ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.40.1
श्रुत्वा तु वचनं तस्य वायुसूनोर्महात्मनः।
उवाचात्महितं वाक्यं सीता सुरसुतोपमा ॥ ५.४०.१ ॥
ବାୟୁପୁତ୍ର ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଦେବକନ୍ୟାସମ ସୀତା ନିଜ ହିତର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.40.2
त्वां दृष्ट्वा प्रियवक्तारं सम्प्रहृष्यामि वानर।
अर्धसंजातसस्येव वृष्टिं प्राप्य वसुंधरा ॥ ५.४०.२ ॥
ହେ ବାନର, ପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ତୁମକୁ ଦେଖି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଉଛି; ଅର୍ଦ୍ଧ ବଢ଼ିଥିବା ଶସ୍ୟର ଭୂମି ବର୍ଷା ପାଇ ଯେପରି।
5.40.3
यथा तं पुरुषव्याघ्रं गात्रैः शोकाभिकर्शितैः।
संस्पृशेयं सकामाहं तथा कुरु दयां मयि ॥ ५.४०.३ ॥
ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ମୋ ଅଙ୍ଗରେ ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର (ରାମ)ଙ୍କୁ ମୁଁ ଛୁଇଁ ପାରିବି ଏବଂ ମୋ କାମନା ପୂରଣ ହେବ, ସେପରି ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କର।
5.40.4
अभिज्ञानं च रामस्य दद्या हरिगणोत्तम।
क्षिप्तामिषीकां काकस्य कोपादेकाक्षिशातनीम् ॥ ५.४०.४ ॥
ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦିଅ—କ୍ରୋଧରେ କାଉର ଗୋଟିଏ ଆଖି ଫୋଡ଼ିଥିବା ସେହି ତୃଣ ନିକ୍ଷେପର କଥା।
5.40.5
मनःशिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः।
त्वया प्रणष्टे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि ॥ ५.४०.५ ॥
ମନଃଶିଳାର ତିଳକ ମୋ ଗାଲ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଲଗାଯାଇଥିଲା। ସେହି ତିଳକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି; ତେଣୁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ (ରାମଙ୍କୁ) ସ୍ମରଣ କରାଇବା ଉଚିତ।
5.40.6
स वीर्यवान् कथं सीतां हृतां समनुमन्यसे।
वसन्तीं रक्षसां मध्ये महेन्द्रवरुणोपम ॥ ५.४०.६ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିବା, ହରଣ ହୋଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ସେହି ବୀର (ରାମ) କିପରି ସହିଛନ୍ତି? ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ସମାନ, ତୁମେ କିପରି ଏହା ମାନୁଛ?
5.40.7
एष चूडामणिर्दिव्यो मया सुपरिरक्षितः।
एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ ॥ ५.४०.७ ॥
ଏହା ମୁଁ ଯତ୍ନରେ ରକ୍ଷା କରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ଚୂଡାମଣି। ଏହାକୁ ଦେଖି, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସଙ୍କଟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପରି ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
5.40.8
एष निर्यातितः श्रीमान् मया ते वारिसम्भवः।
अतः परं न शक्ष्यामि जीवितुं शोकलालसा ॥ ५.४०.८ ॥
ଏହି ଶୋଭାମୟ କମଳ-ଚିହ୍ନ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ପଠାଉଛି। ଏବେଠାରୁ, ଶୋକର ଲାଳସାରେ ମୁଁ ବଞ୍ଚି ପାରିବି ନାହିଁ।
5.40.9
असह्यानि च दुःखानि वाचश्च हृदयच्छिदः।
राक्षसैः सह संवासं त्वत्कृते मर्षयाम्यहम् ॥ ५.४०.९ ॥
ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ, ହୃଦୟ ଚିରୁଥିବା ବାଣୀ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ବାସ — ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଏସବୁ ସହୁଛି।
5.40.10
धारयिष्यामि मासं तु जीवितं शत्रुसूदन।
मासादूर्ध्वं न जीविष्ये त्वया हीना नृपात्मज ॥ ५.४०.१० ॥
ହେ ଶତ୍ରୁସଂହାରକ, ମୁଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଣ ଧରିବି। ହେ ରାଜକୁମାର, ଏକ ମାସ ପରେ, ତୁମ ବିନା ମୁଁ ବଞ୍ଚିବି ନାହିଁ।
5.40.11
घोरो राक्षसराजोऽयं दृष्टिश्च न सुखा मयि।
त्वां च श्रुत्वा विषज्जन्तं न जीवेयमपि क्षणम् ॥ ५.४०.११ ॥
ଏହି ରାକ୍ଷସରାଜ ଭୟଙ୍କର; ତାର ଦୃଷ୍ଟି ମୋ ଉପରେ ସୁଖକର ନୁହେଁ। ତୁମ ବିଷୟରେ ସେ ଆସକ୍ତ ବୋଲି ଶୁଣି ମୁଁ ଗୋଟିଏ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିବି ନାହିଁ।
5.40.12
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रुभाषितम्।
अथाब्रवीन्महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.४०.१२ ॥
ବୈଦେହୀଙ୍କ କରୁଣ, ଲୁହ ସହିତ କହିଥିବା ବାଣୀ ଶୁଣି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ତା'ପରେ କହିଲେ।
5.40.13
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे।
रामे शोकाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते ॥ ५.४०.१३ ॥
ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଶୋକରୁ ମୁହଁ ଫେରାଇଥିବା ରାମ — ସତ୍ୟରେ ତୁମକୁ ଶପଥ କରୁଛି। ଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସନ୍ତପ୍ତ।
5.40.14
दृष्टा कथंचिद् भवती न कालः परिदेवितुम्।
इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि ॥ ५.४०.१४ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ତୁମକୁ ଦେଖି ହେଲା; ଏବେ ବିଳାପର ସମୟ ନୁହେଁ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମେ ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ଦେଖିବ।
5.40.15
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्रावनिन्दितौ।
त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः ॥ ५.४०.१५ ॥
ସେହି ଦୁଇଜଣ — ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର ସମ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଜପୁତ୍ର — ତୁମକୁ ଦେଖିବାର ଉତ୍ସାହରେ ଲଙ୍କାକୁ ଭସ୍ମ କରିବେ।
5.40.16
हत्वा तु समरे रक्षो रावणं सहबान्धवैः।
राघवौ त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रति नेष्यतः ॥ ५.४०.१६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନ୍ଧବ ସହିତ ରାକ୍ଷସ ରାବଣକୁ ବଧ କରି, ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ଦୁଇ ରାଘବ ତୁମକୁ ନିଜ ନଗରକୁ ନେବେ।
5.40.17
यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते।
प्रीतिसंजननं भूयस्तस्य त्वं दातुमर्हसि ॥ ५.४०.१७ ॥
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା, ରାମ ଯେଉଁ ଚିହ୍ନ ଚିହ୍ନିବେ ଏବଂ ଯାହା ତାଙ୍କ ମନରେ ପୁଣି ସ୍ନେହ ଜାଗାଇବ, ତାହା ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
5.40.18
साब्रवीद् दत्तमेवाहो मयाभिज्ञानमुत्तमम्।
एतदेव हि रामस्य दृष्ट्वा यत्नेन भूषणम् ॥ ५.४०.१८ ॥
ସେ କହିଲେ — ଅହୋ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଚିହ୍ନ ଦେଇଛି; ଏହା ସେହି ଅଳଙ୍କାର ଯାହା ରାମ ଯତ୍ନରେ ଦେଖିଥିଲେ।
5.40.19
श्रद्धेयं हनुमन् वाक्यं तव वीर भविष्यति।
स तं मणिवरं गृह्य श्रीमान् प्लवगसत्तमः ॥ ५.४०.१९ ॥
ହେ ହନୁମାନ, ହେ ବୀର, ତୁମ ବାକ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ହେବ। ସେତେବେଳେ ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ଉତ୍ତମ ମଣି ନେଲେ।
5.40.20
प्रणम्य शिरसा देवीं गमनायोपचक्रमे।
तमुत्पातकृतोत्साहमवेक्ष्य हरियूथपम् ॥ ५.४०.२० ॥
ଦେବୀଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଲମ୍ଫ ଦେବାକୁ ଉତ୍ସାହୀ ସେହି ବାନରଯୂଥପତିଙ୍କୁ ଦେଖି,
5.40.21
वर्धमानं महावेगमुवाच जनकात्मजा।
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ५.४०.२१ ॥
ବଢ଼ୁଥିବା ମହାବେଗଶାଳୀ ସେହି ବାନରଙ୍କୁ ଜନକତନୟା କହିଲେ। ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଖରେ ଦୀନା ସୀତା ଅଶ୍ରୁରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
5.40.22
हनूमन् सिंहसंकाशौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूया अनामयम् ॥ ५.४०.२२ ॥
ହେ ହନୁମାନ, ସିଂହ ସମାନ ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏବଂ ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ କୁଶଳ ଜଣାଅ।
5.40.23
यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः।
अस्माद् दुःखाम्बुसंरोधात् त्वं समाधातुमर्हसि ॥ ५.४०.२३ ॥
ଯେପରି ସେ ମହାବାହୁ ରାଘବ ମୋତେ ଏହି ଦୁଃଖ-ସାଗରର ବାଧାରୁ ପାର କରାଇବେ, ସେପରି ତୁମେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
5.40.24
इदं च तीव्रं मम शोकवेगं
रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च।
ब्रूयास्तु रामस्य गतः समीपं
शिवश्च तेऽध्वास्तु हरिप्रवीर ॥ ५.४०.२४ ॥
ମୋର ଏହି ତୀବ୍ର ଶୋକବେଗ ଏବଂ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଧମକ କଥା ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିବ। ହେ ବାନରବୀର, ତୁମ ପଥ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ।
5.40.25
स राजपुत्र्या प्रतिवेदितार्थः
कपिः कृतार्थः परिहृष्टचेताः।
तदल्पशेषं प्रसमीक्ष्य कार्यं
दिशं ह्युदीचीं मनसा जगाम ॥ ५.४०.२५ ॥
ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କଠାରୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, କୃତାର୍ଥ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ଚିତ୍ତ ସେ ବାନର, ଅଳ୍ପ ଅବଶିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲଭାବେ ବିଚାରି, ମନେ ମନେ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଆଡ଼େ ଗଲା।