ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.41.1
स च वाग्भिः प्रशस्ताभिर्गमिष्यन् पूजितस्तया।
तस्माद् देशादपाक्रम्य चिन्तयामास वानरः ॥ ५.४१.१ ॥
ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ବାକ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ସେ ବାନର ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ସରି ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
5.41.2
अल्पशेषमिदं कार्यं दृष्टेयमसितेक्षणा।
त्रीनुपायानतिक्रम्य चतुर्थ इह दृश्यते ॥ ५.४१.२ ॥
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ ବାକି ଅଛି, କାରଣ କଳାଆଖିଆ ଏଠାରେ ଦର୍ଶନ ହୋଇଛି। ତିନି ଉପାୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏଠାରେ ଚତୁର୍ଥ ଉପାୟ ଦେଖାଯାଉଛି।
5.41.3
न साम रक्षःसु गुणाय कल्पते
न दानमर्थोपचितेषु युज्यते।
न भेदसाध्या बलदर्पिता जनाः
पराक्रमस्त्वेष ममेह रोचते ॥ ५.४१.३ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କଠାରେ ସାମ ଉପକାରୀ ନୁହେଁ; ଧନସମୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ବଳଦର୍ପୀମାନେ ଭେଦରେ ବଶ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠାରେ ମୋତେ ଏହି ପରାକ୍ରମ ହିଁ ଭଲ ଲାଗେ।
5.41.4
न चास्य कार्यस्य पराक्रमादृते
विनिश्चयः कश्चिदिहोपपद्यते।
हतप्रवीराश्च रणे तु राक्षसाः
कथंचिदीयुर्यदिहाद्य मार्दवम् ॥ ५.४१.४ ॥
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରାକ୍ରମ ବିନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଧାନ ବୀରମାନେ ହତ ହେଲେ, ରାକ୍ଷସମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଆଜି ନମ୍ରତା ପାଇଲେ...
5.41.5
कार्ये कर्मणि निर्वृत्ते यो बहून्यपि साधयेत्।
पूर्वकार्याविरोधेन स कार्यं कर्तुमर्हति ॥ ५.४१.५ ॥
ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟର ବିରୋଧ ନକରି ଯିଏ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସାଧନ କରିପାରେ, ସେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
5.41.6
न ह्येकः साधको हेतुः स्वल्पस्यापीह कर्मणः।
यो ह्यर्थं बहुधा वेद स समर्थोऽर्थसाधने ॥ ५.४१.६ ॥
ଏଠାରେ ସାମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ମଧ୍ୟ ସାଧକ କାରଣ ଏକ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଅର୍ଥକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଜାଣେ, ସେ ତାହା ସାଧନ କରିବାରେ ସମର୍ଥ।
5.41.7
इहैव तावत्कृतनिश्चयो ह्यहं
व्रजेयमद्य प्लवगेश्वरालयम्।
परात्मसम्मर्दविशेषतत्त्ववित्
ततः कृतं स्यान्मम भर्तृशासनम् ॥ ५.४१.७ ॥
ଏଠାରେ ହିଁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି; ଆଜି ମୁଁ ବାନରରାଜଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବି, କାରଣ ଶତ୍ରୁ ଓ ନିଜର ସଂଘର୍ଷର ବିଶେଷ ତତ୍ତ୍ୱ ମୁଁ ଜାଣେ; ତେବେ ମୋ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳିତ ହେବ।
5.41.8
कथं नु खल्वद्य भवेत् सुखागतं
प्रसह्य युद्धं मम राक्षसैः सह।
तथैव खल्वात्मबलं च सारवत्
समानयेन्मां च रणे दशाननः ॥ ५.४१.८ ॥
ଆଜି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ମୋର ବଳପୂର୍ବକ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ସହଜରେ ଘଟିବ? ସେହିପରି ଦଶାନନ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ନିଜର ସାରବାନ ବଳ ସହିତ ଆଣିବେ କି?
5.41.9
ततः समासाद्य रणे दशाननं
समन्त्रिवर्गं सबलं सयायिनम्।
हृदि स्थितं तस्य मतं बलं च
सुखेन मत्वाहमितः पुनर्व्रजे ॥ ५.४१.९ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଶାନନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳୀ, ସେନା ଓ ପରିବାର ସହିତ ସାକ୍ଷାତ କରି, ତାଙ୍କ ହୃଦୟସ୍ଥିତ ମତ ଓ ବଳ ସହଜରେ ଜାଣି, ମୁଁ ଏଠାରୁ ପୁଣି ଫେରିବି।
5.41.10
इदमस्य नृशंसस्य नन्दनोपममुत्तमम्।
वनं नेत्रमनःकान्तं नानाद्रुमलतायुतम् ॥ ५.४१.१० ॥
ଏହି କ୍ରୂରର ଏହି ଉତ୍ତମ ବନ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି; ଆଖି ଓ ମନକୁ ପ୍ରିୟ; ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
5.41.11
इदं विध्वंसयिष्यामि शुष्कं वनमिवानलः।
अस्मिन् भग्ने ततः कोपं करिष्यति स रावणः ॥ ५.४१.११ ॥
ଏହି ବନକୁ ଶୁଖିଲା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଅଗ୍ନି ଭସ୍ମ କରିବା ପରି ମୁଁ ବିନାଶ କରିବି; ଏହା ଭଗ୍ନ ହେଲେ ସେ ରାବଣ କ୍ରୋଧିତ ହେବ।
5.41.12
ततो महत्साश्वमहारथद्विपं
बलं समानेष्यति राक्षसाधिपः।
त्रिशूलकालायसपट्टिशायुधं
ततो महद्युद्धमिदं भविष्यति ॥ ५.४१.१२ ॥
ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସାଧିପତି ଘୋଡ଼ା, ମହାରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ବିଶାଳ ସେନା ଆଣିବେ; ତ୍ରିଶୂଳ, କାଳାୟସ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ଯାହାଙ୍କ ଆୟୁଧ; ତେବେ ଏହା ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେବ।
5.41.13
अहं च तैः संयति चण्डविक्रमैः
समेत्य रक्षोभिरभङ्गविक्रमः।
निहत्य तद् रावणचोदितं बलं
सुखं गमिष्यामि हरीश्वरालयम् ॥ ५.४१.१३ ॥
ମୁଁ ସେହି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇ, ଅଟୁଟ ବୀରତ୍ୱରେ ରାବଣ ପଠାଇଥିବା ସେ ସେନାକୁ ସଂହାର କରି, ସୁଖରେ ବାନରରାଜଙ୍କ ଆଳୟକୁ ଫେରିଯିବି।
5.41.14
ततो मारुतवत् क्रुद्धो मारुतिर्भीमविक्रमः।
ऊरुवेगेन महता द्रुमान् क्षेप्तुमथारभत् ॥ ५.४१.१४ ॥
ତା'ପରେ ପବନ ପରି କ୍ରୋଧିତ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ମାରୁତି ନିଜ ଊରୁର ମହାବେଗରେ ଗଛ ଉପାଡ଼ି ଫିଙ୍ଗିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
5.41.15
ततस्तद्धनुमान् वीरो बभञ्ज प्रमदावनम्।
मत्तद्विजसमाघुष्टं नानाद्रुमलतायुतम् ॥ ५.४१.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବୀର ହନୁମାନ ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ କଳରବରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ, ନାନା ଗଛଲତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ପ୍ରମଦାବନକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।
5.41.16
तद्वनं मथितैर्वृक्षैर्भिन्नैश्च सलिलाशयैः।
चूर्णितैः पर्वताग्रैश्च बभूवाप्रियदर्शनम् ॥ ५.४१.१६ ॥
ସେ ବନ ଉପାଡ଼ି ହୋଇଥିବା ଗଛ, ଭଗ୍ନ ଜଳାଶୟ ଓ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତଶିଖରରେ ଦେଖିବାକୁ ଅପ୍ରିୟ ହୋଇଗଲା।
5.41.17
नानाशकुन्तविरुतैः प्रभिन्नसलिलाशयैः।
ताम्रैः किसलयैः क्लान्तैः क्लान्तद्रुमलतायुतैः ॥ ५.४१.१७ ॥
ନାନା ପକ୍ଷୀଙ୍କ କୂଜନ, ଭଗ୍ନ ଜଳାଶୟ, ରକ୍ତିମ କିଶଳୟ ଓ ମଳିନ ଗଛଲତାରେ ସେ ବନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
5.41.18
न बभौ तद् वनं तत्र दावानलहतं यथा।
व्याकुलावरणा रेजुर्विह्वला इव ता लताः ॥ ५.४१.१८ ॥
ଦାବାନଳରେ ଆହତ ବନ ପରି ସେ ବନ ଶୋଭା ପାଇଲା ନାହିଁ; ସେ ଲତାମାନେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଆବରଣ ସହ ବିହ୍ବଳ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
5.41.19
लतागृहैश्चित्रगृहैश्च सादितै-
र्व्यालैर्मृगैरार्तरवैश्च पक्षिभिः।
शिलागृहैरुन्मथितैस्तथा गृहैः
प्रणष्टरूपं तदभून्महद् वनम् ॥ ५.४१.१९ ॥
ଲତାଗୃହ ଓ ଚିତ୍ରଗୃହ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲା, ସର୍ପ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆର୍ତ୍ତସ୍ୱରେ ଡାକିଲେ, ଶିଳାଗୃହ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୃହ ଉପାଡ଼ି ହେଲା, ଏବଂ ସେହି ମହାବନ ରୂପ ହରାଇଲା।
5.41.20
सा विह्वलाशोकलताप्रताना
वनस्थली शोकलताप्रताना।
जाता दशास्यप्रमदावनस्य
कपेर्बलाद्धि प्रमदावनस्य ॥ ५.४१.२० ॥
ଅଶୋକଲତାର ମଣ୍ଡପ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇଥିବା ସେହି ବନଭୂମି, ଦଶାସ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରମଦାବନରେ ଶୋକଲତାର ମଣ୍ଡପମାନଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା; ବାନରର ବଳରୁ ହିଁ।
5.41.21
ततः स कृत्वा जगतीपतेर्महान्
महद् व्यलीकं मनसो महात्मनः।
युयुत्सुरेको बहुभिर्महाबलैः
श्रिया ज्वलंस्तोरणमाश्रितः कपिः ॥ ५.४१.२१ ॥
ଏବେ ସେହି ମହାକପି, ଜଗତ୍ପତିଙ୍କ ମନକୁ ବଡ଼ ଆଘାତ ଦେଇ, ଏକାକୀ ବହୁ ମହାବଳୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ପ୍ରଭାରେ ଜ୍ୱଳି ତୋରଣର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।