Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.55.1
संदीप्यमानां वित्रस्तां त्रस्तरक्षोगणां पुरीम्।
अवेक्ष्य हनुमाँल्लङ्कां चिन्तयामास वानरः ॥ ५.५५.१ ॥
Al ver la ciudad de Laṅkā, ardiendo, aterrorizada, con sus multitudes de rākṣasas espantadas, el mono Hanumān comenzó a reflexionar.
5.55.2
तस्याभूत् सुमहांस्त्रासः कुत्सा चात्मन्यजायत।
लङ्कां प्रदहता कर्म किंस्वित् कृतमिदं मया ॥ ५.५५.२ ॥
Un gran temor surgió en él por aquella ciudad, y dentro de sí nació el reproche: ¿qué acción he cometido yo, que quemé Laṅkā?
5.55.3
धन्याः खलु महात्मानो ये बुद्ध्या कोपमुत्थितम्।
निरुन्धन्ति महात्मानो दीप्तमग्निमिवाम्भसा ॥ ५.५५.३ ॥
Verdaderamente dichosos son esos magnánimos que, con sabiduría, contienen la ira surgida, como se apaga con agua el fuego ardiente.
5.55.4
क्रुद्धः पापं न कुर्यात् कः क्रुद्धो हन्याद् गुरूनपि।
क्रुद्धः परुषया वाचा नरः साधूनधिक्षिपेत् ॥ ५.५५.४ ॥
¿Quién, airado, no comete el mal? El colérico puede matar incluso a sus mayores; el hombre airado con palabras duras injuria incluso a los justos.
5.55.5
वाच्यावाच्यं प्रकुपितो न विजानाति कर्हिचित्।
नाकार्यमस्ति क्रुद्धस्य नावाच्यं विद्यते क्वचित् ॥ ५.५५.५ ॥
El hombre muy enfurecido nunca sabe qué se debe decir y qué no. Para el airado no hay acción que no deba hacerse, ni palabra que no pueda decirse.
5.55.6
यः समुत्पतितं क्रोधं क्षमयैव निरस्यति।
यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते ॥ ५.५५.६ ॥
Quien aparta la ira surgida solo con la paciencia, como la serpiente se despoja de su vieja piel, ése es llamado verdaderamente un hombre.
5.55.7
धिगस्तु मां सुदुर्बुद्धिं निर्लज्जं पापकृत्तमम्।
अचिन्तयित्वा तां सीतामग्निदं स्वामिघातकम् ॥ ५.५५.७ ॥
¡Maldito sea yo, el más necio, desvergonzado y pecador, que prendí fuego sin pensar en Sītā y así herí a mi propio señor!
5.55.8
यदि दग्धा त्वियं सर्वा नूनमार्यापि जानकी।
दग्धा तेन मया भर्तुर्हतं कार्यमजानता ॥ ५.५५.८ ॥
Si todo esto ha ardido, sin duda también la noble Jānakī ha ardido; con aquel acto, hecho sin saberlo, he arruinado la misma misión de mi señor.
5.55.9
यदर्थमयमारम्भस्तत्कार्यमवसादितम्।
मया हि दहता लङ्कां न सीता परिरक्षिता ॥ ५.५५.९ ॥
El propósito mismo por el que comenzó esta empresa ha quedado arruinado; al quemar Laṅkā no protegí a Sītā.
5.55.10
ईषत्कार्यमिदं कार्यं कृतमासीन्न संशयः।
तस्य क्रोधाभिभूतेन मया मूलक्षयः कृतः ॥ ५.५५.१० ॥
Esta tarea apenas se había cumplido en parte, sin duda; pero dominado por la ira, he destruido su misma raíz.
5.55.11
विनष्टा जानकी व्यक्तं न ह्यदग्धः प्रदृश्यते।
लङ्कायाः कश्चिदुद्देशः सर्वा भस्मीकृता पुरी ॥ ५.५५.११ ॥
Jānakī sin duda ha perecido, pues no se ve parte alguna de Laṅkā sin quemar; toda la ciudad ha sido reducida a cenizas.
5.55.12
यदि तद्विहतं कार्यं मया प्रज्ञाविपर्ययात्।
इहैव प्राणसंन्यासो ममापि ह्यद्य रोचते ॥ ५.५५.१२ ॥
Si por un error de juicio aquella tarea ha quedado arruinada, entonces renunciar a mi vida aquí mismo me parece bien hoy.
5.55.13
किमग्नौ निपताम्यद्य आहोस्विद् वडवामुखे।
शरीरमिह सत्त्वानां दद्मि सागरवासिनाम् ॥ ५.५५.१३ ॥
¿Debo caer hoy en el fuego, o en la boca de Vaḍavā? Aquí mismo daré mi cuerpo a los seres que habitan el océano.
5.55.14
कथं नु जीवता शक्यो मया द्रष्टुं हरीश्वरः।
तौ वा पुरुषशार्दूलौ कार्यसर्वस्वघातिना ॥ ५.५५.१४ ॥
¿Cómo podría, vivo, volver a ver al señor de los monos, o a aquellos dos tigres entre los hombres, yo que he destruido todo el propósito de la misión?
5.55.15
मया खलु तदेवेदं रोषदोषात् प्रदर्शितम्।
प्रथितं त्रिषु लोकेषु कपित्वमनवस्थितम् ॥ ५.५५.१५ ॥
En verdad, por la falta de la ira he mostrado precisamente esto: la naturaleza de mono, famosa en los tres mundos, inestable e inconstante.
5.55.16
धिगस्तु राजसं भावमनीशमनवस्थितम्।
ईश्वरेणापि यद् रागान्मया सीता न रक्षिता ॥ ५.५५.१६ ॥
¡Vergüenza sobre esta disposición apasionada, incontrolada e inestable! Aunque capaz, por deseo no protegí a Sītā.
5.55.17
विनष्टायां तु सीतायां तावुभौ विनशिष्यतः।
तयोर्विनाशे सुग्रीवः सबन्धुर्विनशिष्यति ॥ ५.५५.१७ ॥
Si Sītā es destruida, esos dos también perecerán; y con su destrucción, Sugrīva perecerá junto con sus parientes.
5.55.18
एतदेव वचः श्रुत्वा भरतो भ्रातृवत्सलः।
धर्मात्मा सहशत्रुघ्नः कथं शक्ष्यति जीवितुम् ॥ ५.५५.१८ ॥
Al oír estas palabras, ¿cómo podrá vivir Bharata, afectuoso con sus hermanos y de alma justa, junto con Śatrughna?
5.55.19
इक्ष्वाकुवंशे धर्मिष्ठे गते नाशमसंशयम्।
भविष्यन्ति प्रजाः सर्वाः शोकसंतापपीडिताः ॥ ५.५५.१९ ॥
Si aquel justísimo de la estirpe de Ikṣvāku perece, sin duda, todos los súbditos quedarán afligidos por el dolor y la angustia.
5.55.20
तदहं भाग्यरहितो लुप्तधर्मार्थसंग्रहः।
रोषदोषपरीतात्मा व्यक्तं लोकविनाशनः ॥ ५.५५.२० ॥
Por tanto, yo, privado de fortuna, habiendo perdido la acumulación de dharma y riqueza, con el alma dominada por la falta de la ira, soy claramente un destructor del mundo.
5.55.21
पूर्वमप्युपलब्धानि साक्षात् पुनरचिन्तयत् ॥ ५.५५.२१ ॥
Volvió a pensar en las señales que antes había percibido directamente.
5.55.22
अथ वा चारुसर्वाङ्गी रक्षिता स्वेन तेजसा।
न नशिष्यति कल्याणी नाग्निरग्नौ प्रवर्तते ॥ ५.५५.२२ ॥
O bien, la de hermosos miembros, la auspiciosa, protegida por su propio resplandor, no perecerá; el fuego no surge en el fuego.
5.55.23
नहि धर्मात्मनस्तस्य भार्याममिततेजसः।
स्वचरित्राभिगुप्तां तां स्प्रष्टुमर्हति पावकः ॥ ५.५५.२३ ॥
Ciertamente, la esposa de aquel justo de radiancia inmensurable, protegida por su propia conducta, ni siquiera el fuego es capaz de tocarla.
5.55.24
नूनं रामप्रभावेण वैदेह्याः सुकृतेन च।
यन्मां दहनकर्मायं नादहद्धव्यवाहनः ॥ ५.५५.२४ ॥
Sin duda, por el poder de Rāma y el mérito de Vaidehī, este fuego, portador de ofrendas, cuya obra es quemar, no me quemó.
5.55.25
त्रयाणां भरतादीनां भ्रातॄणां देवता च या।
रामस्य च मनःकान्ता सा कथं विनशिष्यति ॥ ५.५५.२५ ॥
Ella, la deidad de los tres hermanos, Bharata y los demás, y amada del corazón de Rāma, ¿cómo podría perecer?
5.55.26
यद् वा दहनकर्मायं सर्वत्र प्रभुरव्ययः।
न मे दहति लाङ्गूलं कथमार्यां प्रधक्ष्यति ॥ ५.५५.२६ ॥
O bien, si este fuego, señor de todas partes e imperecedero, no quema mi cola, ¿cómo quemará a la noble dama?
5.55.27
पुनश्चाचिन्तयत् तत्र हनूमान् विस्मितस्तदा।
हिरण्यनाभस्य गिरेर्जलमध्ये प्रदर्शनम् ॥ ५.५५.२७ ॥
Entonces Hanumān, asombrado allí, volvió a reflexionar sobre la aparición del monte Hiraṇyanābha en medio de las aguas.
5.55.28
तपसा सत्यवाक्येन अनन्यत्वाच्च भर्तरि।
असौ विनिर्दहेदग्निं न तामग्निः प्रधक्ष्यति ॥ ५.५५.२८ ॥
Por su austeridad, por la verdad de sus palabras y por su devoción sin división hacia su esposo, ella podría incluso quemar al fuego mismo; el fuego no la quemará.
5.55.29
स तथा चिन्तयंस्तत्र देव्या धर्मपरिग्रहम्।
शुश्राव हनुमांस्तत्र चारणानां महात्मनाम् ॥ ५.५५.२९ ॥
Mientras reflexionaba así allí sobre la firmeza de la diosa en el dharma, Hanumān escuchó allí mismo las palabras de los magnánimos Cāraṇas.
5.55.30
अहो खलु कृतं कर्म दुर्विगाहं हनूमता।
अग्निं विसृजता तीक्ष्णं भीमं राक्षससद्मनि ॥ ५.५५.३० ॥
¡Ah! ¡Verdaderamente una hazaña difícil de realizar ha hecho Hanumān, que liberó un fuego feroz y terrible en la morada de los rākṣasas!
5.55.31
प्रपलायितरक्षःस्त्रीबालवृद्धसमाकुला।
जनकोलाहलाध्माता क्रन्दन्तीवाद्रिकन्दरैः ॥ ५.५५.३१ ॥
Llena de mujeres rākṣasa, niños y ancianos que huían en pánico, hinchada por el clamor de la gente, como si lamentara por las cuevas de las montañas.
5.55.32
दग्धेयं नगरी लङ्का साट्टप्राकारतोरणा।
जानकी न च दग्धेति विस्मयोऽद्भुत एव नः ॥ ५.५५.३२ ॥
Esta ciudad de Laṅkā, con sus mansiones, murallas y puertas, ha sido quemada; pero Jānakī no fue quemada. Esto es para nosotros un asombro maravilloso.
5.55.33
बभूव चास्य मनसो हर्षस्तत्कालसम्भवः ॥ ५.५५.३३ ॥
Y en ese mismo instante surgió en su mente la alegría.
5.55.34
स निमित्तैश्च दृष्टार्थैः कारणैश्च महागुणैः।
ऋषिवाक्यैश्च हनुमानभवत् प्रीतमानसः ॥ ५.५५.३४ ॥
Por aquellos presagios, por los propósitos vistos cumplidos, por las razones de grandes virtudes y por las palabras de los sabios, el corazón de Hanumān se alegró.
5.55.35
ततः कपिः प्राप्तमनोरथार्थ-
स्तामक्षतां राजसुतां विदित्वा।
प्रत्यक्षतस्तां पुनरेव दृष्ट्वा
प्रतिप्रयाणाय मतिं चकार ॥ ५.५५.३५ ॥
Entonces el mono Hanumān, con su deseo y propósito cumplidos, habiendo sabido que la hija del rey estaba ilesa y habiéndola visto de nuevo cara a cara, resolvió emprender el regreso.