蚁垤《罗摩衍那》 · 篇 5.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.52.1
स तस्य वचनं श्रुत्वा वानरस्य महात्मनः।
आज्ञापयद् वधं तस्य रावणः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ५.५२.१ ॥
罗波那听了这位大德猴子的话,被愤怒冲昏头脑,下令处死他。
5.52.2
वधे तस्य समाज्ञप्ते रावणेन दुरात्मना।
निवेदितवतो दौत्यं नानुमेने विभीषणः ॥ ५.५२.२ ॥
当邪恶的罗波那下令杀死那个作为使者传达讯息的猴子时,毗భीषण没有赞同。
5.52.3
तं रक्षोऽधिपतिं क्रुद्धं तच्च कार्यमुपस्थितम्।
विदित्वा चिन्तयामास कार्यं कार्यविधौ स्थितः ॥ ५.५२.३ ॥
毗భीषण明白了愤怒的罗刹之主以及眼前的局势,他坚定地决定行动的正确方向,开始思索。
5.52.4
निश्चितार्थस्ततः साम्ना पूज्यं शत्रुजिदग्रजम्।
उवाच हितमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ५.५२.४ ॥
于是,毗భीषण决心已定,善于言辞,以和解的话语向这位战胜敌人者的兄长、受人尊敬的罗波那进言,极为有益。
5.52.5
क्षमस्व रोषं त्यज राक्षसेन्द्र
प्रसीद मे वाक्यमिदं शृणुष्व।
वधं न कुर्वन्ति परावरज्ञा
दूतस्य सन्तो वसुधाधिपेन्द्राः ॥ ५.५२.५ ॥
罗刹之主啊,请宽恕,弃去愤怒。请对我开恩,听听这番话。通晓高下之道的贤明地上君王,从不杀害使者。
5.52.6
राजन् धर्मविरुद्धं च लोकवृत्तेश्च गर्हितम्।
तव चासदृशं वीर कपेरस्य प्रमापणम् ॥ ५.५२.६ ॥
君王啊,这违背法度,也为世间的行为所鄙责;英雄啊,杀害这只猴子也与你的身份不相称。
5.52.7
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च राजधर्मविशारदः।
परावरज्ञो भूतानां त्वमेव परमार्थवित् ॥ ५.५२.७ ॥
你通晓法,懂得感恩,精通王道;你独能知晓众生的高低,通达至高的真理。
5.52.8
गृह्यन्ते यदि रोषेण त्वादृशोऽपि विचक्षणाः।
ततः शास्त्रविपश्चित्त्वं श्रम एव हि केवलम् ॥ ५.५२.८ ॥
若连你这样的智者也被愤怒所控制,那么对经典的精通不过是徒劳无益的辛苦。
5.52.9
तस्मात् प्रसीद शत्रुघ्न राक्षसेन्द्र दुरासद।
युक्तायुक्तं विनिश्चित्य दूतदण्डो विधीयताम् ॥ ५.५२.९ ॥
因此,灭敌者、难以接近的罗刹之主啊,请平息怒气。辨明何者合宜、何者不合宜之后,再裁定使者的刑罚。
5.52.10
विभीषणवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
कोपेन महताऽऽविष्टो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.५२.१० ॥
罗刹之主罗波那听了毗भीषण的话,被大怒所笼罩,于是回答说出了这番话。
5.52.11
न पापानां वधे पापं विद्यते शत्रुसूदन।
तस्मादिमं वधिष्यामि वानरं पापकारिणम् ॥ ५.५२.११ ॥
灭敌者啊,诛杀恶人并无罪过。因此,我要杀死这只作恶的猴子。
5.52.12
अधर्ममूलं बहुदोषयुक्त-
मनार्यजुष्टं वचनं निशम्य।
उवाच वाक्यं परमार्थतत्त्वं
विभीषणो बुद्धिमतां वरिष्ठः ॥ ५.५२.१२ ॥
毗भीषण,诸智者中最杰出者,听了那些以非法为根源、充满诸多过失、为不善之人所行的言语之后,说出了这些阐明至高真理之本质的话。
5.52.13
प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र
धर्मार्थतत्त्वं वचनं शृणुष्व।
दूता न वध्याः समयेषु राजन्
सर्वेषु सर्वत्र वदन्ति सन्तः ॥ ५.५२.१३ ॥
请息怒吧,楞伽之主,罗刹之王;请听我阐明法与利之真义的言语。大王,依照常规,使者不应被杀,贤人在各处、对所有人都这样说。
5.52.14
असंशयं शत्रुरयं प्रवृद्धः
कृतं ह्यनेनाप्रियमप्रमेयम्।
न दूतवध्यां प्रवदन्ति सन्तो
दूतस्य दृष्टा बहवो हि दण्डाः ॥ ५.५२.१४ ॥
毫无疑问,这个敌人已经强大起来,并且做了极不受欢迎的事。然而贤人并不主张杀死使者;对使者规定了许多种惩罚。
5.52.15
वैरूप्यमङ्गेषु कशाभिघातो
मौण्ड्यं तथा लक्षणसंनिपातः।
एतान् हि दूते प्रवदन्ति दण्डान्
वधस्तु दूतस्य न नः श्रुतोऽस्ति ॥ ५.५२.१५ ॥
毁坏肢体、鞭打、剃光头发、烙上印记——贤人为使者规定的就是这些惩罚;我们从未听说过杀死使者之事。
5.52.16
कथं च धर्मार्थविनीतबुद्धिः
परावरप्रत्ययनिश्चितार्थः।
भवद्विधः कोपवशे हि तिष्ठेत्
कोपं न गच्छन्ति हि सत्त्ववन्तः ॥ ५.५२.१६ ॥
像你这样智力受过法与利训练、凭对高低之事的可靠认知而定下决断的人,怎么会受怒火支配呢?坚定之人不会被愤怒所俘获。
5.52.17
न धर्मवादे न च लोकवृत्ते
न शास्त्रबुद्धिग्रहणेषु वापि।
विद्येत कश्चित्तव वीर तुल्य-
स्त्वं ह्युत्तमः सर्वसुरासुराणाम् ॥ ५.५२.१७ ॥
英雄啊,在论法之中、在世间行止之中,乃至在领会经典的智慧上,都没有人能与你相比;你确实是诸天神与阿修罗中最杰出的。
5.52.18
पराक्रमोत्साहमनस्विनां च
सुरासुराणामपि दुर्जयेन।
त्वयाप्रमेयेण सुरेन्द्रसङ्घा
जिताश्च युद्धेष्वसकृन्नरेन्द्राः ॥ ५.५२.१८ ॥
你不可限量,即便是勇猛坚毅的天神与阿修罗也难以战胜,诸天之主的大军与众国王在战场上屡次被你击败。
5.52.19
इत्थंविधस्यामरदैत्यशत्रोः
शूरस्य वीरस्य तवाजितस्य।
कुर्वन्ति वीरा मनसाप्यलीकं
प्राणैर्विमुक्ता न तु भोः पुरा ते ॥ ५.५२.१९ ॥
对于像你这样的神与阿修罗之敌、勇敢英雄而不可战胜的人,即便英雄在心中怀有恶念,他们早就丧命了;唉,过去从未发生过这种事。
5.52.20
न चाप्यस्य कपेर्घाते कंचित् पश्याम्यहं गुणम्।
तेष्वयं पात्यतां दण्डो यैरयं प्रेषितः कपिः ॥ ५.५२.२० ॥
我看不出杀这只猴子有任何益处。应当将惩罚施加于派遣他的人。
5.52.21
साधुर्वा यदि वासाधुः परैरेष समर्पितः।
ब्रुवन् परार्थं परवान् न दूतो वधमर्हति ॥ ५.५२.२१ ॥
此人无论善恶,都是他人派来的。传达他人之意、听命于他人的使者,不应当被处死。
5.52.22
अपि चास्मिन् हते नान्यं राजन् पश्यामि खेचरम्।
इह यः पुनरागच्छेत् परं पारं महोदधेः ॥ ५.५२.२२ ॥
而且,国王啊,若杀了他,我再也看不见另一个能飞越大海、从彼岸再来此地的飞行者了。
5.52.23
तस्मान्नास्य वधे यत्नः कार्यः परपुरंजय।
भवान् सेन्द्रेषु देवेषु यत्नमास्थातुमर्हति ॥ ५.५२.२३ ॥
因此不应当努力杀他。征服敌城的君王啊,你应当去对付包括因陀罗在内的诸天神。
5.52.24
अस्मिन् विनष्टे नहि भूतमन्यं
पश्यामि यस्तौ नरराजपुत्रौ।
युद्धाय युद्धप्रिय दुर्विनीता-
वुद्योजयेद् वै भवता विरुद्धौ ॥ ५.५२.२४ ॥
此人若灭,我再看不到还有谁能煽动那两位好战而桀骜的人王之子与你为敌。
5.52.25
पराक्रमोत्साहमनस्विनां च
सुरासुराणामपि दुर्जयेन।
त्वया मनोनन्दन नैर्ऋतानां
युद्धाय निर्नाशयितुं न युक्तम् ॥ ५.५२.२५ ॥
令心欢喜者啊,你即使对于勇猛、有气魄、意志坚定的天神与阿修罗也不可战胜,在战斗中歼灭涅利底人(罗刹)是不合适的。
5.52.26
हिताश्च शूराश्च समाहिताश्च
कुलेषु जाताश्च महागुणेषु।
मनस्विनः शस्त्रभृतां वरिष्ठाः
कोपप्रशस्ताः सुभृताश्च योधाः ॥ ५.५२.२६ ॥
他们忠诚勇敢、心志专一,出身高贵家族,具备大德,有气魄,是持械者中的翘楚,以愤怒而著称,且是被良好供养的战士。
5.52.27
तदेकदेशेन बलस्य तावत्
केचित् तवादेशकृतोऽद्य यान्तु।
तौ राजपुत्रावुपगृह्य मूढौ
परेषु ते भावयितुं प्रभावम् ॥ ५.५२.२७ ॥
因此,依你的命令,让一部分军队的人今天就出发,擒获那两位迷惑的王子,向敌人展示你的威势。
5.52.28
निशाचराणामधिपोऽनुजस्य
विभीषणस्योत्तमवाक्यमिष्टम्।
जग्राह बुद्ध्या सुरलोकशत्रु-
र्महाबलो राक्षसराजमुख्यः ॥ ५.५२.२८ ॥
罗刹之主、天界之敌、大力的罗刹王中之首罗波那,以智慧接受了其弟毗毗沙那优美而可悦的话语。