ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.53.1
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा दशग्रीवो महात्मनः।
देशकालहितं वाक्यं भ्रातुरुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.५३.१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ (ਰਾਵਣ) ਨੇ ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਵਚਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
5.53.2
सम्यगुक्तं हि भवता दूतवध्या विगर्हिता।
अवश्यं तु वधायान्यः क्रियतामस्य निग्रहः ॥ ५.५३.२ ॥
ਦੂਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਕਿਹਾ; ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਜ਼ਾ ਇਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
5.53.3
कपीनां किल लाङ्गूलमिष्टं भवति भूषणम्।
तदस्य दीप्यतां शीघ्रं तेन दग्धेन गच्छतु ॥ ५.५३.३ ॥
ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਛ ਪਿਆਰਾ ਗਹਿਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਪੂਛ ਤੁਰੰਤ ਸਾੜ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਸੜੀ ਪੂਛ ਨਾਲ ਇਹ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
5.53.4
ततः पश्यन्त्वमुं दीनमङ्गवैरूप्यकर्शितम्।
सुमित्रज्ञातयः सर्वे बान्धवाः ससुहृज्जनाः ॥ ५.५३.४ ॥
ਫਿਰ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਗਾੜ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਦੀਨ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ, ਜਾਤੀ-ਭਰਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦ ਸਭ ਵੇਖਣ।
5.53.5
आज्ञापयद् राक्षसेन्द्रः पुरं सर्वं सचत्वरम्।
लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन रक्षोभिः परिणीयताम् ॥ ५.५३.५ ॥
ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: ਚੌਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਪੂਛ ਨਾਲ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਇਸਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਣ।
5.53.6
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसाः कोपकर्कशाः।
वेष्टन्ते तस्य लाङ्गूलं जीर्णैः कार्पासिकैः पटैः ॥ ५.५३.६ ॥
ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਹੋਏ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਉਸਦੀ ਪੂਛ ਪੁਰਾਣੇ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣ ਲੱਗੇ।
5.53.7
संवेष्ट्यमाने लाङ्गूले व्यवर्धत महाकपिः।
शुष्कमिन्धनमासाद्य वनेष्विव हुताशनम् ॥ ५.५३.७ ॥
ਪੂਛ ਲਪੇਟੀ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਕਪੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਬਾਲਣ ਨੂੰ ਪਾਈ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਧ ਗਏ।
5.53.8
तैलेन परिषिच्याथ तेऽग्निं तत्रोपपादयन्।
लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन राक्षसांस्तानताडयत् ॥ ५.५३.८ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਬਾਲੀ; ਬਲਦੀ ਪੂਛ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
5.53.9
रोषामर्षपरीतात्मा बालसूर्यसमाननः।
स भूयः संगतैः क्रूरै राक्षसैर्हरिपुङ्गवः ॥ ५.५३.९ ॥
ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਬਾਲ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਉਹ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁੜ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ।
5.53.10
सहस्त्रीबालवृद्धाश्च जग्मुः प्रीतिं निशाचराः।
निबद्धः कृतवान् वीरस्तत्कालसदृशीं मतिम् ॥ ५.५३.१० ॥
ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬੁੱਧੀ ਵਰਤੀ।
5.53.11
कामं खलु न मे शक्ता निबद्धस्यापि राक्षसाः।
छित्त्वा पाशान् समुत्पत्य हन्यामहमिमान् पुनः ॥ ५.५३.११ ॥
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਕੇ ਉੱਛਲ ਕੇ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
5.53.12
यदि भर्तृहितार्थाय चरन्तं भर्तृशासनात्।
निबध्नन्ते दुरात्मानो न तु मे निष्कृतिः कृता ॥ ५.५३.१२ ॥
ਮਾਲਕ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁਰਾਤਮਾ ਬੰਨ੍ਹਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ।
5.53.13
सर्वेषामेव पर्याप्तो राक्षसानामहं युधि।
किं तु रामस्य प्रीत्यर्थं विषहिष्येऽहमीदृशम् ॥ ५.५३.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮੈਂ ਯੋਗ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕਸ਼ਟ ਸਹਾਂਗਾ।
5.53.14
लङ्का चारयितव्या मे पुनरेव भवेदिति।
रात्रौ नहि सुदृष्टा मे दुर्गकर्मविधानतः ॥ ५.५३.१४ ॥
ਲੰਕਾ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਦੇਖਣੀ ਪਵੇਗੀ; ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਰਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਿਆ ਸੀ।
5.53.15
अवश्यमेव द्रष्टव्या मया लङ्का निशाक्षये।
कामं बध्नन्तु मे भूयः पुच्छस्योद्दीपनेन च ॥ ५.५३.१५ ॥
ਰਾਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਣੀ ਹੈ; ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪੂਛ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦੇਣ।
5.53.16
पीडां कुर्वन्ति रक्षांसि न मेऽस्ति मनसः श्रमः।
ततस्ते संवृताकारं सत्त्ववन्तं महाकपिम् ॥ ५.५३.१६ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੂਪ ਲੁਕਾਏ ਹੋਏ, ਬਲਵਾਨ ਉਸ ਮਹਾਕਪੀ ਨੂੰ (ਫੜ ਲਿਆ)।
5.53.17
परिगृह्य ययुर्हृष्टा राक्षसाः कपिकुञ्जरम्।
शङ्खभेरीनिनादैश्च घोषयन्तः स्वकर्मभिः ॥ ५.५३.१७ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਕਪਿਕੁੰਜਰ (ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ) ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਭੇਰੀ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਚਲੇ ਗਏ।
5.53.18
राक्षसाः क्रूरकर्माणश्चारयन्ति स्म तां पुरीम्।
अन्वीयमानो रक्षोभिर्ययौ सुखमिरंदमः ॥ ५.५३.१८ ॥
ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਘੁਮਾਇਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ।
5.53.19
हनूमांश्चारयामास राक्षसानां महापुरीम्।
अथापश्यद् विमानानि विचित्राणि महाकपिः ॥ ५.५३.१९ ॥
ਮਹਾਕਪੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਸ ਮਹਾਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਵਿਚਿੱਤਰ ਵਿਮਾਨ ਵੇਖੇ।
5.53.20
संवृतान् भूमिभागांश्च सुविभक्तांश्च चत्वरान्।
रथ्याश्च गृहसम्बाधाः कपिः शृङ्गाटकानि च ॥ ५.५३.२० ॥
ਕਪੀ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੂਮੀ-ਭਾਗ, ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੰਡੇ ਚੌਕ, ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿਕੋਣੇ ਚੌਰਾਹੇ ਵੇਖੇ।
5.53.21
तथा रथ्योपरथ्याश्च तथैव च गृहान्तरान्।
चत्वरेषु चतुष्केषु राजमार्गे तथैव च ॥ ५.५३.२१ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਉਪ-ਗਲੀਆਂ, ਘਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਚੌਕਾਂ, ਚੌਕੋਰ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
5.53.22
घोषयन्ति कपिं सर्वे चार इत्येव राक्षसाः।
स्त्रीबालवृद्धा निर्जग्मुस्तत्र तत्र कुतूहलात् ॥ ५.५३.२२ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ 'ਇਹ ਜਾਸੂਸ ਹੈ' ਆਖ ਕੇ ਕਪੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ।
5.53.23
तं प्रदीपितलाङ्गूलं हनूमन्तं दिदृक्षवः।
दीप्यमाने ततस्तस्य लाङ्गूलाग्रे हनूमतः ॥ ५.५३.२३ ॥
ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਛ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਲੋਕ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਪੂਛ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ,
5.53.24
राक्षस्यस्ता विरूपाक्ष्यः शंसुर्देव्यास्तदप्रियम्।
यस्त्वया कृतसंवादः सीते ताम्रमुखः कपिः ॥ ५.५३.२४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਭੈੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਖਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਹ ਅਪ੍ਰਿਯ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸੀ: 'ਹੇ ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਕਪੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ—'
5.53.25
लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन स एष परिणीयते।
श्रुत्वा तद् वचनं क्रूरमात्मापहरणोपमम् ॥ ५.५३.२५ ॥
ਬਲਦੀ ਪੂਛ ਨਾਲ ਇਹੀ (ਹਨੂਮਾਨ) ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਵਰਗੇ ਉਸ ਕ੍ਰੂਰ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ,
5.53.26
वैदेही शोकसंतप्ता हुताशनमुपागमत्।
मङ्गलाभिमुखी तस्य सा तदासीन्महाकपेः ॥ ५.५३.२६ ॥
ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪਦੀ ਵੈਦੇਹੀ ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਗਈ। ਉਸ ਮਹਾਕਪੀ ਦੇ ਭਲੇ ਵੱਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਮੁੜੀ।
5.53.27
उपतस्थे विशालाक्षी प्रयता हव्यवाहनम्।
यद्यस्ति पतिशुश्रूषा यद्यस्ति चरितं तपः।
यदि वा त्वेकपत्नीत्वं शीतो भव हनूमतः ॥ ५.५३.२७ ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਹਵਿਆਵਾਹਨ ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ, ਜੇ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਤਪ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਇਕ-ਪਤਨੀਵਰਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਲਈ ਸ਼ੀਤਲ ਹੋ ਜਾ।
5.53.28
यदि किंचिदनुक्रोशस्तस्य मय्यस्ति धीमतः।
यदि वा भाग्यशेषो मे शीतो भव हनूमतः ॥ ५.५३.२८ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰੁਣਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਦਾ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਲਈ ਸ਼ੀਤਲ ਹੋ ਜਾ।
5.53.29
यदि मां वृत्तसम्पन्नां तत्समागमलालसाम्।
स विजानाति धर्मात्मा शीतो भव हनूमतः ॥ ५.५३.२९ ॥
ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਮੈਨੂੰ ਜੇ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਲਈ ਸ਼ੀਤਲ ਹੋ ਜਾ।
5.53.30
यदि मां तारयेदार्यः सुग्रीवः सत्यसंगरः।
अस्माद् दुःखाम्बुसंरोधाच्छीतो भव हनूमतः ॥ ५.५३.३० ॥
ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਆਰਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜੇ ਇਸ ਦੁੱਖ-ਰੂਪੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਲਈ ਸ਼ੀਤਲ ਹੋ ਜਾ।
5.53.31
ततस्तीक्ष्णार्चिरव्यग्रः प्रदक्षिणशिखोऽनलः।
जज्वाल मृगशावाक्ष्याः शंसन्निव शुभं कपेः ॥ ५.५३.३१ ॥
ਫਿਰ ਤਿੱਖੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਡੋਲ, ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਵਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਸ਼ਿਖਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸੀਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਭੜਕ ਉੱਠੀ; ਜਿਵੇਂ ਕਪਿ (ਹਨੂਮਾਨ) ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
5.53.32
हनूमज्जनकश्चैव पुच्छानलयुतोऽनिलः।
ववौ स्वास्थ्यकरो देव्याः प्रालेयानिलशीतलः ॥ ५.५३.३२ ॥
ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ (ਵਾਯੂਦੇਵ) ਪੂਛ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹਵਾ ਵਗਾਉਣ ਲੱਗੇ; ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਠੰਢੀ, ਦੇਵੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
5.53.33
दह्यमाने च लाङ्गूले चिन्तयामास वानरः।
प्रदीप्तोऽग्निरयं कस्मान्न मां दहति सर्वतः ॥ ५.५३.३३ ॥
ਪੂਛ ਸੜਦੀ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਵਾਨਰ (ਹਨੂਮਾਨ) ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: "ਇਹ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦੀ?"
5.53.34
दृश्यते च महाज्वालः करोति च न मे रुजम्।
शिशिरस्येव सम्पातो लाङ्गूलाग्रे प्रतिष्ठितः ॥ ५.५३.३४ ॥
ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲਾਟ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ; ਪੂਛ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਉਹ ਸਿਆਲ ਦੀ ਤ੍ਰੇਲ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ ਹੈ।
5.53.35
अथ वा तदिदं व्यक्तं यद् दृष्टं प्लवता मया।
रामप्रभावादाश्चर्यं पर्वतः सरितां पतौ ॥ ५.५३.३५ ॥
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਛਾਲ ਮਾਰਦਿਆਂ ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਹੈ — ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤ (ਮੈਨਾਕ) ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ।
5.53.36
यदि तावत् समुद्रस्य मैनाकस्य च धीमतः।
रामार्थं सम्भ्रमस्तादृक् किमग्निर्न करिष्यति ॥ ५.५३.३६ ॥
ਜੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੈਨਾਕ ਨੇ ਰਾਮ ਲਈ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹਲਚਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਗ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ?
5.53.37
सीतायाश्चानृशंस्येन तेजसा राघवस्य च।
पितुश्च मम सख्येन न मां दहति पावकः ॥ ५.५३.३७ ॥
ਸੀਤਾ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦੀ।
5.53.38
भूयः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः।
कथमस्मद्विधस्येह बन्धनं राक्षसाधमैः ॥ ५.५३.३८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਕਪਿਕੁੰਜਰ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਸੋਚਿਆ—'ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨੀਚ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੰਧਨ ਕਿਵੇਂ?'
5.53.39
प्रतिक्रियास्य युक्ता स्यात् सति मह्यं पराक्रमे।
ततश्छित्त्वा च तान् पाशान् वेगवान् वै महाकपिः ॥ ५.५३.३९ ॥
ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕਰਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।' ਫਿਰ ਉਸ ਵੇਗਵਾਨ ਮਹਾਕਪੀ ਨੇ ਉਹ ਫੰਦੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
5.53.40
उत्पपाताथ वेगेन ननाद च महाकपिः।
पुरद्वारं ततः श्रीमान् शैलशृङ्गमिवोन्नतम् ॥ ५.५३.४० ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਕਪੀ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਛਲਿਆ ਅਤੇ ਗਰਜਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ ਨਗਰ-ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।
5.53.41
विभक्तरक्षःसम्बाधमाससादानिलात्मजः।
स भूत्वा शैलसंकाशः क्षणेन पुनरात्मवान् ॥ ५.५३.४१ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭੀੜ ਭਰੇ ਉਸ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਅਨਿਲਪੁੱਤਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸੰਜਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
5.53.42
ह्रस्वतां परमां प्राप्तो बन्धनान्यवशातयत्।
विमुक्तश्चाभवच्छ्रीमान् पुनः पर्वतसंनिभः ॥ ५.५३.४२ ॥
ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਉਸਨੇ ਬੰਧਨ ਢਿੱਲੇ ਕਰਕੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ। ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਫਿਰ ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
5.53.43
वीक्षमाणश्च ददृशे परिघं तोरणाश्रितम्।
स तं गृह्य महाबाहुः कालायसपरिष्कृतम्।
रक्षिणस्तान् पुनः सर्वान् सूदयामास मारुतिः ॥ ५.५३.४३ ॥
ਚੁਫੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦਾ ਡੰਡਾ ਵੇਖਿਆ। ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਉਸ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਰੁਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
5.53.44
स तान् निहत्वा रणचण्डविक्रमः
समीक्षमाणः पुनरेव लङ्काम्।
प्रदीप्तलाङ्गूलकृतार्चिमाली
प्रकाशितादित्य इवार्चिमाली ॥ ५.५३.४४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਹ ਫਿਰ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ। ਬਲਦੀ ਪੂਛ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸ਼ੋਭੇ।