Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.56

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.56.1

ततस्तु शिंशपामूले जानकीं पर्यवस्थिताम्।
अभिवाद्याब्रवीद् दिष्ट्या पश्यामि त्वामिहाक्षताम् ॥ ५.५६.१ ॥

ଆଉ ଶିଂଶପା ଗଛ ମୂଳରେ ବସିଥିବା ଜାନକୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ କହିଲେ, 'ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଅକ୍ଷତ ଦେଖୁଛି।'

5.56.2

ततस्तं प्रस्थितं सीता वीक्षमाणा पुनः पुनः।
भर्तुः स्नेहान्विता वाक्यं हनूमन्तमभाषत ॥ ५.५६.२ ॥

ତା'ପରେ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସେ ଶୁଭଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଦେଖି, ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା ସୀତା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

5.56.3

यदि त्वं मन्यसे तात वसैकाहमिहानघ।
क्वचित् सुसंवृते देशे विश्रान्तः श्वो गमिष्यसि ॥ ५.५६.३ ॥

ହେ ତାତ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଯଦି ତୁମେ ଉଚିତ ମନେ କର, ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ରୁହ; କୌଣସି ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ କାଲି ଯିବ।

5.56.4

मम चैवाल्पभाग्यायाः सांनिध्यात् तव वानर।
शोकस्यास्याप्रमेयस्य मुहूर्तं स्यादपि क्षयः ॥ ५.५६.४ ॥

ହେ ବାନର, ଅଳ୍ପଭାଗ୍ୟା ମୋ ପାଇଁ ତୁମର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଏହି ଅପରିମେୟ ଶୋକ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ହେଲେ କମିପାରେ।

5.56.5

गते हि हरिशार्दूल पुनः सम्प्राप्तये त्वयि।
प्राणेष्वपि न विश्वासो मम वानरपुङ्गव ॥ ५.५६.५ ॥

ହେ ହରିଶାର୍ଦୂଳ, ତୁମେ ଗଲେ ପୁଣି ତୁମକୁ ପାଇବାର ବିଶ୍ୱାସ ମୋର ନାହିଁ; ହେ ବାନରପୁଙ୍ଗବ, ମୋ ପ୍ରାଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ନାହିଁ।

5.56.6

अदर्शनं च ते वीर भूयो मां दारयिष्यति।
दुःखाद् दुःखतरं प्राप्तां दुर्मनःशोककर्शिताम् ॥ ५.५६.६ ॥

ହେ ବୀର, ତୁମର ଅଦର୍ଶନ ମୋତେ ପୁଣି ଚିରିଦେବ — ଦୁଃଖରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ପାଇ, ବିଷଣ୍ଣ ମନ ଓ ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ମୋତେ।

5.56.7

अयं च वीर संदेहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।
सुमहत्सु सहायेषु हर्यृक्षेषु महाबलः ॥ ५.५६.७ ॥

ହେ ବୀର, ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ସନ୍ଦେହ ଯେପରି ଠିଆ ହୋଇଛି — ଏହି ମହାନ ସହାୟକ ବାନର ଓ ଭାଲୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ମହାବଳୀ।

5.56.8

कथं नु खलु दुष्पारं संतरिष्यति सागरम्।
तानि हर्यृक्षसैन्यानि तौ वा नरवरात्मजौ ॥ ५.५६.८ ॥

ଦୁଷ୍ପାର ସେ ସାଗରକୁ ସେ କିପରି ପାର କରିବେ — ସେ ବାନର-ଭାଲୁ ସେନା, ନା ସେହି ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର?

5.56.9

त्रयाणामेव भूतानां सागरस्यापि लङ्घने।
शक्तिः स्याद् वैनतेयस्य तव वा मारुतस्य वा ॥ ५.५६.९ ॥

ତିନି ଲୋକର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଗର ଲଙ୍ଘନର ଶକ୍ତି କେବଳ ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ଼), କିମ୍ବା ତୁମର, କିମ୍ବା ମାରୁତର ହେବ।

5.56.10

तदत्र कार्यनिर्बन्धे समुत्पन्ने दुरासदे।
किं पश्यसि समाधानं त्वं हि कार्यविशारदः ॥ ५.५६.१० ॥

ତେବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟବନ୍ଧନ ଉପୁଜିଥିବା, ଦୁରାସଦ ସ୍ଥିତିରେ ତୁମେ କି ସମାଧାନ ଦେଖୁଛ? ତୁମେ ତ କାର୍ଯ୍ୟବିଶାରଦ।

5.56.11

काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने।
पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते फलोदयः ॥ ५.५६.११ ॥

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନରେ ତୁମେ ଏକା ହିଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ହେ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ; ତୁମ ପାଇଁ ଯଶଦାୟୀ ଫଳ ଉଦିତ ହେବ।

5.56.12

बलैस्तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः।
मां नयेद् यदि काकुत्स्थस्तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.५६.१२ ॥

ଶତ୍ରୁସୈନ୍ୟକୁ ପୀଡ଼ନ କରୁଥିବା କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ) ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲଙ୍କାକୁ ଭରି ମୋତେ ନେଲେ, ତାହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବ।

5.56.13

तद् यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः।
भवत्याहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय ॥ ५.५६.१३ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ଯେ, ତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସହିତ ଯାହା ଅନୁରୂପ ହୁଏ, ସେହିପରି ତୁମେ ତାହା ସମ୍ପାଦନ କର।

5.56.14

तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्।
निशम्य हनुमान् वीरो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.५६.१४ ॥

ସେହି ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ, ବିନୟୀ, ହେତୁସହିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବୀର ହନୁମାନ ଉତ୍ତରରେ ଏହା କହିଲେ।

5.56.15

देवि हर्यृक्षसैन्यानामीश्वरः प्लवतां वरः।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नस्तवार्थे कृतनिश्चयः ॥ ५.५६.१५ ॥

ହେ ଦେବୀ, ବାନର ଓ ଋକ୍ଷ ସେନାର ଈଶ୍ୱର, ଲଙ୍ଘନକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସତ୍ତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ ସୁଗ୍ରୀବ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରିଛନ୍ତି।

5.56.16

स वानरसहस्राणां कोटीभिरभिसंवृतः।
क्षिप्रमेष्यति वैदेहि सुग्रीवः प्लवगाधिपः ॥ ५.५६.१६ ॥

ହଜାରେ ବାନରଙ୍କ କୋଟିରେ ଘେରାଯାଇ ସେ, ହେ ବୈଦେହୀ, ଶୀଘ୍ର ଆସିବେ — ବାନରାଧିପତି ସୁଗ୍ରୀବ।

5.56.17

तौ च वीरौ नरवरौ सहितौ रामलक्ष्मणौ।
आगम्य नगरीं लङ्कां सायकैर्विधमिष्यतः ॥ ५.५६.१७ ॥

ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏକତ୍ର ଆସି ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ବାଣରେ ବିନାଶ କରିବେ।

5.56.18

सगणं राक्षसं हत्वा नचिराद् रघुनन्दनः।
त्वामादाय वरारोहे स्वां पुरीं प्रति यास्यति ॥ ५.५६.१८ ॥

ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶା, ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରି, ତୁମକୁ ନେଇ ନିଜ ନଗରୀ ଆଡ଼କୁ ଯିବେ।

5.56.19

समाश्वसिहि भद्रं ते भव त्वं कालकाङ्क्षिणी।
क्षिप्रं द्रक्ष्यसि रामेण निहतं रावणं रणे ॥ ५.५६.१९ ॥

ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ସମୟର ଅପେକ୍ଷା କର; ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ରଣରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିବ।

5.56.20

निहते राक्षसेन्द्रे च सपुत्रामात्यबान्धवे।
त्वं समेष्यसि रामेण शशाङ्केनेव रोहिणी ॥ ५.५६.२० ॥

ରାକ୍ଷସରାଜ ପୁତ୍ର, ଅମାତ୍ୟ ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ନିହତ ହେଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ରୋହିଣୀ ଭଳି ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ମିଳିବ।

5.56.21

क्षिप्रमेष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर्युतः।
यस्ते युधि विजित्यारीञ्छोकं व्यपनयिष्यति ॥ ५.५६.२१ ॥

ଶୀଘ୍ର କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ବାନର-ଋକ୍ଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରଙ୍କ ସହ ଆସିବେ; ରଣରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତି ତୁମ ଶୋକ ଦୂର କରିବେ।

5.56.22

एवमाश्वास्य वैदेहीं हनूमान् मारुतात्मजः।
गमनाय मतिं कृत्वा वैदेहीमभ्यवादयत् ॥ ५.५६.२२ ॥

ଏହିପରି ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଯିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରି ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

5.56.23

राक्षसान् प्रवरान् हत्वा नाम विश्राव्य चात्मनः।
समाश्वास्य च वैदेहीं दर्शयित्वा परं बलम् ॥ ५.५६.२३ ॥

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଏବଂ ନିଜର ପରମ ବଳ ଦେଖାଇ (ମୁଁ ଯିବି)।

5.56.24

नगरीमाकुलां कृत्वा वञ्चयित्वा च रावणम्।
दर्शयित्वा बलं घोरं वैदेहीमभिवाद्य च ॥ ५.५६.२४ ॥

ନଗରୀକୁ ବ୍ୟାକୁଳ କରି, ରାବଣଙ୍କୁ ପ୍ରତାରଣା କରି, ଭୟଙ୍କର ବଳ ଦେଖାଇ ଏବଂ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି (ମୁଁ ଯିବି)।

5.56.25

प्रतिगन्तुं मनश्चक्रे पुनर्मध्येन सागरम्।
ततः स कपिशार्दूलः स्वामिसंदर्शनोत्सुकः ॥ ५.५६.२५ ॥

ସେ ପୁନର୍ବାର ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗ ଦେଇ ଫେରିବାକୁ ମନ କଲା। ତଦା ସେ କପିଶାର୍ଦୂଳ ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲା।

5.56.26

आरुरोह गिरिश्रेष्ठमरिष्टमरिमर्दनः।
तुङ्गपद्मकजुष्टाभिर्नीलाभिर्वनराजिभिः ॥ ५.५६.२६ ॥

ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ସେ ଉଚ୍ଚ ପଦ୍ମସଦୃଶ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ନୀଳ ବନପଙ୍କ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅରିଷ୍ଟରେ ଆରୋହଣ କଲା।

5.56.27

सोत्तरीयमिवाम्भोदैः शृङ्गान्तरविलम्बिभिः।
बोध्यमानमिव प्रीत्या दिवाकरकरैः शुभैः ॥ ५.५६.२७ ॥

ଶିଖରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝୁଲୁଥିବା ମେଘରେ ଯେପରି ଉତ୍ତରୀୟ ପରିହିତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶୁଭ କିରଣରେ ଯେପରି ସ୍ନେହରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଉଥିବା ପରି।

5.56.28

उन्मिषन्तमिवोद्धूतैर्लोचनैरिव धातुभिः।
तोयौघनिःस्वनैर्मन्द्रैः प्राधीतमिव पर्वतम् ॥ ५.५६.२८ ॥

ଉଛୁଳୁଥିବା ଧାତୁରେଖାରେ ଯେପରି ଆଖି ଖୋଲୁଥିବା, ଜଳଧାରାର ଗମ୍ଭୀର ଘୋଷରେ ଯେପରି ବେଦପାଠ କରୁଥିବା ସେହି ପର୍ବତ।

5.56.29

प्रगीतमिव विस्पष्टं नानाप्रस्रवणस्वनैः।
देवदारुभिरुद्धूतैरूर्ध्वबाहुमिव स्थितम् ॥ ५.५६.२९ ॥

ଅନେକ ଝରଣାର ଶବ୍ଦରେ ଯେପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଗୀତ ଗାଉଥିବା, ଦୋହଲୁଥିବା ଦେବଦାରୁ ବୃକ୍ଷରେ ଯେପରି ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ବାହୁ କରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପରି।

5.56.30

प्रपातजलनिर्घोषैः प्राक्रुष्टमिव सर्वतः।
वेपमानमिव श्यामैः कम्पमानैः शरद्वनैः ॥ ५.५६.३० ॥

ପଡ଼ୁଥିବା ଜଳର ଘୋଷରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଯେପରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକୁଥିବା, କମ୍ପୁଥିବା ଶ୍ୟାମ ଶରତ୍-ବନରେ ଯେପରି କମ୍ପୁଥିବା ପରି।

5.56.31

वेणुभिर्मारुतोद्धूतैः कूजन्तमिव कीचकैः।
निःश्वसन्तमिवामर्षाद् घोरैराशीविषोत्तमैः ॥ ५.५६.३१ ॥

ପବନରେ ଦୋଳୁଥିବା ବାଉଁଶ ଓ ଫମ୍ପା ବାଉଁଶରେ ଯେପରି ଗୁଞ୍ଜରିତ, କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ନିଶ୍ବାସ ଛାଡୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାପରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

5.56.32

नीहारकृतगम्भीरैर्ध्यायन्तमिव गह्वरैः।
मेघपादनिभैः पादैः प्रक्रान्तमिव सर्वतः ॥ ५.५६.३२ ॥

କୁହୁଡ଼ିରେ ଗଭୀର ଗୁମ୍ଫାରେ ଯେପରି ଧ୍ୟାନରତ, ମେଘ ପାଦ ସଦୃଶ ଢାଲରେ ଚାରିଆଡ଼େ ବ୍ୟାପ୍ତ।

5.56.33

जृम्भमाणमिवाकाशे शिखरैरभ्रमालिभिः।
कूटैश्च बहुधा कीर्णं शोभितं बहुकन्दरैः ॥ ५.५६.३३ ॥

ଆକାଶରେ ହାଇ ଉଠାଉଥିବା ପରି, ମେଘମାଳା ବହନକାରୀ ଶିଖରରେ, ବିବିଧ କୂଟରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ, ଅନେକ ଗୁମ୍ଫାରେ ଶୋଭିତ।

5.56.34

सालतालैश्च कर्णैश्च वंशैश्च बहुभिर्वृतम्।
लतावितानैर्विततैः पुष्पवद्भिरलंकृतम् ॥ ५.५६.३४ ॥

ସାଲ, ତାଳ, କର୍ଣ ଗଛ ଓ ଅନେକ ବାଉଁଶରେ ଘେରା, ଫୁଲିଥିବା ବିସ୍ତୃତ ଲତାମଣ୍ଡପରେ ସଜ୍ଜିତ।

5.56.35

नानामृगगणैः कीर्णं धातुनिष्यन्दभूषितम्।
बहुप्रस्रवणोपेतं शिलासंचयसंकटम् ॥ ५.५६.३५ ॥

ନାନା ପ୍ରକାର ମୃଗ ଝୁଣ୍ଡରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧାତୁ ପ୍ରବାହରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ଝରଣାରେ ଯୁକ୍ତ, ଶିଳାସ୍ତୂପରେ ଦୁର୍ଗମ।

5.56.36

महर्षियक्षगन्धर्वकिंनरोरगसेवितम्।
लतापादपसम्बाधं सिंहाधिष्ठितकन्दरम् ॥ ५.५६.३६ ॥

ମହର୍ଷି, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ନାଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଲତା ଓ ବୃକ୍ଷରେ ଘନ, ଯାହାର ଗୁମ୍ଫାରେ ସିଂହ ଅଧିଷ୍ଠିତ।

5.56.37

व्याघ्रादिभिः समाकीर्णं स्वादुमूलफलद्रुमम्।
आरुरोहानिलसुतः पर्वतं प्लवगोत्तमः ॥ ५.५६.३७ ॥

ବାଘ ପ୍ରଭୃତି ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଧୁର ମୂଳ ଓ ଫଳବିଶିଷ୍ଟ ବୃକ୍ଷଯୁକ୍ତ ସେହି ପର୍ବତରେ ପବନପୁତ୍ର, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆରୋହଣ କଲେ।

5.56.38

रामदर्शनशीघ्रेण प्रहर्षेणाभिचोदितः।
तेन पादतलक्रान्ता रम्येषु गिरिसानुषु ॥ ५.५६.३८ ॥

ରାମଦର୍ଶନ ତ୍ୱରା ଓ ହର୍ଷରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେ ପାଦତଳରେ ରମଣୀୟ ପର୍ବତ-ଶିଖର ଦଳିଦେଲେ।

5.56.39

सघोषाः समशीर्यन्त शिलाश्चूर्णीकृतास्ततः।
स तमारुह्य शैलेन्द्रं व्यवर्धत महाकपिः ॥ ५.५६.३९ ॥

ଗର୍ଜନ ସହିତ ଶିଳାଗୁଡ଼ିକ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲେ। ତା'ପରେ ସେ ସେହି ଶୈଳରାଜରେ ଆରୋହଣ କରି ମହାକପି ବଢ଼ିଲେ।

5.56.40

दक्षिणादुत्तरं पारं प्रार्थयँल्लवणाम्भसः।
अधिरुह्य ततो वीरः पर्वतं पवनात्मजः ॥ ५.५६.४० ॥

ଲବଣ ସମୁଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ପାରକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ବୀର ପବନପୁତ୍ର ସେହି ପର୍ବତରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

5.56.41

ददर्श सागरं भीमं भीमोरगनिषेवितम्।
स मारुत इवाकाशं मारुतस्यात्मसम्भवः ॥ ५.५६.४१ ॥

ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର ଦେଖିଲେ; ତାହା ଭୀଷଣ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା। ବାୟୁର ସ୍ୱରୂପରୁ ଜାତ ସେ ପବନପୁତ୍ର, ବାୟୁ ଆକାଶରେ ଯେପରି ଯାଏ, ସେପରି (ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ)।

5.56.42

प्रपेदे हरिशार्दूलो दक्षिणादुत्तरां दिशम्।
स तदा पीडितस्तेन कपिना पर्वतोत्तमः ॥ ५.५६.४२ ॥

ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି ସେ ହରି ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ। ସେତେବେଳେ ସେହି ବାନର ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ...

5.56.43

ररास विविधैर्भूतैः प्राविशद् वसुधातलम्।
कम्पमानैश्च शिखरैः पतद्भिरपि च द्रुमैः ॥ ५.५६.४३ ॥

ବିବିଧ ପ୍ରାଣୀ ଚିତ୍କାର କଲେ; କମ୍ପମାନ ଶିଖର ଓ ପଡ଼ୁଥିବା ଗଛ ସହିତ ତାହା ପୃଥିବୀ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା ।

5.56.44

तस्योरुवेगोन्मथिताः पादपाः पुष्पशालिनः।
निपेतुर्भूतले भग्नाः शक्रायुधहता इव ॥ ५.५६.४४ ॥

ତାହାର ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ଉତ୍‌ପାଟିତ ପୁଷ୍ପଶାଳୀ ବୃକ୍ଷସବୁ ଭାଙ୍ଗି ଇନ୍ଦ୍ରବଜ୍ରାହତ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ ।

5.56.45

कन्दरोदरसंस्थानां पीडितानां महौजसाम्।
सिंहानां निनदो भीमो नभो भिन्दन् हि शुश्रुवे ॥ ५.५६.४५ ॥

ଗୁମ୍ଫା ଓ ଖୋଲରେ ରହୁଥିବା, ପୀଡ଼ିତ ମହାବଳ ସିଂହମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଆକାଶ ଚିରି ଶୁଣାଗଲା ।

5.56.46

त्रस्तव्याविद्धवसना व्याकुलीकृतभूषणाः।
विद्याधर्यः समुत्पेतुः सहसा धरणीधरात् ॥ ५.५६.४६ ॥

ଭୟରେ ବସ୍ତ୍ର ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଓ ଅଳଙ୍କାର ବିଶୃଙ୍ଖଳ ହୋଇଥିବା ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନେ ସହସା ସେହି ପର୍ବତରୁ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ ।

5.56.47

अतिप्रमाणा बलिनो दीप्तजिह्वा महाविषाः।
निपीडितशिरोग्रीवा व्यवेष्टन्त महाहयः ॥ ५.५६.४७ ॥

ଅତି ବିଶାଳ, ବଳବାନ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜିଭ ଓ ମହାବିଷ ଥିବା ବଡ଼ ସାପମାନେ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ପେଷିତ ହୋଇ, ତାହାକୁ ବେଢ଼ି ପକାଇଲେ ।

5.56.48

किंनरोरगगन्धर्वयक्षविद्याधरास्तथा।
पीडितं तं नगवरं त्यक्त्वा गगनमास्थिताः ॥ ५.५६.४८ ॥

କିନ୍ନର, ଉରଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପୀଡ଼ିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ଛାଡ଼ି ଆକାଶରେ ଠିଆ ହେଲେ ।

5.56.49

स च भूमिधरः श्रीमान् बलिना तेन पीडितः।
सवृक्षशिखरोदग्रः प्रविवेश रसातलम् ॥ ५.५६.४९ ॥

ସେଇ ଶ୍ରୀମାନ ପର୍ବତ ସେଇ ବଳବାନଙ୍କ ଚାପରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ବୃକ୍ଷ ଓ ଶିଖର ସହିତ ଉଚ୍ଚ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରସାତଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

5.56.50

दशयोजनविस्तारस्त्रिंशद्योजनमुच्छ्रितः।
धरण्यां समतां यातः स बभूव धराधरः ॥ ५.५६.५० ॥

ଦଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ତିରିଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ସେଇ ପର୍ବତ ପୃଥିବୀ ସହିତ ସମତଳ ହୋଇଗଲା; ସେ ଧରାଧର ହେଲା।

5.56.51

स लिलङ्घयिषुर्भीमं सलीलं लवणार्णवम्।
कल्लोलास्फालवेलान्तमुत्पपात नभो हरिः ॥ ५.५६.५१ ॥

ଭୟଙ୍କର ଲୁଣିଆ ସମୁଦ୍ରକୁ ଲୀଳାରେ ଡେଇଁବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେ, ତରଙ୍ଗ ଆଘାତ ହେଉଥିବା କୂଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସି, ବାନର ହରି ଆକାଶକୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲା।