Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.50

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.50.1

तमुद्वीक्ष्य महाबाहुः पिङ्गाक्षं पुरतः स्थितम्।
रोषेण महताऽऽविष्टो रावणो लोकरावणः ॥ ५.५०.१ ॥

ମହାବାହୁ ରାବଣ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପିଙ୍ଗଳାକ୍ଷ ବାନରକୁ ଦେଖି, ଲୋକଭୟଙ୍କର ରାବଣ ମହାକ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

5.50.2

शङ्काहतात्मा दध्यौ स कपीन्द्रं तेजसा वृतम्।
किमेष भगवान् नन्दी भवेत् साक्षादिहागतः ॥ ५.५०.२ ॥

ସନ୍ଦେହରେ ବିଚଳିତ ମନ ନେଇ ସେ ତେଜରେ ଘେରା ସେହି କପୀନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲା। ଏ କି ଭଗବାନ ନନ୍ଦୀ ସ୍ୱୟଂ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି?

5.50.3

येन शप्तोऽस्मि कैलासे मया प्रहसिते पुरा।
सोऽयं वानरमूर्तिः स्यात्किंस्विद् बाणोऽपि वासुरः ॥ ५.५०.३ ॥

ପୂର୍ବରେ କୈଳାସରେ ମୁଁ ହସିବାରୁ ଯେ ମୋତେ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲା, ସେ କି ଏହି ବାନର ରୂପରେ ଅଛି? ନା ଏହି ଅସୁର ବାଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ?

5.50.4

स राजा रोषताम्राक्षः प्रहस्तं मन्त्रिसत्तमम्।
कालयुक्तमुवाचेदं वचो विपुलमर्थवत् ॥ ५.५०.४ ॥

କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିଥିବା ସେ ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କୁ ସମୟୋପଯୋଗୀ, ବିସ୍ତୃତ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

5.50.5

दुरात्मा पृच्छ्यतामेष कुतः किं वास्य कारणम्।
वनभङ्गे च कोऽस्यार्थो राक्षसानां च तर्जने ॥ ५.५०.५ ॥

ଏହି ଦୁରାତ୍ମାକୁ ପଚାରନ୍ତୁ। ଏ କେଉଁଠୁ ଆସିଛି, ଏହାର କାରଣ କ'ଣ, ବନ କାହିଁକି ଭାଙ୍ଗିଲା, ଆଉ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଡରାଇବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ, ପଚାରନ୍ତୁ।

5.50.6

मत्पुरीमप्रधृष्यां वै गमने किं प्रयोजनम्।
आयोधने वा कं कार्यं पृच्छ्यतामेष दुर्मतिः ॥ ५.५०.६ ॥

ମୋ ଅଜେୟ ନଗରୀକୁ ଆସିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ? ଅଥବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ କ'ଣ? ଏହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିକୁ ପଚାରନ୍ତୁ।

5.50.7

रावणस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्तो वाक्यमब्रवीत्।
समाश्वसिहि भद्रं ते न भीः कार्या त्वया कपे ॥ ५.५०.७ ॥

ରାବଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ପ୍ରହସ୍ତ ଏହା କହିଲା: ହେ କପି, ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ତୁମେ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

5.50.8

यदि तावत् त्वमिन्द्रेण प्रेषितो रावणालयम्।
तत्त्वमाख्याहि मा ते भूद् भयं वानर मोक्ष्यसे ॥ ५.५०.८ ॥

ଯଦି ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ଭବନକୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥାଅ, ତେବେ ତାହା ସତ୍ୟ କୁହ; ହେ ବାନର, ତୁମର ଭୟ ନ ହେଉ, ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହେବ।

5.50.9

यदि वैश्रवणस्य त्वं यमस्य वरुणस्य च।
चारुरूपमिदं कृत्वा प्रविष्टो नः पुरीमिमाम् ॥ ५.५०.९ ॥

ଯଦି ତୁମେ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର), ଯମ କିମ୍ବା ବରୁଣଙ୍କ ଦୂତ ହୋଇ ଏହି ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧରି ଆମ ଏହି ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ,

5.50.10

विष्णुना प्रेषितो वापि दूतो विजयकाङ्क्षिणा।
नहि ते वानरं तेजो रूपमात्रं तु वानरम् ॥ ५.५०.१० ॥

ଅଥବା ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଦୂତ? ତୁମର ତେଜ ବାନରର ନୁହେଁ; କେବଳ ରୂପଟି ବାନରର।

5.50.11

तत्त्वतः कथयस्वाद्य ततो वानर मोक्ष्यसे।
अनृतं वदतश्चापि दुर्लभं तव जीवितम् ॥ ५.५०.११ ॥

ବର୍ତ୍ତମାନ ସତ୍ୟ କୁହ, ହେ ବାନର, ତେବେ ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହେବ। ମିଥ୍ୟା କହୁଥିବା ଲୋକର ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ।

5.50.12

अथवा यन्निमित्तस्ते प्रवेशो रावणालये।
एवमुक्तो हरिवरस्तदा रक्षोगणेश्वरम् ॥ ५.५०.१२ ॥

ଅଥବା ରାବଣଙ୍କ ଭବନରେ ତୁମ ପ୍ରବେଶର କାରଣ କ'ଣ? ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ତେବେ ରାକ୍ଷସଗଣର ଅଧିପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।

5.50.13

अब्रवीन्नास्मि शक्रस्य यमस्य वरुणस्य च।
धनदेन न मे सख्यं विष्णुना नास्मि चोदितः ॥ ५.५०.१३ ॥

ହନୁମାନ କହିଲେ: ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର, ଯମଙ୍କର କିମ୍ବା ବରୁଣଙ୍କର ନୁହେଁ। କୁବେରଙ୍କ ସହିତ ମୋର ମିତ୍ରତା ନାହିଁ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ମୋତେ ପଠାଇ ନାହାନ୍ତି।

5.50.14

जातिरेव मम त्वेषा वानरोऽहमिहागतः।
दर्शने राक्षसेन्द्रस्य तदिदं दुर्लभं मया ॥ ५.५०.१४ ॥

ଏହା ହିଁ ମୋର ଜାତି; ମୁଁ ବାନର, ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମୋ ପାଇଁ ଏହିପରି ଦୁର୍ଲଭ।

5.50.15

वनं राक्षसराजस्य दर्शनार्थं विनाशितम्।
ततस्ते राक्षसाः प्राप्ता बलिनो युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ५.५०.१५ ॥

ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ବିନଷ୍ଟ କରାଗଲା। ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧାକାଂକ୍ଷୀ ବଳବାନ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆସିଲେ।

5.50.16

रक्षणार्थं च देहस्य प्रतियुद्धा मया रणे।
अस्त्रपाशैर्न शक्योऽहं बद्धुं देवासुरैरपि ॥ ५.५०.१६ ॥

ମୋ ଶରୀର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲି। ଅସ୍ତ୍ରପାଶରେ ଦେବତା ଏବଂ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ବାନ୍ଧି ପାରିବେ ନାହିଁ।

5.50.17

पितामहादेष वरो ममापि हि समागतः।
राजानं द्रष्टुकामेन मयास्त्रमनुवर्तितम् ॥ ५.५०.१७ ॥

ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବର ମିଳିଥିଲା। ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରର ଅନୁବର୍ତ୍ତନ କଲି।

5.50.18

विमुक्तोऽप्यहमस्त्रेण राक्षसैस्त्वभिवेदितः।
केनचिद् रामकार्येण आगतोऽस्मि तवान्तिकम् ॥ ५.५०.१८ ॥

ଅସ୍ତ୍ରରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୋତେ (ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ) ନେଇ ଆସିଲେ। ରାମଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସମୀପକୁ ଆସିଛି।

5.50.19

दूतोऽहमिति विज्ञाय राघवस्यामितौजसः।
श्रूयतामेव वचनं मम पथ्यमिदं प्रभो ॥ ५.५०.१९ ॥

ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ରାଘବ (ରାମ)ଙ୍କ ଦୂତ ମୁଁ ବୋଲି ଜାଣି, ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋର ଏ ହିତକର ବାକ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।