Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.48.1
ततस्तु रक्षोऽधिपतिर्महात्मा
हनूमताक्षे निहते कुमारे।
मनः समाधाय स देवकल्पं
समादिदेशेन्द्रजितं सरोषः ॥ ५.४८.१ ॥
Entonces el magnánimo señor de los rākṣasas, habiendo calmado su mente tras la muerte del príncipe Akṣa a manos de Hanumān, ordenó con ira a Indrajit, semejante a un dios.
5.48.2
त्वमस्त्रविच्छस्त्रभृतां वरिष्ठः
सुरासुराणामपि शोकदाता।
सुरेषु सेन्द्रेषु च दृष्टकर्मा
पितामहाराधनसंचितास्त्रः ॥ ५.४८.२ ॥
Tú eres el conocedor de las armas y el primero entre los portadores de armas, el que da dolor incluso a dioses y demonios. Entre los dioses, incluido Indra, se ven tus hazañas; por adorar al Abuelo has reunido tus armas.
5.48.3
त्वदस्त्रबलमासाद्य ससुराः समरुद्गणाः।
न शेकुः समरे स्थातुं सुरेश्वरसमाश्रिताः ॥ ५.४८.३ ॥
Enfrentados al poder de tus armas, los dioses junto con las huestes de los Marut, aunque protegidos por el señor de los dioses, no pudieron mantenerse firmes en la batalla.
5.48.4
न कश्चित् त्रिषु लोकेषु संयुगे न गतश्रमः।
भुजवीर्याभिगुप्तश्च तपसा चाभिरक्षितः।
देशकालप्रधानश्च त्वमेव मतिसत्तमः ॥ ५.४८.४ ॥
En los tres mundos no hay nadie en la batalla libre de fatiga; tú solo, custodiado por el valor de tus brazos y protegido por la austeridad, eres el dueño del lugar y del tiempo y el más sabio de los sabios.
5.48.5
न तेऽस्त्यशक्यं समरेषु कर्मणां
न तेऽस्त्यकार्यं मतिपूर्वमन्त्रणे।
न सोऽस्ति कश्चित् त्रिषु संग्रहेषु
न वेद यस्तेऽस्त्रबलं बलं च ॥ ५.४८.५ ॥
En las batallas no hay hazaña imposible para ti; en el consejo guiado por la sabiduría no hay nada que no puedas hacer. Entre las asambleas de los tres mundos no hay nadie que no conozca el poder de tus armas y tu fuerza.
5.48.6
ममानुरूपं तपसो बलं च ते
पराक्रमश्चास्त्रबलं च संयुगे।
न त्वां समासाद्य रणावमर्दे
मनः श्रमं गच्छति निश्चितार्थम् ॥ ५.४८.६ ॥
Mi fuerza es acorde a tu austeridad y poder; tu valor y tu fuerza de armas en batalla también lo son. Al encontrarte en el choque de la guerra, incluso una mente de propósito firme se cansa.
5.48.7
निहताः किंकराः सर्वे जम्बुमाली च राक्षसः।
अमात्यपुत्रा वीराश्च पञ्च सेनाग्रगामिनः ॥ ५.४८.७ ॥
Todos los sirvientes han sido abatidos, y también el rākṣasa Jambumālī; los valientes hijos de los ministros y los cinco que marchaban al frente del ejército.
5.48.8
बलानि सुसमृद्धानि साश्वनागरथानि च।
सहोदरस्ते दयितः कुमारोऽक्षश्च सूदितः।
न तु तेष्वेव मे सारो यस्त्वय्यरिनिषूदन ॥ ५.४८.८ ॥
Las tropas bien equipadas, con caballos, elefantes y carros, han sido destruidas; tu hermano, tu amado príncipe y también Akṣa han sido abatidos. Pero, destructor de enemigos, mi verdadera fuerza no está en ellos, sino en ti.
5.48.9
इदं च दृष्ट्वा निहतं महद् बलं
कपेः प्रभावं च पराक्रमं च।
त्वमात्मनश्चापि निरीक्ष्य सारं
कुरुष्व वेगं स्वबलानुरूपम् ॥ ५.४८.९ ॥
Habiendo visto destruido este gran ejército, y habiendo observado el poder y valor del mono, y también habiendo medido la esencia de tu propia fuerza, actúa con un ímpetu acorde a tu poder.
5.48.10
बलावमर्दस्त्वयि संनिकृष्टे
यथा गते शाम्यति शान्तशत्रौ।
तथा समीक्ष्यात्मबलं परं च
समारभस्वास्त्रभृतां वरिष्ठ ॥ ५.४८.१० ॥
Así como la destrucción de las fuerzas cesa cuando te acercas y el enemigo se apacigua, así, habiendo considerado bien tu propia fuerza y la del enemigo, comienza tu empresa, mejor de los portadores de armas.
5.48.11
न वीर सेना गणशो च्यवन्ति
न वज्रमादाय विशालसारम्।
न मारुतस्यास्ति गतिप्रमाणं
न चाग्निकल्पः करणेन हन्तुम् ॥ ५.४८.११ ॥
Héroe, un ejército no vacila en grupos, ni aun cuando alguien empuña el trueno de vasta solidez. No hay medida para la velocidad de Māruta, ni medio semejante al fuego con que pueda ser muerto.
5.48.12
तमेवमर्थं प्रसमीक्ष्य सम्यक्
स्वकर्मसाम्याद्धि समाहितात्मा।
स्मरंश्च दिव्यं धनुषोऽस्य वीर्यं
व्रजाक्षतं कर्म समारभस्व ॥ ५.४८.१२ ॥
Habiendo considerado bien este asunto, con el ánimo sereno por la igualdad de tu deber, y recordando el poder de este arco divino, emprende la acción que el enemigo no puede dañar.
5.48.13
न खल्वियं मतिश्रेष्ठ यत्त्वां सम्प्रेषयाम्यहम्।
इयं च राजधर्माणां क्षत्रस्य च मतिर्मता ॥ ५.४८.१३ ॥
Oh el mejor de los consejeros, en verdad no es impropio que yo te envíe; este es el juicio considerado propio del deber real y de la mente del guerrero.
5.48.14
नानाशस्त्रेषु संग्रामे वैशारद्यमरिंदम।
अवश्यमेव बोद्धव्यं काम्यश्च विजयो रणे ॥ ५.४८.१४ ॥
Oh domador de enemigos, en la batalla debe conocerse con certeza el dominio de muchas armas, y la victoria en la guerra es algo que se debe desear.
5.48.15
ततः पितुस्तद्वचनं निशम्य
प्रदक्षिणं दक्षसुतप्रभावः।
चकार भर्तारमतित्वरेण
रणाय वीरः प्रतिपन्नबुद्धिः ॥ ५.४८.१५ ॥
Entonces, habiendo escuchado las palabras de su padre, aquel héroe de poder igual al hijo de Dakṣa circundó con respeto a su señor con gran prisa, y con mente resuelta se dispuso para la batalla.
5.48.16
ततस्तैः स्वगणैरिष्टैरिन्द्रजित् प्रतिपूजितः।
युद्धोद्धतकृतोत्साहः संग्रामं सम्प्रपद्यत ॥ ५.४८.१६ ॥
Entonces Indrajit fue honrado por sus queridos compañeros; lleno de ardor feroz para la batalla, se lanzó hacia el combate.
5.48.17
श्रीमान् पद्मविशालाक्षो राक्षसाधिपतेः सुतः।
निर्जगाम महातेजाः समुद्र इव पर्वणि ॥ ५.४८.१७ ॥
El glorioso hijo del señor de los rākṣasas, de ojos anchos como loto y gran esplendor, partió como el océano en la marea de luna llena.
5.48.18
स पक्षिराजोपमतुल्यवेगै-
र्व्याघ्रैश्चतुर्भिः स तु तीक्ष्णदंष्ट्रैः।
रथं समायुक्तमसह्यवेगः
समारुरोहेन्द्रजिदिन्द्रकल्पः ॥ ५.४८.१८ ॥
Indrajit, semejante a Indra, de velocidad insoportable, subió a aquel carro uncido a cuatro tigres de afilados colmillos, veloces como el señor de las aves.
5.48.19
स रथी धन्विनां श्रेष्ठः शस्त्रज्ञोऽस्त्रविदां वरः।
रथेनाभिययौ क्षिप्रं हनूमान् यत्र सोऽभवत् ॥ ५.४८.१९ ॥
Aquel auriga, el mejor de los arqueros, conocedor de las armas y el primero entre los diestros en los misiles, se dirigió velozmente en su carro hacia donde estaba Hanumān.
5.48.20
स तस्य रथनिर्घोषं ज्यास्वनं कार्मुकस्य च।
निशम्य हरिवीरोऽसौ सम्प्रहृष्टतरोऽभवत् ॥ ५.४८.२० ॥
Al oír el estruendo de su carro y el zumbido de la cuerda de su arco, aquel héroe de los monos se alegró aún más.
5.48.21
इन्द्रजिच्चापमादाय शितशल्यांश्च सायकान्।
हनूमन्तमभिप्रेत्य जगाम रणपण्डितः ॥ ५.४८.२१ ॥
Indrajit, diestro en la batalla, tomó su arco y sus flechas de punta afilada, fijó su mira en Hanumān y avanzó.
5.48.22
तस्मिंस्ततः संयति जातहर्षे
रणाय निर्गच्छति बाणपाणौ।
दिशश्च सर्वाः कलुषा बभूवु-
र्मृगाश्च रौद्रा बहुधा विनेदुः ॥ ५.४८.२२ ॥
Entonces, cuando salió a la batalla con una flecha en la mano, en medio de la contienda donde había brotado el ardor, todas las direcciones se oscurecieron y las fieras bestias aullaron de muchos modos.
5.48.23
समागतास्तत्र तु नागयक्षा
महर्षयश्चक्रचराश्च सिद्धाः।
नभः समावृत्य च पक्षिसङ्घा
विनेदुरुच्चैः परमप्रहृष्टाः ॥ ५.४८.२३ ॥
Allí se reunieron nāgas y yakṣas, los grandes sabios, los celestiales cakracarā y los siddhas; y las bandadas de aves, cubriendo el cielo, gritaron con fuerza, sumamente alegres.
5.48.24
आयान्तं स रथं दृष्ट्वा तूर्णमिन्द्रध्वजं कपिः।
ननाद च महानादं व्यवर्धत च वेगवान् ॥ ५.४८.२४ ॥
Al ver el carro que se acercaba rápidamente, semejante al estandarte de Indra, el mono rugió con un gran rugido y creció, lleno de vigor.
5.48.25
इन्द्रजित् स रथं दिव्यमाश्रितश्चित्रकार्मुकः।
धनुर्विस्फारयामास तडिदूर्जितनिःस्वनम् ॥ ५.४८.२५ ॥
Indrajit, montado en el carro divino, con su arco maravilloso, tensó el arco haciendo un sonido poderoso como el de un relámpago.
5.48.26
ततः समेतावतितीक्ष्णवेगौ
महाबलौ तौ रणनिर्विशङ्कौ।
कपिश्च रक्षोऽधिपतेस्तनूजः
सुरासुरेन्द्राविव बद्धवैरौ ॥ ५.४८.२६ ॥
Entonces los dos, de velocidad sumamente feroz, poderosos e intrépidos en la batalla, se enfrentaron: el mono y el hijo del señor de los rākṣasas, como los dos señores de dioses y asuras unidos por la enemistad.
5.48.27
स तस्य वीरस्य महारथस्य
धनुष्मतः संयति सम्मतस्य।
शरप्रवेगं व्यहनत् प्रवृद्ध-
श्चचार मार्गे पितुरप्रमेयः ॥ ५.४८.२७ ॥
Él detuvo el ímpetu de las flechas de aquel héroe, gran auriga, arquero famoso en la batalla; y Hanumān, crecido e inconmensurable, se movía por el camino de su padre.
5.48.28
ततः शरानायततीक्ष्णशल्यान्
सुपत्रिणः काञ्चनचित्रपुङ्खान्।
मुमोच वीरः परवीरहन्ता
सुसंततान् वज्रसमानवेगान् ॥ ५.४८.२८ ॥
Entonces aquel héroe, matador de guerreros enemigos, disparó flechas densamente apretadas, de largas púas agudas, bien emplumadas, con astiles dorados y maravillosos, de velocidad semejante al rayo.
5.48.29
ततः स तत्स्यन्दननिःस्वनं च
मृदङ्गभेरीपटहस्वनं च।
विकृष्यमाणस्य च कार्मुकस्य
निशम्य घोषं पुनरुत्पपात ॥ ५.४८.२९ ॥
Entonces, al oír el estruendo del carro, el sonido de los tambores mṛdaṅga, bherī y paṭaha, y el chasquido del arco al ser tensado, saltó de nuevo hacia arriba.
5.48.30
शराणामन्तरेष्वाशु व्यावर्तत महाकपिः।
हरिस्तस्याभिलक्ष्यस्य मोक्षयँल्लक्ष्यसंग्रहम् ॥ ५.४८.३० ॥
El gran mono se apartó rápidamente por los huecos entre las flechas, escapando del conjunto de blancos.
5.48.31
शराणामग्रतस्तस्य पुनः समभिवर्तत।
प्रसार्य हस्तौ हनुमानुत्पपातानिलात्मजः ॥ ५.४८.३१ ॥
Ante las flechas volvió a acercarse, y Hanumān, hijo del Viento, saltó hacia arriba con ambas manos extendidas.
5.48.32
तावुभौ वेगसम्पन्नौ रणकर्मविशारदौ।
सर्वभूतमनोग्राहि चक्रतुर्युद्धमुत्तमम् ॥ ५.४८.३२ ॥
Aquellos dos, dotados de velocidad y diestros en las hazañas de la batalla, libraron un combate supremo que cautivaba la mente de todos los seres.
5.48.33
हनूमतो वेद न राक्षसोऽन्तरं
न मारुतिस्तस्य महात्मनोऽन्तरम्।
परस्परं निर्विषहौ बभूवतुः
समेत्य तौ देवसमानविक्रमौ ॥ ५.४८.३३ ॥
El rākṣasa no conoció la debilidad de Hanumān, ni el hijo del Viento conoció la debilidad de aquel magnánimo; al encontrarse, los dos, de valor igual al de los dioses, no pudieron vencerse mutuamente.
5.48.34
ततस्तु लक्ष्ये स विहन्यमाने
शरेष्वमोघेषु च सम्पतत्सु।
जगाम चिन्तां महतीं महात्मा
समाधिसंयोगसमाहितात्मा ॥ ५.४८.३४ ॥
Entonces, mientras su blanco era golpeado y las flechas infalibles caían sobre él, el magnánimo, con el ánimo sosegado por la unión de la concentración, cayó en profunda reflexión.
5.48.35
ततो मतिं राक्षसराजसूनु-
श्चकार तस्मिन् हरिवीरमुख्ये।
अवध्यतां तस्य कपेः समीक्ष्य
कथं निगच्छेदिति निग्रहार्थम् ॥ ५.४८.३५ ॥
Entonces el hijo del rey de los rākṣasas formó su propósito respecto a aquel principal de los héroes monos. Viendo que el mono no podía ser muerto, pensó cómo podría ser sometido.
5.48.36
ततः पैतामहं वीरः सोऽस्त्रमस्त्रविदां वरः।
संदधे सुमहातेजास्तं हरिप्रवरं प्रति ॥ ५.४८.३६ ॥
Entonces aquel héroe, el mejor entre los conocedores de las armas, de gran esplendor, aplicó el arma de Brahmā contra aquel principal de los monos.
5.48.37
अवध्योऽयमिति ज्ञात्वा तमस्त्रेणास्त्रतत्त्ववित्।
निजग्राह महाबाहुं मारुतात्मजमिन्द्रजित् ॥ ५.४८.३७ ॥
Sabiendo que éste no podía ser muerto, Indrajit, conocedor de la esencia de las armas, apresó con el arma a aquel de brazos poderosos, hijo del Viento.
5.48.38
तेन बद्धस्ततोऽस्त्रेण राक्षसेन स वानरः।
अभवन्निर्विचेष्टश्च पपात च महीतले ॥ ५.४८.३८ ॥
Atado por aquella arma del rākṣasa, el mono quedó inmóvil y cayó al suelo.
5.48.39
ततोऽथ बुद्ध्वा स तदस्त्रबन्धं
प्रभोः प्रभावाद् विगताल्पवेगः।
पितामहानुग्रहमात्मनश्च
विचिन्तयामास हरिप्रवीरः ॥ ५.४८.३९ ॥
Entonces aquel héroe entre los monos comprendió la atadura de aquella arma. Por el poder de su señor, su velocidad había disminuido, y reflexionó sobre la gracia de Brahmā y sobre su propia condición.
5.48.40
ततः स्वायम्भुवैर्मन्त्रैर्ब्रह्मास्त्रं चाभिमन्त्रितम्।
हनूमांश्चिन्तयामास वरदानं पितामहात् ॥ ५.४८.४० ॥
Entonces Hanumān reflexionó sobre el arma de Brahmā, consagrada con los mantras de Svayambhū, y sobre el don que había recibido del abuelo.
5.48.41
न मेऽस्य बन्धस्य च शक्तिरस्ति
विमोक्षणे लोकगुरोः प्रभावात्।
इत्येवमेवं विहितोऽस्त्रबन्धो
मयाऽऽत्मयोनेरनुवर्तितव्यः ॥ ५.४८.४१ ॥
No tengo poder para aflojar esta ligadura; solo se liberará por el poder del maestro de los mundos. Así pues, esta atadura de arma, dispuesta de este modo, debo acatarla como mandato del nacido de sí mismo.
5.48.42
स वीर्यमस्त्रस्य कपिर्विचार्य
पितामहानुग्रहमात्मनश्च।
विमोक्षशक्तिं परिचिन्तयित्वा
पितामहाज्ञामनुवर्तते स्म ॥ ५.४८.४२ ॥
Aquel mono, considerando el poder del arma, la gracia del abuelo y su propia situación, y reflexionando sobre el poder de liberación, obedeció el mandato del abuelo.
5.48.43
अस्त्रेणापि हि बद्धस्य भयं मम न जायते।
पितामहमहेन्द्राभ्यां रक्षितस्यानिलेन च ॥ ५.४८.४३ ॥
Incluso atado por el arma, no me invade el miedo, pues estoy protegido por el abuelo, el gran Indra y el dios del viento.
5.48.44
ग्रहणे चापि रक्षोभिर्महन्मे गुणदर्शनम्।
राक्षसेन्द्रेण संवादस्तस्माद् गृह्णन्तु मां परे ॥ ५.४८.४४ ॥
Incluso ser capturado por los rakshasas me ofrece una gran ventaja, pues me permitirá dialogar con el señor de los rakshasas. Que, pues, los enemigos me capturen.
5.48.45
स निश्चितार्थः परवीरहन्ता
समीक्ष्यकारी विनिवृत्तचेष्टः।
परैः प्रसह्याभिगतैर्निगृह्य
ननाद तैस्तैः परिभर्त्स्यमानः ॥ ५.४८.४५ ॥
Firme en su propósito, matador de héroes enemigos, quien actúa tras reflexionar, había cesado sus movimientos; capturado a la fuerza por los enemigos que se le acercaron, rugió mientras ellos lo amenazaban.
5.48.46
ततस्ते राक्षसा दृष्ट्वा विनिश्चेष्टमरिंदमम्।
बबन्धुः शणवल्कैश्च द्रुमचीरैश्च संहतैः ॥ ५.४८.४६ ॥
Entonces los rakshasas, viendo al domador de enemigos inmóvil, lo ataron firmemente con cuerdas de fibra de cáñamo y corteza de árboles.
5.48.47
स रोचयामास परैश्च बन्धं
प्रसह्य वीरैरभिगर्हणं च।
कौतूहलान्मां यदि राक्षसेन्द्रो
द्रष्टुं व्यवस्येदिति निश्चितार्थः ॥ ५.४८.४७ ॥
Aceptó la atadura hecha por otros y el reproche violento de los héroes, resuelto: si el señor de los rākṣasas, por curiosidad, desea verme, que así sea.
5.48.48
स बद्धस्तेन वल्केन विमुक्तोऽस्त्रेण वीर्यवान्।
अस्त्रबन्धः स चान्यं हि न बन्धमनुवर्तते ॥ ५.४८.४८ ॥
Atado por aquella cuerda de corteza, el poderoso fue liberado por el arma; la ligadura del arma no sigue a ninguna otra ligadura.
5.48.49
अथेन्द्रजित् तं द्रुमचीरबद्धं
विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम्।
विमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्ता-
मन्येन बद्धोऽप्यनुवर्ततेऽस्त्रम् ॥ ५.४८.४९ ॥
Entonces el héroe Indrajit, considerando al mejor de los monos atado con cuerdas de corteza, cayó en pensamientos sobre él, liberado por el arma: pues incluso atado por otro, el arma aún sigue su curso.
5.48.50
अहो महत् कर्म कृतं निरर्थं
न राक्षसैर्मन्त्रगतिर्विमृष्टा।
पुनश्च नास्त्रे विहतेऽस्त्रमन्यत्
प्रवर्तते संशयिताः स्म सर्वे ॥ ५.४८.५० ॥
¡Ay! Se hizo una gran hazaña, pero fue en vano; los rākṣasas no consideraron el curso del consejo. Cuando un arma falla, ninguna otra entra en acción; todos estamos en duda.
5.48.51
अस्त्रेण हनुमान् मुक्तो नात्मानमवबुध्यते।
कृष्यमाणस्तु रक्षोभिस्तैश्च बन्धैर्निपीडितः ॥ ५.४८.५१ ॥
Liberado por el arma, Hanumān no se percibía a sí mismo; arrastrado por los rākṣasas y atormentado por aquellas ligaduras.
5.48.52
हन्यमानस्ततः क्रूरै राक्षसैः कालमुष्टिभिः।
समीपं राक्षसेन्द्रस्य प्राकृष्यत स वानरः ॥ ५.४८.५२ ॥
Entonces, golpeado por los crueles rākṣasas con puños como la muerte, el mono fue arrastrado hasta la presencia del señor de los rākṣasas.
5.48.53
अथेन्द्रजित् तं प्रसमीक्ष्य मुक्त-
मस्त्रेण बद्धं द्रुमचीरसूत्रैः।
व्यदर्शयत् तत्र महाबलं तं
हरिप्रवीरं सगणाय राज्ञे ॥ ५.४८.५३ ॥
Entonces Indrajit, al ver al poderoso héroe de los monos, liberado del arma pero atado con cuerdas de corteza de árbol, se lo mostró allí al rey con su séquito.
5.48.54
तं मत्तमिव मातङ्गं बद्धं कपिवरोत्तमम्।
राक्षसा राक्षसेन्द्राय रावणाय न्यवेदयन् ॥ ५.४८.५४ ॥
Los rākṣasas informaron a Rāvaṇa, señor de los rākṣasas, de aquel mejor de los monos, atado como un elefante enloquecido.
5.48.56
कोऽयं कस्य कुतो वापि किं कार्यं कोऽभ्युपाश्रयः।
हन्यतां दह्यतां वापि भक्ष्यतामिति चापरे।
राक्षसास्तत्र संक्रुद्धाः परस्परमथाब्रुवन् ॥ ५.४८.५६ ॥
"¿Quién es este? ¿De quién es? ¿De dónde viene? ¿Cuál es su propósito? ¿Bajo quién se refugia?" Y otros dijeron: "Golpeadlo, quemadlo o devoradlo." Entonces los rākṣasas, enfurecidos, hablaron así entre sí.
5.48.57
अतीत्य मार्गं सहसा महात्मा
स तत्र रक्षोऽधिपपादमूले।
ददर्श राज्ञः परिचारवृद्धान्
गृहं महारत्नविभूषितं च ॥ ५.४८.५७ ॥
El magnánimo Hanumān, atravesando de pronto el camino, vio allí, a los pies del señor de los rākṣasas, a los ancianos sirvientes del rey y la morada adornada con grandes joyas.
5.48.58
स ददर्श महातेजा रावणः कपिसत्तमम्।
रक्षोभिर्विकृताकारैः कृष्यमाणमितस्ततः ॥ ५.४८.५८ ॥
Aquel radiante Rāvaṇa vio al mejor de los monos siendo arrastrado de un lado a otro por los rākṣasas de formas deformes.
5.48.59
राक्षसाधिपतिं चापि ददर्श कपिसत्तमः।
तेजोबलसमायुक्तं तपन्तमिव भास्करम् ॥ ५.४८.५९ ॥
El mejor de los monos vio también al señor de los rākṣasas, dotado de esplendor y poder, resplandeciendo como el sol.
5.48.60
स रोषसंवर्तितताम्रदृष्टि-
र्दशाननस्तं कपिमन्ववेक्ष्य।
अथोपविष्टान् कुलशीलवृद्धान्
समादिशत् तं प्रति मुख्यमन्त्रीन् ॥ ५.४८.६० ॥
Daśānana, con los ojos enrojecidos y girados por la ira, miró a aquel mono; luego ordenó a los principales ministros sentados allí, ancianos en linaje y conducta, que se ocuparan de él.
5.48.61
यथाक्रमं तैः स कपिश्च पृष्टः
कार्यार्थमर्थस्य च मूलमादौ।
निवेदयामास हरीश्वरस्य
दूतः सकाशादहमागतोऽस्मि ॥ ५.४८.६१ ॥
Cuando lo interrogaron en orden, el mono expuso desde el principio el propósito de la misión y la raíz del asunto: "He venido como mensajero del señor de los monos."