ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.51.1
तं समीक्ष्य महासत्त्वं सत्त्ववान् हरिसत्तमः।
वाक्यमर्थवदव्यग्रस्तमुवाच दशाननम् ॥ ५.५१.१ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਹਸੀ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਏ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬੋਲ ਦਸਾਨਨ ਨੂੰ ਕਹੇ।
5.51.2
अहं सुग्रीवसंदेशादिह प्राप्तस्तवान्तिके।
राक्षसेश हरीशस्त्वां भ्राता कुशलमब्रवीत् ॥ ५.५१.२ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ, ਵਾਨਰਰਾਜ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤੇਰਾ ਭਰਾ, ਤੇਰੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।
5.51.3
भ्रातुः श्रृणु समादेशं सुग्रीवस्य महात्मनः।
धर्मार्थसहितं वाक्यमिह चामुत्र च क्षमम् ॥ ५.५१.३ ॥
ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ। ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਹ ਬੋਲ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ।
5.51.4
राजा दशरथो नाम रथकुञ्जरवाजिमान्।
पितेव बन्धुर्लोकस्य सुरेश्वरसमद्युतिः ॥ ५.५१.४ ॥
ਰਥ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਬੰਧੂ; ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ।
5.51.5
ज्येष्ठस्तस्य महाबाहुः पुत्रः प्रियतरः प्रभुः।
पितुर्निदेशान्निष्क्रान्तः प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥ ५.५१.५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੰਡਕਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
5.51.6
लक्ष्मणेन सह भ्राता सीतया सह भार्यया।
रामो नाम महातेजा धर्म्यं पन्थानमाश्रितः ॥ ५.५१.६ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਭਰਾ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਪਤਨੀ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ।
5.51.7
तस्य भार्या जनस्थाने भ्रष्टा सीतेति विश्रुता।
वैदेहस्य सुता राज्ञो जनकस्य महात्मनः ॥ ५.५१.७ ॥
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਵੈਦੇਹ ਰਾਜੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
5.51.8
मार्गमाणस्तु तां देवीं राजपुत्रः सहानुजः।
ऋष्यमूकमनुप्राप्तः सुग्रीवेण च संगतः ॥ ५.५१.८ ॥
ਉਸ ਦੇਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।
5.51.9
तस्य तेन प्रतिज्ञातं सीतायाः परिमार्गणम्।
सुग्रीवस्यापि रामेण हरिराज्यं निवेदितुम् ॥ ५.५१.९ ॥
ਸੀਤਾ ਦੀ ਭਾਲ ਦਾ ਵਚਨ ਉਸਨੇ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਨਰ-ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਦਿਵਾਉਣ ਦਾ ਵਚਨ ਵੀ ਰਾਮ ਨੇ ਦਿੱਤਾ।
5.51.10
ततस्तेन मृधे हत्वा राजपुत्रेण वालिनम्।
सुग्रीवः स्थापितो राज्ये हर्यृक्षाणां गणेश्वरः ॥ ५.५१.१० ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ; ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਿਆ।
5.51.11
त्वया विज्ञातपूर्वश्च वाली वानरपुङ्गवः।
स तेन निहतः संख्ये शरेणैकेन वानरः ॥ ५.५१.११ ॥
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਉਸ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਲੀ ਨੂੰ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
5.51.12
स सीतामार्गणे व्यग्रः सुग्रीवः सत्यसंगरः।
हरीन् सम्प्रेषयामास दिशः सर्वा हरीश्वरः ॥ ५.५१.१२ ॥
ਸੀਤਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰੇਸ਼ਵਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
5.51.13
तां हरीणां सहस्राणि शतानि नियुतानि च।
दिक्षु सर्वासु मार्गन्ते ह्यधश्चोपरि चाम्बरे ॥ ५.५१.१३ ॥
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਬਾਂਦਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਉੱਪਰ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜ ਰਹੇ ਸਨ।
5.51.14
वैनतेयसमाः केचित् केचित् तत्रानिलोपमाः।
असङ्गगतयः शीघ्रा हरिवीरा महाबलाः ॥ ५.५१.१४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਗਰੁੜ ਵਰਗੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਹਵਾ ਵਰਗੇ; ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਗਤੀ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼, ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ ਵੀਰ।
5.51.15
अहं तु हनुमान्नाम मारुतस्यौरसः सुतः।
सीतायास्तु कृते तूर्णं शतयोजनमायतम् ॥ ५.५१.१५ ॥
ਮੈਂ ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਹਾਂ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ (ਸਮੁੰਦਰ) ਪਾਰ ਕੀਤਾ।
5.51.16
समुद्रं लङ्घयित्वैव त्वां दिदृक्षुरिहागतः।
भ्रमता च मया दृष्टा गृहे ते जनकात्मजा ॥ ५.५१.१६ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
5.51.17
तद् भवान् दृष्टधर्मार्थस्तपःकृतपरिग्रहः।
परदारान् महाप्राज्ञ नोपरोद्धुं त्वमर्हसि ॥ ५.५१.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤਪ ਨਾਲ (ਸ਼ਕਤੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲੈਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
5.51.18
नहि धर्मविरुद्धेषु बह्वपायेषु कर्मसु।
मूलघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः ॥ ५.५१.१८ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ।
5.51.19
कश्च लक्ष्मणमुक्तानां रामकोपानुवर्तिनाम्।
शराणामग्रतः स्थातुं शक्तो देवासुरेष्वपि ॥ ५.५१.१९ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?
5.51.20
न चापि त्रिषु लोकेषु राजन् विद्येत कश्चन।
राघवस्य व्यलीकं यः कृत्वा सुखमवाप्नुयात् ॥ ५.५१.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਾਘਵ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ ਸੁਖ ਪਾ ਸਕੇ।
5.51.21
तत् त्रिकालहितं वाक्यं धर्म्यमर्थानुयायि च।
मन्यस्व नरदेवाय जानकी प्रतिदीयताम् ॥ ५.५१.२१ ॥
ਹੇ ਨਰਦੇਵ! ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਤਕਾਰੀ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਵਚਨ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ; ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਓ।
5.51.22
दृष्टा हीयं मया देवी लब्धं यदिह दुर्लभम्।
उत्तरं कर्म यच्छेषं निमित्तं तत्र राघवः ॥ ५.५१.२२ ॥
ਇਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਜੋ ਦੁਰਲਭ ਸੀ ਉਹ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਕੰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਰਾਘਵ ਹਨ।
5.51.23
लक्षितेयं मया सीता तथा शोकपरायणा।
गृहे यां नाभिजानासि पञ्चास्यामिव पन्नगीम् ॥ ५.५१.२३ ॥
ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਇਸ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ, ਉਹ ਪੰਜ ਫਨਾਂ ਵਾਲੀ ਨਾਗਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ।
5.51.24
नेयं जरयितुं शक्या सासुरैरमरैरपि।
विषसंस्पृष्टमत्यर्थं भुक्तमन्नमिवौजसा ॥ ५.५१.२४ ॥
ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ; ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੂਸ਼ਿਤ ਅੰਨ ਬਲ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
5.51.25
तपःसंतापलब्धस्ते सोऽयं धर्मपरिग्रहः।
न स नाशयितुं न्याय्य आत्मप्राणपरिग्रहः ॥ ५.५१.२५ ॥
ਤਪ ਦੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜੋ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਉਸਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
5.51.26
अवध्यतां तपोभिर्यां भवान् समनुपश्यति।
आत्मनः सासुरैर्देवैर्हेतुस्तत्राप्ययं महान् ॥ ५.५१.२६ ॥
ਤਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਜੋ ਅਵੱਧਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ — ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਉਸ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਹੀ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
5.51.27
सुग्रीवो न च देवोऽयं न यक्षो न च राक्षसः।
मानुषो राघवो राजन् सुग्रीवश्च हरीश्वरः।
तस्मात् प्राणपरित्राणं कथं राजन् करिष्यसि ॥ ५.५१.२७ ॥
ਇਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਯੱਖ ਨਹੀਂ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਰਾਘਵ ਮਨੁੱਖ ਹਨ; ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗਾ?
5.51.28
न तु धर्मोपसंहारमधर्मफलसंहितम्।
तदेव फलमन्वेति धर्मश्चाधर्मनाशनः ॥ ५.५१.२८ ॥
ਪਰ ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਅਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹੀ ਫਲ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਤਾਂ ਅਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
5.51.29
प्राप्तं धर्मफलं तावद् भवता नात्र संशयः।
फलमस्याप्यधर्मस्य क्षिप्रमेव प्रपत्स्यसे ॥ ५.५१.२९ ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਸ ਅਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਾਏਂਗਾ।
5.51.30
जनस्थानवधं बुद्ध्वा वालिनश्च वधं तथा।
रामसुग्रीवसख्यं च बुद्ध्यस्व हितमात्मनः ॥ ५.५१.३० ॥
ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਮ-ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਨੂੰ ਸਮਝ।
5.51.31
कामं खल्वहमप्येकः सवाजिरथकुञ्जराम्।
लङ्कां नाशयितुं शक्तस्तस्यैष तु न निश्चयः ॥ ५.५१.३१ ॥
ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ; ਪਰ ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
5.51.32
रामेण हि प्रतिज्ञातं हर्यृक्षगणसंनिधौ।
उत्सादनममित्राणां सीता यैस्तु प्रधर्षिता ॥ ५.५१.३२ ॥
ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਉਹ ਨਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ।
5.51.33
अपकुर्वन् हि रामस्य साक्षादपि पुरंदरः।
न सुखं प्राप्नुयादन्यः किं पुनस्त्वद्विधो जनः ॥ ५.५१.३३ ॥
ਰਾਮ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਖਿਆਤ ਇੰਦਰ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ; ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ।
5.51.34
यां सीतेत्यभिजानासि येयं तिष्ठति ते गृहे।
कालरात्रीति तां विद्धि सर्वलङ्काविनाशिनीम् ॥ ५.५१.३४ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਸਮਝ; ਉਹ ਸਾਰੀ ਲੰਕਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
5.51.35
तदलं कालपाशेन सीताविग्रहरूपिणा।
स्वयं स्कन्धावसक्तेन क्षेममात्मनि चिन्त्यताम् ॥ ५.५१.३५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸੀਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇਹ ਕਾਲਪਾਸ਼ ਬਸ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਇਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸੋਚ।
5.51.36
सीतायास्तेजसा दग्धां रामकोपप्रदीपिताम्।
दह्यमानामिमां पश्य पुरीं साट्टप्रतोलिकाम् ॥ ५.५१.३६ ॥
ਸੀਤਾ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੜੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਲਦੀ, ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ ਵਾਲੀ ਇਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸੜਦਿਆਂ ਵੇਖ।
5.51.37
स्वानि मित्राणि मन्त्रींश्च ज्ञातीन् भ्रातॄन् सुतान्हितान्।
भोगान् दारांश्च लङ्कां च मा विनाशमुपानय ॥ ५.५१.३७ ॥
ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ, ਭੋਗਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾ।
5.51.38
सत्यं राक्षसराजेन्द्र शृणुष्व वचनं मम।
रामदासस्य दूतस्य वानरस्य विशेषतः ॥ ५.५१.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ, ਸੱਚ ਸੁਣ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ — ਮੈਂ ਰਾਮ ਦਾ ਦਾਸ, ਦੂਤ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵਾਨਰ ਹਾਂ।
5.51.39
सर्वाल्ँ लोकान् सुसंहृत्य सभूतान् सचराचरान्।
पुनरेव तथा स्रष्टुं शक्तो रामो महायशाः ॥ ५.५१.३९ ॥
ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਮ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਚਰ-ਅਚਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
5.51.40
देवासुरनरेन्द्रेषु यक्षरक्षोरगेषु च।
विद्याधरेषु नागेषु गन्धर्वेषु मृगेषु च ॥ ५.५१.४० ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਰਾਜਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
5.51.41
सिद्धेषु किंनरेन्द्रेषु पतत्त्रिषु च सर्वतः।
सर्वत्र सर्वभूतेषु सर्वकालेषु नास्ति सः ॥ ५.५१.४१ ॥
ਸਿੱਧਾਂ, ਕਿੰਨਰ ਰਾਜਿਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ, ਹਰ ਥਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
5.51.42
यो रामं प्रति युध्येत विष्णुतुल्यपराक्रमम्।
सर्वलोकेश्वरस्येह कृत्वा विप्रियमीदृशम्।
रामस्य राजसिंहस्य दुर्लभं तव जीवितम् ॥ ५.५१.४२ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੋ ਯੁੱਧ ਕਰੇਗਾ, ਸਰਬਲੋਕੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕਰਕੇ — ਰਾਜਸਿੰਘ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਰਾ ਜੀਵਨ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋਵੇਗਾ।
5.51.43
देवाश्च दैत्याश्च निशाचरेन्द्र
गन्धर्वविद्याधरनागयक्षाः।
रामस्य लोकत्रयनायकस्य
स्थातुं न शक्ताः समरेषु सर्वे ॥ ५.५१.४३ ॥
ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰੇਂਦਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਂਤ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਇਕ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
5.51.44
ब्रह्मा स्वयम्भूश्चतुराननो वा
रुद्रस्त्रिनेत्रस्त्रिपुरान्तको वा।
इन्द्रो महेन्द्रः सुरनायको वा
स्थातुं न शक्ता युधि राघवस्य ॥ ५.५१.४४ ॥
ਸਵੈਯੰਭੂ ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ-ਨੇਤਰ ਰੁਦਰ ਜੋ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਇਕ — ਕੋਈ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
5.51.45
स सौष्ठवोपेतमदीनवादिनः
कपेर्निशम्याप्रतिमोऽप्रियं वचः।
दशाननः कोपविवृत्तलोचनः
समादिशत् तस्य वधं महाकपेः ॥ ५.५१.४५ ॥
ਉਸ ਮਹਾਕਪੀ ਦੇ ਸੁਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਨਿਡਰ, ਪਰ ਅਪ੍ਰਿਯ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੁਲ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਕਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।