รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 5.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.52.1
स तस्य वचनं श्रुत्वा वानरस्य महात्मनः।
आज्ञापयद् वधं तस्य रावणः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ५.५२.१ ॥
เมื่อรับฟังถ้อยคำของวานรผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นแล้ว ราวณะผู้ถูกความโกรธครอบงำ จึงสั่งให้ฆ่าวานรนั้น
5.52.2
वधे तस्य समाज्ञप्ते रावणेन दुरात्मना।
निवेदितवतो दौत्यं नानुमेने विभीषणः ॥ ५.५२.२ ॥
เมื่อราวณะผู้มีจิตใจชั่วร้ายสั่งให้ฆ่าวานรผู้นั้น ซึ่งมาทำหน้าที่ทูตและนำสารมาถวาย วิภีษณะไม่เห็นด้วย
5.52.3
तं रक्षोऽधिपतिं क्रुद्धं तच्च कार्यमुपस्थितम्।
विदित्वा चिन्तयामास कार्यं कार्यविधौ स्थितः ॥ ५.५२.३ ॥
วิภีษณะรู้ว่าจอมรากษสผู้โกรธเกรี้ยวอยู่ และรู้ถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น จึงตั้งใจครุ่นคิด เพราะเป็นผู้ตั้งมั่นในการพิจารณาหาทางที่ควรกระทำ
5.52.4
निश्चितार्थस्ततः साम्ना पूज्यं शत्रुजिदग्रजम्।
उवाच हितमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ५.५२.४ ॥
ครั้นตั้งจุดหมายไว้แน่วแน่แล้ว วิภีษณะผู้เชี่ยวชาญในการพูด จึงกล่าวถ้อยคำอ่อนโยนแก่พี่ชายผู้เป็นที่เคารพ ผู้ชนะข้าศึก ด้วยถ้อยคำที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง
5.52.5
क्षमस्व रोषं त्यज राक्षसेन्द्र
प्रसीद मे वाक्यमिदं शृणुष्व।
वधं न कुर्वन्ति परावरज्ञा
दूतस्य सन्तो वसुधाधिपेन्द्राः ॥ ५.५२.५ ॥
ขอท่านโปรดอภัยและละความโกรธเสียเถิด จอมรากษสเอ๋ย ขอท่านได้โปรดเมตตาและฟังถ้อยคำของข้าพเจ้านี้ ราชาผู้ปกครองแผ่นดินผู้ฉลาดรอบรู้ความสูงต่ำ ย่อมไม่ฆ่าทูตเลย
5.52.6
राजन् धर्मविरुद्धं च लोकवृत्तेश्च गर्हितम्।
तव चासदृशं वीर कपेरस्य प्रमापणम् ॥ ५.५२.६ ॥
ข้าแต่พระราชา การฆ่าวานรตัวนี้ขัดต่อธรรม และถูกตำหนิตามจารีตของโลก อีกทั้งไม่เหมาะกับท่าน ข้าแต่วีรบุรุษ
5.52.7
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च राजधर्मविशारदः।
परावरज्ञो भूतानां त्वमेव परमार्थवित् ॥ ५.५२.७ ॥
ท่านรู้ธรรม มีความกตัญญู และเชี่ยวชาญในหน้าที่ของกษัตริย์ ท่านเพียงผู้เดียวที่รู้ความสูงต่ำของสรรพสัตว์ และรู้ความจริงอันสูงสุด
5.52.8
गृह्यन्ते यदि रोषेण त्वादृशोऽपि विचक्षणाः।
ततः शास्त्रविपश्चित्त्वं श्रम एव हि केवलम् ॥ ५.५२.८ ॥
หากแม้ผู้มีปัญญาอย่างท่านยังถูกความโกรธครอบงำ ความรู้ในคัมภีร์ศาสตร์ของท่านก็เป็นเพียงความเหนื่อยยากเปล่า ๆ เท่านั้น
5.52.9
तस्मात् प्रसीद शत्रुघ्न राक्षसेन्द्र दुरासद।
युक्तायुक्तं विनिश्चित्य दूतदण्डो विधीयताम् ॥ ५.५२.९ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ข้าแต่จอมรากษสผู้เข้าถึงได้ยาก ขอท่านจงสงบใจเถิด เมื่อพิจารณาให้แน่ชัดแล้วว่าสิ่งใดถูกและสิ่งใดผิด ขอให้กำหนดโทษของทูตเถิด
5.52.10
विभीषणवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
कोपेन महताऽऽविष्टो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.५२.१० ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของวิภีษณะแล้ว ราวณะจอมรากษสถูกความโกรธอย่างยิ่งเข้าครอบงำ จึงตรัสถ้อยคำตอบกลับไป
5.52.11
न पापानां वधे पापं विद्यते शत्रुसूदन।
तस्मादिमं वधिष्यामि वानरं पापकारिणम् ॥ ५.५२.११ ॥
ข้าแต่ผู้สังหารศัตรู การฆ่าคนชั่วร้ายไม่มีบาปเลย เพราะฉะนั้นเราจะฆ่าวานรตัวนี้ ผู้ได้กระทำความชั่ว
5.52.12
अधर्ममूलं बहुदोषयुक्त-
मनार्यजुष्टं वचनं निशम्य।
उवाच वाक्यं परमार्थतत्त्वं
विभीषणो बुद्धिमतां वरिष्ठः ॥ ५.५२.१२ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำที่มีรากฐานอยู่บนความอธรรม เต็มไปด้วยโทษมากมาย และเป็นที่ประพฤติของคนต่ำช้าแล้ว วิภีษณะผู้เลิศที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญา จึงกล่าวถ้อยคำที่เปิดเผยสาระแท้แห่งความจริงอันสูงสุด
5.52.13
प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र
धर्मार्थतत्त्वं वचनं शृणुष्व।
दूता न वध्याः समयेषु राजन्
सर्वेषु सर्वत्र वदन्ति सन्तः ॥ ५.५२.१३ ॥
ขอท่านโปรดเมตตา ข้าแต่เจ้าแห่งลงกา จอมรากษสเอ๋ย ขอท่านฟังถ้อยคำของข้าพเจ้า ซึ่งกล่าวถึงสาระแท้ของธรรมและประโยชน์ ข้าแต่พระราชา ผู้มีปัญญาย่อมกล่าวไว้ทุกหนทุกแห่ง และในทุกกรณีว่า ทูตไม่ควรถูกฆ่าตามกฎของการทูต
5.52.14
असंशयं शत्रुरयं प्रवृद्धः
कृतं ह्यनेनाप्रियमप्रमेयम्।
न दूतवध्यां प्रवदन्ति सन्तो
दूतस्य दृष्टा बहवो हि दण्डाः ॥ ५.५२.१४ ॥
ไม่ต้องสงสัยเลยว่าศัตรูผู้นี้มีกำลังเพิ่มพูนขึ้นแล้ว และเขาได้กระทำการอันไม่น่ายินดีอย่างหาประมาณมิได้ แต่ผู้มีปัญญาไม่กล่าวว่าควรฆ่าทูต เพราะสำหรับทูตได้มีการกำหนดโทษไว้หลายประการ
5.52.15
वैरूप्यमङ्गेषु कशाभिघातो
मौण्ड्यं तथा लक्षणसंनिपातः।
एतान् हि दूते प्रवदन्ति दण्डान्
वधस्तु दूतस्य न नः श्रुतोऽस्ति ॥ ५.५२.१५ ॥
การทำให้อวัยวะพิการ การเฆี่ยนด้วยแส้ การโกนศีรษะ และการประทับตรา เหล่านี้แหละที่ผู้มีปัญญากำหนดเป็นโทษสำหรับทูต ส่วนการฆ่าทูตนั้น พวกเราไม่เคยได้ยินมาก่อนเลย
5.52.16
कथं च धर्मार्थविनीतबुद्धिः
परावरप्रत्ययनिश्चितार्थः।
भवद्विधः कोपवशे हि तिष्ठेत्
कोपं न गच्छन्ति हि सत्त्ववन्तः ॥ ५.५२.१६ ॥
ผู้มีปัญญาที่ได้รับการอบรมในธรรมและประโยชน์ มีความแน่วแน่ในการตัดสินด้วยความรู้ที่เชื่อถือได้เกี่ยวกับความสูงต่ำ จะพึงอยู่ใต้อำนาจของความโกรธได้อย่างไร ผู้มั่นคงย่อมไม่ยอมตกอยู่ใต้ความโกรธ
5.52.17
न धर्मवादे न च लोकवृत्ते
न शास्त्रबुद्धिग्रहणेषु वापि।
विद्येत कश्चित्तव वीर तुल्य-
स्त्वं ह्युत्तमः सर्वसुरासुराणाम् ॥ ५.५२.१७ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ ในการสนทนาเรื่องธรรม ในการประพฤติตามจารีตของโลก หรือแม้ในการเข้าใจความหมายของคัมภีร์ศาสตร์ ไม่มีผู้ใดเทียบเท่าท่านได้ ท่านนั้นเป็นผู้เลิศที่สุดในหมู่เทพและอสูรทั้งปวง
5.52.18
पराक्रमोत्साहमनस्विनां च
सुरासुराणामपि दुर्जयेन।
त्वयाप्रमेयेण सुरेन्द्रसङ्घा
जिताश्च युद्धेष्वसकृन्नरेन्द्राः ॥ ५.५२.१८ ॥
เหล่าจอมเทพจำนวนมาก และบรรดากษัตริย์ได้ถูกท่านผู้หาประมาณมิได้พิชิตแล้วในการรบซ้ำแล้วซ้ำเล่า แม้แต่เทพและอสูรผู้มีความกล้าหาญและเด็ดเดี่ยวก็ยังไม่อาจเอาชนะท่านได้
5.52.19
इत्थंविधस्यामरदैत्यशत्रोः
शूरस्य वीरस्य तवाजितस्य।
कुर्वन्ति वीरा मनसाप्यलीकं
प्राणैर्विमुक्ता न तु भोः पुरा ते ॥ ५.५२.१९ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นศัตรูของเทพและอสูร ผู้กล้าหาญ ผู้เป็นวีรบุรุษ และผู้ไม่มีใครพิชิตได้เช่นนี้ วีรบุรุษที่แม้แต่คิดชั่วอยู่ในใจต่อท่าน ก็ย่อมจะหลุดพ้นจากชีวิตไปแล้วในอดีต ข้าแต่พระองค์ เรื่องเช่นนั้นไม่เคยเกิดขึ้นเลย
5.52.20
न चाप्यस्य कपेर्घाते कंचित् पश्याम्यहं गुणम्।
तेष्वयं पात्यतां दण्डो यैरयं प्रेषितः कपिः ॥ ५.५२.२० ॥
ข้าพเจ้าไม่เห็นคุณความดีใดเลยในการฆ่าวานรตัวนี้ ขอให้โทษตกแก่ผู้ที่ส่งวานรตัวนี้มานั้นเถิด
5.52.21
साधुर्वा यदि वासाधुः परैरेष समर्पितः।
ब्रुवन् परार्थं परवान् न दूतो वधमर्हति ॥ ५.५२.२१ ॥
ไม่ว่าเขาจะดีหรือชั่ว เขาถูกผู้อื่นส่งมา ทูตผู้กล่าวความประสงค์ของผู้อื่นและทำตามคำสั่งของผู้อื่น ย่อมไม่สมควรถูกฆ่า
5.52.22
अपि चास्मिन् हते नान्यं राजन् पश्यामि खेचरम्।
इह यः पुनरागच्छेत् परं पारं महोदधेः ॥ ५.५२.२२ ॥
ยิ่งกว่านั้น ข้าแต่พระราชา หากเขาถูกฆ่า ข้าพระองค์ไม่เห็นผู้เหาะเหินเดินอากาศอื่นใดที่จะข้ามมหาสมุทรกลับมาที่นี่ได้อีก
5.52.23
तस्मान्नास्य वधे यत्नः कार्यः परपुरंजय।
भवान् सेन्द्रेषु देवेषु यत्नमास्थातुमर्हति ॥ ५.५२.२३ ॥
เพราะฉะนั้น อย่าได้พยายามฆ่าเขาเลย ข้าแต่ผู้ทำลายเมืองของศัตรู พระองค์ควรเป็นผู้พยายามต่อสู้กับเหล่าเทพพร้อมด้วยพระอินทร์
5.52.24
अस्मिन् विनष्टे नहि भूतमन्यं
पश्यामि यस्तौ नरराजपुत्रौ।
युद्धाय युद्धप्रिय दुर्विनीता-
वुद्योजयेद् वै भवता विरुद्धौ ॥ ५.५२.२४ ॥
เมื่อเขาถูกทำลายแล้ว ข้าพระองค์ไม่เห็นสัตว์อื่นใดที่จะยุยงโอรสทั้งสองของกษัตริย์แห่งมนุษย์ ผู้ชอบการรบและไร้วินัย ให้ทำสงครามกับพระองค์ได้
5.52.25
पराक्रमोत्साहमनस्विनां च
सुरासुराणामपि दुर्जयेन।
त्वया मनोनन्दन नैर्ऋतानां
युद्धाय निर्नाशयितुं न युक्तम् ॥ ५.५२.२५ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นที่รื่นรมย์ใจ พระองค์ผู้ที่แม้เทพและอสูรก็ไม่อาจเอาชนะได้ ผู้มีความกล้าหาญ มีความกระตือรือร้น และมีจิตใจสูงส่ง การที่จะทำลายเหล่านิศาจรในสงครามนั้นไม่สมควรแก่พระองค์
5.52.26
हिताश्च शूराश्च समाहिताश्च
कुलेषु जाताश्च महागुणेषु।
मनस्विनः शस्त्रभृतां वरिष्ठाः
कोपप्रशस्ताः सुभृताश्च योधाः ॥ ५.५२.२६ ॥
พวกเขาปรารถนาดี กล้าหาญ มีสมาธิ เกิดในตระกูลอันสูงส่ง เปี่ยมด้วยคุณธรรมอันยิ่งใหญ่ มีจิตใจสูงส่ง เป็นผู้เลิศในหมู่ผู้ถือศัสตรา เป็นที่สรรเสริญในความโกรธ และเป็นนักรบที่ได้รับการเลี้ยงดูอย่างดี
5.52.27
तदेकदेशेन बलस्य तावत्
केचित् तवादेशकृतोऽद्य यान्तु।
तौ राजपुत्रावुपगृह्य मूढौ
परेषु ते भावयितुं प्रभावम् ॥ ५.५२.२७ ॥
เพราะฉะนั้น ตามคำสั่งของพระองค์ ขอให้บางส่วนของกองทัพไปในวันนี้ จับกุมโอรสกษัตริย์ทั้งสองผู้หลงผิดนั้นไว้ เพื่อแสดงอำนาจของพระองค์ต่อศัตรูทั้งหลาย
5.52.28
निशाचराणामधिपोऽनुजस्य
विभीषणस्योत्तमवाक्यमिष्टम्।
जग्राह बुद्ध्या सुरलोकशत्रु-
र्महाबलो राक्षसराजमुख्यः ॥ ५.५२.२८ ॥
ราวณะ เจ้าแห่งเหล่านิศาจร ศัตรูของโลกแห่งเทพ ผู้มีกำลังมหาศาลและเป็นเลิศในหมู่กษัตริย์รากษส ได้รับคำพูดอันประเสริฐและเป็นที่พอใจของวิภีษณะน้องชาย ด้วยปัญญาของตน