ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.49.1
ततः स कर्मणा तस्य विस्मितो भीमविक्रमः।
हनूमान् क्रोधताम्राक्षो रक्षोऽधिपमवैक्षत ॥ ५.४९.१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
5.49.2
भ्राजमानं महार्हेण काञ्चनेन विराजता।
मुक्ताजालवृतेनाथ मुकुटेन महाद्युतिम् ॥ ५.४९.२ ॥
ਕੀਮਤੀ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਮੁਕਟ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਮਹਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ।
5.49.3
वज्रसंयोगसंयुक्तैर्महार्हमणिविग्रहैः।
हैमैराभरणैश्चित्रैर्मनसेव प्रकल्पितैः ॥ ५.४९.३ ॥
ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਜੜਾਵ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਗਹਿਣੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਰਚੇ ਗਏ ਹੋਣ।
5.49.4
महार्हक्षौमसंवीतं रक्तचन्दनरूषितम्।
स्वनुलिप्तं विचित्राभिर्विविधाभिश्च भक्तिभिः ॥ ५.४९.४ ॥
ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲੇਪੇ ਹੋਏ, ਅਨੇਕ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸਜੇ।
5.49.5
विचित्रं दर्शनीयैश्च रक्ताक्षैर्भीमदर्शनैः।
दीप्ततीक्ष्णमहादंष्ट्रं प्रलम्बं दशनच्छदैः ॥ ५.४९.५ ॥
ਅਜੀਬ ਤੇ ਵੇਖਣ ਯੋਗ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦੇ ਤਿੱਖੇ ਵੱਡੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਦੇ ਲਮਕਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ।
5.49.6
शिरोभिर्दशभिर्वीरो भ्राजमानं महौजसम्।
नानाव्यालसमाकीर्णैः शिखरैरिव मन्दरम् ॥ ५.४९.६ ॥
ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਉਹ ਵੀਰ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ; ਅਨੇਕ ਖੂੰਖਾਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਿਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ।
5.49.7
नीलाञ्जनचयप्रख्यं हारेणोरसि राजता।
पूर्णचन्द्राभवक्त्रेण सबालार्कमिवाम्बुदम् ॥ ५.४९.७ ॥
ਨੀਲੇ ਅੰਜਨ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗਾ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ, ਮਾਨੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਹੋਵੇ।
5.49.8
बाहुभिर्बद्धकेयूरैश्चन्दनोत्तमरूषितैः।
भ्राजमानाङ्गदैर्भीमैः पञ्चशीर्षैरिवोरगैः ॥ ५.४९.८ ॥
ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਲੇਪੀਆਂ, ਚਮਕਦੇ ਅੰਗਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਪੰਜ ਫਣਾਂ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ।
5.49.9
महति स्फाटिके चित्रे रत्नसंयोगचित्रिते।
उत्तमास्तरणास्तीर्णे सूपविष्टं वरासने ॥ ५.४९.९ ॥
ਵੱਡੇ ਸਫ਼ਟਿਕ ਦੇ, ਵਿਚਿੱਤਰ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ, ਉੱਤਮ ਬਿਛਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਛੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਬੈਠਾ ਸੀ।
5.49.10
अलंकृताभिरत्यर्थं प्रमदाभिः समन्ततः।
वालव्यजनहस्ताभिरारात्समुपसेवितम् ॥ ५.४९.१० ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚਵਰ ਲਈ, ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
5.49.11
दुर्धरेण प्रहस्तेन महापार्श्वेन रक्षसा।
मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैर्निकुम्भेन च मन्त्रिणा ॥ ५.४९.११ ॥
ਦੁਰਧਰ, ਪ੍ਰਹਸਤ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ ਨਾਮਕ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਮੰਤਰ-ਤੱਤਵ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਨਿਕੁੰਭ ਨਾਲ।
5.49.12
उपोपविष्टं रक्षोभिश्चतुर्भिर्बलदर्पितम्।
कृत्स्नं परिवृतं लोकं चतुर्भिरिव सागरैः ॥ ५.४९.१२ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੇ ਚਾਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਫੁੱਲਿਆ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
5.49.13
मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैरन्यैश्च शुभदर्शिभिः।
आश्वास्यमानं सचिवैः सुरैरिव सुरेश्वरम् ॥ ५.४९.१३ ॥
ਮੰਤਰ ਤੱਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
5.49.14
अपश्यद् राक्षसपतिं हनूमानतितेजसम्।
वेष्टितं मेरुशिखरे सतोयमिव तोयदम् ॥ ५.४९.१४ ॥
ਅਤਿ ਤੇਜਸ਼ੀ ਰਾਕਸ਼ਸਪਤੀ ਨੂੰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਮੇਰੂ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਘਿਰੇ ਜਲ ਭਰੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੀ।
5.49.15
स तैः सम्पीड्यमानोऽपि रक्षोभिर्भीमविक्रमैः।
विस्मयं परमं गत्वा रक्षोऽधिपमवैक्षत ॥ ५.४९.१५ ॥
ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਬਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਹੈਰਾਨੀ ਪਾ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਧਿਪ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
5.49.16
भ्राजमानं ततो दृष्ट्वा हनुमान् राक्षसेश्वरम्।
मनसा चिन्तयामास तेजसा तस्य मोहितः ॥ ५.४९.१६ ॥
ਫਿਰ ਚਮਕਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ।
5.49.17
अहो रूपमहो धैर्यमहो सत्त्वमहो द्युतिः।
अहो राक्षसराजस्य सर्वलक्षणयुक्तता ॥ ५.४९.१७ ॥
ਅਹੋ ਰੂਪ! ਅਹੋ ਧੀਰਜ! ਅਹੋ ਸੱਤਵ! ਅਹੋ ਦਿਉਤੀ! ਅਹੋ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੀ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤਤਾ!
5.49.18
यद्यधर्मो न बलवान् स्यादयं राक्षसेश्वरः।
स्यादयं सुरलोकस्य सशक्रस्यापि रक्षिता ॥ ५.४९.१८ ॥
ਜੇ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸੇਸ਼ਵਰ ਅਧਰਮ ਕਰਕੇ ਬਲਵਾਨ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਲੋਕ ਦਾ ਵੀ ਰਖਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ।
5.49.19
अस्य क्रूरैर्नृशंसैश्च कर्मभिर्लोककुत्सितैः।
सर्वे बिभ्यति खल्वस्माल्लोकाः सामरदानवाः ॥ ५.४९.१९ ॥
ਇਸਦੇ ਕਰੂਰ, ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਨਿੰਦਿਤ ਕਰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।
5.49.20
अयं ह्युत्सहते क्रुद्धः कर्तुमेकार्णवं जगत्।
दृष्ट्वा राक्षसराजस्य प्रभावममितौजसः ॥ ५.४९.२० ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਜਗਤ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਮਹਾਸਾਗਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।