વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.49.1
ततः स कर्मणा तस्य विस्मितो भीमविक्रमः।
हनूमान् क्रोधताम्राक्षो रक्षोऽधिपमवैक्षत ॥ ५.४९.१ ॥
ત્યારે તેના કર્મથી વિસ્મિત, ભયંકર પરાક્રમી હનુમાને ક્રોધથી લાલ નેત્રોવાળા રાક્ષસાધિપતિ તરફ જોયું.
5.49.2
भ्राजमानं महार्हेण काञ्चनेन विराजता।
मुक्ताजालवृतेनाथ मुकुटेन महाद्युतिम् ॥ ५.४९.२ ॥
મૂલ્યવાન સોનાથી ચમકતો, મોતીની જાળીથી ઢંકાયેલા મુગટથી શોભતો મહા તેજસ્વી.
5.49.3
वज्रसंयोगसंयुक्तैर्महार्हमणिविग्रहैः।
हैमैराभरणैश्चित्रैर्मनसेव प्रकल्पितैः ॥ ५.४९.३ ॥
હીરાના જડતરવાળા, મહામૂલ્ય રત્નોના આકારવાળા, સોનાના વિચિત્ર આભૂષણો, જાણે મનથી જ રચ્યા હોય.
5.49.4
महार्हक्षौमसंवीतं रक्तचन्दनरूषितम्।
स्वनुलिप्तं विचित्राभिर्विविधाभिश्च भक्तिभिः ॥ ५.४९.४ ॥
મહામૂલ્ય રેશમી વસ્ત્ર પહેરેલો, રક્ત ચંદનથી લેપાયેલો, વિવિધ વિચિત્ર ભાતોથી સુંદર શણગારેલો.
5.49.5
विचित्रं दर्शनीयैश्च रक्ताक्षैर्भीमदर्शनैः।
दीप्ततीक्ष्णमहादंष्ट्रं प्रलम्बं दशनच्छदैः ॥ ५.४९.५ ॥
વિચિત્ર અને જોવા યોગ્ય, લાલ નેત્રોવાળો, ભયાનક દેખાવવાળો, ચમકતા તીક્ષ્ણ મોટા દાંતવાળો, દાંતને ઢાંકતા લટકતા હોઠવાળો.
5.49.6
शिरोभिर्दशभिर्वीरो भ्राजमानं महौजसम्।
नानाव्यालसमाकीर्णैः शिखरैरिव मन्दरम् ॥ ५.४९.६ ॥
દસ મસ્તકોથી ઝળહળતો એ વીર મહાશક્તિશાળી; અનેક હિંસક પ્રાણીઓથી ભરેલા શિખરોવાળા મંદર પર્વત જેવો.
5.49.7
नीलाञ्जनचयप्रख्यं हारेणोरसि राजता।
पूर्णचन्द्राभवक्त्रेण सबालार्कमिवाम्बुदम् ॥ ५.४९.७ ॥
નીલા અંજનના ઢગલા જેવો, છાતી પર હારથી ચમકતો, પૂર્ણચંદ્ર જેવા મુખવાળો, જાણે ઉગતા સૂર્ય સાથેનો મેઘ.
5.49.8
बाहुभिर्बद्धकेयूरैश्चन्दनोत्तमरूषितैः।
भ्राजमानाङ्गदैर्भीमैः पञ्चशीर्षैरिवोरगैः ॥ ५.४९.८ ॥
બાજુબંધ બાંધેલા બાહુઓ વડે, ઉત્તમ ચંદનથી લેપાયેલા, ચમકતા અંગદોથી યુક્ત, પાંચ ફણાવાળા ભયંકર સર્પો જેવા.
5.49.9
महति स्फाटिके चित्रे रत्नसंयोगचित्रिते।
उत्तमास्तरणास्तीर्णे सूपविष्टं वरासने ॥ ५.४९.९ ॥
મોટા સ્ફટિકના, વિચિત્ર, રત્નજડિત, ઉત્તમ પાથરણાંથી પથરાયેલા શ્રેષ્ઠ આસન પર તે સારી રીતે બેઠો હતો.
5.49.10
अलंकृताभिरत्यर्थं प्रमदाभिः समन्ततः।
वालव्यजनहस्ताभिरारात्समुपसेवितम् ॥ ५.४९.१० ॥
ચોતરફ અત્યંત અલંકૃત સ્ત્રીઓ, હાથમાં ચામર લઈને, નજીક રહીને સેવા કરી રહી હતી.
5.49.11
दुर्धरेण प्रहस्तेन महापार्श्वेन रक्षसा।
मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैर्निकुम्भेन च मन्त्रिणा ॥ ५.४९.११ ॥
દુર્ધર, પ્રહસ્ત, મહાપાર્શ્વ નામના રાક્ષસો સાથે, મંત્રતત્ત્વ જાણનારા મંત્રીઓ સાથે, અને મંત્રી નિકુંભ સાથે.
5.49.12
उपोपविष्टं रक्षोभिश्चतुर्भिर्बलदर्पितम्।
कृत्स्नं परिवृतं लोकं चतुर्भिरिव सागरैः ॥ ५.४९.१२ ॥
ચારે તરફ બેઠેલા ચાર રાક્ષસો વડે, બળના અભિમાનથી ફુલાયેલો, સમગ્ર લોકને ઘેરતા ચાર સાગરો જેવો તે દેખાતો હતો.
5.49.13
मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैरन्यैश्च शुभदर्शिभिः।
आश्वास्यमानं सचिवैः सुरैरिव सुरेश्वरम् ॥ ५.४९.१३ ॥
મંત્રતત્ત્વ જાણનારા મંત્રીઓ અને શુભ જોનારા અન્ય લોકો દ્વારા આશ્વાસન પામતો તે, દેવોથી ઘેરાયેલા સુરેશ્વર જેવો લાગતો હતો.
5.49.14
अपश्यद् राक्षसपतिं हनूमानतितेजसम्।
वेष्टितं मेरुशिखरे सतोयमिव तोयदम् ॥ ५.४९.१४ ॥
અતિ તેજસ્વી રાક્ષસપતિને હનુમાને જોયો; મેરુશિખર પર ઘેરાયેલા જળભર્યા મેઘ જેવો તે હતો.
5.49.15
स तैः सम्पीड्यमानोऽपि रक्षोभिर्भीमविक्रमैः।
विस्मयं परमं गत्वा रक्षोऽधिपमवैक्षत ॥ ५.४९.१५ ॥
ભયંકર પરાક્રમી રાક્ષસો દ્વારા પીડાતો હોવા છતાં, પરમ વિસ્મય પામીને તેણે રાક્ષસાધિપતિ તરફ જોયું.
5.49.16
भ्राजमानं ततो दृष्ट्वा हनुमान् राक्षसेश्वरम्।
मनसा चिन्तयामास तेजसा तस्य मोहितः ॥ ५.४९.१६ ॥
પછી ચમકતા રાક્ષસેશ્વરને જોઈને, હનુમાન તેના તેજથી મોહિત થઈ મનમાં વિચારવા લાગ્યા.
5.49.17
अहो रूपमहो धैर्यमहो सत्त्वमहो द्युतिः।
अहो राक्षसराजस्य सर्वलक्षणयुक्तता ॥ ५.४९.१७ ॥
અહો રૂપ! અહો ધૈર્ય! અહો સત્ત્વ! અહો તેજ! અહો રાક્ષસરાજની સર્વ લક્ષણોથી યુક્તતા!
5.49.18
यद्यधर्मो न बलवान् स्यादयं राक्षसेश्वरः।
स्यादयं सुरलोकस्य सशक्रस्यापि रक्षिता ॥ ५.४९.१८ ॥
જો આ રાક્ષસેશ્વર અધર્મથી બળવાન ન હોત, તો તે ઇન્દ્ર સહિત દેવલોકનો પણ રક્ષક હોત.
5.49.19
अस्य क्रूरैर्नृशंसैश्च कर्मभिर्लोककुत्सितैः।
सर्वे बिभ्यति खल्वस्माल्लोकाः सामरदानवाः ॥ ५.४९.१९ ॥
એના ક્રૂર, નિર્દય અને લોકનિંદિત કર્મોને કારણે દેવ અને દાનવ સહિત સર્વ લોકો તેનાથી ભયભીત રહે છે.
5.49.20
अयं ह्युत्सहते क्रुद्धः कर्तुमेकार्णवं जगत्।
दृष्ट्वा राक्षसराजस्य प्रभावममितौजसः ॥ ५.४९.२० ॥
અમિત તેજસ્વી રાક્ષસરાજનો પ્રભાવ જોતાં લાગે છે કે ક્રોધે ભરાય તો આ જગતને એક જ મહાસાગર બનાવી શકે.