Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.56.1
ततस्तु शिंशपामूले जानकीं पर्यवस्थिताम्।
अभिवाद्याब्रवीद् दिष्ट्या पश्यामि त्वामिहाक्षताम् ॥ ५.५६.१ ॥
Entonces, tras saludar reverentemente a Jānakī, sentada al pie del árbol śiṃśapā, dijo: «Por fortuna te veo aquí ilesa.»
5.56.2
ततस्तं प्रस्थितं सीता वीक्षमाणा पुनः पुनः।
भर्तुः स्नेहान्विता वाक्यं हनूमन्तमभाषत ॥ ५.५६.२ ॥
Entonces Sītā, llena de afecto por su esposo, mirándolo una y otra vez mientras él se disponía a partir, dijo estas palabras a Hanumān.
5.56.3
यदि त्वं मन्यसे तात वसैकाहमिहानघ।
क्वचित् सुसंवृते देशे विश्रान्तः श्वो गमिष्यसि ॥ ५.५६.३ ॥
Querido, sin tacha, si lo juzgas conveniente, quédate aquí un solo día; tras descansar en algún lugar bien oculto, partirás mañana.
5.56.4
मम चैवाल्पभाग्यायाः सांनिध्यात् तव वानर।
शोकस्यास्याप्रमेयस्य मुहूर्तं स्यादपि क्षयः ॥ ५.५६.४ ॥
Y para mí, de poca fortuna, tu presencia, mono, podría aliviar este dolor inconmensurable, aunque fuera por un momento.
5.56.5
गते हि हरिशार्दूल पुनः सम्प्राप्तये त्वयि।
प्राणेष्वपि न विश्वासो मम वानरपुङ्गव ॥ ५.५६.५ ॥
Tigre entre los monos, una vez que te hayas ido, no tengo confianza de volver a verte; mejor de los monos, ni en mi propia vida confío.
5.56.6
अदर्शनं च ते वीर भूयो मां दारयिष्यति।
दुःखाद् दुःखतरं प्राप्तां दुर्मनःशोककर्शिताम् ॥ ५.५६.६ ॥
Héroe, tu ausencia de vista me desgarrará de nuevo — a mí, que he caído del dolor a un dolor mayor, consumida por una mente turbada y por la pena.
5.56.7
अयं च वीर संदेहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।
सुमहत्सु सहायेषु हर्यृक्षेषु महाबलः ॥ ५.५६.७ ॥
¡Oh héroe, esta duda se alza ante mí como si fuera real: entre estos grandes aliados monos y osos, aquel de gran fuerza.
5.56.8
कथं नु खलु दुष्पारं संतरिष्यति सागरम्।
तानि हर्यृक्षसैन्यानि तौ वा नरवरात्मजौ ॥ ५.५६.८ ॥
¿Cómo cruzará ese mar difícil de cruzar: esos ejércitos de monos y osos, o aquellos dos hijos del mejor de los hombres?
5.56.9
त्रयाणामेव भूतानां सागरस्यापि लङ्घने।
शक्तिः स्याद् वैनतेयस्य तव वा मारुतस्य वा ॥ ५.५६.९ ॥
Entre los seres de los tres mundos, el poder de saltar sobre el océano pertenece solo a Vainateya (Garuḍa), o a ti, o al hijo del viento, Māruta.
5.56.10
तदत्र कार्यनिर्बन्धे समुत्पन्ने दुरासदे।
किं पश्यसि समाधानं त्वं हि कार्यविशारदः ॥ ५.५६.१० ॥
Así pues, ahora que ha surgido esta atadura de la tarea, difícil de enfrentar, ¿qué solución ves? Pues eres diestro en los asuntos.
5.56.11
काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने।
पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते फलोदयः ॥ ५.५६.११ ॥
Para cumplir esta tarea, tú solo eres suficiente, oh destructor de los héroes enemigos; para ti surgirá el fruto que da gloria.
5.56.12
बलैस्तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः।
मां नयेद् यदि काकुत्स्थस्तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.५६.१२ ॥
Si el Kākutstha (Rāma), tormento de las fuerzas enemigas, hiciera Laṅkā abarrotada de sus ejércitos y me llevara, eso sería digno de él.
5.56.13
तद् यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः।
भवत्याहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय ॥ ५.५६.१३ ॥
Así, como corresponde al valor del magnánimo, héroe de la batalla, así debes llevarlo a cabo.
5.56.14
तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्।
निशम्य हनुमान् वीरो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.५६.१४ ॥
Habiendo escuchado estas palabras, dirigidas a ese fin, humildes y unidas a razones, el héroe Hanumān respondió así.
5.56.15
देवि हर्यृक्षसैन्यानामीश्वरः प्लवतां वरः।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नस्तवार्थे कृतनिश्चयः ॥ ५.५६.१५ ॥
Oh diosa, Sugrīva, señor de los ejércitos de monos y osos, el mejor de los saltadores, dotado de fortaleza, ha tomado una firme resolución por tu causa.
5.56.16
स वानरसहस्राणां कोटीभिरभिसंवृतः।
क्षिप्रमेष्यति वैदेहि सुग्रीवः प्लवगाधिपः ॥ ५.५६.१६ ॥
Rodeado por decenas de millones de miles de monos, él, oh Vaidehī, Sugrīva, señor de los saltadores, pronto vendrá.
5.56.17
तौ च वीरौ नरवरौ सहितौ रामलक्ष्मणौ।
आगम्य नगरीं लङ्कां सायकैर्विधमिष्यतः ॥ ५.५६.१७ ॥
Esos dos héroes, Rāma y Lakṣmaṇa, los mejores de los hombres, juntos llegarán a la ciudad de Laṅkā y la destruirán con sus flechas.
5.56.18
सगणं राक्षसं हत्वा नचिराद् रघुनन्दनः।
त्वामादाय वरारोहे स्वां पुरीं प्रति यास्यति ॥ ५.५६.१८ ॥
Oh dama de bellas caderas, Rāma, deleite de los Raghus, pronto, tras matar al rākṣasa con su hueste, te llevará consigo y marchará hacia su propia ciudad.
5.56.19
समाश्वसिहि भद्रं ते भव त्वं कालकाङ्क्षिणी।
क्षिप्रं द्रक्ष्यसि रामेण निहतं रावणं रणे ॥ ५.५६.१९ ॥
Ten ánimo, que la buena fortuna te acompañe. Espera el momento oportuno; pronto verás a Rāvaṇa abatido por Rāma en la batalla.
5.56.20
निहते राक्षसेन्द्रे च सपुत्रामात्यबान्धवे।
त्वं समेष्यसि रामेण शशाङ्केनेव रोहिणी ॥ ५.५६.२० ॥
Cuando el señor de los rākṣasas sea abatido junto con sus hijos, ministros y parientes, te reunirás con Rāma, como Rohiṇī se une a la luna.
5.56.21
क्षिप्रमेष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर्युतः।
यस्ते युधि विजित्यारीञ्छोकं व्यपनयिष्यति ॥ ५.५६.२१ ॥
Pronto llegará Rāma, de la estirpe de Kakutstha, acompañado de los mejores monos y osos; tras vencer a tus enemigos en batalla disipará tu pesar.
5.56.22
एवमाश्वास्य वैदेहीं हनूमान् मारुतात्मजः।
गमनाय मतिं कृत्वा वैदेहीमभ्यवादयत् ॥ ५.५६.२२ ॥
Habiendo consolado así a Vaidehī, Hanumān, hijo del Viento, resolvió partir y se inclinó ante Vaidehī.
5.56.23
राक्षसान् प्रवरान् हत्वा नाम विश्राव्य चात्मनः।
समाश्वास्य च वैदेहीं दर्शयित्वा परं बलम् ॥ ५.५६.२३ ॥
Tras abatir a los más destacados rākṣasas, proclamar mi nombre, consolar a Vaidehī y mostrar mi poder supremo.
5.56.24
नगरीमाकुलां कृत्वा वञ्चयित्वा च रावणम्।
दर्शयित्वा बलं घोरं वैदेहीमभिवाद्य च ॥ ५.५६.२४ ॥
Tras sumir la ciudad en la confusión, engañar a Rāvaṇa, mostrar mi terrible fuerza y saludar a Vaidehī.
5.56.25
प्रतिगन्तुं मनश्चक्रे पुनर्मध्येन सागरम्।
ततः स कपिशार्दूलः स्वामिसंदर्शनोत्सुकः ॥ ५.५६.२५ ॥
Resolvió volver a través del medio del océano. Entonces aquel tigre entre los monos, ansioso por volver a ver a su señor,
5.56.26
आरुरोह गिरिश्रेष्ठमरिष्टमरिमर्दनः।
तुङ्गपद्मकजुष्टाभिर्नीलाभिर्वनराजिभिः ॥ ५.५६.२६ ॥
El destructor de enemigos subió al Ariṣṭa, el mejor de los montes, frecuentado por elevadas arboledas semejantes a lotos y por hileras de bosque azul.
5.56.27
सोत्तरीयमिवाम्भोदैः शृङ्गान्तरविलम्बिभिः।
बोध्यमानमिव प्रीत्या दिवाकरकरैः शुभैः ॥ ५.५६.२७ ॥
como si llevara un manto superior de nubes que cuelgan entre sus cimas, y como si fuera despertado con afecto por los rayos auspiciosos del sol,
5.56.28
उन्मिषन्तमिवोद्धूतैर्लोचनैरिव धातुभिः।
तोयौघनिःस्वनैर्मन्द्रैः प्राधीतमिव पर्वतम् ॥ ५.५६.२८ ॥
aquel monte parecía abrir sus ojos con las vetas minerales que saltaban, y parecía recitar con el profundo estruendo de sus corrientes de agua,
5.56.29
प्रगीतमिव विस्पष्टं नानाप्रस्रवणस्वनैः।
देवदारुभिरुद्धूतैरूर्ध्वबाहुमिव स्थितम् ॥ ५.५६.२९ ॥
parecía cantar con claridad con los sonidos de muchas fuentes, y se erguía como con los brazos en alto con sus cedros deodar oscilantes.
5.56.30
प्रपातजलनिर्घोषैः प्राक्रुष्टमिव सर्वतः।
वेपमानमिव श्यामैः कम्पमानैः शरद्वनैः ॥ ५.५६.३० ॥
parecía gritar por todas partes con el estruendo de las aguas que caen, y parecía temblar con sus oscuros bosques otoñales estremecidos.
5.56.31
वेणुभिर्मारुतोद्धूतैः कूजन्तमिव कीचकैः।
निःश्वसन्तमिवामर्षाद् घोरैराशीविषोत्तमैः ॥ ५.५६.३१ ॥
Parecía resonar con los bambúes agitados por el viento y con las cañas huecas, suspirar de indignación y estar poblado de serpientes terribles y excelsas.
5.56.32
नीहारकृतगम्भीरैर्ध्यायन्तमिव गह्वरैः।
मेघपादनिभैः पादैः प्रक्रान्तमिव सर्वतः ॥ ५.५६.३२ ॥
Parecía meditar con sus profundas cuevas envueltas en niebla, y extenderse por todas partes con laderas semejantes a la base de las nubes.
5.56.33
जृम्भमाणमिवाकाशे शिखरैरभ्रमालिभिः।
कूटैश्च बहुधा कीर्णं शोभितं बहुकन्दरैः ॥ ५.५६.३३ ॥
Parecía bostezar en el cielo con picos coronados por hileras de nubes, sembrado de muchas cumbres y adornado con muchas cuevas.
5.56.34
सालतालैश्च कर्णैश्च वंशैश्च बहुभिर्वृतम्।
लतावितानैर्विततैः पुष्पवद्भिरलंकृतम् ॥ ५.५६.३४ ॥
Rodeado de árboles sāla, palmeras, árboles karṇa y muchos bambúes, estaba adornado con doseles extendidos de enredaderas floridas.
5.56.35
नानामृगगणैः कीर्णं धातुनिष्यन्दभूषितम्।
बहुप्रस्रवणोपेतं शिलासंचयसंकटम् ॥ ५.५६.३५ ॥
Rebosante de manadas de muchas clases de ciervos, adornado con corrientes de minerales, dotado de muchos manantiales y difícil de transitar por los montones de rocas.
5.56.36
महर्षियक्षगन्धर्वकिंनरोरगसेवितम्।
लतापादपसम्बाधं सिंहाधिष्ठितकन्दरम् ॥ ५.५६.३६ ॥
Frecuentado por grandes sabios, yakṣas, gandharvas, kinnaras y serpientes, abarrotado de lianas y árboles, con cuevas ocupadas por leones.
5.56.37
व्याघ्रादिभिः समाकीर्णं स्वादुमूलफलद्रुमम्।
आरुरोहानिलसुतः पर्वतं प्लवगोत्तमः ॥ ५.५६.३७ ॥
Hanumān, hijo del Viento, el mejor de los saltarines, subió aquella montaña poblada de tigres y otras fieras, cubierta de árboles de raíces y frutos dulces.
5.56.38
रामदर्शनशीघ्रेण प्रहर्षेणाभिचोदितः।
तेन पादतलक्रान्ता रम्येषु गिरिसानुषु ॥ ५.५६.३८ ॥
Impulsado por la prisa de ver a Rāma y por la alegría, presionó con las plantas de sus pies las amables laderas de la montaña.
5.56.39
सघोषाः समशीर्यन्त शिलाश्चूर्णीकृतास्ततः।
स तमारुह्य शैलेन्द्रं व्यवर्धत महाकपिः ॥ ५.५६.३९ ॥
Con un estruendo, las rocas se hicieron polvo. Entonces, habiendo subido a aquel rey de las montañas, el gran mono creció.
5.56.40
दक्षिणादुत्तरं पारं प्रार्थयँल्लवणाम्भसः।
अधिरुह्य ततो वीरः पर्वतं पवनात्मजः ॥ ५.५६.४० ॥
Deseando cruzar el océano salado desde la orilla sur hasta la otra orilla del norte, el héroe, hijo del Viento, subió a aquella montaña.
5.56.41
ददर्श सागरं भीमं भीमोरगनिषेवितम्।
स मारुत इवाकाशं मारुतस्यात्मसम्भवः ॥ ५.५६.४१ ॥
Vio el terrible océano, frecuentado por serpientes temibles. El hijo del Viento, nacido de la misma esencia del Viento, se dispuso a surcar el cielo como el propio viento.
5.56.42
प्रपेदे हरिशार्दूलो दक्षिणादुत्तरां दिशम्।
स तदा पीडितस्तेन कपिना पर्वतोत्तमः ॥ ५.५६.४२ ॥
Aquel león entre los monos se dirigió desde el sur hacia la dirección del norte. Entonces, aquella excelsa montaña, oprimida por aquel mono,
5.56.43
ररास विविधैर्भूतैः प्राविशद् वसुधातलम्।
कम्पमानैश्च शिखरैः पतद्भिरपि च द्रुमैः ॥ ५.५६.४३ ॥
Criaturas de toda clase gritaron; con sus cumbres temblando y los árboles cayendo, se hundió en la superficie de la tierra.
5.56.44
तस्योरुवेगोन्मथिताः पादपाः पुष्पशालिनः।
निपेतुर्भूतले भग्नाः शक्रायुधहता इव ॥ ५.५६.४४ ॥
Los árboles cargados de flores, arrancados por su ímpetu, se quebraron y cayeron al suelo como heridos por el rayo de Indra.
5.56.45
कन्दरोदरसंस्थानां पीडितानां महौजसाम्।
सिंहानां निनदो भीमो नभो भिन्दन् हि शुश्रुवे ॥ ५.५६.४५ ॥
El terrible rugido de los leones poderosos, angustiados, que habitaban cuevas y hondonadas, se oyó rasgando el cielo.
5.56.46
त्रस्तव्याविद्धवसना व्याकुलीकृतभूषणाः।
विद्याधर्यः समुत्पेतुः सहसा धरणीधरात् ॥ ५.५६.४६ ॥
Las vidyādharas, con las vestiduras revueltas por el miedo y los adornos en desorden, se elevaron de repente desde aquella montaña.
5.56.47
अतिप्रमाणा बलिनो दीप्तजिह्वा महाविषाः।
निपीडितशिरोग्रीवा व्यवेष्टन्त महाहयः ॥ ५.५६.४७ ॥
Enormes serpientes poderosas, de lenguas ardientes y gran veneno, con cabezas y cuellos aplastados, se enroscaron alrededor de la montaña.
5.56.48
किंनरोरगगन्धर्वयक्षविद्याधरास्तथा।
पीडितं तं नगवरं त्यक्त्वा गगनमास्थिताः ॥ ५.५६.४८ ॥
Los kinnaras, las serpientes, los gandharvas, los yakṣas y los vidyādharas también abandonaron aquella excelsa montaña afligida y se detuvieron en el cielo.
5.56.49
स च भूमिधरः श्रीमान् बलिना तेन पीडितः।
सवृक्षशिखरोदग्रः प्रविवेश रसातलम् ॥ ५.५६.४९ ॥
Y aquella gloriosa montaña, oprimida por aquel poderoso, aunque elevada con árboles y cimas, penetró en Rasātala, el mundo inferior.
5.56.50
दशयोजनविस्तारस्त्रिंशद्योजनमुच्छ्रितः।
धरण्यां समतां यातः स बभूव धराधरः ॥ ५.५६.५० ॥
Aquella montaña, de diez yojanas de ancho y treinta de alto, quedó nivelada con la tierra; se volvió Dharādhara, el sostén de la tierra.
5.56.51
स लिलङ्घयिषुर्भीमं सलीलं लवणार्णवम्।
कल्लोलास्फालवेलान्तमुत्पपात नभो हरिः ॥ ५.५६.५१ ॥
Deseando cruzar con juego el terrible océano salado, llegó a la orilla donde rompen las olas, y el mono Hari se elevó hacia el cielo.