వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.41.1
स च वाग्भिः प्रशस्ताभिर्गमिष्यन् पूजितस्तया।
तस्माद् देशादपाक्रम्य चिन्तयामास वानरः ॥ ५.४१.१ ॥
సీత యొక్క శ్రేష్ఠమైన మాటలతో గౌరవించబడిన ఆ వానరుడు వెళ్ళబోతూ, ఆ స్థలం నుండి తప్పుకొని ఆలోచించసాగాడు.
5.41.2
अल्पशेषमिदं कार्यं दृष्टेयमसितेक्षणा।
त्रीनुपायानतिक्रम्य चतुर्थ इह दृश्यते ॥ ५.४१.२ ॥
ఈ కార్యం కొంచెమే మిగిలి ఉంది; నల్లని కన్నులున్న ఈమె దర్శనమైంది. మూడు ఉపాయాలను దాటి ఇక్కడ నాలుగవది కనిపిస్తోంది.
5.41.3
न साम रक्षःसु गुणाय कल्पते
न दानमर्थोपचितेषु युज्यते।
न भेदसाध्या बलदर्पिता जनाः
पराक्रमस्त्वेष ममेह रोचते ॥ ५.४१.३ ॥
రాక్షసుల వద్ద సామం ప్రయోజనకరం కాదు; ధనవంతుల వద్ద దానం తగదు; బల గర్వితులు భేదోపాయంతో లొంగరు. ఇక్కడ నాకు ఈ పరాక్రమమే ఇష్టం.
5.41.4
न चास्य कार्यस्य पराक्रमादृते
विनिश्चयः कश्चिदिहोपपद्यते।
हतप्रवीराश्च रणे तु राक्षसाः
कथंचिदीयुर्यदिहाद्य मार्दवम् ॥ ५.४१.४ ॥
ఈ కార్యంలో పరాక్రమం తప్ప మరే నిశ్చయమూ ఇక్కడ సాధ్యం కాదు. యుద్ధంలో ప్రముఖ వీరులు హతమైతే, రాక్షసులు ఏదో విధంగా ఇక్కడ మృదుత్వాన్ని పొందితే...
5.41.5
कार्ये कर्मणि निर्वृत्ते यो बहून्यपि साधयेत्।
पूर्वकार्याविरोधेन स कार्यं कर्तुमर्हति ॥ ५.४१.५ ॥
ఒక కార్యం పూర్తయ్యాక, పూర్వ కార్యానికి విరుద్ధం కాకుండా అనేక కార్యాలను కూడా సాధించగలవాడే ఆ కార్యాన్ని చేయడానికి అర్హుడు.
5.41.6
न ह्येकः साधको हेतुः स्वल्पस्यापीह कर्मणः।
यो ह्यर्थं बहुधा वेद स समर्थोऽर्थसाधने ॥ ५.४१.६ ॥
ఇక్కడ చిన్న కార్యానికైనా ఒకే ఒక సాధన కారణం కాదు. అర్థాన్ని అనేక విధాలుగా తెలిసినవాడే దానిని సాధించగల సమర్థుడు.
5.41.7
इहैव तावत्कृतनिश्चयो ह्यहं
व्रजेयमद्य प्लवगेश्वरालयम्।
परात्मसम्मर्दविशेषतत्त्ववित्
ततः कृतं स्यान्मम भर्तृशासनम् ॥ ५.४१.७ ॥
ఇక్కడే నేను నిశ్చయించుకున్నాను; ఈ రోజు వానరరాజు నివాసానికి వెళ్తాను. శత్రువులతో, నాతో జరిగే ఘర్షణ యొక్క ప్రత్యేక తత్త్వం నాకు తెలుసు; అప్పుడు నా ప్రభువు ఆజ్ఞ నెరవేరుతుంది.
5.41.8
कथं नु खल्वद्य भवेत् सुखागतं
प्रसह्य युद्धं मम राक्षसैः सह।
तथैव खल्वात्मबलं च सारवत्
समानयेन्मां च रणे दशाननः ॥ ५.४१.८ ॥
ఈ రోజు రాక్షసులతో నా బలవంతపు యుద్ధం ఎలా సులభంగా జరుగుతుంది? అలాగే దశాననుడు యుద్ధంలో నన్ను తన సారవంతమైన బలంతో రప్పించగలడా?
5.41.9
ततः समासाद्य रणे दशाननं
समन्त्रिवर्गं सबलं सयायिनम्।
हृदि स्थितं तस्य मतं बलं च
सुखेन मत्वाहमितः पुनर्व्रजे ॥ ५.४१.९ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో దశాననుడిని అతని మంత్రివర్గం, సేన, పరివారంతో కలిసి చేరి, అతని హృదయంలోని ఉద్దేశం, బలం సులభంగా తెలుసుకొని, నేను ఇక్కడి నుంచి మళ్లీ వెళ్తాను.
5.41.10
इदमस्य नृशंसस्य नन्दनोपममुत्तमम्।
वनं नेत्रमनःकान्तं नानाद्रुमलतायुतम् ॥ ५.४१.१० ॥
ఈ క్రూరుడి ఈ ఉత్తమ వనం, నందన వనంలా ఉంది; కళ్లకు, మనసుకు ఇంపుగా ఉంది; రకరకాల చెట్లు, తీగలతో నిండి ఉంది.
5.41.11
इदं विध्वंसयिष्यामि शुष्कं वनमिवानलः।
अस्मिन् भग्ने ततः कोपं करिष्यति स रावणः ॥ ५.४१.११ ॥
ఈ వనాన్ని ఎండిన అడవిని అగ్ని దహించినట్లు నేను నాశనం చేస్తాను; ఇది ధ్వంసమైతే ఆ రావణుడు కోపిస్తాడు.
5.41.12
ततो महत्साश्वमहारथद्विपं
बलं समानेष्यति राक्षसाधिपः।
त्रिशूलकालायसपट्टिशायुधं
ततो महद्युद्धमिदं भविष्यति ॥ ५.४१.१२ ॥
అప్పుడు రాక్షసాధిపతి గుర్రాలు, మహారథాలు, ఏనుగులతో కూడిన గొప్ప సేనను తెస్తాడు; త్రిశూలం, కాలాయసం, పట్టిశం వంటి ఆయుధాలు కలిగిన ఆ సేనతో ఇది మహా యుద్ధం అవుతుంది.
5.41.13
अहं च तैः संयति चण्डविक्रमैः
समेत्य रक्षोभिरभङ्गविक्रमः।
निहत्य तद् रावणचोदितं बलं
सुखं गमिष्यामि हरीश्वरालयम् ॥ ५.४१.१३ ॥
నేను ఆ భయంకర పరాక్రమ రాక్షసులతో యుద్ధంలో తలపడి, చెక్కుచెదరని శౌర్యంతో, రావణుడు పంపిన ఆ సైన్యాన్ని నాశనం చేసి, సుఖంగా వానరరాజు నివాసానికి వెళ్తాను.
5.41.14
ततो मारुतवत् क्रुद्धो मारुतिर्भीमविक्रमः।
ऊरुवेगेन महता द्रुमान् क्षेप्तुमथारभत् ॥ ५.४१.१४ ॥
అప్పుడు వాయువులా కోపించిన, భయంకర పరాక్రమముగల మారుతి, తన తొడల గొప్ప వేగంతో చెట్లను పెకిలించి విసరడం ప్రారంభించాడు.
5.41.15
ततस्तद्धनुमान् वीरो बभञ्ज प्रमदावनम्।
मत्तद्विजसमाघुष्टं नानाद्रुमलतायुतम् ॥ ५.४१.१५ ॥
అప్పుడు ఆ వీరుడు హనుమంతుడు మత్తెక్కిన పక్షుల కూతలతో మారుమోగుతున్న, రకరకాల చెట్లు తీగలతో నిండిన ఆ ప్రమదావనాన్ని ధ్వంసం చేశాడు.
5.41.16
तद्वनं मथितैर्वृक्षैर्भिन्नैश्च सलिलाशयैः।
चूर्णितैः पर्वताग्रैश्च बभूवाप्रियदर्शनम् ॥ ५.४१.१६ ॥
ఆ వనం విరిగిపోయిన చెట్లతో, చీలిపోయిన సరస్సులతో, పొడిపొడిగా చేసిన పర్వత శిఖరాలతో చూడటానికి అసహ్యంగా మారింది.
5.41.17
नानाशकुन्तविरुतैः प्रभिन्नसलिलाशयैः।
ताम्रैः किसलयैः क्लान्तैः क्लान्तद्रुमलतायुतैः ॥ ५.४१.१७ ॥
అనేక పక్షుల కూతలతో, పగిలిన సరస్సులతో, ఎర్రటి చిగుళ్లతో, వాడిన చెట్లు తీగలతో ఆ వనం నిండి ఉంది.
5.41.18
न बभौ तद् वनं तत्र दावानलहतं यथा।
व्याकुलावरणा रेजुर्विह्वला इव ता लताः ॥ ५.४१.१८ ॥
అడవి మంటచే కాలిపోయినట్లు ఆ వనం శోభించలేదు; ఆ తీగలు చెదిరిన కప్పులతో, విహ్వలంగా ప్రకాశించాయి.
5.41.19
लतागृहैश्चित्रगृहैश्च सादितै-
र्व्यालैर्मृगैरार्तरवैश्च पक्षिभिः।
शिलागृहैरुन्मथितैस्तथा गृहैः
प्रणष्टरूपं तदभून्महद् वनम् ॥ ५.४१.१९ ॥
లతాగృహాలు, చిత్రగృహాలు కూలిపోయి, సర్పాలు, మృగాలు, పక్షులు ఆర్తనాదాలు చేయగా, శిలాగృహాలు, ఇతర గృహాలు పెకిలించబడగా ఆ మహావనం రూపం కోల్పోయింది.
5.41.20
सा विह्वलाशोकलताप्रताना
वनस्थली शोकलताप्रताना।
जाता दशास्यप्रमदावनस्य
कपेर्बलाद्धि प्रमदावनस्य ॥ ५.४१.२० ॥
అశోకలతల పందిళ్లు కల్లోలితమైన ఆ వనస్థలి, దశాస్యుని ప్రమదావనంలో, వానరుని బలం వల్లనే శోకలతల పందిళ్లతో నిండిపోయింది.
5.41.21
ततः स कृत्वा जगतीपतेर्महान्
महद् व्यलीकं मनसो महात्मनः।
युयुत्सुरेको बहुभिर्महाबलैः
श्रिया ज्वलंस्तोरणमाश्रितः कपिः ॥ ५.४१.२१ ॥
అప్పుడు ఆ మహాకపి, జగత్పతి మనసుకు గొప్ప అపకారం చేసి, ఒంటరిగా అనేక మహాబలులతో యుద్ధం చేయగోరి, కాంతితో వెలుగుతూ తోరణాన్ని ఆశ్రయించాడు.