รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 5.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.48.1
ततस्तु रक्षोऽधिपतिर्महात्मा
हनूमताक्षे निहते कुमारे।
मनः समाधाय स देवकल्पं
समादिदेशेन्द्रजितं सरोषः ॥ ५.४८.१ ॥
ครั้นนั้น ราชาแห่งรากษสผู้ยิ่งใหญ่ในจิต เมื่ออักษะกุมารถูกหนุมานสังหารแล้ว ก็ตั้งใจให้มั่น แล้วด้วยความโกรธจึงสั่งอินทรชิตผู้เปรียบดั่งเทพ
5.48.2
त्वमस्त्रविच्छस्त्रभृतां वरिष्ठः
सुरासुराणामपि शोकदाता।
सुरेषु सेन्द्रेषु च दृष्टकर्मा
पितामहाराधनसंचितास्त्रः ॥ ५.४८.२ ॥
เจ้าเป็นผู้รู้อาวุธและประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถืออาวุธ เป็นผู้นำความโศกมาสู่แม้แต่เทวดาและอสูร ในหมู่เทวดารวมทั้งพระอินทร์ การกระทำของเจ้าเป็นที่ประจักษ์ เจ้าได้สั่งสมอาวุธไว้ด้วยการบูชาปู่พระพรหม
5.48.3
त्वदस्त्रबलमासाद्य ससुराः समरुद्गणाः।
न शेकुः समरे स्थातुं सुरेश्वरसमाश्रिताः ॥ ५.४८.३ ॥
เมื่อประสบกับพลังอาวุธของเจ้า แม้เหล่าเทวดาพร้อมด้วยหมู่มรุตก็ไม่อาจยืนหยัดในการรบได้ แม้จะได้พระอินทร์เป็นที่พึ่งอยู่แล้วก็ตาม
5.48.4
न कश्चित् त्रिषु लोकेषु संयुगे न गतश्रमः।
भुजवीर्याभिगुप्तश्च तपसा चाभिरक्षितः।
देशकालप्रधानश्च त्वमेव मतिसत्तमः ॥ ५.४८.४ ॥
ในสามโลกไม่มีผู้ใดในการสงครามที่ไม่เหน็ดเหนื่อย เจ้าผู้เดียวได้รับการคุ้มครองด้วยกำลังแขนและปกป้องด้วยตบะ เป็นผู้รู้กาลและเทศะ และเป็นผู้มีปัญญาประเสริฐที่สุด
5.48.5
न तेऽस्त्यशक्यं समरेषु कर्मणां
न तेऽस्त्यकार्यं मतिपूर्वमन्त्रणे।
न सोऽस्ति कश्चित् त्रिषु संग्रहेषु
न वेद यस्तेऽस्त्रबलं बलं च ॥ ५.४८.५ ॥
ในการรบไม่มีกิจใดที่เจ้าทำไม่ได้ ในการปรึกษาที่ประกอบด้วยปัญญาก็ไม่มีสิ่งใดที่เจ้าทำไม่ได้ ในบรรดาการชุมนุมทั้งสามโลกไม่มีผู้ใดที่ไม่รู้กำลังอาวุธและกำลังของเจ้า
5.48.6
ममानुरूपं तपसो बलं च ते
पराक्रमश्चास्त्रबलं च संयुगे।
न त्वां समासाद्य रणावमर्दे
मनः श्रमं गच्छति निश्चितार्थम् ॥ ५.४८.६ ॥
กำลังและพลังของข้าพเจ้าสมควรกับตบะและกำลังของเจ้า ความกล้าหาญและกำลังอาวุธของเจ้าในการรบก็เช่นกัน เมื่อได้พบเจ้าในความโกลาหลแห่งการรบ แม้ใจที่มั่นในจุดหมายก็ยังอ่อนล้า
5.48.7
निहताः किंकराः सर्वे जम्बुमाली च राक्षसः।
अमात्यपुत्रा वीराश्च पञ्च सेनाग्रगामिनः ॥ ५.४८.७ ॥
บริวารทั้งหมดถูกสังหารแล้ว และรากษสชื่อชัมพุมาลีก็เช่นกัน บุตรวีรบุรุษของอำมาตย์ และทั้งห้าที่เคยนำหน้ากองทัพ
5.48.8
बलानि सुसमृद्धानि साश्वनागरथानि च।
सहोदरस्ते दयितः कुमारोऽक्षश्च सूदितः।
न तु तेष्वेव मे सारो यस्त्वय्यरिनिषूदन ॥ ५.४८.८ ॥
กองทัพที่พร้อมเพรียงทั้งม้า ช้าง และรถศึกถูกทำลายแล้ว พี่น้องร่วมบิดาของเจ้า กุมารที่เจ้ารัก และอักษะก็ถูกสังหารแล้ว แต่ผู้ทำลายศัตรูเอ๋ย กำลังสำคัญของข้าพเจ้ามิได้อยู่ในสิ่งเหล่านั้น หากอยู่ที่เจ้า
5.48.9
इदं च दृष्ट्वा निहतं महद् बलं
कपेः प्रभावं च पराक्रमं च।
त्वमात्मनश्चापि निरीक्ष्य सारं
कुरुष्व वेगं स्वबलानुरूपम् ॥ ५.४८.९ ॥
เมื่อเห็นกองทัพใหญ่ถูกทำลาย และได้เห็นอำนาจและความกล้าหาญของวานร และเมื่อพิจารณาแก่นกำลังของตนเองด้วย ขอเจ้าจงลงมือด้วยความเร็วที่สมกับกำลังของตน
5.48.10
बलावमर्दस्त्वयि संनिकृष्टे
यथा गते शाम्यति शान्तशत्रौ।
तथा समीक्ष्यात्मबलं परं च
समारभस्वास्त्रभृतां वरिष्ठ ॥ ५.४८.१० ॥
เมื่อเจ้าเข้าใกล้ การกดขี่กองทัพจะสงบลงดุจเมื่อศัตรูถูกปราบแล้ว ดังนั้น ขอเจ้าจงพิจารณากำลังของตนและของข้าศึกให้ถ่องแท้ แล้วเริ่มกิจเถิด ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถืออาวุธ
5.48.11
न वीर सेना गणशो च्यवन्ति
न वज्रमादाय विशालसारम्।
न मारुतस्यास्ति गतिप्रमाणं
न चाग्निकल्पः करणेन हन्तुम् ॥ ५.४८.११ ॥
วีรบุรุษ กองทัพย่อมไม่หวั่นไหวเป็นหมู่ก็หามิได้ แม้เมื่อผู้ใดถือสายฟ้าอันมีพลังมหาศาล ความเร็วของมารุตก็ไม่มีประมาณ และไม่มีวิธีใดเหมือนไฟที่จะสังหารท่านได้
5.48.12
तमेवमर्थं प्रसमीक्ष्य सम्यक्
स्वकर्मसाम्याद्धि समाहितात्मा।
स्मरंश्च दिव्यं धनुषोऽस्य वीर्यं
व्रजाक्षतं कर्म समारभस्व ॥ ५.४८.१२ ॥
เมื่อพิจารณาเรื่องนี้โดยถ่องแท้แล้ว ด้วยจิตที่สงบมั่นเพราะน้ำหนักเท่ากันของหน้าที่ของตน และระลึกถึงพลังอันศักดิ์สิทธิ์ของธนูนี้ ขอเจ้าจงเริ่มกิจที่ศัตรูไม่อาจทำอันตรายได้เถิด
5.48.13
न खल्वियं मतिश्रेष्ठ यत्त्वां सम्प्रेषयाम्यहम्।
इयं च राजधर्माणां क्षत्रस्य च मतिर्मता ॥ ५.४८.१३ ॥
โอ ผู้ประเสริฐในปัญญา การที่ข้าพเจ้าส่งเจ้าไปนั้นมิใช่สิ่งที่ไม่เหมาะสม นี่คือปัญญาที่ถือว่าสมควรกับหน้าที่ของกษัตริย์และจิตของนักรบ
5.48.14
नानाशस्त्रेषु संग्रामे वैशारद्यमरिंदम।
अवश्यमेव बोद्धव्यं काम्यश्च विजयो रणे ॥ ५.४८.१४ ॥
โอ ผู้ปราบศัตรู ในการสงครามต้องรู้ความชำนาญในอาวุธหลายชนิดอย่างแน่นอน และชัยชนะในการรบเป็นสิ่งที่ควรปรารถนา
5.48.15
ततः पितुस्तद्वचनं निशम्य
प्रदक्षिणं दक्षसुतप्रभावः।
चकार भर्तारमतित्वरेण
रणाय वीरः प्रतिपन्नबुद्धिः ॥ ५.४८.१५ ॥
ครั้นนั้น เมื่อได้ฟังคำของบิดา วีรบุรุษผู้มีอานุภาพดุจบุตรของท้าวทักษะ ก็เดินเวียนรอบเจ้านายอย่างนอบน้อม และรีบเร่งยิ่งนัก มีจิตตั้งมั่นพร้อมสำหรับการรบ
5.48.16
ततस्तैः स्वगणैरिष्टैरिन्द्रजित् प्रतिपूजितः।
युद्धोद्धतकृतोत्साहः संग्रामं सम्प्रपद्यत ॥ ५.४८.१६ ॥
ครั้นนั้น อินทรชิตได้รับการยกย่องจากบริวารผู้เป็นที่รักของตน เต็มด้วยความกระตือรือร้นอย่างรุนแรงสำหรับการรบ จึงเข้าสู่สนามรบ
5.48.17
श्रीमान् पद्मविशालाक्षो राक्षसाधिपतेः सुतः।
निर्जगाम महातेजाः समुद्र इव पर्वणि ॥ ५.४८.१७ ॥
โอรสของจอมรากษสผู้รุ่งโรจน์ มีดวงตากว้างดุจดอกบัว มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ได้ออกไปดุจมหาสมุทรในวันจันทร์เพ็ญ
5.48.18
स पक्षिराजोपमतुल्यवेगै-
र्व्याघ्रैश्चतुर्भिः स तु तीक्ष्णदंष्ट्रैः।
रथं समायुक्तमसह्यवेगः
समारुरोहेन्द्रजिदिन्द्रकल्पः ॥ ५.४८.१८ ॥
อินทรชิตผู้เปรียบดั่งพระอินทร์ มีความเร็วที่ไม่อาจต้านทาน ได้ขึ้นรถศึกที่เทียมด้วยเสือสี่ตัว ซึ่งมีเขี้ยวคมและวิ่งเร็วเทียบเท่าจอมนก
5.48.19
स रथी धन्विनां श्रेष्ठः शस्त्रज्ञोऽस्त्रविदां वरः।
रथेनाभिययौ क्षिप्रं हनूमान् यत्र सोऽभवत् ॥ ५.४८.१९ ॥
ผู้เป็นนายรถ ประเสริฐที่สุดในหมู่นักธนู ผู้รู้อาวุธ และยอดเยี่ยมในหมู่ผู้ชำนาญในการยิงอาวุธ ได้ขับรถศึกไปอย่างรวดเร็วยังที่ที่หนุมานอยู่
5.48.20
स तस्य रथनिर्घोषं ज्यास्वनं कार्मुकस्य च।
निशम्य हरिवीरोऽसौ सम्प्रहृष्टतरोऽभवत् ॥ ५.४८.२० ॥
เมื่อได้ยินเสียงกึกก้องของรถศึกและเสียงสายธนูของเขา วีรวานรผู้นั้นก็ยิ่งเบิกบานใจมากขึ้นไปอีก
5.48.21
इन्द्रजिच्चापमादाय शितशल्यांश्च सायकान्।
हनूमन्तमभिप्रेत्य जगाम रणपण्डितः ॥ ५.४८.२१ ॥
อินทรชิตผู้ชำนาญการรบ หยิบคันธนูและลูกศรปลายคมขึ้นมา หมายตาหนุมาน แล้วเคลื่อนเข้าไป
5.48.22
तस्मिंस्ततः संयति जातहर्षे
रणाय निर्गच्छति बाणपाणौ।
दिशश्च सर्वाः कलुषा बभूवु-
र्मृगाश्च रौद्रा बहुधा विनेदुः ॥ ५.४८.२२ ॥
เมื่อเขาออกไปสู่สงครามพร้อมลูกศรในมือ ด้วยความกระหายการรบ ทิศทั้งปวงก็พลันขุ่นมัว และสัตว์ร้ายก็ร้องดังขึ้นหลายอย่าง
5.48.23
समागतास्तत्र तु नागयक्षा
महर्षयश्चक्रचराश्च सिद्धाः।
नभः समावृत्य च पक्षिसङ्घा
विनेदुरुच्चैः परमप्रहृष्टाः ॥ ५.४८.२३ ॥
ณ ที่นั้น นาค ยักษ์ มหาฤๅษี เทพผู้โคจรในวงล้อ และสิทธาทั้งหลายได้มาประชุมกัน ฝูงนกก็บินบดบังท้องฟ้าและร้องเสียงดังลั่น ด้วยความปีติยินดียิ่ง
5.48.24
आयान्तं स रथं दृष्ट्वा तूर्णमिन्द्रध्वजं कपिः।
ननाद च महानादं व्यवर्धत च वेगवान् ॥ ५.४८.२४ ॥
เมื่อเห็นรถศึกแล่นมาอย่างรวดเร็วดุจธงของพระอินทร์ ลิงตัวนั้นก็คำรามเสียงกึกก้อง และเติบใหญ่ขึ้น เต็มไปด้วยพละกำลังและความเร็ว
5.48.25
इन्द्रजित् स रथं दिव्यमाश्रितश्चित्रकार्मुकः।
धनुर्विस्फारयामास तडिदूर्जितनिःस्वनम् ॥ ५.४८.२५ ॥
อินทรชิตผู้ประทับบนรถทิพย์ ถือคันธนูอันงดงาม ก็ดีดสายธนูให้ดังสนั่นดุจสายฟ้า
5.48.26
ततः समेतावतितीक्ष्णवेगौ
महाबलौ तौ रणनिर्विशङ्कौ।
कपिश्च रक्षोऽधिपतेस्तनूजः
सुरासुरेन्द्राविव बद्धवैरौ ॥ ५.४८.२६ ॥
แล้วทั้งสองก็เผชิญหน้ากัน ทั้งผู้มีความเร็วอันเฉียบคม ทั้งผู้มีกำลังมหาศาลและไม่เกรงกลัวในสนามรบ ลิงตัวนั้นกับโอรสของเจ้าแห่งรากษส ดุจเทพและอสุรผู้เป็นใหญ่ที่ผูกเวรกันไว้
5.48.27
स तस्य वीरस्य महारथस्य
धनुष्मतः संयति सम्मतस्य।
शरप्रवेगं व्यहनत् प्रवृद्ध-
श्चचार मार्गे पितुरप्रमेयः ॥ ५.४८.२७ ॥
อินทรชิตได้สกัดแรงพุ่งของลูกศรจากนักรบผู้กล้า ผู้ขับรถศึกยิ่งใหญ่ ผู้ถือธนู และผู้เป็นที่นับถือในการรบนั้น ส่วนหนุมานผู้เติบใหญ่จนหาประมาณมิได้ ก็เคลื่อนไหวไปมาบนเส้นทางของบิดา
5.48.28
ततः शरानायततीक्ष्णशल्यान्
सुपत्रिणः काञ्चनचित्रपुङ्खान्।
मुमोच वीरः परवीरहन्ता
सुसंततान् वज्रसमानवेगान् ॥ ५.४८.२८ ॥
แล้วนักรบผู้กล้า ผู้สังหารวีรบุรุษฝ่ายข้าศึก ก็ปล่อยลูกศรออกมาอย่างถี่ยิบ มีปลายแหลมคม ขนนกงาม มีปลายทองเป็นลวดลาย และมีความเร็วดุจสายฟ้าฟาด
5.48.29
ततः स तत्स्यन्दननिःस्वनं च
मृदङ्गभेरीपटहस्वनं च।
विकृष्यमाणस्य च कार्मुकस्य
निशम्य घोषं पुनरुत्पपात ॥ ५.४८.२९ ॥
ครั้นได้ยินเสียงกึกก้องของรถศึก เสียงกลองมฤทังคะ เสียงกลองเภรีและปฏหะ รวมทั้งเสียงสายธนูที่ถูกดึงออกไป หนุมานก็กระโดดขึ้นอีกครั้ง
5.48.30
शराणामन्तरेष्वाशु व्यावर्तत महाकपिः।
हरिस्तस्याभिलक्ष्यस्य मोक्षयँल्लक्ष्यसंग्रहम् ॥ ५.४८.३० ॥
มหาวานรหลบเลี่ยงไปอย่างรวดเร็วท่ามกลางช่องว่างระหว่างลูกศร หลีกพ้นจากการที่ลูกศรมาจับเป้าหมาย
5.48.31
शराणामग्रतस्तस्य पुनः समभिवर्तत।
प्रसार्य हस्तौ हनुमानुत्पपातानिलात्मजः ॥ ५.४८.३१ ॥
แล้วหนุมาน โอรสแห่งพระวายุ ก็พุ่งเข้าหาลูกศรของเขาอีกครั้ง กระโดดขึ้นพร้อมกางแขนทั้งสองออก
5.48.32
तावुभौ वेगसम्पन्नौ रणकर्मविशारदौ।
सर्वभूतमनोग्राहि चक्रतुर्युद्धमुत्तमम् ॥ ५.४८.३२ ॥
ทั้งสองผู้มีความเร็วและชำนาญในการรบ ได้ทำสงครามอันยอดเยี่ยม ที่สะกดจิตใจของสรรพสัตว์ทั้งปวง
5.48.33
हनूमतो वेद न राक्षसोऽन्तरं
न मारुतिस्तस्य महात्मनोऽन्तरम्।
परस्परं निर्विषहौ बभूवतुः
समेत्य तौ देवसमानविक्रमौ ॥ ५.४८.३३ ॥
รากษสมิได้รู้จุดอ่อนของหนุมาน และโอรสของพระวายุก็มิได้รู้จุดอ่อนของผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีจิตใจประเสริฐนั้น เมื่อเผชิญหน้ากัน ทั้งสองผู้มีความกล้าหาญเทียบเท่าเทวดา ก็มิอาจข่มกันและกันได้
5.48.34
ततस्तु लक्ष्ये स विहन्यमाने
शरेष्वमोघेषु च सम्पतत्सु।
जगाम चिन्तां महतीं महात्मा
समाधिसंयोगसमाहितात्मा ॥ ५.४८.३४ ॥
ครั้นเป้าหมายของเขาถูกโจมตีและลูกศรที่ไม่พลาดเป้าพุ่งเข้ามา ผู้มีจิตใจประเสริฐนั้น จิตตั้งมั่นด้วยการรวมตัวแห่งสมาธิ จึงเข้าสู่ความครุ่นคิดอย่างลึกซึ้ง
5.48.35
ततो मतिं राक्षसराजसूनु-
श्चकार तस्मिन् हरिवीरमुख्ये।
अवध्यतां तस्य कपेः समीक्ष्य
कथं निगच्छेदिति निग्रहार्थम् ॥ ५.४८.३५ ॥
ครั้งนั้น โอรสของกษัตริย์รากษสได้ตัดสินใจต่อวานรผู้เป็นยอดวีรบุรุษนั้น เมื่อเห็นว่าลิงตัวนั้นไม่อาจถูกฆ่าได้ เขาจึงคิดหาวิธีที่จะจับกุมไว้
5.48.36
ततः पैतामहं वीरः सोऽस्त्रमस्त्रविदां वरः।
संदधे सुमहातेजास्तं हरिप्रवरं प्रति ॥ ५.४८.३६ ॥
ครั้งนั้น วีรบุรุษผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้อาวุธ ผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ได้ร่ายพรหมาสตร์พุ่งไปยังวานรผู้ประเสริฐนั้น
5.48.37
अवध्योऽयमिति ज्ञात्वा तमस्त्रेणास्त्रतत्त्ववित्।
निजग्राह महाबाहुं मारुतात्मजमिन्द्रजित् ॥ ५.४८.३७ ॥
อินทรชิตผู้รู้แก่นแท้ของอาวุธ รู้ว่าผู้นี้ไม่อาจถูกฆ่าได้ จึงใช้อาวุธนั้นจับกุมโอรสของพระวายุผู้มีแขนอันทรงพลังไว้
5.48.38
तेन बद्धस्ततोऽस्त्रेण राक्षसेन स वानरः।
अभवन्निर्विचेष्टश्च पपात च महीतले ॥ ५.४८.३८ ॥
เมื่อถูกพรหมาสตร์ของรากษสผูกไว้ วานรนั้นก็ไม่อาจขยับเขยื้อน และล้มลงบนพื้นดิน
5.48.39
ततोऽथ बुद्ध्वा स तदस्त्रबन्धं
प्रभोः प्रभावाद् विगताल्पवेगः।
पितामहानुग्रहमात्मनश्च
विचिन्तयामास हरिप्रवीरः ॥ ५.४८.३९ ॥
ครั้งนั้น วีรวานรผู้ประเสริฐก็รู้ถึงการผูกมัดด้วยอาวุธนั้น ด้วยอำนาจของเจ้านายของตน ความเร็วของเขาจึงลดน้อยลง เขาจึงครุ่นคิดถึงพระกรุณาของพระพรหม และถึงสภาพของตนเอง
5.48.40
ततः स्वायम्भुवैर्मन्त्रैर्ब्रह्मास्त्रं चाभिमन्त्रितम्।
हनूमांश्चिन्तयामास वरदानं पितामहात् ॥ ५.४८.४० ॥
ครั้นนั้น หนุมานได้ครุ่นคิดถึงพรหมาสตร์ ที่ถูกเสกด้วยมนตร์ของพระสวยัมภู และถึงพรที่ได้รับจากปู่คือพระพรหม
5.48.41
न मेऽस्य बन्धस्य च शक्तिरस्ति
विमोक्षणे लोकगुरोः प्रभावात्।
इत्येवमेवं विहितोऽस्त्रबन्धो
मयाऽऽत्मयोनेरनुवर्तितव्यः ॥ ५.४८.४१ ॥
ข้าพเจ้าไม่มีอำนาจจะแก้ความผูกมัดนี้ได้ จะปลดออกได้ก็ด้วยอานุภาพของครูแห่งโลกทั้งหลายเท่านั้น ดังนั้น ข้าพเจ้าต้องเชื่อฟังบ่วงอาวุธที่ถูกกำหนดไว้เช่นนี้ ตามบัญชาของผู้เกิดเองจากตนเอง
5.48.42
स वीर्यमस्त्रस्य कपिर्विचार्य
पितामहानुग्रहमात्मनश्च।
विमोक्षशक्तिं परिचिन्तयित्वा
पितामहाज्ञामनुवर्तते स्म ॥ ५.४८.४२ ॥
พญาวานรนั้นพิจารณาอานุภาพของอาวุธ พระกรุณาของปู่พรหม และสภาพของตน ครั้นไตร่ตรองถึงอำนาจในการปลดปล่อยแล้ว ก็เชื่อฟังบัญชาของปู่พรหม
5.48.43
अस्त्रेणापि हि बद्धस्य भयं मम न जायते।
पितामहमहेन्द्राभ्यां रक्षितस्यानिलेन च ॥ ५.४८.४३ ॥
แม้ถูกผูกด้วยอาวุธ ความกลัวก็ไม่เกิดแก่ข้าพเจ้า เพราะข้าพเจ้าได้รับการคุ้มครองจากปู่พรหม จากพระอินทร์ผู้ยิ่งใหญ่ และจากพระวายุ
5.48.44
ग्रहणे चापि रक्षोभिर्महन्मे गुणदर्शनम्।
राक्षसेन्द्रेण संवादस्तस्माद् गृह्णन्तु मां परे ॥ ५.४८.४४ ॥
แม้ถูกจับโดยรากษส ข้าพเจ้าก็เห็นคุณประโยชน์ใหญ่หลวง เพราะจะได้สนทนากับจอมรากษส เหตุนั้น ขอให้ศัตรูจับข้าพเจ้าไปเถิด
5.48.45
स निश्चितार्थः परवीरहन्ता
समीक्ष्यकारी विनिवृत्तचेष्टः।
परैः प्रसह्याभिगतैर्निगृह्य
ननाद तैस्तैः परिभर्त्स्यमानः ॥ ५.४८.४५ ॥
ท่านผู้มั่นคงในจุดหมาย เป็นผู้ปราบวีรบุรุษฝ่ายศัตรู คิดการด้วยความรอบคอบ หยุดการเคลื่อนไหว ถูกศัตรูที่เข้ามาจับกุมด้วยกำลัง และถูกข่มขู่ต่างๆ นานา จึงคำรามออกมา
5.48.46
ततस्ते राक्षसा दृष्ट्वा विनिश्चेष्टमरिंदमम्।
बबन्धुः शणवल्कैश्च द्रुमचीरैश्च संहतैः ॥ ५.४८.४६ ॥
ครั้นนั้น รากษสทั้งหลายเห็นศัตรูผู้ปราบปรามข้าศึกนิ่งไม่ไหวติง จึงมัดท่านแน่นด้วยเชือกป่านและเปลือกไม้
5.48.47
स रोचयामास परैश्च बन्धं
प्रसह्य वीरैरभिगर्हणं च।
कौतूहलान्मां यदि राक्षसेन्द्रो
द्रष्टुं व्यवस्येदिति निश्चितार्थः ॥ ५.४८.४७ ॥
ท่านยอมรับการถูกมัดโดยศัตรู และการถูกวีรบุรุษตำหนิด้วยกำลัง พร้อมตั้งใจว่า หากจอมรากษสอยากจะเห็นข้าพเจ้าด้วยความอยากรู้อยากเห็น ก็จงเป็นไปเถิด
5.48.48
स बद्धस्तेन वल्केन विमुक्तोऽस्त्रेण वीर्यवान्।
अस्त्रबन्धः स चान्यं हि न बन्धमनुवर्तते ॥ ५.४८.४८ ॥
วีรบุรุษผู้มีกำลังนั้นถูกมัดด้วยเชือกเปลือกไม้ แต่ก็ได้รับการปลดปล่อยด้วยอาวุธ ความผูกมัดของอาวุธไม่ตามติดความผูกมัดอื่นใดเลย
5.48.49
अथेन्द्रजित् तं द्रुमचीरबद्धं
विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम्।
विमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्ता-
मन्येन बद्धोऽप्यनुवर्ततेऽस्त्रम् ॥ ५.४८.४९ ॥
ครั้นนั้น อินทรชิตผู้เป็นวีร เห็นวานรผู้ประเสริฐสุดถูกมัดด้วยเชือกเปลือกไม้ ก็ครุ่นคิดถึงเขาซึ่งถูกปลดด้วยอาวุธ เพราะแม้ถูกมัดด้วยสิ่งอื่น อาวุธก็ยังคงดำเนินไปตามวิถีของมัน
5.48.50
अहो महत् कर्म कृतं निरर्थं
न राक्षसैर्मन्त्रगतिर्विमृष्टा।
पुनश्च नास्त्रे विहतेऽस्त्रमन्यत्
प्रवर्तते संशयिताः स्म सर्वे ॥ ५.४८.५० ॥
ทุกข์ใจนัก การใหญ่โตได้ทำไปแล้วแต่สูญเปล่า รากษสทั้งหลายมิได้ไตร่ตรองทิศทางของคำปรึกษา เมื่ออาวุธหนึ่งล้มเหลว อาวุธอื่นก็ไม่เข้ามาแทนที่ พวกเราทั้งหมดจึงอยู่ในความสงสัย
5.48.51
अस्त्रेण हनुमान् मुक्तो नात्मानमवबुध्यते।
कृष्यमाणस्तु रक्षोभिस्तैश्च बन्धैर्निपीडितः ॥ ५.४८.५१ ॥
หนุมานถูกอาวุธปลดปล่อยแล้ว แต่ก็ไม่รู้สึกถึงตนเอง ถูกรากษสลากไปและถูกทรมานด้วยเชือกเหล่านั้น
5.48.52
हन्यमानस्ततः क्रूरै राक्षसैः कालमुष्टिभिः।
समीपं राक्षसेन्द्रस्य प्राकृष्यत स वानरः ॥ ५.४८.५२ ॥
ครั้นนั้น วานรนั้นถูกรากษสโหดร้ายที่มีกำปั้นดุจความตายต่อยตี ก็ถูกลากไปใกล้จอมรากษส
5.48.53
अथेन्द्रजित् तं प्रसमीक्ष्य मुक्त-
मस्त्रेण बद्धं द्रुमचीरसूत्रैः।
व्यदर्शयत् तत्र महाबलं तं
हरिप्रवीरं सगणाय राज्ञे ॥ ५.४८.५३ ॥
ครั้นนั้น อินทรชิตเห็นวีรวานรผู้มีพลังมหาศาลนั้น ซึ่งหลุดจากอาวุธแต่ยังถูกมัดด้วยเชือกเปลือกไม้ จึงแสดงให้พระราชาพร้อมบริวารดูที่นั่น
5.48.54
तं मत्तमिव मातङ्गं बद्धं कपिवरोत्तमम्।
राक्षसा राक्षसेन्द्राय रावणाय न्यवेदयन् ॥ ५.४८.५४ ॥
รากษสทั้งหลายทูลรายงานแก่จอมรากษสคือทศกัณฐ์ถึงวานรผู้ประเสริฐสุดในหมู่วานรนั้น ซึ่งถูกมัดอยู่ดุจช้างตกมัน
5.48.56
कोऽयं कस्य कुतो वापि किं कार्यं कोऽभ्युपाश्रयः।
हन्यतां दह्यतां वापि भक्ष्यतामिति चापरे।
राक्षसास्तत्र संक्रुद्धाः परस्परमथाब्रुवन् ॥ ५.४८.५६ ॥
"ผู้นี้คือใคร เป็นของใคร มาจากที่ใด มีกิจอะไร พึ่งพิงใคร" และอีกพวกหนึ่งกล่าวว่า "จงฆ่ามัน เผามัน หรือกินมันเสีย" รากษสทั้งหลายที่นั่นโกรธจัด จึงพูดกันเองอย่างนั้น
5.48.57
अतीत्य मार्गं सहसा महात्मा
स तत्र रक्षोऽधिपपादमूले।
ददर्श राज्ञः परिचारवृद्धान्
गृहं महारत्नविभूषितं च ॥ ५.४८.५७ ॥
พระหนุมานผู้ยิ่งใหญ่ ก้าวพ้นทางไปโดยฉับพลัน เห็นที่นั่น ณ ใต้พระบาทของจอมรากษส เหล่าข้าราชบริพารผู้อาวุโสของพระราชา และพระตำหนักที่ประดับด้วยรัตนะอันยิ่งใหญ่
5.48.58
स ददर्श महातेजा रावणः कपिसत्तमम्।
रक्षोभिर्विकृताकारैः कृष्यमाणमितस्ततः ॥ ५.४८.५८ ॥
ทศกัณฐ์ผู้มีเดชรุ่งโรจน์ เห็นวานรผู้ประเสริฐสุดถูกรากษสที่มีรูปร่างบิดเบี้ยวลากไปมาที่นั่นที่นี่
5.48.59
राक्षसाधिपतिं चापि ददर्श कपिसत्तमः।
तेजोबलसमायुक्तं तपन्तमिव भास्करम् ॥ ५.४८.५९ ॥
วานรผู้ประเสริฐสุดก็เห็นจอมรากษสซึ่งประกอบด้วยรัศมีและกำลัง รุ่งโรจน์ดุจพระอาทิตย์
5.48.60
स रोषसंवर्तितताम्रदृष्टि-
र्दशाननस्तं कपिमन्ववेक्ष्य।
अथोपविष्टान् कुलशीलवृद्धान्
समादिशत् तं प्रति मुख्यमन्त्रीन् ॥ ५.४८.६० ॥
ทศกัณฐ์มีตาแดงกล่ำด้วยความโกรธ มองดูวานรนั้น แล้วจึงสั่งเหล่าอำมาตย์ผู้ใหญ่ผู้มีตระกูลและความประพฤติดี ซึ่งนั่งอยู่ที่นั่น ให้จัดการเรื่องของวานรนั้น
5.48.61
यथाक्रमं तैः स कपिश्च पृष्टः
कार्यार्थमर्थस्य च मूलमादौ।
निवेदयामास हरीश्वरस्य
दूतः सकाशादहमागतोऽस्मि ॥ ५.४८.६१ ॥
เมื่อเหล่าอำมาตย์ไต่ถามตามลำดับ วานรนั้นก็แจ้งตั้งแต่ต้นถึงเป้าหมายของภารกิจและต้นเหตุของเรื่องว่า "ข้าพเจ้ามาในฐานะทูตจากจอมวานร"