ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.50.1
तमुद्वीक्ष्य महाबाहुः पिङ्गाक्षं पुरतः स्थितम्।
रोषेण महताऽऽविष्टो रावणो लोकरावणः ॥ ५.५०.१ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਿੰਗਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਾਨਰ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਵੱਡੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
5.50.2
शङ्काहतात्मा दध्यौ स कपीन्द्रं तेजसा वृतम्।
किमेष भगवान् नन्दी भवेत् साक्षादिहागतः ॥ ५.५०.२ ॥
ਸ਼ੰਕਾ ਨਾਲ ਹਿਲੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤੇਜ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਉਸ ਕਪੀਂਦ੍ਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ। ਕੀ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਨੰਦੀ ਖੁਦ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ?
5.50.3
येन शप्तोऽस्मि कैलासे मया प्रहसिते पुरा।
सोऽयं वानरमूर्तिः स्यात्किंस्विद् बाणोऽपि वासुरः ॥ ५.५०.३ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਹੱਸਣ ਉੱਤੇ ਜਿਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕੀ ਉਹੀ ਇਹ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਜਾਂ ਇਹ ਅਸੁਰ ਬਾਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
5.50.4
स राजा रोषताम्राक्षः प्रहस्तं मन्त्रिसत्तमम्।
कालयुक्तमुवाचेदं वचो विपुलमर्थवत् ॥ ५.५०.४ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਤੇ ਅਰਥ-ਭਰਪੂਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.50.5
दुरात्मा पृच्छ्यतामेष कुतः किं वास्य कारणम्।
वनभङ्गे च कोऽस्यार्थो राक्षसानां च तर्जने ॥ ५.५०.५ ॥
ਇਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ। ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਬਾਗ਼ ਕਿਉਂ ਤੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦਾ ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਸੀ, ਇਹ ਪੁੱਛੋ।
5.50.6
मत्पुरीमप्रधृष्यां वै गमने किं प्रयोजनम्।
आयोधने वा कं कार्यं पृच्छ्यतामेष दुर्मतिः ॥ ५.५०.६ ॥
ਮੇਰੀ ਅਜਿੱਤ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ? ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।
5.50.7
रावणस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्तो वाक्यमब्रवीत्।
समाश्वसिहि भद्रं ते न भीः कार्या त्वया कपे ॥ ५.५०.७ ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕਪੀ, ਧੀਰਜ ਰੱਖ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੈਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
5.50.8
यदि तावत् त्वमिन्द्रेण प्रेषितो रावणालयम्।
तत्त्वमाख्याहि मा ते भूद् भयं वानर मोक्ष्यसे ॥ ५.५०.८ ॥
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ; ਹੇ ਵਾਨਰ, ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਛੁੱਟ ਜਾਵੇਂਗਾ।
5.50.9
यदि वैश्रवणस्य त्वं यमस्य वरुणस्य च।
चारुरूपमिदं कृत्वा प्रविष्टो नः पुरीमिमाम् ॥ ५.५०.९ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ), ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦਾ ਦੂਤ ਹੈਂ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਡੇ ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੜਿਆ ਹੈਂ,
5.50.10
विष्णुना प्रेषितो वापि दूतो विजयकाङ्क्षिणा।
नहि ते वानरं तेजो रूपमात्रं तु वानरम् ॥ ५.५०.१० ॥
ਜਾਂ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਭੇਜਿਆ ਦੂਤ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਵਾਨਰ ਦਾ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ਼ ਰੂਪ ਹੀ ਵਾਨਰ ਦਾ ਹੈ।
5.50.11
तत्त्वतः कथयस्वाद्य ततो वानर मोक्ष्यसे।
अनृतं वदतश्चापि दुर्लभं तव जीवितम् ॥ ५.५०.११ ॥
ਹੁਣ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਫਿਰ ਹੀ ਤੂੰ ਛੁੱਟੇਂਗਾ। ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.50.12
अथवा यन्निमित्तस्ते प्रवेशो रावणालये।
एवमुक्तो हरिवरस्तदा रक्षोगणेश्वरम् ॥ ५.५०.१२ ॥
ਜਾਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਤਦ ਰਾਖ਼ਸ਼ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.50.13
अब्रवीन्नास्मि शक्रस्य यमस्य वरुणस्य च।
धनदेन न मे सख्यं विष्णुना नास्मि चोदितः ॥ ५.५०.१३ ॥
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦਾ, ਯਮ ਦਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਕੁਬੇਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ।
5.50.14
जातिरेव मम त्वेषा वानरोऽहमिहागतः।
दर्शने राक्षसेन्द्रस्य तदिदं दुर्लभं मया ॥ ५.५०.१४ ॥
ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਹੈ; ਮੈਂ ਵਾਨਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ।
5.50.15
वनं राक्षसराजस्य दर्शनार्थं विनाशितम्।
ततस्ते राक्षसाः प्राप्ता बलिनो युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ५.५०.१५ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤਦ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਏ।
5.50.16
रक्षणार्थं च देहस्य प्रतियुद्धा मया रणे।
अस्त्रपाशैर्न शक्योऽहं बद्धुं देवासुरैरपि ॥ ५.५०.१६ ॥
ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਤਰ-ਫੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
5.50.17
पितामहादेष वरो ममापि हि समागतः।
राजानं द्रष्टुकामेन मयास्त्रमनुवर्तितम् ॥ ५.५०.१७ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਸਤਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ।
5.50.18
विमुक्तोऽप्यहमस्त्रेण राक्षसैस्त्वभिवेदितः।
केनचिद् रामकार्येण आगतोऽस्मि तवान्तिकम् ॥ ५.५०.१८ ॥
ਅਸਤਰ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ (ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ) ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।
5.50.19
दूतोऽहमिति विज्ञाय राघवस्यामितौजसः।
श्रूयतामेव वचनं मम पथ्यमिदं प्रभो ॥ ५.५०.१९ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਦਾ ਮੈਂ ਦੂਤ ਹਾਂ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਸੁਣੋ।