Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.53.1
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा दशग्रीवो महात्मनः।
देशकालहितं वाक्यं भ्रातुरुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.५३.१ ॥
Al oír aquellas palabras del magnánimo, Rāvaṇa de diez cuellos respondió a su hermano con palabras convenientes al lugar y al tiempo.
5.53.2
सम्यगुक्तं हि भवता दूतवध्या विगर्हिता।
अवश्यं तु वधायान्यः क्रियतामस्य निग्रहः ॥ ५.५३.२ ॥
Has dicho bien que matar a un mensajero es reprobable; pero aun así debe ser castigado, así que sea impuesto a él otro castigo distinto de la muerte.
5.53.3
कपीनां किल लाङ्गूलमिष्टं भवति भूषणम्।
तदस्य दीप्यतां शीघ्रं तेन दग्धेन गच्छतु ॥ ५.५३.३ ॥
Para los monos la cola es un adorno preciado; por tanto, que su cola sea encendida de inmediato y que se vaya con la cola quemada.
5.53.4
ततः पश्यन्त्वमुं दीनमङ्गवैरूप्यकर्शितम्।
सुमित्रज्ञातयः सर्वे बान्धवाः ससुहृज्जनाः ॥ ५.५३.४ ॥
Entonces que todos sus amigos, parientes, allegados y bienquerientes lo vean, miserable y consumido por la deformación de sus miembros.
5.53.5
आज्ञापयद् राक्षसेन्द्रः पुरं सर्वं सचत्वरम्।
लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन रक्षोभिः परिणीयताम् ॥ ५.५३.५ ॥
El señor de los rākṣasas ordenó que por toda la ciudad, con sus encrucijadas, los rākṣasas lo llevaran dando vueltas con la cola ardiendo.
5.53.6
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसाः कोपकर्कशाः।
वेष्टन्ते तस्य लाङ्गूलं जीर्णैः कार्पासिकैः पटैः ॥ ५.५३.६ ॥
Al oír aquella orden, los rākṣasas, endurecidos por la cólera, comenzaron a envolver su cola con viejos paños de algodón.
5.53.7
संवेष्ट्यमाने लाङ्गूले व्यवर्धत महाकपिः।
शुष्कमिन्धनमासाद्य वनेष्विव हुताशनम् ॥ ५.५३.७ ॥
Mientras su cola era envuelta, el gran mono Hanumān creció, como el fuego que encuentra leña seca en los bosques.
5.53.8
तैलेन परिषिच्याथ तेऽग्निं तत्रोपपादयन्।
लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन राक्षसांस्तानताडयत् ॥ ५.५३.८ ॥
Luego empaparon con aceite y encendieron allí un fuego; con su cola ardiente golpeó a aquellos rākṣasas.
5.53.9
रोषामर्षपरीतात्मा बालसूर्यसमाननः।
स भूयः संगतैः क्रूरै राक्षसैर्हरिपुङ्गवः ॥ ५.५३.९ ॥
Con el alma llena de ira e indignación, el rostro como el sol naciente, aquel mejor de los monos estaba de nuevo entre los crueles rākṣasas reunidos.
5.53.10
सहस्त्रीबालवृद्धाश्च जग्मुः प्रीतिं निशाचराः।
निबद्धः कृतवान् वीरस्तत्कालसदृशीं मतिम् ॥ ५.५३.१० ॥
Las mujeres, los niños y los ancianos de aquellos nocturnos se alegraron; aunque atado, el héroe tomó una resolución acorde con el momento.
5.53.11
कामं खलु न मे शक्ता निबद्धस्यापि राक्षसाः।
छित्त्वा पाशान् समुत्पत्य हन्यामहमिमान् पुनः ॥ ५.५३.११ ॥
Oh rākṣasas, en verdad no podéis dominarme aunque estoy atado; habiendo cortado las ataduras y saltado, podría matar a estos de nuevo.
5.53.12
यदि भर्तृहितार्थाय चरन्तं भर्तृशासनात्।
निबध्नन्ते दुरात्मानो न तु मे निष्कृतिः कृता ॥ ५.५३.१२ ॥
Si, yendo de un lado a otro por el bien de mi señor según su mandato, me atan los de mente malvada, entonces yo no he tomado mi desquite.
5.53.13
सर्वेषामेव पर्याप्तो राक्षसानामहं युधि।
किं तु रामस्य प्रीत्यर्थं विषहिष्येऽहमीदृशम् ॥ ५.५३.१३ ॥
Soy suficiente en batalla contra todos los rākṣasas; sin embargo, por complacer a Rāma, soportaré tal cosa.
5.53.14
लङ्का चारयितव्या मे पुनरेव भवेदिति।
रात्रौ नहि सुदृष्टा मे दुर्गकर्मविधानतः ॥ ५.५३.१४ ॥
Debo recorrer Laṅkā de nuevo, pensé; de noche no la vi bien debido a las disposiciones defensivas de la fortaleza.
5.53.15
अवश्यमेव द्रष्टव्या मया लङ्का निशाक्षये।
कामं बध्नन्तु मे भूयः पुच्छस्योद्दीपनेन च ॥ ५.५३.१५ ॥
Antes de que termine la noche, debo ver Laṅkā sin falta; que me aten de nuevo si lo desean, y prendan fuego a mi cola.
5.53.16
पीडां कुर्वन्ति रक्षांसि न मेऽस्ति मनसः श्रमः।
ततस्ते संवृताकारं सत्त्ववन्तं महाकपिम् ॥ ५.५३.१६ ॥
Los rākṣasas me causan dolor, pero mi mente no se fatiga. Entonces apresaron a aquel gran mono, de forma oculta y dotado de vigor.
5.53.17
परिगृह्य ययुर्हृष्टा राक्षसाः कपिकुञ्जरम्।
शङ्खभेरीनिनादैश्च घोषयन्तः स्वकर्मभिः ॥ ५.५३.१७ ॥
Gozosos, los rākṣasas se llevaron a aquel elefante entre los monos, proclamando su hazaña con el sonido de caracolas y tambores.
5.53.18
राक्षसाः क्रूरकर्माणश्चारयन्ति स्म तां पुरीम्।
अन्वीयमानो रक्षोभिर्ययौ सुखमिरंदमः ॥ ५.५३.१८ ॥
Los rākṣasas de obras crueles lo pasearon por aquella ciudad; seguido por los rākṣasas, el domador de enemigos avanzaba con tranquilidad.
5.53.19
हनूमांश्चारयामास राक्षसानां महापुरीम्।
अथापश्यद् विमानानि विचित्राणि महाकपिः ॥ ५.५३.१९ ॥
Hanumān, el gran mono, fue llevado por la gran ciudad de los rākṣasas, y entonces vio extraños palacios voladores.
5.53.20
संवृतान् भूमिभागांश्च सुविभक्तांश्च चत्वरान्।
रथ्याश्च गृहसम्बाधाः कपिः शृङ्गाटकानि च ॥ ५.५३.२० ॥
El mono vio zonas de tierra amuralladas, plazas bien ordenadas, calles abarrotadas de casas y cruces de tres caminos.
5.53.21
तथा रथ्योपरथ्याश्च तथैव च गृहान्तरान्।
चत्वरेषु चतुष्केषु राजमार्गे तथैव च ॥ ५.५३.२१ ॥
Asimismo vio las calles principales y secundarias, los espacios entre las casas, las plazas, los cruces de cuatro vías y la calle real.
5.53.22
घोषयन्ति कपिं सर्वे चार इत्येव राक्षसाः।
स्त्रीबालवृद्धा निर्जग्मुस्तत्र तत्र कुतूहलात् ॥ ५.५३.२२ ॥
Todos los rākṣasas proclamaban que el mono era un espía, y mujeres, niños y ancianos salían aquí y allá por curiosidad.
5.53.23
तं प्रदीपितलाङ्गूलं हनूमन्तं दिदृक्षवः।
दीप्यमाने ततस्तस्य लाङ्गूलाग्रे हनूमतः ॥ ५.५३.२३ ॥
Los que deseaban ver a Hanumān, cuya cola había sido encendida, entonces, con el fuego ardiendo en la punta de la cola de Hanumān,
5.53.24
राक्षस्यस्ता विरूपाक्ष्यः शंसुर्देव्यास्तदप्रियम्।
यस्त्वया कृतसंवादः सीते ताम्रमुखः कपिः ॥ ५.५३.२४ ॥
Aquellas rākṣasī de ojos horribles comunicaron a la diosa aquella noticia desagradable: 'Sītā, el mono de cara roja con quien conversaste—'
5.53.25
लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन स एष परिणीयते।
श्रुत्वा तद् वचनं क्रूरमात्मापहरणोपमम् ॥ ५.५३.२५ ॥
Con su cola ardiente, este mismo es llevado dando vueltas. Al oír aquellas palabras crueles, semejantes a la propia destrucción,
5.53.26
वैदेही शोकसंतप्ता हुताशनमुपागमत्।
मङ्गलाभिमुखी तस्य सा तदासीन्महाकपेः ॥ ५.५३.२६ ॥
Vaidehī, atormentada por el dolor, se acercó al fuego. Entonces se volvió hacia el bien de aquel gran mono.
5.53.27
उपतस्थे विशालाक्षी प्रयता हव्यवाहनम्।
यद्यस्ति पतिशुश्रूषा यद्यस्ति चरितं तपः।
यदि वा त्वेकपत्नीत्वं शीतो भव हनूमतः ॥ ५.५३.२७ ॥
De ojos amplios y serena, se presentó ante el fuego, portador de las ofrendas. Si hay en mí servicio a mi esposo, si hay austeridad en mi conducta, o si hay fidelidad a una sola esposa, sé fresco para Hanumān.
5.53.28
यदि किंचिदनुक्रोशस्तस्य मय्यस्ति धीमतः।
यदि वा भाग्यशेषो मे शीतो भव हनूमतः ॥ ५.५३.२८ ॥
Si en aquel sabio hay alguna compasión hacia mí, o si queda algún resto de mi fortuna, sé fresco para Hanumān.
5.53.29
यदि मां वृत्तसम्पन्नां तत्समागमलालसाम्।
स विजानाति धर्मात्मा शीतो भव हनूमतः ॥ ५.५३.२९ ॥
Si aquel de alma justa me conoce, a mí, dotada de buena conducta y anhelante de su unión, sé fresco para Hanumān.
5.53.30
यदि मां तारयेदार्यः सुग्रीवः सत्यसंगरः।
अस्माद् दुःखाम्बुसंरोधाच्छीतो भव हनूमतः ॥ ५.५३.३० ॥
Si el noble Sugrīva, fiel a su promesa, me saca de este obstáculo del torrente de dolor, sé fresco para Hanumān.
5.53.31
ततस्तीक्ष्णार्चिरव्यग्रः प्रदक्षिणशिखोऽनलः।
जज्वाल मृगशावाक्ष्याः शंसन्निव शुभं कपेः ॥ ५.५३.३१ ॥
Entonces el fuego, de llamas agudas y lenguas que se curvaban a la derecha, sin agitación, se encendió ante Sītā de ojos de cervatilla, como si anunciara un presagio favorable para el mono.
5.53.32
हनूमज्जनकश्चैव पुच्छानलयुतोऽनिलः।
ववौ स्वास्थ्यकरो देव्याः प्रालेयानिलशीतलः ॥ ५.५३.३२ ॥
El padre de Hanumān, el dios del Viento, unido al fuego de la cola, sopló un viento frío como el viento de la nieve, que devolvía la calma a la diosa Sītā.
5.53.33
दह्यमाने च लाङ्गूले चिन्तयामास वानरः।
प्रदीप्तोऽग्निरयं कस्मान्न मां दहति सर्वतः ॥ ५.५३.३३ ॥
Mientras la cola ardía, el mono (Hanumān) reflexionó: "¿Por qué este fuego ardiente no me quema por todos lados?"
5.53.34
दृश्यते च महाज्वालः करोति च न मे रुजम्।
शिशिरस्येव सम्पातो लाङ्गूलाग्रे प्रतिष्ठितः ॥ ५.५३.३४ ॥
Se ve una gran llama, pero no me causa dolor; posada en la punta de la cola, es como la caída del rocío invernal.
5.53.35
अथ वा तदिदं व्यक्तं यद् दृष्टं प्लवता मया।
रामप्रभावादाश्चर्यं पर्वतः सरितां पतौ ॥ ५.५३.३५ ॥
O bien, esto es claramente aquello que vi al saltar: por el poder de Rāma, un prodigio, como una montaña (Maināka) apareció en el océano, señor de los ríos.
5.53.36
यदि तावत् समुद्रस्य मैनाकस्य च धीमतः।
रामार्थं सम्भ्रमस्तादृक् किमग्निर्न करिष्यति ॥ ५.५३.३६ ॥
Si el océano y el sabio Maināka se agitaron de tal modo por Rāma, ¿qué no hará este fuego?
5.53.37
सीतायाश्चानृशंस्येन तेजसा राघवस्य च।
पितुश्च मम सख्येन न मां दहति पावकः ॥ ५.५३.३७ ॥
Por la bondad de Sītā, por el esplendor de Rāghava y por la amistad de mi padre, el fuego no me quema.
5.53.38
भूयः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः।
कथमस्मद्विधस्येह बन्धनं राक्षसाधमैः ॥ ५.५३.३८ ॥
Entonces el elefante entre los monos reflexionó un momento: '¿Cómo puede caer en cadenas alguien como yo aquí, a manos de estos más viles de los rākṣasas?'
5.53.39
प्रतिक्रियास्य युक्ता स्यात् सति मह्यं पराक्रमे।
ततश्छित्त्वा च तान् पाशान् वेगवान् वै महाकपिः ॥ ५.५३.३९ ॥
'Si hay valor en mí, sería justo devolver esto.' Entonces el veloz gran mono cortó aquellas ataduras.
5.53.40
उत्पपाताथ वेगेन ननाद च महाकपिः।
पुरद्वारं ततः श्रीमान् शैलशृङ्गमिवोन्नतम् ॥ ५.५३.४० ॥
Entonces el gran mono saltó con velocidad y rugió; y el glorioso llegó a la puerta de la ciudad, elevada como la cima de una montaña.
5.53.41
विभक्तरक्षःसम्बाधमाससादानिलात्मजः।
स भूत्वा शैलसंकाशः क्षणेन पुनरात्मवान् ॥ ५.५३.४१ ॥
El hijo del Viento llegó a esa puerta, abarrotada y dividida por los rākṣasas; habiéndose vuelto como una montaña, en un instante volvió a ser de forma dominada.
5.53.42
ह्रस्वतां परमां प्राप्तो बन्धनान्यवशातयत्।
विमुक्तश्चाभवच्छ्रीमान् पुनः पर्वतसंनिभः ॥ ५.५३.४२ ॥
Alcanzando la suprema pequeñez, dejó caer las ataduras; liberado, el glorioso volvió a ser como una montaña.
5.53.43
वीक्षमाणश्च ददृशे परिघं तोरणाश्रितम्।
स तं गृह्य महाबाहुः कालायसपरिष्कृतम्।
रक्षिणस्तान् पुनः सर्वान् सूदयामास मारुतिः ॥ ५.५३.४३ ॥
Mirando a su alrededor, vio una barra de hierro apoyada en la puerta. El de brazos poderosos la tomó, adornada con hierro negro, y Mārutí abatió de nuevo a todos los guardias.
5.53.44
स तान् निहत्वा रणचण्डविक्रमः
समीक्षमाणः पुनरेव लङ्काम्।
प्रदीप्तलाङ्गूलकृतार्चिमाली
प्रकाशितादित्य इवार्चिमाली ॥ ५.५३.४४ ॥
Habiéndolos abatido, el de terrible valor en la batalla volvió a mirar Laṅkā. Con su cola en llamas, ceñido de una guirnalda de fuego, brillaba como el sol resplandeciente con su corona de rayos.