รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 5.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.55.1
संदीप्यमानां वित्रस्तां त्रस्तरक्षोगणां पुरीम्।
अवेक्ष्य हनुमाँल्लङ्कां चिन्तयामास वानरः ॥ ५.५५.१ ॥
หนุมานเห็นเมืองลงกาที่กำลังถูกไฟเผา ผู้คนหวาดกลัว และฝูงรากษสต่างตื่นตระหนก จึงเริ่มครุ่นคิด
5.55.2
तस्याभूत् सुमहांस्त्रासः कुत्सा चात्मन्यजायत।
लङ्कां प्रदहता कर्म किंस्वित् कृतमिदं मया ॥ ५.५५.२ ॥
ความหวาดกลัวอย่างใหญ่หลวงเกิดขึ้นในใจของหนุมานเกี่ยวกับเมืองนั้น และความรู้สึกเสียใจตนเองก็เกิดขึ้นในใจ ว่าเราได้ทำการอันใดไปแล้ว เราผู้เผาลงกาเสียแล้ว
5.55.3
धन्याः खलु महात्मानो ये बुद्ध्या कोपमुत्थितम्।
निरुन्धन्ति महात्मानो दीप्तमग्निमिवाम्भसा ॥ ५.५५.३ ॥
ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เหล่านั้นช่างเป็นผู้มีบุญแท้จริง ผู้ที่ด้วยปัญญาสามารถข่มความโกรธที่เกิดขึ้นได้ ดั่งการดับไฟที่ลุกโชนด้วยน้ำ
5.55.4
क्रुद्धः पापं न कुर्यात् कः क्रुद्धो हन्याद् गुरूनपि।
क्रुद्धः परुषया वाचा नरः साधूनधिक्षिपेत् ॥ ५.५५.४ ॥
ใครเล่าเมื่อโกรธแล้วจะไม่กระทำความชั่ว คนโกรธอาจฆ่าแม้ผู้ใหญ่ที่เคารพ คนโกรธด้วยถ้อยคำหยาบกระด้างย่อมติเตียนแม้คนดี
5.55.5
वाच्यावाच्यं प्रकुपितो न विजानाति कर्हिचित्।
नाकार्यमस्ति क्रुद्धस्य नावाच्यं विद्यते क्वचित् ॥ ५.५५.५ ॥
คนที่โกรธจัดย่อมไม่รู้เลยว่าควรพูดหรือไม่ควรพูดสิ่งใด สำหรับคนที่โกรธไม่มีการกระทำใดที่ไม่ควรทำ และไม่มีถ้อยคำใดที่ไม่ควรกล่าว
5.55.6
यः समुत्पतितं क्रोधं क्षमयैव निरस्यति।
यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते ॥ ५.५५.६ ॥
ผู้ใดที่ขับไล่ความโกรธที่เกิดขึ้นได้ด้วยความอดทนเพียงอย่างเดียว เหมือนงูที่ลอกคราบเก่าทิ้ง ผู้นั้นแลเรียกว่าเป็นบุรุษที่แท้จริง
5.55.7
धिगस्तु मां सुदुर्बुद्धिं निर्लज्जं पापकृत्तमम्।
अचिन्तयित्वा तां सीतामग्निदं स्वामिघातकम् ॥ ५.५५.७ ॥
น่าละอายแก่ข้าพเจ้า ผู้มีปัญญาทรามที่สุด ไร้ความละอาย และทำบาปยิ่งกว่าผู้ใด ที่จุดไฟโดยมิได้คิดถึงนางสีดา และได้ทำร้ายนายของตนเอง
5.55.8
यदि दग्धा त्वियं सर्वा नूनमार्यापि जानकी।
दग्धा तेन मया भर्तुर्हतं कार्यमजानता ॥ ५.५५.८ ॥
หากทุกสิ่งนี้ถูกเผาไปแล้ว แน่นอนว่าแม้พระนางชานากีผู้สูงศักดิ์ก็ถูกเผาไปด้วย ด้วยการกระทำนั้นที่ข้าพเจ้าทำไปโดยไม่รู้ ข้าพเจ้าได้ทำลายจุดมุ่งหมายของนายของข้าพเจ้าเสียแล้ว
5.55.9
यदर्थमयमारम्भस्तत्कार्यमवसादितम्।
मया हि दहता लङ्कां न सीता परिरक्षिता ॥ ५.५५.९ ॥
จุดมุ่งหมายที่การกระทำนี้เริ่มขึ้นเพื่อให้สำเร็จ บัดนี้ได้ถูกทำลายเสียแล้ว เพราะในขณะที่เผาลงกาอยู่นั้น ข้าพเจ้ามิได้คุ้มครองนางสีดาไว้
5.55.10
ईषत्कार्यमिदं कार्यं कृतमासीन्न संशयः।
तस्य क्रोधाभिभूतेन मया मूलक्षयः कृतः ॥ ५.५५.१० ॥
ภารกิจนี้เพิ่งสำเร็จไปเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ไม่มีข้อสงสัยเลย แต่ข้าพเจ้าถูกความโกรธครอบงำ จึงได้ทำลายรากเหง้าของภารกิจนั้นเสียแล้ว
5.55.11
विनष्टा जानकी व्यक्तं न ह्यदग्धः प्रदृश्यते।
लङ्कायाः कश्चिदुद्देशः सर्वा भस्मीकृता पुरी ॥ ५.५५.११ ॥
พระนางชานากีคงสิ้นชีพไปแล้วแน่นอน เพราะไม่เห็นส่วนใดของลงกาที่ไม่ถูกไฟไหม้ เมืองทั้งเมืองได้กลายเป็นเถ้าถ่านไปแล้ว
5.55.12
यदि तद्विहतं कार्यं मया प्रज्ञाविपर्ययात्।
इहैव प्राणसंन्यासो ममापि ह्यद्य रोचते ॥ ५.५५.१२ ॥
หากภารกิจนั้นถูกทำลายไป เพราะความวิปริตแห่งปัญญาของข้าพเจ้า การสละชีวิตของข้าพเจ้าเองที่นี่ในวันนี้ก็ดูสมควรแก่ข้าพเจ้าเช่นกัน
5.55.13
किमग्नौ निपताम्यद्य आहोस्विद् वडवामुखे।
शरीरमिह सत्त्वानां दद्मि सागरवासिनाम् ॥ ५.५५.१३ ॥
ข้าพเจ้าควรจะกระโดดลงในกองไฟในวันนี้ หรือลงในปากแห่งไฟใต้ทะเล ข้าพเจ้าจะมอบร่างกายนี้ที่นี่แก่สัตว์ทั้งหลายที่อาศัยอยู่ในมหาสมุทร
5.55.14
कथं नु जीवता शक्यो मया द्रष्टुं हरीश्वरः।
तौ वा पुरुषशार्दूलौ कार्यसर्वस्वघातिना ॥ ५.५५.१४ ॥
ข้าพเจ้าผู้ทำลายจุดมุ่งหมายทั้งหมดของภารกิจ จะเป็นไปได้อย่างไรที่ข้าพเจ้าจะยังมีชีวิตอยู่แล้วได้เห็นจอมแห่งวานร หรือบุรุษทั้งสองผู้เป็นดั่งพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์
5.55.15
मया खलु तदेवेदं रोषदोषात् प्रदर्शितम्।
प्रथितं त्रिषु लोकेषु कपित्वमनवस्थितम् ॥ ५.५५.१५ ॥
แท้จริงแล้วเพราะโทษแห่งความโกรธ ข้าพเจ้าจึงได้แสดงให้เห็นเพียงสิ่งนี้เท่านั้น คือความเป็นลิงที่ปรากฏไปทั่วสามโลก ไม่มั่นคงและไม่สงบ
5.55.16
धिगस्तु राजसं भावमनीशमनवस्थितम्।
ईश्वरेणापि यद् रागान्मया सीता न रक्षिता ॥ ५.५५.१६ ॥
น่าละอายแก่อารมณ์ที่ถูกกิเลสครอบงำ ไร้การควบคุม และไม่มั่นคงนี้ แม้ข้าพเจ้าจะมีกำลังพอ ข้าพเจ้าก็มิได้คุ้มครองนางสีดา เพราะความปรารถนาตัณหา
5.55.17
विनष्टायां तु सीतायां तावुभौ विनशिष्यतः।
तयोर्विनाशे सुग्रीवः सबन्धुर्विनशिष्यति ॥ ५.५५.१७ ॥
หากนางสีดาถูกทำลายไป ทั้งสองพระองค์ก็จะพินาศไปด้วย และเมื่อทั้งสองพระองค์พินาศ สุครีพพร้อมด้วยญาติพี่น้องของท่านก็จะพินาศไปด้วย
5.55.18
एतदेव वचः श्रुत्वा भरतो भ्रातृवत्सलः।
धर्मात्मा सहशत्रुघ्नः कथं शक्ष्यति जीवितुम् ॥ ५.५५.१८ ॥
เมื่อได้ยินเพียงถ้อยคำเหล่านี้ พระภรตผู้รักใคร่พี่น้อง มีจิตใจชอบธรรม พร้อมด้วยพระศัตรุฆนะ จะทรงดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างไร
5.55.19
इक्ष्वाकुवंशे धर्मिष्ठे गते नाशमसंशयम्।
भविष्यन्ति प्रजाः सर्वाः शोकसंतापपीडिताः ॥ ५.५५.१९ ॥
หากผู้ชอบธรรมที่สุดแห่งวงศ์อิกษวากุสิ้นชีพไปโดยไม่ต้องสงสัย ประชาชนทั้งปวงจะถูกทุกข์โศกและความเร่าร้อนเบียดเบียน
5.55.20
तदहं भाग्यरहितो लुप्तधर्मार्थसंग्रहः।
रोषदोषपरीतात्मा व्यक्तं लोकविनाशनः ॥ ५.५५.२० ॥
เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าผู้ปราศจากโชค ทั้งสูญเสียการสะสมธรรมและทรัพย์ และมีจิตถูกโทษแห่งความโกรธครอบงำ ย่อมเป็นผู้ทำลายโลกอย่างชัดแจ้ง
5.55.21
पूर्वमप्युपलब्धानि साक्षात् पुनरचिन्तयत् ॥ ५.५५.२१ ॥
ท่านได้คิดทบทวนถึงนิมิตทั้งหลายที่ได้ประจักษ์แก่ตนมาก่อนอีกครั้ง
5.55.22
अथ वा चारुसर्वाङ्गी रक्षिता स्वेन तेजसा।
न नशिष्यति कल्याणी नाग्निरग्नौ प्रवर्तते ॥ ५.५५.२२ ॥
หรืออีกประการหนึ่ง นางผู้มีอวัยวะงดงาม เป็นมงคล ได้รับการคุ้มครองด้วยเดชของตนเอง จะไม่พินาศ ไฟย่อมไม่เกิดขึ้นในไฟ
5.55.23
नहि धर्मात्मनस्तस्य भार्याममिततेजसः।
स्वचरित्राभिगुप्तां तां स्प्रष्टुमर्हति पावकः ॥ ५.५५.२३ ॥
แท้จริง ภริยาของผู้ทรงธรรมผู้มีเดชไม่มีประมาณพระองค์นั้น ซึ่งได้รับการคุ้มครองด้วยความประพฤติของตนเอง แม้แต่ไฟก็ไม่อาจแตะต้องนางได้
5.55.24
नूनं रामप्रभावेण वैदेह्याः सुकृतेन च।
यन्मां दहनकर्मायं नादहद्धव्यवाहनः ॥ ५.५५.२४ ॥
เป็นเพราะอำนาจของพระรามและบุญกุศลของพระเวเทหี แน่แท้ ไฟผู้เป็นพาหะของเครื่องบูชาผู้มีการเผาไหม้เป็นกิจนี้ จึงมิได้เผาข้าพเจ้า
5.55.25
त्रयाणां भरतादीनां भ्रातॄणां देवता च या।
रामस्य च मनःकान्ता सा कथं विनशिष्यति ॥ ५.५५.२५ ॥
นางผู้เป็นเทพีของพี่น้องทั้งสามคือพระภรตและองค์อื่นๆ และเป็นที่รักแห่งใจของพระราม นางจะพินาศได้อย่างไรเล่า
5.55.26
यद् वा दहनकर्मायं सर्वत्र प्रभुरव्ययः।
न मे दहति लाङ्गूलं कथमार्यां प्रधक्ष्यति ॥ ५.५५.२६ ॥
หรือหากไฟนี้ ผู้เป็นเจ้าอยู่ทุกหนแห่งและไม่เสื่อมสลาย ไม่เผาหางของข้าพเจ้า แล้วไฟจะเผานางผู้ประเสริฐได้อย่างไรเล่า
5.55.27
पुनश्चाचिन्तयत् तत्र हनूमान् विस्मितस्तदा।
हिरण्यनाभस्य गिरेर्जलमध्ये प्रदर्शनम् ॥ ५.५५.२७ ॥
ณ ที่นั้น พระหนุมานซึ่งประหลาดใจ ได้คิดทบทวนอีกครั้งถึงการปรากฏของภูเขาหิรัณยนาภะกลางน้ำ
5.55.28
तपसा सत्यवाक्येन अनन्यत्वाच्च भर्तरि।
असौ विनिर्दहेदग्निं न तामग्निः प्रधक्ष्यति ॥ ५.५५.२८ ॥
ด้วยการบำเพ็ญตบะ ด้วยความจริงแห่งถ้อยคำ และด้วยความจงรักภักดีต่อสวามีโดยไม่แยกจิตไปทางอื่น นางอาจเผาแม้ไฟเองได้ ไฟจะไม่เผานาง
5.55.29
स तथा चिन्तयंस्तत्र देव्या धर्मपरिग्रहम्।
शुश्राव हनुमांस्तत्र चारणानां महात्मनाम् ॥ ५.५५.२९ ॥
ขณะที่พระหนุมานกำลังคิดเช่นนั้นอยู่ที่นั่น ท่านได้ยินถ้อยคำของจารณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ซึ่งกล่าวถึงความมั่นคงของเทวีในธรรม
5.55.30
अहो खलु कृतं कर्म दुर्विगाहं हनूमता।
अग्निं विसृजता तीक्ष्णं भीमं राक्षससद्मनि ॥ ५.५५.३० ॥
อัศจรรย์จริงหนอ กิจอันยากที่จะกระทำได้นี้ได้ถูกทำแล้วโดยพระหนุมาน ผู้ปล่อยไฟอันร้อนแรงและน่ากลัวในเรือนของพวกรากษส
5.55.31
प्रपलायितरक्षःस्त्रीबालवृद्धसमाकुला।
जनकोलाहलाध्माता क्रन्दन्तीवाद्रिकन्दरैः ॥ ५.५५.३१ ॥
เต็มไปด้วยหญิง เด็ก และคนชราของพวกรากษสที่วิ่งหนีด้วยความตกใจ ปั่นป่วนด้วยเสียงอึกทึกของผู้คน ดังเหมือนร้องครวญอยู่ตามถ้ำเขา
5.55.32
दग्धेयं नगरी लङ्का साट्टप्राकारतोरणा।
जानकी न च दग्धेति विस्मयोऽद्भुत एव नः ॥ ५.५५.३२ ॥
นครลังกานี้ พร้อมด้วยปราสาท กำแพง และซุ้มประตู ถูกเผาเสียแล้ว แต่ท่านชานกีมิได้ถูกเผา เรื่องนี้ช่างน่าอัศจรรย์ใจแก่พวกเรายิ่งนัก
5.55.33
बभूव चास्य मनसो हर्षस्तत्कालसम्भवः ॥ ५.५५.३३ ॥
และในขณะนั้นเอง ความยินดีก็บังเกิดขึ้นในใจของท่าน
5.55.34
स निमित्तैश्च दृष्टार्थैः कारणैश्च महागुणैः।
ऋषिवाक्यैश्च हनुमानभवत् प्रीतमानसः ॥ ५.५५.३४ ॥
ด้วยนิมิตเหล่านั้น ด้วยจุดประสงค์ที่เห็นว่าสำเร็จต่อหน้าต่อตา ด้วยเหตุผลอันประกอบด้วยคุณความดีอันยิ่งใหญ่ และด้วยถ้อยคำของฤๅษี ใจของพระหนุมานจึงเบิกบาน
5.55.35
ततः कपिः प्राप्तमनोरथार्थ-
स्तामक्षतां राजसुतां विदित्वा।
प्रत्यक्षतस्तां पुनरेव दृष्ट्वा
प्रतिप्रयाणाय मतिं चकार ॥ ५.५५.३५ ॥
ครั้นนั้น พระหนุมานวานรผู้บรรลุความปรารถนาและจุดประสงค์ของตน เมื่อทราบว่าพระราชธิดาไม่เป็นอันตราย และได้เห็นนางต่อหน้าอีกครั้ง จึงตั้งใจจะเดินทางกลับ