വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 5.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.38.1
ततः स कपिशार्दूलस्तेन वाक्येन तोषितः।
सीतामुवाच तच्छ्रुत्वा वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ५.३८.१ ॥
അപ്പോൾ ആ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ അവളുടെ ആ വാക്കിൽ സന്തുഷ്ടനായി, വാക്കിൽ വിദഗ്ധനായ അവൻ അത് കേട്ട് സീതയോട് പറഞ്ഞു.
5.38.2
युक्तरूपं त्वया देवि भाषितं शुभदर्शने।
सदृशं स्त्रीस्वभावस्य साध्वीनां विनयस्य च ॥ ५.३८.२ ॥
ദേവീ, ശുഭദർശനേ, നീ പറഞ്ഞത് യുക്തമാണ്; സ്ത്രീസ്വഭാവത്തിനും സാധ്വികളായ സ്ത്രീകളുടെ വിനയത്തിനും അനുയോജ്യമാണ്.
5.38.3
स्त्रीत्वान्न त्वं समर्थासि सागरं व्यतिवर्तितुम्।
मामधिष्ठाय विस्तीर्णं शतयोजनमायतम् ॥ ५.३८.३ ॥
സ്ത്രീയായതിനാൽ നിനക്ക് ഈ സമുദ്രം കടക്കാൻ കഴിവില്ല; നൂറു യോജന വിസ്താരമുള്ള ഇതിനെ എന്റെ മേൽ കയറി കടക്കാം.
5.38.4
द्वितीयं कारणं यच्च ब्रवीषि विनयान्विते।
रामादन्यस्य नार्हामि संसर्गमिति जानकि ॥ ५.३८.४ ॥
വിനയവതിയായ ജാനകീ, രാമനല്ലാതെ മറ്റൊരാളുമായി സംസർഗത്തിന് ഞാൻ യോഗ്യയല്ല എന്ന് നീ പറഞ്ഞ രണ്ടാമത്തെ കാരണവും ഇതുതന്നെ.
5.38.5
एतत् ते देवि सदृशं पत्न्यास्तस्य महात्मनः।
का ह्यन्या त्वामृते देवि ब्रूयाद् वचनमीदृशम् ॥ ५.३८.५ ॥
ദേവീ, ഇത് ആ മഹാത്മാവിന്റെ പത്നിയായ നിനക്ക് യോജിച്ചതാണ്. നീയല്ലാതെ മറ്റാര് ഇങ്ങനെയുള്ള വാക്ക് പറയും?
5.38.6
श्रोष्यते चैव काकुत्स्थः सर्वं निरवशेषतः।
चेष्टितं यत् त्वया देवि भाषितं च ममाग्रतः ॥ ५.३८.६ ॥
കാകുത്സ്ഥനായ രാമനും, ദേവീ, നീ എന്റെ മുന്നിൽ ചെയ്തതും പറഞ്ഞതുമായ എല്ലാം പൂർണമായി കേൾക്കും.
5.38.7
कारणैर्बहुभिर्देवि रामप्रियचिकीर्षया।
स्नेहप्रस्कन्नमनसा मयैतत् समुदीरितम् ॥ ५.३८.७ ॥
ദേവീ, പല കാരണങ്ങളാൽ, രാമന് പ്രിയമായതു ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ, സ്നേഹത്താൽ അലിഞ്ഞ മനസ്സോടെ ഞാൻ ഇതു പറഞ്ഞു.
5.38.8
लङ्काया दुष्प्रवेशत्वाद् दुस्तरत्वान्महोदधेः।
सामर्थ्यादात्मनश्चैव मयैतत् समुदीरितम् ॥ ५.३८.८ ॥
ലങ്കയിൽ പ്രവേശിക്കാൻ പ്രയാസമായതിനാലും മഹാസമുദ്രം കടക്കാൻ പ്രയാസമായതിനാലും എന്റെ സ്വന്തം ശക്തികൊണ്ടും ഞാൻ ഇതു പറഞ്ഞു.
5.38.9
इच्छामि त्वां समानेतुमद्यैव रघुनन्दिना।
गुरुस्नेहेन भक्त्या च नान्यथा तदुदाहृतम् ॥ ५.३८.९ ॥
ഇന്നുതന്നെ നിന്നെ രഘുനന്ദനന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആഴമായ സ്നേഹത്താലും ഭക്തിയാലുമാണ് ഞാൻ ഇതു പറഞ്ഞത്, അല്ലാതെയല്ല.
5.38.10
यदि नोत्सहसे यातुं मया सार्धमनिन्दिते।
अभिज्ञानं प्रयच्छ त्वं जानीयाद् राघवो हि यत् ॥ ५.३८.१० ॥
കുറ്റമറ്റവളേ, നീ എന്നോടൊപ്പം പോകാൻ തയ്യാറല്ലെങ്കിൽ, രാഘവൻ അറിയുന്നതിനായി ഒരു അടയാളം തന്നാലും.
5.38.11
एवमुक्ता हनुमता सीता सुरसुतोपमा।
उवाच वचनं मन्दं बाष्पप्रग्रथिताक्षरम् ॥ ५.३८.११ ॥
ഹനുമാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവപുത്രിയെപ്പോലെയുള്ള സീത മന്ദസ്വരത്തിൽ, കണ്ണീരാൽ ഇടറിയ അക്ഷരങ്ങളോടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.38.12
इदं श्रेष्ठमभिज्ञानं ब्रूयास्त्वं तु मम प्रियम्।
शैलस्य चित्रकूटस्य पादे पूर्वोत्तरे पदे ॥ ५.३८.१२ ॥
ഈ ശ്രേഷ്ഠമായ അടയാളം എന്റെ പ്രിയനോട് പറയൂ: ചിത്രകൂട പർവതത്തിന്റെ അടിവാരത്തിൽ, കിഴക്കും വടക്കും ചേരുന്ന സ്ഥലത്ത്.
5.38.13
तापसाश्रमवासिन्याः प्राज्यमूलफलोदके।
तस्मिन् सिद्धाश्रिते देशे मन्दाकिन्यविदूरतः ॥ ५.३८.१३ ॥
തപസ്വികളുടെ ആശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്നവളായി, കിഴങ്ങും പഴവും വെള്ളവും സമൃദ്ധമായുള്ള, സിദ്ധന്മാർ സേവിക്കുന്ന ആ പ്രദേശത്ത്, മന്ദാകിനിക്കടുത്ത്.
5.38.14
तस्योपवनखण्डेषु नानापुष्पसुगन्धिषु।
विहृत्य सलिले क्लिन्नो ममाङ्के समुपाविशः ॥ ५.३८.१४ ॥
അവിടത്തെ വനോദ്യാനങ്ങളിൽ, പലതരം പൂക്കളുടെ സുഗന്ധമുള്ളിടത്ത്, വെള്ളത്തിൽ കളിച്ച് നനഞ്ഞവനായി നീ എന്റെ മടിയിൽ വന്നിരുന്നു.
5.38.15
ततो मांससमायुक्तो वायसः पर्यतुण्डयत्।
तमहं लोष्टमुद्यम्य वारयामि स्म वायसम् ॥ ५.३८.१५ ॥
അപ്പോൾ മാംസാസക്തനായ ആ കാക്ക എന്നെ കൊക്കുകൊണ്ട് പലവട്ടം കൊത്തി. ഞാൻ ഒരു മണ്ണുകട്ട എടുത്ത് ആ കാക്കയെ ഓടിച്ചു.
5.38.16
दारयन् स च मां काकस्तत्रैव परिलीयते।
न चाप्युपारमन्मांसाद् भक्षार्थी बलिभोजनः ॥ ५.३८.१६ ॥
എന്നെ കീറിമുറിച്ചുകൊണ്ട് ആ കാക്ക അവിടെത്തന്നെ ഒളിച്ചു. ഭക്ഷണമോഹത്തോടെ ബലിഭോജനം ചെയ്യുന്ന അത് മാംസത്തിൽനിന്ന് പിന്മാറിയില്ല.
5.38.17
उत्कर्षन्त्यां च रशनां क्रुद्धायां मयि पक्षिणे।
स्रंसमाने च वसने ततो दृष्टा त्वया ह्यहम् ॥ ५.३८.१७ ॥
ആ പക്ഷിയോട് ഞാൻ കോപിച്ചിരിക്കേ, എന്റെ അരഞ്ഞാണം വലിക്കപ്പെട്ട്, വസ്ത്രം അഴിഞ്ഞുവീഴുമ്പോൾ നീ എന്നെ കണ്ടു.
5.38.18
त्वया विहसिता चाहं क्रुद्धा संलज्जिता तदा।
भक्ष्यगृद्धेन काकेन दारिता त्वामुपागता ॥ ५.३८.१८ ॥
അപ്പോൾ നീ എന്നെ നോക്കി പരിഹസിച്ചു ചിരിച്ചു; ഞാൻ കോപിച്ചും ലജ്ജിച്ചും പോയി. ഭക്ഷണമോഹിയായ കാക്ക എന്നെ കീറിയതിനാൽ ഞാൻ നിന്റെ അടുത്തെത്തി.
5.38.19
ततः श्रान्ताहमुत्सङ्गमासीनस्य तवाविशम्।
क्रुध्यन्तीव प्रहृष्टेन त्वयाहं परिसान्त्विता ॥ ५.३८.१९ ॥
അപ്പോൾ ക്ഷീണിതയായ ഞാൻ ഇരിക്കുന്ന നിന്റെ മടിയിൽ ചാഞ്ഞു. കോപിച്ചവളെപ്പോലെയിരുന്ന എന്നെ സന്തോഷവാനായ നീ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
5.38.20
बाष्पपूर्णमुखी मन्दं चक्षुषी परिमार्जती।
लक्षिताहं त्वया नाथ वायसेन प्रकोपिता ॥ ५.३८.२० ॥
കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ പതുക്കെ കണ്ണു തുടച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന എന്നെ, നാഥാ, കാക്ക കോപിപ്പിച്ചത് നീ കണ്ടു.
5.38.21
परिश्रमाच्च सुप्ता हे राघवाङ्केऽस्म्यहं चिरम्।
पर्यायेण प्रसुप्तश्च ममाङ्के भरताग्रजः ॥ ५.३८.२१ ॥
ക്ഷീണം കൊണ്ട് ഹേ രാഘവാ, നിന്റെ മടിയിൽ ഞാൻ വളരെനേരം ഉറങ്ങി. ഊഴമനുസരിച്ച് ഭരതന്റെ ജ്യേഷ്ഠനും എന്റെ മടിയിൽ ഉറങ്ങി.
5.38.22
स तत्र पुनरेवाथ वायसः समुपागमत्।
ततः सुप्तप्रबुद्धां मां राघवाङ्कात् समुत्थिताम्।
वायसः सहसागम्य विददार स्तनान्तरे ॥ ५.३८.२२ ॥
ആ കാക്ക വീണ്ടും അവിടെ വന്നു. അപ്പോൾ ഉറക്കമുണർന്ന് രാഘവന്റെ മടിയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ എന്നെ, കാക്ക പെട്ടെന്ന് വന്ന് എന്റെ മുലകൾക്കിടയിൽ കീറി.
5.38.23
पुनः पुनरथोत्पत्य विददार स मां भृशम्।
ततः समुत्थितो रामो मुक्तैः शोणितबिन्दुभिः ॥ ५.३८.२३ ॥
പിന്നെ അത് പലതവണ പറന്നുവന്ന് എന്നെ കഠിനമായി കീറി. അപ്പോൾ രാമൻ എഴുന്നേറ്റു; അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രക്തത്തുള്ളികൾ വീണു.
5.38.24
स मां दृष्ट्वा महाबाहुर्वितुन्नां स्तनयोस्तदा।
आशीविष इव क्रुद्धः श्वसन् वाक्यमभाषत ॥ ५.३८.२४ ॥
മഹാബാഹുവായ അവൻ എന്റെ മുലകളിൽ മുറിവേറ്റ എന്നെ കണ്ടു. അപ്പോൾ വിഷസർപ്പത്തെപ്പോലെ കോപിച്ച് നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.38.25
केन ते नागनासोरु विक्षतं वै स्तनान्तरम्।
कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना ॥ ५.३८.२५ ॥
ആനത്തുമ്പിക്കൈ പോലുള്ള തുടകളുള്ളവളേ, നിന്റെ സ്തനങ്ങൾക്കിടയിലെ ഈ മുറിവ് ആരാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്? കോപത്തോടെ അഞ്ചുമുഖമുള്ള സർപ്പത്തോടു കളിക്കുന്നത് ആരാണ്?
5.38.26
वीक्षमाणस्ततस्तं वै वायसं समवैक्षत।
नखैः सरुधिरैस्तीक्ष्णैर्मामेवाभिमुखं स्थितम् ॥ ५.३८.२६ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ആ കാക്കയെ നോക്കി; രക്തം പുരണ്ട മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങളോടെ അത് എന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
5.38.27
पुत्रः किल स शक्रस्य वायसः पततां वरः।
धरान्तरं गतः शीघ्रं पवनस्य गतौ समः ॥ ५.३८.२७ ॥
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ കാക്ക ഇന്ദ്രന്റെ പുത്രനായിരുന്നു; വായുവിന്റെ വേഗത്തിനു തുല്യനായ അവൻ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് പറന്നുപോയി.
5.38.28
ततस्तस्मिन् महाबाहुः कोपसंवर्तितेक्षणः।
वायसे कृतवान् क्रूरां मतिं मतिमतां वरः ॥ ५.३८.२८ ॥
അനന്തരം ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മഹാബാഹു, കോപത്താൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ആ കാക്കയുടെ മേൽ ക്രൂരമായ തീരുമാനമെടുത്തു.
5.38.29
स दर्भसंस्तराद् गृह्य ब्रह्मणोऽस्त्रेण योजयत्।
स दीप्त इव कालाग्निर्जज्वालाभिमुखो द्विजम् ॥ ५.३८.२९ ॥
അവൻ ദർഭപ്പായിൽ നിന്ന് ഒരു ദർഭ എടുത്ത് ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തോടു യോജിപ്പിച്ചു; അത് കാലാഗ്നി പോലെ ജ്വലിച്ച് ആ ദ്വിജന്റെ മുന്നിൽ എരിഞ്ഞു.
5.38.30
स तं प्रदीप्तं चिक्षेप दर्भं तं वायसं प्रति।
ततस्तु वायसं दर्भः सोऽम्बरेऽनुजगाम ह ॥ ५.३८.३० ॥
അവൻ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ദർഭ കാക്കയ്ക്കു നേരെ എറിഞ്ഞു; അപ്പോൾ ആ ദർഭ ആകാശത്തിൽ കാക്കയെ പിന്തുടർന്നു.
5.38.31
अनुसृष्टस्तदा काको जगाम विविधां गतिम्।
त्राणकाम इमं लोकं सर्वं वै विचचार ह ॥ ५.३८.३१ ॥
വിട്ടയക്കപ്പെട്ട ആ കാക്ക അപ്പോൾ പല വിധത്തിൽ പറന്നു. രക്ഷ തേടി അത് ഈ ലോകമെല്ലാം ചുറ്റിസഞ്ചരിച്ചു.
5.38.32
स पित्रा च परित्यक्तः सर्वैश्च परमर्षिभिः।
त्रीँल्लोकान् सम्परिक्रम्य तमेव शरणं गतः ॥ ५.३८.३२ ॥
പിതാവിനാലും എല്ലാ മഹർഷിമാരാലും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട അവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ചുറ്റി ഒടുവിൽ അദ്ദേഹത്തെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
5.38.33
स तं निपतितं भूमौ शरण्यः शरणागतम्।
वधार्हमपि काकुत्स्थः कृपया पर्यपालयत् ॥ ५.३८.३३ ॥
ശരണം നൽകാൻ യോഗ്യനായ കാകുത്സ്ഥൻ (രാമൻ) നിലത്തുവീണ് ശരണം പ്രാപിച്ച അവനെ, വധാർഹനായിരുന്നിട്ടും, കാരുണ്യത്താൽ പൂർണമായി സംരക്ഷിച്ചു.
5.38.34
परिद्यूनं विवर्णं च पतमानं तमब्रवीत्।
मोघमस्त्रं न शक्यं तु ब्राह्मं कर्तुं तदुच्यताम् ॥ ५.३८.३४ ॥
ക്ഷീണിച്ചും വിളറിയും വീണുകൊണ്ടിരുന്ന അവനോട് (രാമൻ) പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാസ്ത്രം നിഷ്ഫലമാക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ ഇനി എന്തുചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.'
5.38.35
ततस्तस्याक्षि काकस्य हिनस्ति स्म स दक्षिणम्।
दत्त्वा तु दक्षिणं नेत्रं प्राणेभ्यः परिरक्षितः ॥ ५.३८.३५ ॥
പിന്നീട് (രാമൻ) ആ കാക്കയുടെ വലത്തെ കണ്ണിനെ തകർത്തു. വലത്തെ കണ്ണ് നൽകിയശേഷമാണ് അവൻ പ്രാണരക്ഷ നേടിയത്.
5.38.36
स रामाय नमस्कृत्वा राज्ञे दशरथाय च।
विसृष्टस्तेन वीरेण प्रतिपेदे स्वमालयम् ॥ ५.३८.३६ ॥
രാമനെയും രാജാവായ ദശരഥനെയും നമസ്കരിച്ച് ആ വീരനാൽ വിട്ടയക്കപ്പെട്ട് അവൻ തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
5.38.37
मत्कृते काकमात्रेऽपि ब्रह्मास्त्रं समुदीरितम्।
कस्माद् यो माहरत् त्वत्तः क्षमसे तं महीपते ॥ ५.३८.३७ ॥
എന്റെ പേരിൽ ഒരു കാക്കയുടെ നേർക്കുപോലും ബ്രഹ്മാസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടു. ഹേ മഹീപതേ, നിന്നിൽ നിന്ന് അതിനെ രക്ഷിച്ചവനെ നീ എന്തിന് ക്ഷമിക്കുന്നു?
5.38.38
स कुरुष्व महोत्साहां कृपां मयि नरर्षभ।
त्वया नाथवती नाथ ह्यनाथा इव दृश्यते ॥ ५.३८.३८ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, എന്നോട് മഹത്തായ ഉത്സാഹത്തോടെ കരുണ കാണിക്കേണമേ. ഹേ നാഥാ, നിന്നാൽ ഞാൻ നാഥയുള്ളവളാണെങ്കിലും അനാഥയെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
5.38.39
आनृशंस्यं परो धर्मस्त्वत्त एव मया श्रुतम्।
जानामि त्वां महावीर्यं महोत्साहं महाबलम् ॥ ५.३८.३९ ॥
ദയയാണ് പരമധർമ്മം എന്ന് നിന്നിൽ നിന്നുതന്നെ ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു. നീ മഹാവീര്യനും മഹോത്സാഹിയും മഹാബലവാനുമാണെന്ന് ഞാനറിയുന്നു.
5.38.40
अपारवारमक्षोभ्यं गाम्भीर्यात् सागरोपमम्।
भर्तारं ससमुद्राया धरण्या वासवोपमम् ॥ ५.३८.४० ॥
അതിരില്ലാത്തവനും ഇളക്കമില്ലാത്തവനും ഗാംഭീര്യത്തിൽ സമുദ്രത്തിനു തുല്യനും സമുദ്രങ്ങളോടു കൂടിയ ഭൂമിയുടെ ഭർത്താവും ഇന്ദ്രനു സമനുമാണ് അവൻ.
5.38.41
एवमस्त्रविदां श्रेष्ठो बलवान् सत्त्ववानपि।
किमर्थमस्त्रं रक्षःसु न योजयसि राघव ॥ ५.३८.४१ ॥
ഇങ്ങനെ അസ്ത്രവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ബലവാനും സത്ത്വവാനുമായിരിക്കെ, ഹേ രാഘവാ, രക്ഷസ്സുകളുടെ നേർക്ക് എന്തിന് അസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കുന്നില്ല?
5.38.42
न नागा नापि गन्धर्वा न सुरा न मरुद्गणाः।
रामस्य समरे वेगं शक्ताः प्रतिसमीहितुम् ॥ ५.३८.४२ ॥
നാഗന്മാർക്കോ ഗന്ധർവന്മാർക്കോ ദേവന്മാർക്കോ മരുദ്ഗണങ്ങൾക്കോ യുദ്ധത്തിൽ രാമന്റെ വേഗത്തെ എതിർക്കാൻ കഴിയില്ല.
5.38.43
तस्य वीर्यवतः कच्चिद् यद्यस्ति मयि सम्भ्रमः।
किमर्थं न शरैस्तीक्ष्णैः क्षयं नयति राक्षसान् ॥ ५.३८.४३ ॥
ആ വീര്യവാന് എന്നോട് എന്തെങ്കിലും ചിന്തയുണ്ടെങ്കിൽ, മൂർച്ചയേറിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് രാക്ഷസന്മാരെ എന്തിന് നശിപ്പിക്കുന്നില്ല?
5.38.44
भ्रातुरादेशमादाय लक्ष्मणो वा परंतपः।
कस्य हेतोर्न मां वीरः परित्राति महाबलः ॥ ५.३८.४४ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന വീരനായ ലക്ഷ്മണൻ സഹോദരന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ചിട്ടും, മഹാബലവാനായിട്ടും എന്തിന് എന്നെ രക്ഷിക്കുന്നില്ല?
5.38.45
यदि तौ पुरुषव्याघ्रौ वाय्विन्द्रसमतेजसौ।
सुराणामपि दुर्धर्षौ किमर्थं मामुपेक्षतः ॥ ५.३८.४५ ॥
വായുവിനും ഇന്ദ്രനും തുല്യതേജസ്സുള്ള, ദേവന്മാർക്കുപോലും ജയിക്കാനാവാത്ത ആ രണ്ടു പുരുഷവ്യാഘ്രങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ എന്തിന് എന്നെ അവഗണിക്കുന്നു?
5.38.46
ममैव दुष्कृतं किंचिन्महदस्ति न संशयः।
समर्थावपि तौ यन्मां नावेक्षेते परंतपौ ॥ ५.३८.४६ ॥
സംശയമില്ല, എന്റെ ഏതോ വലിയ ദുഷ്കർമ്മമാണ് കാരണം; ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ആ ഇരുവരും സമർത്ഥരായിരുന്നിട്ടും എന്നെ നോക്കുന്നില്ല.
5.38.47
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रु भाषितम्।
अथाब्रवीन्महातेजा हनूमान् हरियूथपः ॥ ५.३८.४७ ॥
വൈദേഹിയുടെ കരുണനിറഞ്ഞ, കണ്ണീരോടെയുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാതേജസ്വിയായ വാനരയൂഥപതി ഹനുമാൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു.
5.38.48
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे।
रामे दुःखाभिपन्ने तु लक्ष्मणः परितप्यते ॥ ५.३८.४८ ॥
ദേവീ, നിന്റെ ശോകത്തിൽ വിമുഖനായ രാമനെക്കുറിച്ച് സത്യത്തെ മുൻനിർത്തി നിന്നോട് ഞാൻ സത്യം ചെയ്യുന്നു; രാമൻ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുമ്പോൾ ലക്ഷ്മണനും സന്താപപ്പെടുന്നു.
5.38.49
कथंचिद् भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम्।
इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि शोभने ॥ ५.३८.४९ ॥
എങ്ങനെയോ അങ്ങയെ കണ്ടു; ഇപ്പോൾ വിലപിക്കാനുള്ള സമയമല്ല. ഹേ ശോഭനേ, ഈ നിമിഷം തന്നെ ദുഃഖങ്ങളുടെ അവസാനം കാണും.
5.38.50
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्रौ महाबलौ।
त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लोकान् भस्मीकरिष्यतः ॥ ५.३८.५० ॥
ആ ഇരുവരും, പുരുഷവ്യാഘ്രങ്ങൾ, രാജകുമാരന്മാർ, മഹാബലികൾ, അങ്ങയെ കാണാനുള്ള ഉത്സാഹത്താൽ ലോകങ്ങളെ ഭസ്മമാക്കും.
5.38.51
हत्वा च समरक्रूरं रावणं सहबान्धवम्।
राघवस्त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रति नेष्यति ॥ ५.३८.५१ ॥
ഹേ വിശാലാക്ഷീ, യുദ്ധത്തിൽ ക്രൂരനായ രാവണനെയും ബന്ധുക്കളെയും വധിച്ച് രാഘവൻ അങ്ങയെ അങ്ങയുടെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും.
5.38.52
ब्रूहि यद् राघवो वाच्यो लक्ष्मणश्च महाबलः।
सुग्रीवो वापि तेजस्वी हरयो वा समागताः ॥ ५.३८.५२ ॥
രാഘവനോട് പറയേണ്ടത് പറയൂ; മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനോടും, തേജസ്വിയായ സുഗ്രീവനോടും, അവിടെ ഒത്തുകൂടിയ വാനരന്മാരോടും പറയൂ.
5.38.53
इत्युक्तवति तस्मिंश्च सीता पुनरथाब्रवीत्।
कौसल्या लोकभर्तारं सुषुवे यं मनस्विनी ॥ ५.३८.५३ ॥
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സീത വീണ്ടും പറഞ്ഞു — ലോകനാഥനെ പ്രസവിച്ച മനസ്വിനിയായ കൗസല്യയെക്കുറിച്ച്.
5.38.54
तं ममार्थे सुखं पृच्छ शिरसा चाभिवादय।
स्रजश्च सर्वरत्नानि प्रियायाश्च वराङ्गनाः ॥ ५.३८.५४ ॥
എനിക്കുവേണ്ടി അവന്റെ ക്ഷേമം ചോദിക്കൂ; തല കുനിച്ച് നമസ്കരിക്കൂ. മാലകളും, സർവരത്നങ്ങളും, പ്രിയയുടെ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളും (അവനുവേണ്ടി).
5.38.55
ऐश्वर्यं च विशालायां पृथिव्यामपि दुर्लभम्।
पितरं मातरं चैव सम्मान्याभिप्रसाद्य च ॥ ५.३८.५५ ॥
വിശാലമായ ഭൂമിയിലും ദുർലഭമായ ഐശ്വര്യത്തെയും, അച്ഛനമ്മമാരെ ആദരിച്ചു പ്രസാദിപ്പിച്ചും (ലക്ഷ്മണൻ വന്നു).
5.38.56
अनुप्रव्रजितो रामं सुमित्रा येन सुप्रजाः।
आनुकूल्येन धर्मात्मा त्यक्त्वा सुखमनुत्तमम् ॥ ५.३८.५६ ॥
രാമനെ അനുഗമിച്ചവൻ; അതിനാൽ സുമിത്ര നല്ല പുത്രനുള്ളവളായി; ധർമ്മാത്മാവായ അവൻ അത്യുത്തമ സുഖം ത്യജിച്ചു.
5.38.57
अनुगच्छति काकुत्स्थं भ्रातरं पालयन् वने।
सिंहस्कन्धो महाबाहुर्मनस्वी प्रियदर्शनः ॥ ५.३८.५७ ॥
കാട്ടിൽ സഹോദരനെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് കാകുത്സ്ഥ രാമനെ അനുഗമിക്കുന്നു; സിംഹസ്കന്ധൻ, മഹാബാഹു, മനസ്വി, കാണാൻ മനോഹരൻ.
5.38.58
पितृवद् वर्तते रामे मातृवन्मां समाचरत्।
ह्रियमाणां तदा वीरो न तु मां वेद लक्ष्मणः ॥ ५.३८.५८ ॥
രാമനോട് പിതാവിനെപ്പോലെയും എന്നോട് മാതാവിനെപ്പോലെയും പെരുമാറുന്നു; പക്ഷേ ഞാൻ അപഹരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ വീരൻ ലക്ഷ്മണൻ എന്നെ അറിഞ്ഞില്ല.
5.38.59
वृद्धोपसेवी लक्ष्मीवान् शक्तो न बहुभाषिता।
राजपुत्रप्रियश्रेष्ठः सदृशः श्वशुरस्य मे ॥ ५.३८.५९ ॥
വൃദ്ധരെ സേവിക്കുന്നവൻ, ഐശ്വര്യവാൻ, ശക്തൻ, അധികം സംസാരിക്കാത്തവൻ; രാജകുമാരന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രിയൻ, എന്റെ അമ്മായിയപ്പനു തുല്യൻ.
5.38.60
मत्तः प्रियतरो नित्यं भ्राता रामस्य लक्ष्मणः।
नियुक्तो धुरि यस्यां तु तामुद्वहति वीर्यवान् ॥ ५.३८.६० ॥
രാമന്റെ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണൻ എപ്പോഴും എന്നെക്കാൾ പ്രിയനാണ്; ഏത് ഭാരത്തിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടോ അത് ആ വീര്യവാൻ തന്നെ വഹിക്കുന്നു.
5.38.61
यं दृष्ट्वा राघवो नैव वृत्तमार्यमनुस्मरत्।
स ममार्थाय कुशलं वक्तव्यो वचनान्मम ॥ ५.३८.६१ ॥
ആരെ കണ്ടിട്ട് രാഘവൻ ആര്യമായ നടപ്പിനെ ഓർമ്മിക്കുകപോലുമില്ലയോ, അവനോട് എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് എനിക്കുവേണ്ടി അവിടുത്തെ ക്ഷേമം പറയണം.
5.38.62
मृदुर्नित्यं शुचिर्दक्षः प्रियो रामस्य लक्ष्मणः।
यथा हि वानरश्रेष्ठ दुःखक्षयकरो भवेत् ॥ ५.३८.६२ ॥
ലക്ഷ്മണൻ എപ്പോഴും മൃദുവും ശുദ്ധനും സമർത്ഥനും രാമന് പ്രിയനുമാണ്; വാനരശ്രേഷ്ഠാ, അദ്ദേഹം തന്നെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനാകട്ടെ.
5.38.63
त्वमस्मिन् कार्यनिर्वाहे प्रमाणं हरियूथप।
राघवस्त्वत्समारम्भान्मयि यत्नपरो भवेत् ॥ ५.३८.६३ ॥
വാനരസേനാനായകാ, ഈ കാര്യം സാധിക്കുന്നതിൽ നീ തന്നെയാണ് പ്രമാണം; നിന്റെ തുടക്കത്താൽ രാഘവൻ എനിക്കുവേണ്ടി യത്നപരനാകട്ടെ.
5.38.64
इदं ब्रूयाश्च मे नाथं शूरं रामं पुनः पुनः।
जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज ॥ ५.३८.६४ ॥
എന്റെ നാഥനും ശൂരനുമായ രാമനോട് ഇതു വീണ്ടുംവീണ്ടും പറയണം: ദശരഥപുത്രാ, ഞാൻ ഒരു മാസം മാത്രമേ ജീവൻ ധരിക്കൂ.
5.38.65
ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं सत्येनाहं ब्रवीमि ते।
रावणेनोपरुद्धां मां निकृत्या पापकर्मणा।
त्रातुमर्हसि वीर त्वं पातालादिव कौशिकीम् ॥ ५.३८.६५ ॥
ഒരു മാസത്തിനപ്പുറം ഞാൻ ജീവിക്കില്ല, ഇതു സത്യമായി നിന്നോട് പറയുന്നു. പാപിയായ രാവണൻ വഞ്ചനയാൽ തടവിലാക്കിയ എന്നെ, വീരാ, പാതാളത്തിൽനിന്ന് കൗശികിയെ രക്ഷിച്ചതുപോലെ നീ രക്ഷിക്കണം.
5.38.66
ततो वस्त्रगतं मुक्त्वा दिव्यं चूडामणिं शुभम्।
प्रदेयो राघवायेति सीता हनुमते ददौ ॥ ५.३८.६६ ॥
പിന്നെ വസ്ത്രത്തിൽ ഒളിപ്പിച്ചിരുന്ന ദിവ്യവും ശുഭവുമായ ചൂഡാമണി എടുത്ത്, "ഇത് രാഘവന് കൊടുക്കണം" എന്നു പറഞ്ഞ് സീത ഹനുമാന് നൽകി.
5.38.67
प्रतिगृह्य ततो वीरो मणिरत्नमनुत्तमम्।
अङ्गुल्या योजयामास नह्यस्य प्राभवद् भुजः ॥ ५.३८.६७ ॥
അനന്തരം ആ വീരൻ ആ അത്യുത്തമ മണിരത്നം സ്വീകരിച്ച് വിരലിൽ അണിയിച്ചു; കാരണം അവന്റെ കൈ അതിലൂടെ കടന്നില്ല.
5.38.68
मणिरत्नं कपिवरः प्रतिगृह्याभिवाद्य च।
सीतां प्रदक्षिणं कृत्वा प्रणतः पार्श्वतः स्थितः ॥ ५.३८.६८ ॥
ആ മണിരത്നം സ്വീകരിച്ച ശ്രേഷ്ഠ കപി സീതയെ വന്ദിച്ച്, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, വിനയത്തോടെ അവളുടെ അരികിൽ നിന്നു.
5.38.69
हर्षेण महता युक्तः सीतादर्शनजेन सः।
हृदयेन गतो रामं लक्ष्मणं च सलक्षणम् ॥ ५.३८.६९ ॥
സീതയെ കണ്ടതിൽ ഉണ്ടായ മഹത്തായ സന്തോഷത്താൽ നിറഞ്ഞവനായ അവൻ, തന്റെ ഹൃദയത്താൽ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും സമീപിച്ചു.
5.38.70
मणिवरमुपगृह्य तं महार्हं
जनकनृपात्मजया धृतं प्रभावात्।
गिरिवरपवनावधूतमुक्तः
सुखितमनाः प्रतिसंक्रमं प्रपेदे ॥ ५.३८.७० ॥
ജനകരാജപുത്രി തന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ധരിച്ചിരുന്ന ആ അമൂല്യവും ഉത്തമവുമായ മണി എടുത്ത്, പർവതശ്രേഷ്ഠനിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റിനാൽ കുലുങ്ങി വിട്ടുപോയവൻ, സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ മടങ്ങി.