వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.40.1
श्रुत्वा तु वचनं तस्य वायुसूनोर्महात्मनः।
उवाचात्महितं वाक्यं सीता सुरसुतोपमा ॥ ५.४०.१ ॥
వాయుపుత్రుడు మహాత్ముడైన ఆయన మాటలు విని, దేవకన్యలా ఉన్న సీత తనకు హితమైన మాటలు పలికింది.
5.40.2
त्वां दृष्ट्वा प्रियवक्तारं सम्प्रहृष्यामि वानर।
अर्धसंजातसस्येव वृष्टिं प्राप्य वसुंधरा ॥ ५.४०.२ ॥
ఓ వానరుడా, ప్రియమైన మాటలు పలికే నిన్ను చూసి నేను ఎంతో సంతోషిస్తున్నాను; అర్ధంగా పండిన పంటలున్న భూమి వర్షం పొందినట్లు.
5.40.3
यथा तं पुरुषव्याघ्रं गात्रैः शोकाभिकर्शितैः।
संस्पृशेयं सकामाहं तथा कुरु दयां मयि ॥ ५.४०.३ ॥
శోకంతో క్షీణించిన నా అవయవాలతో ఆ పురుషవ్యాఘ్రుడిని (రాముడిని) నేను స్పృశించి, నా కోరిక తీరేలా నాపై దయ చూపుము.
5.40.4
अभिज्ञानं च रामस्य दद्या हरिगणोत्तम।
क्षिप्तामिषीकां काकस्य कोपादेकाक्षिशातनीम् ॥ ५.४०.४ ॥
ఓ వానర శ్రేష్ఠుడా, రాముడికి గుర్తుగా కూడా ఇవ్వు—కోపంతో కాకి ఒక కన్ను పోయేలా విసిరిన గడ్డిపోచను.
5.40.5
मनःशिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः।
त्वया प्रणष्टे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि ॥ ५.४०.५ ॥
మనఃశిల తిలకం నా చెంప ప్రక్కన పెట్టబడింది. ఆ తిలకం పోయింది; కాబట్టి నీవు అతన్ని (రాముడిని) స్మరింపజేయాలి.
5.40.6
स वीर्यवान् कथं सीतां हृतां समनुमन्यसे।
वसन्तीं रक्षसां मध्ये महेन्द्रवरुणोपम ॥ ५.४०.६ ॥
రాక్షసుల మధ్య ఉంటూ అపహరించబడిన సీతను ఆ పరాక్రమవంతుడు (రాముడు) ఎలా అంగీకరిస్తున్నాడు? ఇంద్రవరుణులతో సమానుడా, నీవు ఎలా అంగీకరిస్తావు?
5.40.7
एष चूडामणिर्दिव्यो मया सुपरिरक्षितः।
एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ ॥ ५.४०.७ ॥
ఇది నేను జాగ్రత్తగా కాపాడిన దివ్యమైన చూడామణి. దీనిని చూసినప్పుడు, ఓ నిష్కళంకుడా, కష్టంలో ఉన్నప్పటికీ నిన్ను చూసినట్లే నేను సంతోషిస్తాను.
5.40.8
एष निर्यातितः श्रीमान् मया ते वारिसम्भवः।
अतः परं न शक्ष्यामि जीवितुं शोकलालसा ॥ ५.४०.८ ॥
ఈ శోభాయుతమైన తామరను నేను నీకు పంపుతున్నాను. ఇకపై, దుఃఖపు ఆశతో నేను బ్రతకలేను.
5.40.9
असह्यानि च दुःखानि वाचश्च हृदयच्छिदः।
राक्षसैः सह संवासं त्वत्कृते मर्षयाम्यहम् ॥ ५.४०.९ ॥
భరించలేని దుఃఖాలను, హృదయాన్ని చీల్చే మాటలను, రాక్షసులతో సహవాసాన్ని — నీ కొరకు నేను సహిస్తున్నాను.
5.40.10
धारयिष्यामि मासं तु जीवितं शत्रुसूदन।
मासादूर्ध्वं न जीविष्ये त्वया हीना नृपात्मज ॥ ५.४०.१० ॥
శత్రువులను సంహరించేవాడా, నేను కేవలం ఒక్క నెలపాటు మాత్రమే ప్రాణం నిలుపుకుంటాను. రాజకుమారా, ఒక నెల తర్వాత, నిన్ను కోల్పోయి నేను బ్రతకను.
5.40.11
घोरो राक्षसराजोऽयं दृष्टिश्च न सुखा मयि।
त्वां च श्रुत्वा विषज्जन्तं न जीवेयमपि क्षणम् ॥ ५.४०.११ ॥
ఈ రాక్షసరాజు భయంకరుడు; అతని చూపు నాపై సుఖకరమైనది కాదు. నిన్ను గురించి అతడు ఆసక్తి చూపుతున్నాడని విని, నేను ఒక్క క్షణమైనా బ్రతకను.
5.40.12
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रुभाषितम्।
अथाब्रवीन्महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.४०.१२ ॥
వైదేహి యొక్క కరుణామయమైన, కన్నీటితో పలికిన మాటలు విని, మహాతేజస్వి అయిన వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు అప్పుడు ఇలా అన్నాడు.
5.40.13
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे।
रामे शोकाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते ॥ ५.४०.१३ ॥
దేవీ, నీ శోకంతో విముఖుడైన రాముడు — సత్యం మీద నీకు ప్రమాణం చేస్తున్నాను. రాముడు శోకంతో అభిభూతుడై ఉన్నాడు; లక్ష్మణుడు వేదన పడుతున్నాడు.
5.40.14
दृष्टा कथंचिद् भवती न कालः परिदेवितुम्।
इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि ॥ ५.४०.१४ ॥
భామినీ, ఏదో విధంగా నిన్ను చూడగలిగాను; ఇప్పుడు విలపించే సమయం కాదు. ఈ క్షణంలోనే నీ దుఃఖాలకు అంతం చూస్తావు.
5.40.15
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्रावनिन्दितौ।
त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः ॥ ५.४०.१५ ॥
ఆ ఇద్దరూ — నరశ్రేష్ఠులు, రాకుమారులు, నిర్దోషులు — నిన్ను చూసిన ఉత్సాహంతో లంకను భస్మం చేస్తారు.
5.40.16
हत्वा तु समरे रक्षो रावणं सहबान्धवैः।
राघवौ त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रति नेष्यतः ॥ ५.४०.१६ ॥
యుద్ధంలో బంధువులతో సహా రాక్షసుడు రావణుడిని వధించి, విశాలాక్షీ, ఇద్దరు రాఘవులు నిన్ను నీ నగరానికి తీసుకువెళ్తారు.
5.40.17
यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते।
प्रीतिसंजननं भूयस्तस्य त्वं दातुमर्हसि ॥ ५.४०.१७ ॥
నిర్దోషీ, రాముడు గుర్తుపట్టగలిగిన, మరలా అతనిలో ప్రేమను కలిగించే ఒక గుర్తును నువ్వు అతనికి ఇవ్వాలి.
5.40.18
साब्रवीद् दत्तमेवाहो मयाभिज्ञानमुत्तमम्।
एतदेव हि रामस्य दृष्ट्वा यत्नेन भूषणम् ॥ ५.४०.१८ ॥
ఆమె అంది — ఆహా, నేను ఇదివరకే ఈ ఉత్తమ గుర్తును ఇచ్చాను; ఇది రాముడు జాగ్రత్తగా చూసిన ఆభరణమే.
5.40.19
श्रद्धेयं हनुमन् वाक्यं तव वीर भविष्यति।
स तं मणिवरं गृह्य श्रीमान् प्लवगसत्तमः ॥ ५.४०.१९ ॥
హనుమా, వీరా, నీ మాట నమ్మదగినదిగా ఉంటుంది. అప్పుడు ఆ శ్రీమంతుడైన వానర శ్రేష్ఠుడు ఆ ఉత్తమ మణిని తీసుకున్నాడు.
5.40.20
प्रणम्य शिरसा देवीं गमनायोपचक्रमे।
तमुत्पातकृतोत्साहमवेक्ष्य हरियूथपम् ॥ ५.४०.२० ॥
దేవిని తల వంచి నమస్కరించి అతడు ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు. దూకడానికి ఉత్సాహంతో ఉన్న ఆ వానర యూథపతిని చూసి,
5.40.21
वर्धमानं महावेगमुवाच जनकात्मजा।
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ५.४०.२१ ॥
పెరుగుతున్న మహా వేగం కల ఆ వానరునితో జనకుని కుమార్తె పలికింది. కన్నీళ్లతో నిండిన ముఖంతో, దీనురాలైన సీత, కన్నీటితో గద్గదమైన స్వరంతో మాట్లాడింది.
5.40.22
हनूमन् सिंहसंकाशौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूया अनामयम् ॥ ५.४०.२२ ॥
హనుమా, సింహాల్లాంటి ఆ ఇద్దరు సోదరులు రామ లక్ష్మణులకు, అమాత్యులతో కూడిన సుగ్రీవునికి అందరికీ క్షేమం తెలియజెప్పు.
5.40.23
यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः।
अस्माद् दुःखाम्बुसंरोधात् त्वं समाधातुमर्हसि ॥ ५.४०.२३ ॥
ఆ మహాబాహువైన రాఘవుడు ఈ దుఃఖ సముద్రపు అడ్డంకి నుండి నన్ను ఏ విధంగా తరింపజేస్తాడో, ఆ విధంగా నువ్వు ఏర్పాటు చేయాలి.
5.40.24
इदं च तीव्रं मम शोकवेगं
रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च।
ब्रूयास्तु रामस्य गतः समीपं
शिवश्च तेऽध्वास्तु हरिप्रवीर ॥ ५.४०.२४ ॥
నా ఈ తీవ్రమైన శోక వేగాన్ని, ఈ రాక్షసులు చేసిన నిందలను రాముని వద్దకు వెళ్లి చెప్పు. ఓ వానర వీరా, నీ మార్గం శుభప్రదం కావాలి.
5.40.25
स राजपुत्र्या प्रतिवेदितार्थः
कपिः कृतार्थः परिहृष्टचेताः।
तदल्पशेषं प्रसमीक्ष्य कार्यं
दिशं ह्युदीचीं मनसा जगाम ॥ ५.४०.२५ ॥
రాజపుత్రి ద్వారా తన కార్యఫలితాన్ని తెలుసుకుని, కృతార్థుడై, సంతోషించిన మనసుతో ఆ వానరుడు, మిగిలిన చిన్న కార్యాన్ని బాగా ఆలోచించి, మనసులో ఉత్తర దిశ వైపు వెళ్ళాడు.