम्।
भर्तारमिव सम्प्राप्तं जानकी मुदिताभवत् ॥ ५.३६.४ ॥
భర్త చేతిని అలంకరించిన ఆ ఉంగరాన్ని తీసుకుని చూస్తూ జానకి, భర్తే వచ్చినట్లుగా సంతోషించింది.
5.36.5
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्।
बभूव हर्षोदग्रं च राहुमुक्त इवोडुराट् ॥ ५.३६.५ ॥
ఎర్రనీ తెల్లనీ విశాలమైన కళ్లున్న ఆమె అందమైన ముఖం సంతోషంతో ప్రకాశించింది, రాహువు నుండి విడివడిన చంద్రునిలా.
5.36.6
ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुः संदेशहर्षिता।
परितुष्टा प्रियं कृत्वा प्रशशंस महाकपिम् ॥ ५.३६.६ ॥
అప్పుడు సిగ్గుగల ఆ యువతి, భర్త సందేశంతో ఆనందించి, పూర్తిగా సంతృప్తి చెంది, ఆ ప్రియకార్యం చేసిన మహాకపిని ప్రశంసించింది.
5.36.7
विक्रान्तस्त्वं समर्थस्त्वं प्राज्ञस्त्वं वानरोत्तम।
येनेदं राक्षसपदं त्वयैकेन प्रधर्षितम् ॥ ५.३६.७ ॥
నీవు పరాక్రమవంతుడవు, సమర్థుడవు, ప్రాజ్ఞుడవు, వానరోత్తమా; నీవు ఒక్కడివే ఈ రాక్షసుల స్థానాన్ని ధ్వంసం చేశావు.
5.36.8
शतयोजनविस्तीर्णः सागरो मकरालयः।
विक्रमश्लाघनीयेन क्रमता गोष्पदीकृतः ॥ ५.३६.८ ॥
నూరు యోజనాల విస్తీర్ణం గల, మకరాల నివాసమైన సముద్రం, నీ పరాక్రమానికి తగిన ప్రశంసార్హమైన లంఘనంతో ఆవు గిట్టంత చిన్నదిగా చేయబడింది.
5.36.9
नहि त्वां प्राकृतं मन्ये वानरं वानरर्षभ।
यस्य ते नास्ति संत्रासो रावणादपि सम्भ्रमः ॥ ५.३६.९ ॥
వానరశ్రేష్ఠా, నిన్ను సామాన్య వానరుడిగా నేను భావించను; రావణుడి నుండి కూడా నీకు భయం గానీ కలవరం గానీ లేదు.
5.36.10
अर्हसे च कपिश्रेष्ठ मया समभिभाषितुम्।
यद्यसि प्रेषितस्तेन रामेण विदितात्मना ॥ ५.३६.१० ॥
కపిశ్రేష్ఠా, ఆత్మజ్ఞుడైన రాముడు నిన్ను పంపి ఉంటే, నాతో మాట్లాడటానికి నీవు అర్హుడవు.
5.36.11
प्रेषयिष्यति दुर्धर्षो रामो नह्यपरीक्षितम्।
पराक्रममविज्ञाय मत्सकाशं विशेषतः ॥ ५.३६.११ ॥
దుర్ధర్షుడైన రాముడు, ముఖ్యంగా నా దగ్గరకు, ఒకరి పరాక్రమాన్ని పరీక్షించకుండా, తెలుసుకోకుండా పంపడు.
5.36.12
दिष्ट्या च कुशली रामो धर्मात्मा सत्यसंगरः।
लक्ष्मणश्च महातेजाः सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ ५.३६.१२ ॥
అదృష్టవశాత్తు ధర్మాత్ముడు, సత్యసంధుడైన రాముడు క్షేమంగా ఉన్నాడు; మహాతేజస్వి, సుమిత్ర ఆనందాన్ని పెంచేవాడు లక్ష్మణుడు కూడా క్షేమంగా ఉన్నాడు.
5.36.13
कुशली यदि काकुत्स्थः किं न सागरमेखलाम्।
महीं दहति कोपेन युगान्ताग्निरिवोत्थितः ॥ ५.३६.१३ ॥
కాకుత్స్థుడు రాముడు క్షేమంగా ఉంటే, కోపంతో లేచిన యుగాంతాగ్నిలా సముద్రమేఖలగల భూమిని ఎందుకు దహించడు?
5.36.14
अथवा शक्तिमन्तौ तौ सुराणामपि निग्रहे।
ममैव तु न दुःखानामस्ति मन्ये विपर्ययः ॥ ५.३६.१४ ॥
లేదా ఆ ఇద్దరూ దేవతలను కూడా అణచగల శక్తిమంతులు; కానీ నా దుఃఖాలకు మార్పు లేదని నేను భావిస్తున్నాను.
5.36.15
कच्चिन्न व्यथते रामः कच्चिन्न परितप्यते।
उत्तराणि च कार्याणि कुरुते पुरुषोत्तमः ॥ ५.३६.१५ ॥
రాముడు బాధపడడా? అతడు సంతప్తుడు కాడా? ఆ పురుషోత్తముడు గొప్ప కార్యాలు చేస్తున్నాడా?
5.36.16
कच्चिन्न दीनः सम्भ्रान्तः कार्येषु च न मुह्यति।
कच्चित् पुरुषकार्याणि कुरुते नृपतेः सुतः ॥ ५.३६.१६ ॥
ఆ రాజకుమారుడు దీనుడై, కలవరపడడా? పనులలో మోహం పొందడా? అతడు పురుషోచిత కార్యాలు చేస్తున్నాడా?
5.36.17
द्विविधं त्रिविधोपायमुपायमपि सेवते।
विजिगीषुः सुहृत् कच्चिन्मित्रेषु च परंतपः ॥ ५.३६.१७ ॥
శత్రువులను దహించేవాడా, విజయాన్ని కోరే సుహృత్తు ద్విరూప త్రివిధ ఉపాయాలను అనుసరిస్తున్నాడా? మిత్రులలో అతడు నిజమైన సుహృత్తేనా?
5.36.18
कच्चिन्मित्राणि लभतेऽमित्रैश्चाप्यभिगम्यते।
कच्चित् कल्याणमित्रश्च मित्रैश्चापि पुरस्कृतः ॥ ५.३६.१८ ॥
అతనికి మిత్రులు లభిస్తున్నారా? శత్రువులు కూడా అతని వద్దకు వస్తున్నారా? అతడు కల్యాణమిత్రుడై మిత్రులచే గౌరవింపబడుతున్నాడా?
5.36.19
कच्चिदाशास्ति देवानां प्रसादं पार्थिवात्मजः।
कच्चित् पुरुषकारं च दैवं च प्रतिपद्यते ॥ ५.३६.१९ ॥
రాజకుమారుడు దేవతల అనుగ్రహాన్ని ఆశిస్తున్నాడా? పురుషప్రయత్నాన్నీ దైవాన్నీ ఆశ్రయిస్తున్నాడా?
5.36.20
कच्चिन्न विगतस्नेहो विवासान्मयि राघवः।
कच्चिन्मां व्यसनादस्मान्मोक्षयिष्यति राघवः ॥ ५.३६.२० ॥
వనవాసం వల్ల రాఘవుని ప్రేమ నాపై తగ్గిపోలేదు కదా? ఈ కష్టం నుండి రాఘవుడు నన్ను విడిపిస్తాడా?
5.36.21
सुखानामुचितो नित्यमसुखानामनूचितः।
दुःखमुत्तरमासाद्य कच्चिद् रामो न सीदति ॥ ५.३६.२१ ॥
ఎల్లప్పుడూ సుఖాలకు అలవాటుపడి, కష్టాలకు అలవాటులేని రాముడు ఈ గొప్ప దుఃఖాన్ని పొంది కుంగిపోడు కదా?
5.36.22
कौसल्यायास्तथा कच्चित् सुमित्रायास्तथैव च।
अभीक्ष्णं श्रूयते कच्चित् कुशलं भरतस्य च ॥ ५.३६.२२ ॥
కౌసల్య, సుమిత్రల క్షేమసమాచారం తరచూ వినబడుతోందా? భరతుని క్షేమమూ వినబడుతోందా?
5.36.23
मन्निमित्तेन मानार्हः कच्चिच्छोकेन राघवः।
कच्चिन्नान्यमना रामः कच्चिन्मां तारयिष्यति ॥ ५.३६.२३ ॥
నా కారణంగా గౌరవానికి అర్హుడైన రాఘవుడు శోకంతో ఉన్నాడా? రాముని మనసు మరెక్కడా లేదు కదా? రాముడు నన్ను రక్షిస్తాడా?
5.36.24
कच्चिदक्षौहिणीं भीमां भरतो भ्रातृवत्सलः।
ध्वजिनीं मन्त्रिभिर्गुप्तां प्रेषयिष्यति मत्कृते ॥ ५.३६.२४ ॥
సోదరవాత్సల్యం గల భరతుడు నా కోసం మంత్రులచే రక్షింపబడిన, ధ్వజాలతో కూడిన భయంకర అక్షౌహిణి సైన్యాన్ని పంపిస్తాడా?
5.36.25
वानराधिपतिः श्रीमान् सुग्रीवः कच्चिदेष्यति।
मत्कृते हरिभिर्वीरैर्वृतो दन्तनखायुधैः ॥ ५.३६.२५ ॥
శ్రీమంతుడైన వానరాధిపతి సుగ్రీవుడు, దంతాలు నఖాలే ఆయుధాలుగా గల వీర వానరులతో చుట్టుముట్టబడి, నా కోసం వస్తాడా?
5.36.26
कच्चिच्च लक्ष्मणः शूरः सुमित्रानन्दवर्धनः।
अस्त्रविच्छरजालेन राक्षसान् विधमिष्यति ॥ ५.३६.२६ ॥
సుమిత్ర ఆనందాన్ని పెంచేవాడు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడు అయిన శూరుడు లక్ష్మణుడు, బాణాల వలతో రాక్షసులను నాశనం చేస్తాడా?
5.36.27
रौद्रेण कच्चिदस्त्रेण रामेण निहतं रणे।
द्रक्ष्याम्यल्पेन कालेन रावणं ससुहृज्जनम् ॥ ५.३६.२७ ॥
కొద్ది కాలంలోనే రాముడి భయంకర అస్త్రంతో యుద్ధరంగంలో హతుడైన రావణుణ్ణి, అతని మిత్రులతో సహా నేను చూస్తానా?
5.36.28
कच्चिन्न तद्धेमसमानवर्णं
तस्याननं पद्मसमानगन्धि।
मया विना शुष्यति शोकदीनं
जलक्षये पद्ममिवातपेन ॥ ५.३६.२८ ॥
బంగారు వర్ణం, కమలపు సువాసన కలిగిన ఆయన ముఖం నా ఎడబాటుతో శోకంతో దీనమై, నీరు తగ్గిన చోట ఎండకు కమలం వాడినట్లు వాడిపోలేదా?
5.36.29
धर्मापदेशात् त्यजतः स्वराज्यं
मां चाप्यरण्यं नयतः पदातेः।
नासीद् यथा यस्य न भीर्न शोकः
कच्चित् स धैर्यं हृदये करोति ॥ ५.३६.२९ ॥
ధర్మం పేరిట తన రాజ్యాన్ని త్యజించి, నన్ను కూడా కాలినడకన అడవికి తీసుకువెళ్ళినప్పుడు, ఎవరికి భయమూ శోకమూ లేదో, ఆయన ఇప్పటికీ హృదయంలో ధైర్యాన్ని నిలుపుకున్నారా?
5.36.30
न चास्य माता न पिता न चान्यः
स्नेहाद् विशिष्टोऽस्ति मया समो वा।
तावद्ध्यहं दूत जिजीविषेयं
यावत् प्रवृत्तिं शृणुयां प्रियस्य ॥ ५.३६.३० ॥
ఆయనకు తల్లీ, తండ్రీ, మరెవరూ ప్రేమలో నా కంటే అధికులు కారు, సమానులూ కారు. ఓ దూతా! నా ప్రియుని వార్త వినేవరకు నేను బ్రతకాలని కోరుకుంటున్నాను.
5.36.31
इतीव देवी वचनं महार्थं
तं वानरेन्द्रं मधुरार्थमुक्त्वा।
श्रोतुं पुनस्तस्य वचोऽभिरामं
रामार्थयुक्तं विरराम रामा ॥ ५.३६.३१ ॥
ఈ విధంగా దేవి సీత ఆ వానర ప్రభువుతో గొప్ప అర్థం గల మధురమైన మాటలు చెప్పి, అతని మనోహరమైన, రాముని కార్యానికి సంబంధించిన మాటలను మళ్ళీ వినాలని మౌనం వహించింది.
5.36.32
सीताया वचनं श्रुत्वा मारुतिर्भीमविक्रमः।
शिरस्यञ्जलिमाधाय वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.३६.३२ ॥
సీత మాటలు విని, భయంకర పరాక్రమశాలి అయిన మారుతి, తలపై అంజలి ఘటించి ఈ మాటలను సమాధానంగా పలికాడు.
5.36.33
न त्वामिहस्थां जानीते रामः कमललोचनः।
तेन त्वां नानयत्याशु शचीमिव पुरंदरः ॥ ५.३६.३३ ॥
కమలనయనుడైన రాముడు నీవు ఇక్కడ ఉన్నావని తెలియడు; అందుకే పురందరుడు శచిని వెంటనే తెచ్చినట్లు అతడు నిన్ను వెంటనే తీసుకురావడం లేదు.
5.36.34
श्रुत्वैव च वचो मह्यं क्षिप्रमेष्यति राघवः।
चमूं प्रकर्षन् महतीं हर्यृक्षगणसंयुताम् ॥ ५.३६.३४ ॥
నా మాటలు వినగానే రాఘవుడు వానర ఋక్షగణాలతో కూడిన గొప్ప సైన్యాన్ని నడిపించి వేగంగా వస్తాడు.
5.36.35
विष्टम्भयित्वा बाणौघैरक्षोभ्यं वरुणालयम्।
करिष्यति पुरीं लङ्कां काकुत्स्थः शान्तराक्षसाम् ॥ ५.३६.३५ ॥
కాకుత్స్థుడు రాముడు బాణ ప్రవాహాలతో అచంచలమైన వరుణాలయాన్ని (సముద్రాన్ని) అడ్డగించి, లంకా పట్టణాన్ని రాక్షసులు శాంతించిన నగరంగా చేస్తాడు.
5.36.36
तत्र यद्यन्तरा मृत्युर्यदि देवा महासुराः।
स्थास्यन्ति पथि रामस्य स तानपि वधिष्यति ॥ ५.३६.३६ ॥
అక్కడ మధ్యలో మృత్యువు ఉన్నా, దేవతలు లేక మహాసురులు రాముని మార్గంలో నిలిచినా, అతడు వారిని కూడా సంహరిస్తాడు.
5.36.37
तवादर्शनजेनार्ये शोकेन परिपूरितः।
न शर्म लभते रामः सिंहार्दित इव द्विपः ॥ ५.३६.३७ ॥
ఆర్యే, నిన్ను చూడనందువల్ల కలిగిన శోకంతో నిండిన రాముడు, సింహంచే పీడింపబడిన ఏనుగులా శాంతిని పొందడం లేదు.
5.36.38
मन्दरेण च ते देवि शपे मूलफलेन च।
मलयेन च विन्ध्येन मेरुणा दर्दुरेण च ॥ ५.३६.३८ ॥
దేవీ, మందరం, మూలఫలాలు, మలయం, వింధ్యం, మేరువు, దర్దురం మీద నేను నీకు ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
5.36.39
यथा सुनयनं वल्गु बिम्बोष्ठं चारुकुण्डलम्।
मुखं द्रक्ष्यसि रामस्य पूर्णचन्द्रमिवोदितम् ॥ ५.३६.३९ ॥
అందమైన కన్నులు, బింబఫలం వంటి పెదవులు, చక్కని కుండలాలు గల, ఉదయించిన పూర్ణచంద్రునిలా ఉన్న రాముని ముఖాన్ని నీవు చూస్తావు.
5.36.40
क्षिप्रं द्रक्ष्यसि वैदेहि रामं प्रस्रवणे गिरौ।
शतक्रतुमिवासीनं नागपृष्ठस्य मूर्धनि ॥ ५.३६.४० ॥
వైదేహీ, త్వరలోనే ప్రస్రవణ పర్వతంపై ఏనుగు వీపు శిఖరంపై కూర్చున్న ఇంద్రునిలా రాముని చూస్తావు.
5.36.41
न मांसं राघवो भुङ्क्ते न चैव मधु सेवते।
वन्यं सुविहितं नित्यं भक्तमश्नाति पञ्चमम् ॥ ५.३६.४१ ॥
రాఘవుడు మాంసం తినడు, మధువు కూడా సేవించడు. అడవిలో లభించిన, చక్కగా సిద్ధం చేసిన ఆహారాన్ని ఎప్పుడూ ఐదవ వేళలో భుజిస్తాడు.
5.36.42
नैव दंशान् न मशकान् न कीटान् न सरीसृपान्।
राघवोऽपनयेद् गात्रात् त्वद्गतेनान्तरात्मना ॥ ५.३६.४२ ॥
రాఘవుడు శరీరం నుండి దోమలను, కీటకాలను, పాకే జీవులను కూడా తోలడు; అతని అంతరాత్మ నీపైనే లగ్నమై ఉంది.
5.36.43
नित्यं ध्यानपरो रामो नित्यं शोकपरायणः।
नान्यच्चिन्तयते किंचित् स तु कामवशं गतः ॥ ५.३६.४३ ॥
రాముడు ఎల్లప్పుడూ ధ్యానంలో నిమగ్నుడై, ఎల్లప్పుడూ శోకంలో మునిగి ఉంటాడు. వేరేదేమీ అతడు ఆలోచించడు; అతడు కామవశుడయ్యాడు.
5.36.44
अनिद्रः सततं रामः सुप्तोऽपि च नरोत्तमः।
सीतेति मधुरां वाणीं व्याहरन् प्रतिबुध्यते ॥ ५.३६.४४ ॥
రాముడు ఎల్లప్పుడూ నిద్రలేనివాడు; నరోత్తముడైన రాముడు నిద్రపోయినప్పుడు కూడా 'సీతా' అనే మధురమైన పేరు పలుకుతూ మేల్కొంటాడు.
5.36.45
दृष्ट्वा फलं वा पुष्पं वा यच्चान्यत् स्त्रीमनोहरम्।
बहुशो हा प्रियेत्येवं श्वसंस्त्वामभिभाषते ॥ ५.३६.४५ ॥
పండునో పువ్వునో లేదా స్త్రీల మనసును ఆకర్షించే మరేదైనా వస్తువునో చూసి, 'ఆహా ప్రియా!' అంటూ నిట్టూర్చుతూ అనేకసార్లు నిన్నే ఉద్దేశించి మాట్లాడతాడు.
5.36.46
स देवि नित्यं परितप्यमान-
स्त्वामेव सीतेत्यभिभाषमाणः।
धृतव्रतो राजसुतो महात्मा
तवैव लाभाय कृतप्रयत्नः ॥ ५.३६.४६ ॥
దేవీ, అతడు ఎల్లప్పుడూ తపిస్తూ, 'సీతా' అంటూ నిన్నే పిలుస్తూ మాట్లాడుతాడు. దృఢవ్రతుడైన ఆ మహాత్ముడైన రాజకుమారుడు నిన్ను పొందడానికే ప్రయత్నిస్తున్నాడు.
5.36.47
सा रामसंकीर्तनवीतशोका
रामस्य शोकेन समानशोका।
शरन्मुखेनाम्बुदशेषचन्द्रा
निशेव वैदेहसुता बभूव ॥ ५.३६.४७ ॥
రాముని కీర్తనతో శోకం తొలగినదై, రాముని శోకంలో సమానంగా పాలుపంచుకున్న ఆ వైదేహీ-పుత్రి, శరదృతువు ముఖంలో మేఘాల మధ్య మిగిలిన చంద్రునితో కూడిన రాత్రిలా అయింది.